ବୃହନ୍ତେଵ ଗମ୍ଭରେଷୁ ପ୍ରତିଷ୍ଠାଂ ପାଦେଵ ଗାଧଂ ତରତେ ଵିଦାଥଃ । କର୍ଣେଵ ଶାସୁରନୁ ହି ସ୍ମରାଥୋଽଂଶେଵ ନୋ ଭଜତଂ ଚିତ୍ରମପ୍ନଃ
ଗଭୀରତାରେ ବଡ଼ତା ଯେମିତି, ପାଦରେ ଦୃଢତା ଯେମିତି, କଷ୍ଟକୁ ଅଟଳ ଭାବେ ଅତିକ୍ରମ କରି, କାନ ଯେମିତି ଶୁଣିଥିବାକୁ, ଆମକୁ ସ୍ମରଣ କର; ଅଂଶ ଯେମିତି ଭାଗକୁ, ଆମକୁ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଭାଗ ଦିଅ।
ଆରଙ୍ଗରେଵ ମଧ୍ଵେରଯେଥେ ସାରଘେଵ ଗଵି ନୀଚୀନବାରେ । କୀନାରେଵ ସ୍ଵେଦମାସିଷ୍ଵିଦାନା କ୍ଷାମେଵୋର୍ଜା ସୂଯଵସାତ୍ସଚେଥେ
ମଧୁର ପାତ୍ର ଭରିଥିବା ପରି, ତଳ ଚରାଗାହରେ ଗାଈ ପରି, ସୀମାନ୍ତରେ ଘମରେ ଭିଜିଥିବା ପରି, ଉର୍ବର ମାଟିରୁ ଶକ୍ତି ଯେମିତି ପୋଷଣ ସହିତ ଏକତ୍ରିତ, ସେହିପରି ତୁମେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ଓ ପୋଷିତ।
ଋଧ୍ଯାମ ସ୍ତୋମଂ ସନୁଯାମ ଵାଜମା ନୋ ମନ୍ତ୍ରଂ ସରଥେହୋପ ଯାତମ୍ । ଯଶୋ ନ ପକ୍ଵଂ ମଧୁ ଗୋଷ୍ଵନ୍ତରା ଭୂତାଂଶୋ ଅଶ୍ଵିନୋଃ କାମମପ୍ରାଃ
ଆମେ ସ୍ତୁତିରେ ସମୃଦ୍ଧି ପାଉ, ପୁରସ୍କାର ଲଭିବାକୁ ଚାହୁଁ; ରଥାରୋହୀ, ଆମର ମନ୍ତ୍ର ସହିତ ଆସ। ଆମର ଯଶ ଗାଈମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ପକ୍କା ମଧୁ ପରି ହେଉ; ଆମେ ଦ୍ୱିତୀୟ ଆଶ୍ୱିନୀଦ୍ୱୟଙ୍କ ଆଶା ପୂରଣ କରିପାରିବା।
ଆଵିରଭୂନ୍ମହି ମାଘୋନମେଷାଂ ଵିଶ୍ଵଂ ଜୀଵଂ ତମସୋ ନିରମୋଚି । ମହି ଜ୍ଯୋତିଃ ପିତୃଭିର୍ଦତ୍ତମାଗାଦୁରୁଃ ପନ୍ଥା ଦକ୍ଷିଣାଯା ଅଦର୍ଶି
ଏହି ମହାନ ଦାନ ଦୃଶ୍ୟମାନ ହୋଇଛି, ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀଙ୍କୁ ଅନ୍ଧକାରରୁ ମୁକ୍ତ କରିଛି। ପୂର୍ବଜମାନେ ଯେଉଁ ମହାନ ଆଲୋକ ଦେଇଥିଲେ, ସେହି ଆଲୋକ ଆସିଛି; ଦାନର ବିସ୍ତୃତ ପଥ ଦେଖାଯାଇଛି।
ଉଚ୍ଚା ଦିଵି ଦକ୍ଷିଣାଵନ୍ତୋ ଅସ୍ଥୁର୍ଯେ ଅଶ୍ଵଦାଃ ସହ ତେ ସୂର୍ଯେଣ । ହିରଣ୍ଯଦା ଅମୃତତ୍ଵଂ ଭଜନ୍ତେ ଵାସୋଦାଃ ସୋମ ପ୍ର ତିରନ୍ତ ଆଯୁଃ
ଆକାଶରେ ଉଚ୍ଚରେ ଦାନୀମାନେ ଅଛନ୍ତି, ଘୋଡ଼ା ଦେଇଥିବା, ସୂର୍ଯ୍ୟ ସହିତ ଶକ୍ତିଶାଳୀ; ସୁନା ଦେଇଥିବା ଅମରତ୍ୱ ପାଆନ୍ତି, ବସ୍ତ୍ର ଦେଇଥିବା, ହେ ସୋମ, ତାଙ୍କର ଆୟୁଷ୍ୟ ବଢ଼େ।
ଦୈଵୀ ପୂର୍ତିର୍ଦକ୍ଷିଣା ଦେଵଯଜ୍ଯା ନ କଵାରିଭ୍ଯୋ ନହି ତେ ପୃଣନ୍ତି । ଅଥା ନରଃ ପ୍ରଯତଦକ୍ଷିଣାସୋଽଵଦ୍ଯଭିଯା ବହଵଃ ପୃଣନ୍ତି
ଦାନ ଦେବତାଙ୍କ ପାଇଁ ଉପଯୁକ୍ତ କାର୍ଯ୍ୟ, ଯୋଗ୍ୟଙ୍କୁ ବଞ୍ଚିତ କରାଯିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ; ଯେଉଁମାନେ ଶ୍ରଦ୍ଧା ସହିତ ଦାନ କରନ୍ତି, ସେମାନେ ଅନେକଙ୍କୁ ଭଲ କଥାରେ ପୂରଣ କରନ୍ତି।
ଶତଧାରଂ ଵାଯୁମର୍କଂ ସ୍ଵର୍ଵିଦଂ ନୃଚକ୍ଷସସ୍ତେ ଅଭି ଚକ୍ଷତେ ହଵିଃ । ଯେ ପୃଣନ୍ତି ପ୍ର ଚ ଯଚ୍ଛନ୍ତି ସଂଗମେ ତେ ଦକ୍ଷିଣାଂ ଦୁହତେ ସପ୍ତମାତରମ୍
ଶତଧାରା ବାୟୁ, ସୂର୍ଯ୍ୟ, ଆଲୋକର ଜ୍ଞାତା, ଦୃଷ୍ଟିଶାଳୀ ଲୋକମାନେ, ଏମାନଙ୍କୁ ହବି ଦେଇ ପ୍ରଶଂସା କରନ୍ତି; ଯେଉଁମାନେ ସଂଗମରେ ଦେଇଥାନ୍ତି ଓ ପଠାନ୍ତି, ସେମାନେ ସପ୍ତମାତୃକା ଦାନକୁ ଦୋହନ କରନ୍ତି।
ଦକ୍ଷିଣାଵାନ୍ପ୍ରଥମୋ ହୂତ ଏତି ଦକ୍ଷିଣାଵାନ୍ଗ୍ରାମଣୀରଗ୍ରମେତି । ତମେଵ ମନ୍ଯେ ନୃପତିଂ ଜନାନାଂ ଯଃ ପ୍ରଥମୋ ଦକ୍ଷିଣାମାଵିଵାଯ
ଦାନୀ ପ୍ରଥମେ ଡାକାଯାନ୍ତି, ସଭାରେ ଦାନୀ ସବୁଠାରୁ ଆଗରେ ଅଛନ୍ତି; ଯିଏ ପ୍ରଥମେ ଦାନ ଦେଇଥାଏ, ସେଠାରେ ମୁଁ ତାକୁ ଲୋକମାନଙ୍କ ନାୟକ ଭାବେ ମନେ କରେ।
ତମେଵ ଋଷିଂ ତମୁ ବ୍ରହ୍ମାଣମାହୁର୍ଯଜ୍ଞନ୍ଯଂ ସାମଗାମୁକ୍ଥଶାସମ୍ । ସ ଶୁକ୍ରସ୍ଯ ତନ୍ଵୋ ଵେଦ ତିସ୍ରୋ ଯଃ ପ୍ରଥମୋ ଦକ୍ଷିଣଯା ରରାଧ
ତାଙ୍କୁ ମୁନି, ପୁରୋହିତ, ଯଜ୍ଞଗାୟକ, ସାମଗାନ କରୁଥିବା ଓ ମନ୍ତ୍ର ପଢ଼ୁଥିବା ଭାବରେ କୁହାଯାଏ; ଯିଏ ପ୍ରଥମେ ଦାନରେ ଆନନ୍ଦିତ, ସେ ତିନି ପ୍ରକାର ଦୀପ୍ତିର ଜ୍ଞାନୀ।
ଦକ୍ଷିଣାଶ୍ଵଂ ଦକ୍ଷିଣା ଗାଂ ଦଦାତି ଦକ୍ଷିଣା ଚନ୍ଦ୍ରମୁତ ଯଦ୍ଧିରଣ୍ଯମ୍ । ଦକ୍ଷିଣାନ୍ନଂ ଵନୁତେ ଯୋ ନ ଆତ୍ମା ଦକ୍ଷିଣାଂ ଵର୍ମ କୃଣୁତେ ଵିଜାନନ୍
ଦାନ ଘୋଡ଼ା ଦେଇଥାଏ, ଦାନ ଗାଈ ଦେଇଥାଏ, ଦାନ ଚନ୍ଦ୍ର ଓ ସୁନା ଦେଇଥାଏ; ଯିଏ ନିଜ ପାଇଁ ଖାଦ୍ୟ ଚାହେଁ, ସେ ଜ୍ଞାନୀ ଦାନକୁ ନିଜର କବଚ କରେ।
ନ ଭୋଜା ମମ୍ରୁର୍ନ ନ୍ଯର୍ଥମୀଯୁର୍ନ ରିଷ୍ଯନ୍ତି ନ ଵ୍ଯଥନ୍ତେ ହ ଭୋଜାଃ । ଇଦଂ ଯଦ୍ଵିଶ୍ଵଂ ଭୁଵନଂ ସ୍ଵଶ୍ଚୈତତ୍ସର୍ଵଂ ଦକ୍ଷିଣୈଭ୍ଯୋ ଦଦାତି
ଦାନଶୀଳମାନେ କେବେ ନଷ୍ଟ ହୁଅନ୍ତି ନାହିଁ, କେବେ ଅନର୍ଥକୁ ଯାଆନ୍ତି ନାହିଁ, କେବେ କ୍ଷତି ହୁଅନ୍ତି ନାହିଁ, ଦୁଃଖିତ ହୁଅନ୍ତି ନାହିଁ; ଏହି ସମସ୍ତ ଜଗତ, ସମସ୍ତ ଆଲୋକ, ଦାନୀମାନେ ପାଇଁ।
ଭୋଜା ଜିଗ୍ଯୁଃ ସୁରଭିଂ ଯୋନିମଗ୍ରେ ଭୋଜା ଜିଗ୍ଯୁର୍ଵଧ୍ଵଂ ଯା ସୁଵାସାଃ । ଭୋଜା ଜିଗ୍ଯୁରନ୍ତଃପେଯଂ ସୁରାଯା ଭୋଜା ଜିଗ୍ଯୁର୍ଯେ ଅହୂତାଃ ପ୍ରଯନ୍ତି
ଦାନଶୀଳମାନେ ପ୍ରଥମେ ସୁଗନ୍ଧ ଗର୍ଭ ଲଭିଛନ୍ତି, ସୁନ୍ଦର ଭୂଷିତ ବଧୁମାନେ ଲଭିଛନ୍ତି; ଦାନଶୀଳମାନେ ଗୁପ୍ତ ପାନୀୟ ଲଭିଛନ୍ତି, ଅନାମନ୍ତ୍ରିତ ଯାଉଥିବାମାନେ ମଧ୍ୟ ଲଭିଛନ୍ତି।
ଭୋଜାଯାଶ୍ଵଂ ସଂ ମୃଜନ୍ତ୍ଯାଶୁଂ ଭୋଜାଯାସ୍ତେ କନ୍ଯା ଶୁମ୍ଭମାନା । ଭୋଜସ୍ଯେଦଂ ପୁଷ୍କରିଣୀଵ ଵେଶ୍ମ ପରିଷ୍କୃତଂ ଦେଵମାନେଵ ଚିତ୍ରମ୍
ଦାନଶୀଳ ପାଇଁ ତେବେ ତେଜସ୍ବୀ ଘୋଡ଼ା ସଜାଯାଏ, ଦାନଶୀଳ ପାଇଁ ଝିଅମାନେ ଆପଣକୁ ଭୂଷାନ୍ତି; ଦାନଶୀଳଙ୍କ ଘର ହେଉଛି ପଦ୍ମପୁଷ୍କରିଣୀ ପରି, ଶୋଭାମୟ ଓ ଦେବମାନ୍ୟ ଭବନ ପରି ଚମତ୍କାର।
ଭୋଜମଶ୍ଵାଃ ସୁଷ୍ଠୁଵାହୋ ଵହନ୍ତି ସୁଵୃଦ୍ରଥୋ ଵର୍ତତେ ଦକ୍ଷିଣାଯାଃ । ଭୋଜଂ ଦେଵାସୋଽଵତା ଭରେଷୁ ଭୋଜଃ ଶତ୍ରୂନ୍ସମନୀକେଷୁ ଜେତା
ଭୋଜଙ୍କ ଘୋଡ଼ାମାନେ ବହୁତ ଭଲ ଭାବରେ ଯୁତ ହୋଇଥିବାରୁ ତାଙ୍କୁ ଆଗକୁ ନେଇଯାନ୍ତି; ତାଙ୍କର ଶ୍ରେଷ୍ଠ ରଥ ଦାକ୍ଷିଣା ସହିତ ଚାଲିଥାଏ। ଯୁଦ୍ଧରେ ଦେବତାମାନେ ଭୋଜଙ୍କୁ ରକ୍ଷା କରନ୍ତି; ସଭାରେ ଭୋଜ ଶତ୍ରୁମାନେଙ୍କୁ ଜିତିଥାନ୍ତି।
କିମିଚ୍ଛନ୍ତୀ ସରମା ପ୍ରେଦମାନଡ୍ଦୂରେ ହ୍ଯଧ୍ଵା ଜଗୁରିଃ ପରାଚୈଃ । କାସ୍ମେହିତିଃ କା ପରିତକ୍ମ୍ଯାସୀତ୍କଥଂ ରସାଯା ଅତରଃ ପଯାଂସି
ସରମେ, ତୁମେ କଣ ଚାହିଁଥିଲା, ଯେଉଁଥିରେ ତୁମେ ଦୂରକୁ ଯାଇଥିଲା, ପଥ ଛାଡ଼ି ଦୂର ଦିଗକୁ ଭ୍ରମଣ କରିଥିଲା? ତୁମର ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ କଣ ଥିଲା, ମନରେ କଣ ନିଶ୍ଚୟ ହୋଇଥିଲା? କିପରି ରସା ନଦୀର ଜଳକୁ ଅଟିକି ଯାଇଥିଲା?
ଇନ୍ଦ୍ରସ୍ଯ ଦୂତୀରିଷିତା ଚରାମି ମହ ଇଚ୍ଛନ୍ତୀ ପଣଯୋ ନିଧୀନ୍ଵଃ । ଅତିଷ୍କଦୋ ଭିଯସା ତନ୍ନ ଆଵତ୍ତଥା ରସାଯା ଅତରଂ ପଯାଂସି
ମୁଁ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ଦୂତୀ ଭାବେ ପଠାଯାଇଛି, ବଡ଼ ଧନ ଚାହିଁ ଏଠିଠାରେ ଚାଲିଅଛି, ଯାହା ପଣିମାନେ ଲୁଚାଇ ରଖିଛନ୍ତି। ଭୟରୁ ମୁଁ ଏହାକୁ ଅଟିକି ପାର୍ ହୋଇଛି; ଏଭଳି ଭାବେ ମୁଁ ରସା ନଦୀର ଜଳକୁ ଅଟିକି ଯାଇଛି।
କୀଦୃଙ୍ଙିନ୍ଦ୍ରଃ ସରମେ କା ଦୃଶୀକା ଯସ୍ଯେଦଂ ଦୂତୀରସରଃ ପରାକାତ୍ । ଆ ଚ ଗଚ୍ଛାନ୍ମିତ୍ରମେନା ଦଧାମାଥା ଗଵାଂ ଗୋପତିର୍ନୋ ଭଵାତି
ସରମେ, ଇନ୍ଦ୍ର କେମିତି, ତାଙ୍କର ରୂପ କଣ, ଯାହା ପାଇଁ ତୁମେ ଦୂରରୁ ଦୂତୀ ହୋଇ ଆସିଛ? ତୁମେ ଯିବାବେଳେ ଆମେ ମିତ୍ରତା କରିବା; ତେବେ ସେ ଆମ ପାଇଁ ଗାଁମାନଙ୍କର ମାଲିକ ହେଉନ୍ତୁ।
ନାହଂ ତଂ ଵେଦ ଦଭ୍ଯଂ ଦଭତ୍ସ ଯସ୍ଯେଦଂ ଦୂତୀରସରଂ ପରାକାତ୍ । ନ ତଂ ଗୂହନ୍ତି ସ୍ରଵତୋ ଗଭୀରା ହତା ଇନ୍ଦ୍ରେଣ ପଣଯଃ ଶଯଧ୍ଵେ
ମୁଁ ସେଉଁଠି ଭୟଭୀତ କରୁଥିବା ଜଣେକୁ ଜାଣେ ନାହିଁ, ଯିଏ ମୋତେ ଦୂରରୁ ଦୂତୀ ଭାବେ ପଠାଇଛନ୍ତି। ଗଭୀର ଝରାମାନେ ତାଙ୍କୁ ଲୁଚାଇପାରନ୍ତି ନାହିଁ; ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ପଣିମାନେ ହତ ହୋଇ ଶୋଇଛ।
ଇମା ଗାଵଃ ସରମେ ଯା ଐଚ୍ଛଃ ପରି ଦିଵୋ ଅନ୍ତାନ୍ସୁଭଗେ ପତନ୍ତୀ । କସ୍ତ ଏନା ଅଵ ସୃଜାଦଯୁଧ୍ଵ୍ଯୁତାସ୍ମାକମାଯୁଧା ସନ୍ତି ତିଗ୍ମା
ସରମେ, ଏହି ଗାଁମାନେ ଯାହାକୁ ତୁମେ ଖୋଜୁଥିଲ, ସେମାନେ ଆକାଶର ସୀମାରେ ଉଡ଼ୁଛନ୍ତି, ଭାଗ୍ୟଶାଳି ତୁମେ। କିଏ ଏମାନେକୁ ଆମ ପାଇଁ ଛାଡ଼ିବ, ଏମାନେ ଅସ୍ତ୍ରଧାରୀ? ଆମର ଅସ୍ତ୍ରମାନେ ମଧ୍ୟ ତିକ୍ତିମା।
ଅସେନ୍ଯା ଵଃ ପଣଯୋ ଵଚାଂସ୍ଯନିଷଵ୍ଯାସ୍ତନ୍ଵଃ ସନ୍ତୁ ପାପୀଃ । ଅଧୃଷ୍ଟୋ ଵ ଏତଵା ଅସ୍ତୁ ପନ୍ଥା ବୃହସ୍ପତିର୍ଵ ଉଭଯା ନ ମୃଳାତ୍
ପଣିମାନେ, ତୁମର କଥା ଅନୁଚିତ; ତୁମର ଦେହ ଦୁର୍ବଳ ଓ ଅସ୍ଥିର ହେଉ। ତୁମର ପଥ ଅଗମ୍ୟ ହେଉ; ବୃହସ୍ପତି ଆମ ଦୁହେଁକୁ ମଙ୍ଗଳ କରୁନ୍ତୁ।
ଅଯଂ ନିଧିଃ ସରମେ ଅଦ୍ରିବୁଧ୍ନୋ ଗୋଭିରଶ୍ଵେଭିର୍ଵସୁଭିର୍ନ୍ଯୃଷ୍ଟଃ । ରକ୍ଷନ୍ତି ତଂ ପଣଯୋ ଯେ ସୁଗୋପା ରେକୁ ପଦମଲକମା ଜଗନ୍ଥ
ସରମେ, ଏହି ଧନ ଶିଳାର ତଳେ ଗାଁ, ଘୋଡ଼ା ଓ ଧନ-ଦୌଳତ ସହିତ ଥିବା ଭାବେ ରଖାଯାଇଛି। ପଣିମାନେ, ଯେଉଁମାନେ ଭଲ ଭାବରେ ରକ୍ଷା କରନ୍ତି, ସେମାନେ ଏହାକୁ ରକ୍ଷା କରୁଛନ୍ତି; ତୁମେ ସେମାନଙ୍କ ପଦଚିହ୍ନ ଅନୁସରି ଏଠାକୁ ଆସିଛ।
ଏହ ଗମନ୍ନୃଷଯଃ ସୋମଶିତା ଅଯାସ୍ଯୋ ଅଙ୍ଗିରସୋ ନଵଗ୍ଵାଃ । ତ ଏତମୂର୍ଵଂ ଵି ଭଜନ୍ତ ଗୋନାମଥୈତଦ୍ଵଚଃ ପଣଯୋ ଵମନ୍ନିତ୍
ଏଠିକୁ ସୋମ ପିଇଥିବା ଋଷିମାନେ—ଆୟସ୍ୟ, ଅଙ୍ଗିରସ, ନବଗ୍ବାମାନେ—ଆସିଥିଲେ। ସେମାନେ ଏହି ବିଶାଳ ଗାଁର ଧନ ବାଣ୍ଟିଥିଲେ; ଏହି କଥା, ପଣିମାନେ, ସେମାନେ କହିଥିଲେ।
ଏଵା ଚ ତ୍ଵଂ ସରମ ଆଜଗନ୍ଥ ପ୍ରବାଧିତା ସହସା ଦୈଵ୍ଯେନ । ସ୍ଵସାରଂ ତ୍ଵା କୃଣଵୈ ମା ପୁନର୍ଗା ଅପ ତେ ଗଵାଂ ସୁଭଗେ ଭଜାମ
ଏଭଳି ଭାବରେ ତୁମେ, ସରମେ, ଦେବତାଙ୍କ ଶକ୍ତି ଦ୍ୱାରା ବାଧ୍ୟ ହୋଇ ଏଠିକୁ ଆସିଛ। ମୁଁ ତୁମକୁ ମୋ ଭଉଣୀ କରିଥାନ୍ତି; ପୁନି ଫେରିଯିଅନାହିଁ। ଭାଗ୍ୟଶାଳି, ଆମେ ଗାଁମାନେକୁ ବାଣ୍ଟିବା ନାହିଁ।
ନାହଂ ଵେଦ ଭ୍ରାତୃତ୍ଵଂ ନୋ ସ୍ଵସୃତ୍ଵମିନ୍ଦ୍ରୋ ଵିଦୁରଙ୍ଗିରସଶ୍ଚ ଘୋରାଃ । ଗୋକାମା ମେ ଅଚ୍ଛଦଯନ୍ଯଦାଯମପାତ ଇତ ପଣଯୋ ଵରୀଯଃ
ମୁଁ ଭାଇପଣି ଓ ଭଉଣୀପଣି ଜାଣେ ନାହିଁ; ଇନ୍ଦ୍ର ଓ ଭୟଙ୍କର ଅଙ୍ଗିରସମାନେ ଜାଣନ୍ତି। ଯେତେବେଳେ ପଣିମାନେ ଗାଁମାନେକୁ ଲୁଚାଇ ରଖିଥିଲେ, ତେବେ ସେମାନେ ନିଜେ ଲୁଚିଗଲେ, କିନ୍ତୁ ଇନ୍ଦ୍ର ଉତ୍ତମ ପଥ ଦେଖିଲେ।
ଦୂରମିତ ପଣଯୋ ଵରୀଯ ଉଦ୍ଗାଵୋ ଯନ୍ତୁ ମିନତୀରୃତେନ । ବୃହସ୍ପତିର୍ଯା ଅଵିନ୍ଦନ୍ନିଗୂଳ୍ହାଃ ସୋମୋ ଗ୍ରାଵାଣ ଋଷଯଶ୍ଚ ଵିପ୍ରାଃ
ପଣିମାନେ ଦୂରକୁ ଲୁଚି ରହିଥିଲେ, ନିଜକୁ ଅଧିକ ଭାବି। ଗାଁମାନେ ସତ୍ୟରେ ତାଙ୍କର ପଥ ମାପି ଆଗକୁ ଯାଉ। ବୃହସ୍ପତି, ସୋମ, ପାଥର ଓ ପ୍ରେରିତ ଋଷିମାନେ ସେଇ ଲୁଚିଥିବାମାନେକୁ ଖୋଜି ପାଇଲେ।
ତେଽଵଦନ୍ପ୍ରଥମା ବ୍ରହ୍ମକିଲ୍ବିଷେଽକୂପାରଃ ସଲିଲୋ ମାତରିଶ୍ଵା । ଵୀଳୁହରାସ୍ତପ ଉଗ୍ରୋ ମଯୋଭୂରାପୋ ଦେଵୀଃ ପ୍ରଥମଜା ଋତେନ
ଯେଉଁମାନେ ପ୍ରଥମେ ପାପ କରିଥିଲେ, ସେମାନେ କହିଥିଲେ—ସଲିଳ, ମାତରିଶ୍ୱାନ୍, କୁଆଁ ଖୋଦୁଥିବା। ଜଳ ଧାରଣ କରୁଥିବା, ତାପସ୍ୱୀ, ଶକ୍ତିଶାଳୀ, ଆନନ୍ଦ ଦେଇଥିବା—ଏହି ଦେବୀ ଜଳମାନେ ସତ୍ୟରେ ପ୍ରଥମ ଜନ୍ମ ନେଇଛନ୍ତି।
ସୋମୋ ରାଜା ପ୍ରଥମୋ ବ୍ରହ୍ମଜାଯାଂ ପୁନଃ ପ୍ରାଯଚ୍ଛଦହୃଣୀଯମାନଃ । ଅନ୍ଵର୍ତିତା ଵରୁଣୋ ମିତ୍ର ଆସୀଦଗ୍ନିର୍ହୋତା ହସ୍ତଗୃହ୍ଯା ନିନାଯ
ସୋମ ରାଜା ପ୍ରଥମେ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କ ଜାୟାକୁ ଫେରାଇଦେଲେ, ଯଦିଓ ସେ ଅନ୍ୟଠାରେ ନିଆଯାଇଥିଲେ। ଭାଗ୍ୟବାନ୍ ବରୁଣ ଓ ମିତ୍ର ପଛରେ ଥିଲେ; ଅଗ୍ନି, ଯଜ୍ଞ କରୁଥିବା, ହାତ ଧରି ତାଙ୍କୁ ନେଇଗଲେ।
ହସ୍ତେନୈଵ ଗ୍ରାହ୍ଯ ଆଧିରସ୍ଯା ବ୍ରହ୍ମଜାଯେଯମିତି ଚେଦଵୋଚନ୍ । ନ ଦୂତାଯ ପ୍ରହ୍ଯେ ତସ୍ଥ ଏଷା ତଥା ରାଷ୍ଟ୍ରଂ ଗୁପିତଂ କ୍ଷତ୍ରିଯସ୍ଯ
ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କ ଜାୟା ପାଇଁ କେବଳ ହାତ ଦେଇ ନିଶ୍ଚୟ କରିବା ଉଚିତ—ଏହିପରି ସେମାନେ କହିଥିଲେ। ସେ ଦୂତକୁ ଦିଆଯିବା ଉଚିତ ନୁହେଁ; ଏହିପରି ରାଜାଙ୍କ ରାଜ୍ୟ ସୁରକ୍ଷିତ ରହେ।
ଦେଵା ଏତସ୍ଯାମଵଦନ୍ତ ପୂର୍ଵେ ସପ୍ତଋଷଯସ୍ତପସେ ଯେ ନିଷେଦୁଃ । ଭୀମା ଜାଯା ବ୍ରାହ୍ମଣସ୍ଯୋପନୀତା ଦୁର୍ଧାଂ ଦଧାତି ପରମେ ଵ୍ଯୋମନ୍
ପୁରୁଣା ଦେବତାମାନେ ଏହା ବିଷୟରେ କଥାହେବା କରିଥିଲେ, ଏବଂ ସପ୍ତ ଋଷିମାନେ ତପସ୍ୟା କରୁଥିଲେ। ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କ ଜାୟା, ନିକଟକୁ ଆଣାଯାଇଥିବା, ଭୟଙ୍କର; ସେ ଉଚ୍ଚ ଆକାଶରେ ଦୁର୍ଲଭ ସ୍ଥାନ ଧାରଣ କରିଛନ୍ତି।
ବ୍ରହ୍ମଚାରୀ ଚରତି ଵେଵିଷଦ୍ଵିଷଃ ସ ଦେଵାନାଂ ଭଵତ୍ଯେକମଙ୍ଗମ୍ । ତେନ ଜାଯାମନ୍ଵଵିନ୍ଦଦ୍ବୃହସ୍ପତିଃ ସୋମେନ ନୀତାଂ ଜୁହ୍ଵଂ ନ ଦେଵାଃ
ବ୍ରହ୍ମଚାରୀ ଦ୍ୱେଷ ଏଡ଼ି ଚାଲେ; ସେ ଦେବତାମାନେଙ୍କ ଏକ ଅଂଶ ହୁଏ। ଏହିପରି, ବୃହସ୍ପତି ସୋମ ଦ୍ୱାରା ନିଆଯାଇଥିବା ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କ ଜାୟାକୁ ଖୋଜି ପାଇଥିଲେ, ଯେପରି ଦେବତାମାନେ ହବନ କରିବା ଛାମଚକୁ ଖୋଜନ୍ତି।