ଏକ ପବିତ୍ର ବେଦିକ ପରିବେଶରେ, ଋଷିମାନେ ଏବଂ ଯଜ୍ଞ କର୍ତ୍ତାମାନେ ଦେବତାଙ୍କୁ ଅନ୍ନ, ପାନୀୟ ଏବଂ ହବିଷ୍ୟ ଦାନ କରି, ମଧୁର ଝରଣା ଯେପରିକି ଆମ ମଧ୍ୟରେ ପ୍ରବେଶ କରୁ, ଏପରି ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ ଅନୁଗ୍ରହ ପ୍ରାର୍ଥନା କଲେ। ତାଙ୍କୁ ବହୁତ ଧନ-ଧାନ୍ୟ ଦେବାକୁ ଅନୁରୋଧ କଲେ, ଏବଂ ପୂର୍ଣ୍ଣ ଶ୍ରଦ୍ଧାରେ ପୂଜାରୀ ଭାବେ ବସି, ଦେବତାଙ୍କୁ ଯଥାଯଥ ମାନ ଦେଇ ହବିଷ୍ୟ ଅର୍ପଣ କଲେ। ଏହି ସମୟରେ, ଦିବ୍ୟ କୃପାରେ ପ୍ରଜ୍ଞାବାନ ଋଷି ଅର୍ଷ୍ଟିଷେଣ ପୂଜାରୀ ଭାବେ ବସିଥିଲେ। ସେ ଉପର ଏବଂ ତଳ ଦୁଇ ସମୁଦ୍ରରୁ ବର୍ଷାଧାରା ପୃଥିବୀରେ ପଠାଇଥିଲେ, ଯାହା ଅତ୍ୟଧିକ ଏବଂ ପ୍ରଶସ୍ତ ଜଳ ଦେଇଥିଲା। ଦେବତାମାନେ ଯେଉଁ ଜଳକୁ ରୋକି ରଖିଥିଲେ, ଅର୍ଷ୍ଟିଷେଣଙ୍କ ଉପାୟରେ ସେହି ଜଳ ମୁକ୍ତ ହୋଇ ପ୍ରଜାକୁ ପୋଷଣ କଲା। ଏହିପରି ଏକ ଅବସରରେ, ଶାନ୍ତନୁଙ୍କ ପାଇଁ ବିଶେଷ ପୂଜାରୀ ଭାବେ ଚୟନିତ ଦେବାପି କ୍ରିପାଶୀଳ ହୃଦୟରେ ଯଜ୍ଞ କଲେ। ବ୍ରିହସ୍ପତି ତାଙ୍କୁ ବର୍ଷା ଆଣିବା ଶକ୍ତି ଥିବା ମଧୁର ବାଣୀ ଦାନ କଲେ। ଦେବାପି, ଅଗ୍ନି ଓ ଅର୍ଷ୍ଟିଷେଣଙ୍କ ସହିତ, ସମସ୍ତ ଦେବତାଙ୍କର ପ୍ରଶଂସା ପାଇଲେ ଏବଂ ପର୍ଜନ୍ୟଙ୍କୁ ବର୍ଷା ପ୍ରେରଣ କରିବା ପାଇଁ ଉତ୍ସାହିତ କଲେ। ପୁରାତନ ଋଷିମାନେ ଯେଉଁ ଦେବତାଙ୍କୁ ସ୍ତୁତି କରିଥିଲେ, ଯେଉଁଠାରେ ସମସ୍ତେ ଯଜ୍ଞରେ ତାଙ୍କୁ ଡାକୁଥିଲେ, ସେହି ରୋହିଦାଶ୍ୱ ଆମ ଯଜ୍ଞକୁ ହଜାର ହବିଷ୍ୟ ନେଇ ଆସନ୍ତୁ ବୋଲି ପ୍ରାର୍ଥନା କରାଗଲା। ଅଗ୍ନିଙ୍କ ପାଇଁ ନବ୍ବେଟି ନବଉ ଏବଂ ତା’ଠାରେ ଅନେକ ହଜାର ହବିଷ୍ୟ ଅର୍ପିତ ହେଲା, ଯାହା ଦ୍ୱାରା ତାଙ୍କର ଶକ୍ତି ବଢ଼ିବ ଏବଂ ଆକାଶରୁ ବର୍ଷା ଆଣିବେ। ଏହି ହଜାର ହବିଷ୍ୟ ଅଗ୍ନି ମାଧ୍ୟମରେ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ ଦିଆଯିବ, ଯେଉଁଠାରେ ଦେବତାଙ୍କ ପାଇଁ ଦିବ୍ୟ ଅଂଶ ସ୍ଥାପିତ ହେବ। ଅଗ୍ନି, ଶତ୍ରୁତା ଦୂର କର, ବିପଦ ହଟା, ଅଶୁଭ ଏବଂ ଦୃତମାନ୍ୟ ଦେମନମାନେ ଦୂରେ ରହୁଅନ୍ତୁ; ଏହି ବିଶାଳ ଦିବ୍ୟ ସମୁଦ୍ରରୁ ଆମକୁ ଜଳ ଓ ଧରିତ୍ରୀର ସମୃଦ୍ଧି ଦିଅ। ଏଠାରେ ଏକ ପ୍ରଶ୍ନ ଉଠେ—କିଏ ଆମର ହବିଷ୍ୟ କୁ ବିଶିଷ୍ଟ କରିବେ, କିଏ ଦୃଢ଼ ଏବଂ ତୀବ୍ର ଘୋଡାକୁ ବୃଦ୍ଧି ପାଇଁ ଶକ୍ତିଶାଳୀ କରିବେ? କିଏ ପ୍ରଭାତେ ବଜ୍ର ତିଆରି କରିବେ, ଯାହା ଭୃତ୍ର ନାଶ କରିବ? ଏହି ଦେବତା ତାଙ୍କର ଦୀପ୍ତି ଏବଂ ବିଦ୍ୟୁତ ସହ ମନ୍ତ୍ରକୁ ଜାଣନ୍ତି; ସେ ଦେବତା ଆସନରେ ବସିଛନ୍ତି ଏବଂ ତାଙ୍କ ସଙ୍ଗୀମାନେ ସହ ଏହି ମାୟାକୁ ଜିତିଛନ୍ତି। ସେ ସୂର୍ଯ୍ୟକୁ ପରିକ୍ରମା କରି ବିଘ୍ନ ଦୂର କରିଥିବା ଦେବତା, ଦୂର ନିକଟ ସମସ୍ତ ଦେବା, ଗୁପ୍ତ ଜାଣନ୍ତି, ଏବଂ ଶତୃ ଦେବତାମାନେ ଉପରେ ଶକ୍ତି ପ୍ରୟୋଗ କରନ୍ତି। ଏହି ଯୁବ ଦେବତା ପୃଥିବୀ ଓ ଗାଈ ଦେଇଥିବା, ପ୍ରତିଯୋଗିତାରେ ସର୍ବପ୍ରଥମ ମଧ୍ୟରେ ଚଳନ୍ତି। ଯେଉଁଠାରେ ଯୁକ୍ତ ଘୋଡା ଓ ପଦ ନାହିଁ, ସେଠାରେ ଉପକୃତ ଘୋଡାମାନେ ଘୃତ ଟାଣି ନେଉଛନ୍ତି। ସେ ରୁଦ୍ରମାନେ ସହ ଅପଶକୁ ବଞ୍ଚାଇଥିଲେ, ରିଭୁମାନେ ସହ ମୃତ୍ୟୁ ଗୃହ ଛାଡ଼ି ଆସିଥିଲେ; ମୁଁ ଭାବୁଛି ସେ ମୃଦୁ ଦ୍ୱିତୀୟ ରୂପକୁ ପ୍ରକାଶ କଲେ, ଖାଦ୍ୟ ଆଣିଲେ ଏବଂ ଗୁପ୍ତକୁ ଉତ୍ତେଜିତ କଲେ। ତିନିମୁଣ୍ଡ ଓ ତୀକ୍ଷ୍ଣ ଦାନ୍ତ ଥିବା ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଦାସକୁ ସେ ଦମନ କଲେ; ତ୍ରିତା ତାଙ୍କର ଶକ୍ତିରେ ସମର୍ଥିତ ହୋଇ, ପାଣିରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଅସ୍ତ୍ର ଦ୍ୱାରା ବନ୍ଦରକୁ ଆଘାତ କଲେ। ସେ, ଲୋକମାନେ ମଧ୍ୟରେ ନ୍ୟାୟବାନ୍, ସଫଳ ଦୃଷ୍ଟି ଥିବା ଲୋକ ପାଇଁ ଅସ୍ତ୍ର ଉଠେଇଥିଲେ; ସେହି ନାହୁଷ, ଆମ ମଧ୍ୟରେ ଜନ୍ମ ନେଇଥିବା, ଶତୃଙ୍କୁ ବିନାଶ କଲେ। ଏହି ଦେବତା ମେଘ ପରି ଆମ ଘର ପାଇଁ ଚାରା ଆଣନ୍ତି, ପଥ ଜାଣନ୍ତି; ଚନ୍ଦ୍ର ନିକଟେ ଶରୀର ନେଇ ବସିଥିବା ବେଳେ, ଶୀଘ୍ର ଗରୁଡ଼ ଶତୃଙ୍କୁ ଆଘାତ କରେ। ସେ ତାଙ୍କର ଶକ୍ତିରେ କୁତ୍ସ ପାଇଁ ଶୁଷ୍ଣକୁ ଦୂର କଲେ, କଞ୍ଜୁସକୁ ହରାଇଲେ; ସେ କବି, ପ୍ରଶଂସିତ ଏବଂ ଦାନ ଆଣିବାକୁ ନେଇ ଆଗୁଆ କଲେ। ଏହି ଦେବତା ମହାନ୍, ଭଦ୍ରମାନେ ସହ ଆନନ୍ଦିତ; ଦେବମାନେ ମଧ୍ୟରେ ଶକ୍ତିଶାଳୀ, ବରୁଣ ପରି ମାୟାବୀ; ଯୁବ ଏବଂ ଋତ ରକ୍ଷକ, ଅଜ୍ଞାତକୁ ମାପନ୍ତି, ଚାରିପାଏ ଚଳନ୍ତିଥିବାକୁ ଜାଣନ୍ତି। ଉଷିଜର ପୁତ୍ର ରିଜିଶ୍ୱ ତାଙ୍କର ସ୍ତୁତି ଦ୍ୱାରା, ପିପ୍ରୁଙ୍କ ଦୁର୍ଗକୁ ଉଖଣ୍ଡ କରିଥିଲେ; ସେ ସୋମ ପିଇ, ଗୀତରେ ଦୀପ୍ତିମାନ ହୋଇ, ଆଗକୁ ବଢ଼ିଥିଲେ। ଏହିପରି ମହାଶକ୍ତିଶାଳୀ ଅସୁର ପାଇଁ, ମୃଦୁ ଦେବତା ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ ନିଜ ପଦେ ପ୍ରାର୍ଥନା କରି ଆସନ୍ତି; ଆଗକୁ ବଢ଼ି, ସେ ଆମକୁ ମଙ୍ଗଳ, ଶକ୍ତି, ପୋଷଣ ଏବଂ ସମସ୍ତ ସମୃଦ୍ଧି ଦେଇଥିଲେ। ଏହିପରି ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ ଅନୁରୋଧ କରାଗଲା—ଆମର ଧନ ଦୃଢ଼ କର, ଏଠାରେ ତୁମେ ପ୍ରଶଂସିତ, ଆମ ବୃଦ୍ଧି ପାଇଁ ସୋମ ପାନ କର। ସବିତା ଦେବତା ଓ ଅନ୍ୟ ଦେବମାନେ ଆମକୁ ରକ୍ଷା କରନ୍ତୁ; ଆମେ ସମସ୍ତ ଉତ୍କୃଷ୍ଟ ଆଶୀର୍ବାଦ ଦେଇଥିବା ଆଦିତିକୁ ଚୟନ କରୁଛୁ। ଯଜ୍ଞର ଭାଗ ବହନକାରୀ ପାଇଁ ଆଣାଅ, ଏହି ହବିଷ୍ୟ ପୂଜାରୀ ପାଇଁ ଅର୍ପଣ କର; ଏହା ଶୁଦ୍ଧ ଭାବେ ବାୟୁଙ୍କୁ ଯାଉ; ଗାଈର ଦୁଧ ଉପଭୋଗ କରିଥିବା ଯେଉଁ, ଆମେ ଆଦିତିକୁ ଚୟନ କରୁଛୁ। ସବିତା ଦେବତା ଆମକୁ ପ୍ରେରଣା ଦିଅନ୍ତୁ, ଯଜ୍ଞକୁ ସିଧା ପଥରେ ନେଇଯିବା ଯଜ୍ଞକର୍ତ୍ତାଙ୍କୁ ନେତୃତ୍ୱ ଦିଅନ୍ତୁ। ଯେପରି ଆମେ ଦେବତାଙ୍କୁ ଫଳ ପରି ଶୋଭା ଦେଉଛୁ, ଆମେ ସମସ୍ତ ଉତ୍କୃଷ୍ଟ ଆଶୀର୍ବାଦ ଦେଇଥିବା ଆଦିତିକୁ ଚୟନ କରୁଛୁ। ଇନ୍ଦ୍ର ଆମପ୍ରତି ଦୟାଳୁ ହେଉନ୍ତୁ, ସୋମ ରାଜା ଆମକୁ ସମୃଦ୍ଧି ଦିଅନ୍ତୁ। ମିତ୍ର ଓ ଧିତି ତାଙ୍କର ଶକ୍ତି ଏକତ୍ରିତ କରନ୍ତୁ, ଆମେ ଆଦିତିକୁ ଚୟନ କରୁଛୁ। ଇନ୍ଦ୍ର ତାଙ୍କର ପ୍ରଶଂସା ଓ ଶକ୍ତି ସହ ରକ୍ଷା ବିସ୍ତାର କରିଛନ୍ତି; ବ୍ରିହସ୍ପତି ଆୟୁଷ୍ୟକୁ ବଢ଼ାନ୍ତି। ଯଜ୍ଞ, ମନୁ ଓ ପ୍ରଜ୍ଞାବାନ୍ ଉପଦେଶ ଆମ ପୂର୍ବଜମାନେ—ଏହିପରି, ଆମେ ଆଦିତିକୁ ଚୟନ କରୁଛୁ। ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ଦିବ୍ୟ ଶକ୍ତି, ଘରେ ଅଗ୍ନି, ପ୍ରଜ୍ଞାବାନ୍ କବି, ସଭାରେ ଶୋଭାପ୍ରଦ ଯଜ୍ଞ—ଏସବୁ ସହିତ ଆମେ ଆଦିତିକୁ ଚୟନ କରୁଛୁ। ଆମେ ଗୁପ୍ତରେ ବଡ଼ ଅପରାଧ କରିନାହିଁ, ଦେବତାଙ୍କୁ ଅପ୍ରିୟ କୌଣସି କାମ କରିନାହିଁ, ହେ ବସୁମାନେ। ମିଥ୍ୟା ପାଇଁ ଦେବତାମାନେ ଆମକୁ ତ୍ୟାଗ ନ କରନ୍ତୁ; ଏହିପରି, ଆମେ ଆଦିତିକୁ ଚୟନ କରୁଛୁ।