ସୂର୍ୟାଙ୍କର ବିଭିନ୍ନ ରୂପ ଥିଲା—କେବେ କେବେ ଶାପ ଦେଉଥିଲେ, କେବେ କେବେ ଗାଳି ଦେଉଥିଲେ, କେବେ କେବେ ବିଚ୍ଛିନ୍ନ କରିଦେଉଥିଲେ; କିନ୍ତୁ ବ୍ରାହ୍ମଣ ଏହି ସବୁକୁ ଶୁଦ୍ଧ କରିଥିଲେ। ବିବାହ ସମୟରେ ବର କହିଲେ, “ମୁଁ ତୁମର ହାତ ଧରୁଛି ଶୁଭ ଭାଗ୍ୟ ପାଇଁ, ଯେଉଁଠି ଆମେ ଦୁଃଖ ସୁଖରେ ସହଯାତ୍ରୀ ହେବୁ, ଏବଂ ତୁମେ ତୁମ ଭାର୍ତ୍ତା ସହ ବୃଦ୍ଧ ହେବା। ଭଗ, ଅର୍ୟମାନ, ସବିତା ଓ ପୁରନ୍ଧି ମୋତେ ଗୃହସ୍ଥ ଧର୍ମ ପାଇଁ ତୁମକୁ ଦେଇଛନ୍ତି।” ପୁଷଣଙ୍କୁ ଅନୁରୋଧ କରାଗଲା, “ଏହି ବଧୁକୁ ଶୁଭ ପଥରେ ନେଇଯାଅ, ଯାହାର ଜଠରରେ ପୁରୁଷମାନେ ବୀଜ ବପଣ କରନ୍ତି, ଯାହାର ଉରୁ ଆକର୍ଷଣୀୟ ଓ ସୁନିର୍ମିତ, ଯାହା ସହ ଆମେ ସନ୍ତାନ ଉତ୍ପନ୍ନ କରିପାରିବା।” ବଧୁ ସୂର୍ୟାଙ୍କୁ ପ୍ରଥମେ ବିବାହ ଯାତ୍ରା ସହ ଆଣାଯାଇଥିଲା; ପୁଣି ଏହି ଅଗ୍ନି, ବଧୁକୁ ସନ୍ତାନ ସହ ତାଙ୍କର ଭାର୍ତ୍ତାଙ୍କୁ ଦେଉ। ଅଗ୍ନି ବଧୁକୁ ତାଙ୍କର ଭାର୍ତ୍ତାଙ୍କୁ ଦେଲେ, ଦୀର୍ଘ ଆୟୁଷ୍ୟ ଓ ତେଜସ୍ୱୀତା ସହ; ତାଙ୍କର ଭାର୍ତ୍ତା ଶତବର୍ଷ ତାଙ୍କ ସହ ବଞ୍ଚୁନ୍ତୁ। ଏହି ବଧୁ ପ୍ରଥମେ ସୋମଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଲାଭ କରାଗଲେ, ପରେ ଗନ୍ଧର୍ବ, ତୃତୀୟ ଭାବେ ଅଗ୍ନି, ଚତୁର୍ଥ ଭାବେ ମନୁଷ୍ୟପୁତ୍ରମାନେ। ସୋମ ତାଙ୍କୁ ଗନ୍ଧର୍ବଙ୍କୁ ଦେଲେ, ଗନ୍ଧର୍ବ ଅଗ୍ନିକୁ, ଅଗ୍ନି ମୋତେ ସମ୍ପଦ, ପୁତ୍ର ଓ ଏହି ଜନାନୀ ଦେଲେ। “ଏଠାରେ ରୁହ, ଯିଅନାହିଁ, ଆୟୁଷ୍ୟ ଉପଭୋଗ କର, ପୁତ୍ର ଓ ପଉତ୍ରଙ୍କ ସହ ଖେଳ, ନିଜ ଘରେ ଆନନ୍ଦ କର,” ବଧୁଙ୍କୁ ଆଶୀର୍ବାଦ ଦିଆଯାଇଥିଲା। ପ୍ରଜାପତି ସନ୍ତାନ ଦିଉନ୍ତୁ, ଅର୍ୟମାନ ଶକ୍ତି ପାଇଁ ଦମ୍ପତିଙ୍କୁ ଏକତ୍ର କରନ୍ତୁ; ଶୁଭ ଭାଗ୍ୟ ସହ ସ୍ତ୍ରୀ ଭାର୍ତ୍ତାଙ୍କ ଘରକୁ ପ୍ରବେଶ କର, ଦ୍ୱିପଦ ଓ ଚତୁଷ୍ପଦ ପାଇଁ ମଙ୍ଗଳ ଆଣ। ତୁମ ଦୃଷ୍ଟି କ୍ରୂର ନହେଉ, ଭାର୍ତ୍ତା ପାଇଁ ଅହିତକର ନହେଉ, ଗୋମାନ୍ୟ ପାଇଁ ଶୁଭ ହେଉ, ମୃଦୁ ହୃଦୟ, ତେଜସ୍ୱୀ, ପୁତ୍ରବତୀ, ଦେବତାଙ୍କୁ ଚାହୁଁଥିବା, କ୍ଷମାଶୀଳ ହେଉ—ଦ୍ୱିପଦ ଓ ଚତୁଷ୍ପଦ ପାଇଁ ମଙ୍ଗଳ ଆଣ। ଇନ୍ଦ୍ର, ଏହି ପୂଜ୍ୟାଙ୍କୁ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ପୁତ୍ରମାନେ ଦିଅ, ଦଶ ପୁତ୍ର ଦିଅ, ଭାର୍ତ୍ତାକୁ ଏକାଦଶ ଭାବରେ ରଖ। ସ୍ୱଶୁର, ସ୍ୱଶ୍ରୁ, ଭାର୍ତ୍ତାଙ୍କ ଭଉଣୀ, ଭାର୍ତ୍ତାଙ୍କ ଭାଇମାନେ—ସବୁଠି ରାଣୀ ହେଉ। ସମସ୍ତ ଦେବତା ଆମକୁ ଏକତ୍ର କରନ୍ତୁ, ଜଳ ଆମ ହୃଦୟକୁ ଏକତା କରୁ, ମାତରିଶ୍ୱାନ, ଧାତୃ ଓ ନେତୃ ଦେବୀ ଆମକୁ ଏକତ୍ର କରନ୍ତୁ। ଏହିପରି ଶୁଭ ମୁହୂର୍ତ୍ତରେ, ଅନ୍ୟ ପ୍ରସଙ୍ଗରେ ସୋମ ଧାରା ବହିଲା, ଲୋକମାନେ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ ଦେବତା ଭାବେ ଚିନ୍ତିଲେ; ଯେଉଁଠି ଶକ୍ତିଶାଳୀ ବନର୍ଦ୍ଧ (ବନର) ପିଲା ସୋମ ପିଇଥିଲେ, ସେଠି ଇନ୍ଦ୍ର ସବୁଠାରୁ ଶ୍ରେଷ୍ଠ। କିନ୍ତୁ ଇନ୍ଦ୍ର, ବନର୍ଦ୍ଧ ଠାରୁ ଭୟ ପାଇ ଦୌଡ଼ି ଚାଲିଗଲେ, ଅନ୍ୟ କୌଣସିଠି ସୋମ ପିଇବାର ଆନନ୍ଦ ମିଳିଲା ନାହିଁ—ତଥାପି ଇନ୍ଦ୍ର ସବୁଠାରୁ ଶ୍ରେଷ୍ଠ। କ’ଣ ଏହି ବନର୍ଦ୍ଧ କିଛି ଅପରାଧ କଲେ? ନା କି ସେ ସମ୍ପଦ ଓ ଶ୍ରୀର ଅଧିକାରୀ? ଇନ୍ଦ୍ର ସବୁଠାରୁ ଶ୍ରେଷ୍ଠ। ଏହି ବନର୍ଦ୍ଧକୁ ଇନ୍ଦ୍ର ନିଜ ପ୍ରିୟ ଭାବରେ ରକ୍ଷା କରନ୍ତି—ତଥାପି ଏହାକୁ କୁକୁର କଟୁ, ବନ୍ଦର ଶୁକ୍ନ ଛିରିଦିଅ—ଇନ୍ଦ୍ର ସବୁଠାରୁ ଶ୍ରେଷ୍ଠ। ବନର୍ଦ୍ଧ ମୋର ଗୁପ୍ତ ଜିନିଷ ଖୋଲାସା କରିଦେଲା; ମୁଁ ତାଙ୍କର ମୁଣ୍ଡ ଭାଙ୍ଗିଦେବି, ଅପରାଧୀଙ୍କୁ ଛାଡ଼ିବି ନାହିଁ—ଇନ୍ଦ୍ର ସବୁଠାରୁ ଶ୍ରେଷ୍ଠ। ମୁଁ କୌଣସି ଜନାନୀ ଠାରୁ ଅଧିକ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଓ ସୁନ୍ଦର, ମୋତେ ଅଧିକ ଆକର୍ଷକ ଓ ଶକ୍ତିଶାଳୀ କେହି ନାହିଁ—ଇନ୍ଦ୍ର ସବୁଠାରୁ ଶ୍ରେଷ୍ଠ। “ମା, ସୁଲଭିକା, ଯାହା ହେଉ, ହେଉ; ମୋ ଉରୁ ଜଳିଉଛି, ମୋ ମୁଣ୍ଡ ଯନ୍ତ୍ରଣା ଦେଉଛି—ଇନ୍ଦ୍ର ସବୁଠାରୁ ଶ୍ରେଷ୍ଠ।” ଏହି ଉଦାର ବାହୁ, ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଆଙ୍ଗୁଠି, ମଜବୁତ ଉରୁ ଥିବା, ବୀର ପତ୍ନୀ, ତୁମେ କାହିଁକି ଆସିଛ? ବନ୍ଦର ବୃଷାକପି, ଇନ୍ଦ୍ର ସବୁଠାରୁ ଶ୍ରେଷ୍ଠ। ସେ ମୋତେ ଦୁର୍ବଳ ଭାବିଛି, କିନ୍ତୁ ମୁଁ ଶକ୍ତିଶାଳୀ, ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ପତ୍ନୀ, ମାରୁତମାନଙ୍କ ସହଚରୀ—ଇନ୍ଦ୍ର ସବୁଠାରୁ ଶ୍ରେଷ୍ଠ। ପୁରୁଣା ଦିନରେ ସ୍ତ୍ରୀ ବଳି ସହ ଯାଉଥିଲେ, ସୃଷ୍ଟିକର୍ତ୍ତା ସତ୍ୟ ଦ୍ୱାରା ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ପତ୍ନୀଙ୍କୁ ସମ୍ମାନ ଦେଇଥିଲେ—ଇନ୍ଦ୍ର ସବୁଠାରୁ ଶ୍ରେଷ୍ଠ। ଏହି ଜନାନୀମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ, ମୁଁ ଶୁଣିଛି, ଇନ୍ଦ୍ରାଣୀ ଭାଗ୍ୟଶାଳୀ; ତାଙ୍କର ଭାର୍ତ୍ତା ବୃଦ୍ଧାବସ୍ଥାରେ ମୃତ୍ୟୁ ହୁଏନି—ଇନ୍ଦ୍ର ସବୁଠାରୁ ଶ୍ରେଷ୍ଠ। ମୁଁ ଇନ୍ଦ୍ରାଣୀ ନୁହେଁ, ନାହିଁ ବୃଷାକପିଙ୍କ ସହଚରୀ, ଯାହା ପାଇଁ ଏହି ପ୍ରିୟ ବଳି ଦେବତାଙ୍କୁ ଯାଉଛି—ଇନ୍ଦ୍ର ସବୁଠାରୁ ଶ୍ରେଷ୍ଠ। ବୃଷାକପି, ରେବତୀ, ଶ୍ରେଷ୍ଠ ପୁତ୍ର, କନ୍ୟା ସହ, ଇନ୍ଦ୍ର ତାଙ୍କ ପ୍ରିୟ ବଳି ଭୋଜନ କରିଛନ୍ତି—ଇନ୍ଦ୍ର ସବୁଠାରୁ ଶ୍ରେଷ୍ଠ। ପନ୍ଦର ରାନ୍ଧୁନୀ ଏକାଠି ହୋଇ ମୋ ପାଇଁ ବୃଷ ଠାରୁ କୁଳି ଶିର୍ଷ ଖଣ୍ଡ କରନ୍ତି, ମୁଁ ଭୋଜନ କରିଛି, ମୋ ପେଟ ଭରିଛି, ଦୁଇ ପାର୍ଶ୍ୱ ସନ୍ତୁଷ୍ଟ—ଇନ୍ଦ୍ର ସବୁଠାରୁ ଶ୍ରେଷ୍ଠ। ତୀକ୍ଷ୍ଣ ଶିଙ୍ଗ ଥିବା ବୃଷ ଭଳି ଉଲ୍ଲାସରେ ଇନ୍ଦ୍ର ହୃଦୟକୁ ଆନନ୍ଦ ଦେଇଥିଲେ; ଯାହା ପାଇଁ ଜ୍ଞାନୀମାନେ ବଳି ପ୍ରସ୍ତୁତ କରନ୍ତି—ଇନ୍ଦ୍ର ସବୁଠାରୁ ଶ୍ରେଷ୍ଠ। ଯାହାର ଉରୁ ଭିତରେ ଖରାପି କମ୍ପିଥାଏ, ସେ ଶୋଇ ନାହିଁ; ଯେଉଁଠି ଲୋମ ଫାଲି ଚଉଡ଼ା ହୁଏ, ସେ ବସି ଥାଏ—ଇନ୍ଦ୍ର ସବୁଠାରୁ ଶ୍ରେଷ୍ଠ। ଏହିପରି ଇନ୍ଦ୍ର ବୃଷାକପି, ଧନସହିତ ହତ ହୋଇଥିବାକୁ ଖୋଜିଥିଲେ; ସେ ନୂତନ କୁହୁଡ଼ି, ପାକା ଅନ୍ନ, ଇଂଧନ ନେଇଥିଲେ—ଇନ୍ଦ୍ର ସବୁଠାରୁ ଶ୍ରେଷ୍ଠ। ମୁଁ ଏଠାରେ ଆସିଛି, ଦାସ ଓ ଆର୍ୟଙ୍କ ଖୋଜ କରି, ବୁଦ୍ଧିମାନଙ୍କୁ ନିକଟରେ ଯାଇ ସୋମ ପିଉଛି—ଇନ୍ଦ୍ର ସବୁଠାରୁ ଶ୍ରେଷ୍ଠ। ମରୁଭୂମି ଓ କଟିବା ଥାନରେ କେତେ ଦୂରି, କେତେ ଯୋଜନା? ବୃଷାକପି, ଘରକୁ ଫେର, ନିକଟରେ ଆ—ଇନ୍ଦ୍ର ସବୁଠାରୁ ଶ୍ରେଷ୍ଠ। ଫେରିଆ, ବୃଷାକପି, ଭଲ ଭାଗ୍ୟ ପ୍ରସ୍ତୁତ କରିବାକୁ; ସ୍ଵପ୍ନ ଭାଗି କର, ପଥ ଦ୍ୱାରା ଘରକୁ ଫେର। ବୃଷାକପି, ତୁମେ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ଘରକୁ ଆସିଥିଲେ, ସେଠି ସେ ମୃଦୁପଦ ହରିଣ କେଉଁଠି, ସେ କ’ଣ ଖାଇଲା, କ’ଣ ଚାଟିଲା?—ଇନ୍ଦ୍ର ସବୁଠାରୁ ଶ୍ରେଷ୍ଠ।