ଏହି ରିଗ୍ବେଦର ପବିତ୍ର ସୂକ୍ତରେ, ଦେବତାମାନେ ସୋମ ରସ ପାନ କରିଥିବା ବେଳେ, ସୋମ ଆଉ ପୁନଃପୁନି ପୂରିତ ହୁଏ । ବାୟୁ ସୋମଙ୍କର ରକ୍ଷକ, ଏବଂ ମାସଗୁଡ଼ିକ ତାଙ୍କର ଆକୃତି ଭାବେ ବିଚରିତ । ଏହି ଦିବ୍ୟ ବିବାହ ଅନୁଷ୍ଠାନରେ, ରୈଭ୍ୟା ବରବଧୁଙ୍କର ସାଥି, ନାରାଶଂସୀ ସେବିକା ଥିଲେ । ସୂର୍ୟାଙ୍କର ଶୁଭ୍ର ବସ୍ତ୍ର ସଙ୍ଗୀତରେ ଶୋଭିତ ହୋଇଥିଲା । ଚିତ୍ତିରା ଆସନ ଥିଲେ, ଚକ୍ଷୁରା ଅଙ୍ଗରେ ଲଗାଯାଉଥିବା ଉଖିଳା । ଦିଗ୍ଗଜ ଦିବା ଓ ରାତି, ଏହି ବିବାହର ପାତ୍ର ହେଲେ, ଯେତେବେଳେ ସୂର୍ୟାଙ୍କୁ ତାଙ୍କର ପତିଙ୍କୁ ଦିଆଯାଉଥିଲା । ସ୍ତୁତିଗାନ ଉତ୍ତର ଥିଲା, କୁରୀରା ଛାଡ଼ା ଥିଲା, ମନ୍ତ୍ରଗୁଡ଼ିକ ବନ୍ଧନ ଥିଲା । ସୂର୍ୟାଙ୍କ ପାଇଁ ଅଶ୍ୱିନୀଦ୍ୱୟ ବରଯାତି, ଅଗ୍ନି ନେତୃତ୍ୱ କରୁଥିଲେ । ସୋମ ବର, ଅଶ୍ୱିନୀଦ୍ୱୟ ବରଯାତି ଥିଲେ । ସୂର୍ୟାଙ୍କୁ ପତିଙ୍କୁ ଦେବାବେଳେ, ସବିତୃ ଶୁଭାଶୀର୍ବାଦ ସହିତ ଦେଇଥିଲେ । ସୂର୍ୟାଙ୍କ ମନ ଚକା, ଆକାଶ ଚାଦର ହେଲା । ଦୀପ୍ତିମାନ ବୃଷଭ ବାହନ ହେଲେ, ସୂର୍ୟା ନିଜ ଗୃହକୁ ପ୍ରବେଶ କଲେ । ଋଚ୍ ଓ ସାମନ୍ ମନ୍ତ୍ରରେ ଦୁଇ ଗାଈଁ ଯୁତ ହେଲେ, ସଙ୍ଗୀତ ଶୁଣିଲେ । ଅନ୍ତର୍ଗତ ଶ୍ରବଣ ତିଆରି ହେଲା, ଆକାଶରେ ଚଳାଚଳ ପଥ ନିର୍ମିତ ହେଲା । ଦୀପ୍ତିମାନ ଚକା ତିଆରି ହେଲା, ପ୍ରାଣ ଚକାକୁ ଘୁରାଇଲା । ମନ ତିଆରି ରଥରେ ସୂର୍ୟା ତାଙ୍କର ପତି ସନ୍ନିକଟକୁ ଯିବାକୁ ଉଦ୍ୟତ ହେଲେ । ସୂର୍ୟାଙ୍କ ରଥ ପାଇଁ ସବିତୃ ଯୋକ ଦେଲେ । ଅଯୁତ ମଧ୍ୟରେ ଗାଈଁମାନେ ଘୋଷିତ ହେଲେ, ଧଳା ମଧ୍ୟରେ ସେମାନେ ଘେରାଯାଇଲେ । ଅଶ୍ୱିନୀଦ୍ୱୟ ଜିଜ୍ଞାସା କରି ସୂର୍ୟାଙ୍କ ତିନିଚକା ରଥରେ ଆସିଲେ, ସମସ୍ତ ଦେବତା ଏହି ଘଟଣା ଜାଣିଲେ; ପୂଷଣ, ପୁତ୍ର, ନିଜ ପିତାମାତାଙ୍କୁ ବାଛିଲେ । ସୂର୍ୟାଙ୍କୁ ବରବଧୁ ଭାବେ ଆଣିବାକୁ ଯେତେବେଳେ ଅପୂର୍ଣ୍ଣ ଚକା ଓ ଯୋକ କେଉଁଠି ରହିଥିଲା, ଏହି ପ୍ରଶ୍ନ ଉଠିଲା । ଋତୁ ଅନୁଯାୟୀ ଦୁଇ ଚକା ସୂର୍ୟା ପାଇଁ ଜଣାଯାଉଛି, କିନ୍ତୁ ଗୁପ୍ତ ଏକ ଚକା କେବଳ ଜ୍ଞାନୀମାନେ ଜାଣନ୍ତି । ସୂର୍ୟା, ଦେବତା, ମିତ୍ର ଓ ବରୁଣ, ଏବଂ ସତ୍ୟ ଜ୍ଞାନୀମାନେ—ଏମାନେ ସମସ୍ତଙ୍କୁ ମୁଁ ନମସ୍କାର କରେ । ଦୁଇ ଶକ୍ତି, ମାୟାରେ ଆଗପଛ ଘୁରୁଛନ୍ତି, ଶିଶୁମାନେ ଖେଳୁଛନ୍ତି, ଯଜ୍ଞକୁ ପରିଦକ୍ଷିଣା କରୁଛନ୍ତି; ଜଣେ ସମସ୍ତ ଲୋକକୁ ଦେଖିଥାନ୍ତି, ଅନ୍ୟଜଣ ଋତୁଗୁଡ଼ିକୁ ବ୍ୟବସ୍ଥା କରିଥାନ୍ତି ଏବଂ ପୁନଃଜନ୍ମ ହୁଅନ୍ତି । ସେ ଦିନର ଚିହ୍ନ ଭାବେ ପ୍ରତିଦିନ ନୂତନ ଭାବେ ଜନ୍ମ ନେଉଛନ୍ତି, ପ୍ରଥମ ପ୍ରଭାତରେ ଆସନ୍ତି; ଦେବତାଙ୍କୁ ଅଂଶ ଦେଇଥାନ୍ତି, ଚନ୍ଦ୍ର ଦୀର୍ଘାୟୁ ହୁଏ । ସୂର୍ୟାଙ୍କୁ ଅମୃତତ୍ୱର ଲୋକକୁ ନେବା ପାଇଁ ଶୁଭ୍ର, ସୁନଳିଆ, ଭଲ ଚକା ଥିବା କପାସ ଗଛ ଉପରେ ଚଢ଼ିବାକୁ କୁହାଯାଏ; ସେ ତାଙ୍କର ପତି ପାଇଁ ଆନନ୍ଦଦାୟିନୀ ହେଉନ୍ତୁ । "ଉଠ, ଯାଉ," ବୋଲି ପୁରୋହିତ କହିଛନ୍ତି; କ୍ଷମା ସହିତ ବିଶ୍ୱାବସୁଙ୍କୁ ସ୍ତୁତି ଦିଆଯାଏ; ଅନ୍ୟ ଏକ ଆସନ ଖୋଜ, ଏହି ତୁମ ଜନ୍ମ ସ୍ଥାନ । ପୁନଃ ବିଶ୍ୱାବସୁଙ୍କୁ ଦୟା ସହିତ ପ୍ରାର୍ଥନା କରାଯାଏ; ବିସ୍ତୃତ ଜଗତ ଖୋଜ, ବଧୂ ପତି ସହିତ ଏକତ୍ରିତ ହେଉନ୍ତୁ । ଯେ ପଥରେ ଆମ ବନ୍ଧୁମାନେ ବିବାହ ପାଇଁ ଯାଆନ୍ତି, ସେହି ପଥ ସିଧା ଓ ସତ୍ୟ ହେଉ; ଆର୍ଯମାନ୍, ଭଗ ଆମକୁ ଏକତ୍ର କରୁନ୍ତୁ; ଦେବତାମାନେ ଆମ ଗୃହସ୍ଥ ଜୀବନରେ ସମ୍ମିଳନ ଦିଅନ୍ତୁ । ମୁଁ ତୁମକୁ ବରୁଣଙ୍କ ଦୌର୍ବଳ୍ୟ ବନ୍ଧନରୁ ମୁକ୍ତ କରୁଛି, ଯାହା ସବିତୃ ଦୟା ସହିତ ବାନ୍ଧିଥିଲେ; ତୁମକୁ ସତ୍ୟର ଆସନରେ, ଶୁଭ କର୍ମର ଲୋକରେ, ଅଘାତ ରହି, ପତି ସହିତ ରଖୁଛି । ମୁଁ ତୁମକୁ ଏଠାରୁ ମୁକ୍ତ କରୁଛି, ତୁମେ ଭଲ ଭାବେ ବନ୍ଧିତ ରୁହ; ଇନ୍ଦ୍ର ଓ ଦୟାଳୁ ଦେବତା, ସେ ଜେନ୍ତୁ ଶୁଭ ସନ୍ତାନ ଓ ଶୁଭ ଭାଗ୍ୟ ଲାଭ କରନ୍ତୁ । ପୂଷଣ ତୁମର ହାତ ଧରି ଶ୍ରେଷ୍ଠ ପଥରେ ନେଉନ୍ତୁ; ଅଶ୍ୱିନୀଦ୍ୱୟ ତାଙ୍କର ରଥରେ ତୁମକୁ ନେଉନ୍ତୁ; ଗୃହର ଗୃହଲକ୍ଷ୍ମୀ ଭାବେ ପ୍ରବେଶ କର, ସଭାରେ ଧୈର୍ଯ୍ୟରେ କଥା କର । ଏହି ଗୃହରେ ତୁମେ ସନ୍ତାନ ସହିତ ସମୃଦ୍ଧି ଲାଭ କର; ଗୃହାଗ୍ନିକୁ ରକ୍ଷା କର; ପତି ସହିତ ଦେହ ଏକତ୍ର କର, ଜ୍ଞାନବାନ ହୋଇ ସଭାରେ କଥା କର । ଯଦି ବଧୂ ଅଶୁଭ କାମନାରେ ଲିନ ହୁଅନ୍ତି, ସେ ରଙ୍ଗା ହୋଇ ପ୍ରକାଶିତ ହୁଅନ୍ତି; ତାଙ୍କର ପରିବାର ବଢ଼େ, କିନ୍ତୁ ପତି ବନ୍ଧନରେ ପଡ଼ନ୍ତି । ଅସମ୍ମତିର ମୂଳ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ ଦେଇଦିଅ, ଧନ ବଣ୍ଟନ କର; ଏହି ନାରୀ ଅଶୁଭ କାମନାରୁ ମୁକ୍ତ ହୋଇ ପତିଙ୍କୁ ଅଂଗୀକାର କରନ୍ତି । ଯଦି ପତି ଅନ୍ୟ ନାରୀକୁ ଇଚ୍ଛା କରନ୍ତି, ତାଙ୍କର ଶ୍ରୀହୀନ ଦେହ ତ୍ୟାଗ କରି, ପତିଙ୍କ ପୋଷାକ ପିନ୍ଧି ଅପବିତ୍ର ହୋଇଯାନ୍ତି । ଯେ ସମସ୍ତ ରୋଗ ବଧୂ ସହିତ ଚନ୍ଦ୍ରକୁ ବୋଝି ଆସନ୍ତି, ସେଗୁଡ଼ିକୁ ଦେବତାମାନେ ତାଙ୍କର ମୂଳକୁ ଫେରାଇ ଦେଉନ୍ତୁ । ଯେ ଶତ୍ରୁମାନେ ବରବଧୂ ଚାରିପାଖରେ ବସିଛନ୍ତି, ସେମାନେ ଜାଣିନ ପାରନ୍ତୁ ନାହିଁ; ଶତ୍ରୁମାନେ ଦୂରେ ଯାଉନ୍ତୁ, ସୁଖପଥରେ ଦୁଃଖକୁ ଅତିକ୍ରମ କରନ୍ତୁ । ଏହି ବଧୂ ଶୁଭ ଅଟୁଟ; ସମସ୍ତେ ଏକତ୍ର ହୋଇ ତାଙ୍କୁ ଦେଖନ୍ତୁ; ଶୁଭ ଭାଗ୍ୟ ଦେଇ ତାଙ୍କର ଘରକୁ ଯାଉନ୍ତୁ । ଏହା ଶୁଷ୍କ, ଏହା ତୀତ୍ୱ, ବିଷ ସମାନ, ଖାଇବା ଯୋଗ୍ୟ ନୁହେଁ; ଯିଏ ସୂର୍ୟା ସୂକ୍ତ ଜାଣେ, ସେଇ ବ୍ରାହ୍ମଣ ବଧୂ ପାଇଁ ଯୋଗ୍ୟ । ଶାପ, ଗାଳି, ଏବଂ ବିଚ୍ଛେଦ—ଏହି ସୂର୍ୟାଙ୍କ ରୂପ; କିନ୍ତୁ ବ୍ରାହ୍ମଣ ଏହାକୁ ପବିତ୍ର କରନ୍ତି । ମୁଁ ତୁମର ହାତ ଧରୁଛି ଶୁଭ ଭାଗ୍ୟ ପାଇଁ, ଯେପରି ମୋ ସହିତ ପତିଙ୍କୁ ସହ ତୁମେ ବୃଦ୍ଧ ହେବା; ଭଗ, ଆର୍ଯମାନ୍, ସବିତୃ, ପୁରନ୍ଧି ତୁମକୁ ଗୃହସ୍ଥ ଧର୍ମ ପାଇଁ ଦେଇଛନ୍ତି । ପୂଷଣ ତୁମକୁ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ପଥରେ ନେଉନ୍ତୁ, ଯେଉଁଠାରେ ପୁରୁଷମାନେ ବୀଜ ରୋପନ କରନ୍ତି; ଯାହାଙ୍କର ଉରୁ ଭଲ ଆକୃତିର, ଯାହା ସହିତ ଆମେ ସନ୍ତାନ ଲାଭ କରିପାରିବା । ତୁମକୁ ପ୍ରଥମେ ବିବାହ ଯାତ୍ରା ସହିତ ଆଣିଥିଲେ; ପୁନଃ, ଅଗ୍ନି, ପତିଙ୍କୁ ସନ୍ତାନ ସହିତ ଘରେ ଦିଅ । ଅଗ୍ନି ଜୀବନ ଓ ତେଜସ୍ୱୀ ସହିତ ବଧୂକୁ ପତିଙ୍କୁ ପୁନଃ ଦେଇଛନ୍ତି; ପତି ଶତ ବର୍ଷ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଦୀର୍ଘାୟୁ ହେଉନ୍ତୁ । ପ୍ରଥମେ ସୋମ ତାଙ୍କୁ ପାଇଲେ, ତାପରେ ଗନ୍ଧର୍ବ, ତୃତୀୟରେ ଅଗ୍ନି, ଚତୁର୍ଥରେ ମନୁଷ୍ୟ ପୁତ୍ରମାନେ ।