ଏକ ପବିତ୍ର ପ୍ରଭାତବେଳେ, ମରୁତମାନେଙ୍କୁ ଆହ୍ୱାନ କରାଯାଉଛି—ସେମାନେ ଶକ୍ତିର ଉଷାରେ ଆସନ୍ତୁ, ଇନ୍ଦ୍ର ଓ ମରୁତମାନେ ଏହି ଦୁଇ ଜଗତ୍କୁ ଆଚ୍ଛାଦିତ କରନ୍ତୁ। ଯେପରି ଦିନ ଓ ରାତି ଆମ ସହିତ ଥାଏ, ତେଁପରି ସେମାନେ ଆମକୁ ଏକ ଆସନ, ଏକ ନିବାସ ଓ ପ୍ରକାଶର ପଥ ଦିଅନ୍ତୁ। ଏଠାରେ, ସର୍ବୋତ୍ତମ ସୋମ ରସ ତିଆରି କରାଯାଉଛି; ଦକ୍ଷ ରଥି ଭଳି, ପାଷାଣ ଦ୍ୱାରା ରସ ଚାପାଯାଉଛି। ହେ ମହାନ ଦେବମାନେ, ଆମକୁ ବିଜୟ, ବୀରତା, ବହୁଧନ ଓ ଦ୍ରୁତ ମନ୍ଥନର ଜ୍ଞାନ ଦିଅନ୍ତୁ। ଏହି ସୋମ ରସ ପୁନିଥରେ ତାଙ୍କ ପାଇଁ ଉତ୍ସର୍ଗ କରାଯାଇଛି, ପୂର୍ବରୁ ମନୁଙ୍କ ପଥରେ ଯେପରି ହୋଇଥିଲା। ଗୋଶାଳା, ଅଶ୍ୱ ଗୃହ ଓ ଯଜ୍ଞସ୍ଥଳରେ ଉପାସକମାନେ ତାଙ୍କୁ ଉନ୍ମୁଖ ହୋଇଛନ୍ତି। ଦେବମାନେ, ଅସୁରମାନେଙ୍କୁ ଦୂରେ ହଟାନ୍ତୁ, ବିନାଶକମାନେଙ୍କୁ ଭଙ୍ଗ କରନ୍ତୁ, ଅପମଙ୍ଗଳକୁ ରୋକନ୍ତୁ ଓ ମୂଢତାକୁ ଦୂର କରନ୍ତୁ। ଆମ ପାଇଁ ଏକାଗ୍ର ଧନ ଓ ବୀରମାନେ ସହିତ ପ୍ରବାହିତ କରନ୍ତୁ; ହେ ପାଷାଣମାନେ, ଭାରତଙ୍କ ପାଇଁ ଗୀତ ଆଣନ୍ତୁ। ମରୁତମାନେ ଆକାଶରୁ ବି ଅଧିକ ଶକ୍ତିଶାଳୀ; ଦେବମାନେ ମଧ୍ୟରେ ସେମାନେ ଉତ୍କୃଷ୍ଟ। ପବନ, ସୋମ, ଅଗ୍ନି, ପିତୃମାନେ ମଧ୍ୟରୁ ମଧ୍ୟ ସେମାନେ ସର୍ବୋପରି। ମହିମା ଓ ଶକ୍ତିରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ଏହି ପାଷାଣମାନେ ଆମ ପାଇଁ ଉତ୍ସୁକ ହେଉନ୍ତୁ; ସେମାନଙ୍କର ଧ୍ୱନି ଆକାଶରେ ପ୍ରତିଧ୍ୱନିତ ହେଉ। ଯେଠାଏ ମାନବମାନେ ଆକାଂକ୍ଷିତ ମଧୁ ଆଣନ୍ତି, ଉଚ୍ଚସ୍ୱରରେ ଗାନ କରନ୍ତି, ସେଠି ସମସ୍ତେ ଏକତ୍ର ହୋଇ ଚେଷ୍ଟା କରନ୍ତି। ପାଷାଣମାନେ ସୋମ ଚାପନ୍ତି, ଯେଉଁମାନେ ରଥି, ସେମାନେ ପ୍ରତିଯୋଗିତା ପାଇଁ ରସ ଆଣନ୍ତି। ସେମାନେ ଦୁଧରୁ ରସ ଦୋହନ କରନ୍ତି; ମାନବମାନେ ନିଜ ହାତରେ ଅର୍ପଣ ତିଆରି କରନ୍ତି। ଯେଉଁ ମାନେ କୌଶଳରେ ପରିପୂର୍ଣ୍ଣ ସେମାନେ ହୋଇଯାନ୍ତି; ହେ ପାଷାଣମାନେ, ଇନ୍ଦ୍ର ପାଇଁ ସୋମ ଚାପନ୍ତୁ। ପ୍ରତ୍ୟେକ ଜଣ, ଦିବ୍ୟ ଓ ପୃଥିବୀ ନିବାସ ପାଇଁ, ଯଜ୍ଞକାରୀ ପାଇଁ ଧନ ଆଣନ୍ତୁ। ମରୁତମାନେଙ୍କର ବାଣୀ ମେଘର ବର୍ଷା ପରି ଧନ ବର୍ଷାଇ; ପୂଜାରୀମାନେ ଯେପରି ଯଜ୍ଞରେ ଦକ୍ଷ, ସେପରି। ମରୁତମାନେଙ୍କୁ ଉଦ୍ଗାତି ଶ୍ଲୋକ ଯୋଗୁ ସ୍ତୁତି କରାଯାଉଛି, ସେମାନେ ମଧ୍ୟରେ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ। ଯୁବକମାନେ ମରୁତମାନେଙ୍କ ପରି ଗୌରବ ପାଇଁ ଅଳଙ୍କୃତ; ଦିବ୍ୟ ପୁତ୍ରମାନେ ଅଯାଞ୍ଚିତ ଓ ଅକ୍ଲାନ୍ତ। ଯେଉଁମାନେ ସୂର୍ଯ୍ୟ ପରି ଦିବା ଓ ପୃଥିବୀରୁ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ, ତାଙ୍କର ଶକ୍ତି ଦ୍ୱାରା ସୂର୍ଯ୍ୟ ମେଘ ବିଦାରଣ କରେ। ସେମାନେ ବୀର, ରାଜା, ଦୋଷରହିତ ଓ ଯୁବା ପରି ଅଗ୍ରଗାମୀ। ତୁମ ପ୍ରଭାରେ, ଯେପରି ଜଳର ଶୟନ, କିଛି ଭାଙ୍ଗି ନିଯାଏନାହିଁ; ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଯଜ୍ଞ ତୁମ ନିକଟକୁ ଆସେ, ଅର୍ପଣ ସହିତ, ମିଳନ ଅବସରରେ। ତୁମେ ଯୁଗରେ ଯୁକ୍ତ, ପ୍ରଭାତରେ ଆଲୋକରେ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ; ଗରୁଡ଼ ପରି ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ, ଦୃଢ଼, ଯାତ୍ରୀ ପରି ଦ୍ରୁତ ଓ ସର୍ବବ୍ୟାପୀ। ମରୁତମାନେ, ସମ୍ବରଣଙ୍କ ବଡ଼ ଧନ ଦୂରରୁ ଆଣନ୍ତି, ଦାନଶୀଳ ବ୍ୟକ୍ତିଙ୍କ ଧନ ଜାଣନ୍ତି, ଦୂରରୁ ମଧ୍ୟ ଦ୍ୱେଷକୁ ଦୂର କରନ୍ତି। ଯେଉଁଠି ଯଜ୍ଞାଗ୍ନି ଉଦିତ ହୁଏ, ମରୁତମାନେଙ୍କୁ ଅର୍ପଣ କରେ, ସେ ମାନବ ନୁହଁ; ସେ ଧନୀ ହୁଏ, ସୁବଳ ସନ୍ତାନ ପାଏ; ଦେବତାମାନେ ତାଙ୍କୁ ରକ୍ଷା କରନ୍ତୁ। ଯଜ୍ଞରେ ସେମାନେ ଯୋଗ୍ୟ, ଆଦିତ୍ୟ ନାମରେ କୃପାଳୁ; ସେମାନେ ଆମ ଚିନ୍ତାକୁ ରକ୍ଷା କରନ୍ତୁ, ଯେପରି ରିତୁଆଲରେ ମହିମା ସହ ଚଳନ୍ତି। ଏହି ଦେବମାନେ, ଦେବତ୍ବ ଓ ନିଜ ଚିନ୍ତାରେ ପ୍ରେରିତ, ନିଜେ ନିୟମିତ, ଯଜ୍ଞରେ ଜାଗୃତ; ରାଜା ପରି ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ, ଦୋଷରହିତ ଯୁବକ ପରି ମଧ୍ୟମାନେ ମଧ୍ୟେ ଦୃଶ୍ୟମାନ। ଅଗ୍ନି ପରି ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ, ସୁବର୍ଣ୍ଣ ଉରସ୍ଥଳୀ; ପବନ ପରି ସ୍ୱୟଂ-ଯୁକ୍ତ, ସଦା କ୍ରିୟାଶୀଳ; ପ୍ରବୁଦ୍ଧ ବୃଦ୍ଧମାନେ ପରି ଉତ୍ତମ ପରାମର୍ଶଦାତା, ସୁନିବାସୀ, ସତ୍ୟ ପ୍ରତି ଚେଷ୍ଟାଶୀଳ ସୋମ ପରି। ପବନ ପରି ଦ୍ରୁତ, ଅଗ୍ନି ଶିଖା ପରି ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ; ଶସ୍ତ୍ରଧାରୀ ବୀର ପରି ଶକ୍ତିଶାଳୀ; ପୂର୍ବଜମାନେଙ୍କର ସ୍ତୁତି ପରି ଦାନଶୀଳ। ରଥ ଚକ୍ର ପରି ଦୃଢ଼; ଯୁଦ୍ଧରେ ବୀର; ଚୟିତ ଯୁବା ପରି ଘୃତ ଝାଲା; ଗାୟକ ପରି ଶ୍ରୁତିମୟ ଗୀତରେ ଲୀନ। ଉତ୍କୃଷ୍ଟ ଗତିର ଅଶ୍ୱ ପରି; ଉତ୍ସାହୀ ରଥି ପରି ଦାନଶୀଳ; ନଦୀ ପରି ପ୍ରବାହମାନ; ଅନେକ ରୂପରେ, ଅଙ୍ଗିରାସମାନେ ପରି ଗୀତରେ। ଚକ୍ର ପରି ଦ୍ରୁତ, ନଦୀର ମାତା ପରି ଶକ୍ତିଶାଳୀ; ପାହାଡ଼ ପରି ଅଜୟ; ଶିଶୁ ଖେଳାଳି ପରି ପୋଷିତ; ବଡ଼ ସେନା ପରି ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଅଗ୍ରସର। ଉଷାର ଆଲୋକ ପରି ଯଜ୍ଞ ପାଇଁ ଶୋଭିତ; ଦ୍ରୁତ ଗତିର ଚିହ୍ନିତ; ନଦୀ ପରି ପ୍ରବାହିତ, ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ଦୃଷ୍ଟି; ଦୂର ଯାତ୍ରୀ ପରି ଦୂରତା ମାପନ୍ତି। ଦେବମାନେ ଆମକୁ ଧନ୍ୟ କରନ୍ତୁ, ଦାନରେ ସମୃଦ୍ଧ କରନ୍ତୁ; ସ୍ତୁତିରେ ପ୍ରଶଂସିତ ମରୁତମାନେ ଆମକୁ ବଢ଼ାନ୍ତୁ; ମିତ୍ରତା ଓ ଗୀତରେ ତୁମ ଧନ ସ୍ଥାୟୀ। ଏଠି ମହାନ ଏକ ଶକ୍ତିର ମହିମା ଦେଖାଯାଉଛି, ମାନବମାନେ ମଧ୍ୟରେ ଏହି ଏକାଧିକ ଜହ୍ନୁ ଯୁଦ୍ଧରେ ଏକତ୍ର ହୁଏ, ମାଂସ ଚବାଇ, ଧାରଣ କରେ। ତାଙ୍କର ମୁଣ୍ଡ ଗୁପ୍ତ, ବିଭିନ୍ନ ଦିଗରେ ଗତିଶୀଳ; ଜିହ୍ୱାରେ କାଠ ଖାଏ; ତାଙ୍କୁ ଅର୍ପଣ ଚରଣ, ଉତ୍ତୋଳିତ ହାତ ଓ ଭକ୍ତି ସହିତ ଦିଆଯାଏ। ମାତୃଙ୍କ ଗୁପ୍ତ ପଥ ଖୋଜି, ଶିଶୁ ପରି ଉଦ୍ଭିଦ ମଧ୍ୟରେ ଚଳିଥାଏ, ଖାଦ୍ୟ ଖୋଜେ; ଯୁବା ପରି ଚାହିଁ, ଶତ୍ରୁଙ୍କ ଆଲିଙ୍ଗନରେ ଶୋଇଥାଏ। ଏହି ଅମୃତ, ହେ ଦିବା-ପୃଥିବୀ, ମୁଁ କହୁଛି—ଉତ୍ପନ୍ନ ହେଉଥିବା ଗର୍ଭ ତାଙ୍କର ମାତୃମାନେ କୁ ଖାଏ; ମୁଁ ମାନବ ଦେବତାଙ୍କୁ ବୁଝିପାରୁନାହିଁ; ଅଗ୍ନି ଅବଶ୍ୟ ଜ୍ଞାନୀ, ସର୍ବଜ୍ଞ। ଯିଏ ତାଙ୍କୁ ତୃଷ୍ଣାରେ ଖାଦ୍ୟ ଦିଏ, ଘୃତ ଓ ମାଖନ ଦିଏ, ସେ ତାଙ୍କୁ ପୋଷଣ କରେ; ଅଗ୍ନି ହଜାର ଚକ୍ଷୁରେ ସବୁଦିଗରେ ଦେଖେ; ଅଗ୍ନି, ତୁମେ ସବୁ ଦିଗକୁ ମୁହଁ କର। ଅଗ୍ନି, ଦେବମାନେ ମଧ୍ୟରେ କଣ ଅପରାଧ କରିଛ? ମୁଁ ଜାଣେନି, ପଚାରୁଛି। ଚଞ୍ଚଳ କିମ୍ବା ଗୁରୁତର, ପିଙ୍ଗଳ ତାରୁ ଅର୍ପଣ ଖାଇଲେ; ବନ୍ଧନରେ ବନ୍ଧି, ଗାଈ ପରି ମୁକ୍ତ କଲେ। ସେ ରଥ ଯୁକ୍ତ କଲେ, ବନ ପ୍ରିୟ, ସରଳ ପଥରେ, ରେନ୍ସ୍ରେ ବନ୍ଧି; ମିତ୍ର, ଉତ୍ପନ୍ନ ଧନରେ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ; ସନ୍ଧିସ୍ଥଳରେ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ହୋଇ ଅଗ୍ରସର। ଅଗ୍ନି ଶକ୍ତି ଓ ପୁରସ୍କାର ଆଣିଥିବା ଦଳ ଦିଅନ୍ତି; ଅଗ୍ନି ବୀର ଦିଅନ୍ତି, କାର୍ଯ୍ୟରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ।