ମିତ୍ରମାନେ ଯେଉଁମାନେ ଦୃଷ୍ଟି ଓ ଶ୍ରବଣ ନେଇଛନ୍ତି, ସେମାନେ ମନର ଦ୍ରୁତ ଗତିରେ ଅସମାନ ହେଇଯାନ୍ତି। କେହି ନିମ୍ନସ୍ନାନ କରିଥିବା ମନୁଷ୍ୟଙ୍କ ପରି ନିକଟ ଦିଶନ୍ତି, ଆଉ କେହି ପୋଖରୀ କୂଳରେ ଦୂରେ ଦିଶନ୍ତି। ଯେତେବେଳେ ସଂଗୀମାନେ ହୃଦୟରେ ଏକତ୍ରିତ ହୁଅନ୍ତି, ଏହି ମନର ତୀବ୍ର ଗତିରେ ଗଠିତ ହୁଅନ୍ତି, ସେମାନେ ବ୍ରାହ୍ମଣ ଭାବେ ଜ୍ଞାନ ଦ୍ୱାରା ଅଲଗା ହୋଇଯାନ୍ତି; ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ତୁମମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଚଳାଚଳ କରନ୍ତି। ଯେଉଁମାନେ ନ ନିକଟକୁ ଆସନ୍ତି, ନ ଦୂରକୁ ଯାଆନ୍ତି, ନ ବ୍ରାହ୍ମଣ, ନ ସୋମା ତିଆରିକାରୀ, ସେମାନେ ଦୁଷ୍ଟ ମନୋଭାବରେ ବାଣୀକୁ ଉପସ୍ଥାନ କରି, ଭ୍ରମର ଜାଲ ବୁନନ୍ତି, ସନ୍ତାନ ସମ୍ବନ୍ଧରେ ଅଜ୍ଞାନ ରହନ୍ତି। ସମସ୍ତେ ଯେଉଁ ଖ୍ୟାତି ଆସିଛି, ତାହାରେ ଆନନ୍ଦ କରନ୍ତି, ବନ୍ଧୁ ସଙ୍ଗମାନେ ସଭାରେ ଏକାତ୍ମ ହୁଅନ୍ତି। ପାପ ଦୂର କରିବା ଓ ପୋଷଣ କରିବା ଯେଉଁମାନେ କରନ୍ତି, ସେମାନେ ଅମର ଫଳ ପ୍ରାପ୍ତ କରନ୍ତି। ତୁମେ ସ୍ତୋତ୍ରମାନଙ୍କୁ ପୋଷିଛ; ତୁମେ ଶକ୍ବରୀ ଛନ୍ଦମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଗାୟତ୍ରୀ ଗାଉଛ। ବ୍ରାହ୍ମଣ ଜନ୍ମର ଜ୍ଞାନ କହେ; ତୁମେ ଯଜ୍ଞର ଛନ୍ଦକୁ ମାପ କର। ଏବେ ଦୃଢ଼ ଜ୍ଞାନ ସହିତ ଆସୁ, ଦେବତାମାନଙ୍କର ଉତ୍ପତ୍ତି କଥା ଘୋଷଣା କରିବାକୁ। ଯେଉଁଠି ପ୍ରଶଂସିତ ସ୍ତୋତ୍ର ଅଛି, ସେଠି ପରବର୍ତ୍ତୀ କାଳରେ ଯିଏ ଦେଖନ୍ତି। ବୃହସ୍ପତି ଏହି ସବୁକୁ ଗଢ଼ିଥିଲେ, ଯେପରି ଏକ କମାର ତାଙ୍କର ଉପକରଣ ସହ କାମ କରେ। ଦେବମାନେ ଆରମ୍ଭର ଯୁଗରେ, ଅସତରୁ ସତ ଜନ୍ମ ନେଲା। ଦେବମାନଙ୍କ ପ୍ରଥମ ଯୁଗରେ, ଅସତରୁ ସତ ଉତ୍ପନ୍ନ ହେଲା। ତାପରେ ଦିଗମାନେ ଜନ୍ମ ନେଲେ; ତାପରେ ଉତ୍ତୋଲିତ ଆକାଶ ବିସ୍ତାରିତ ହେଲା। ଉତ୍ତୋଲିତ ଆକାଶରୁ ପୃଥିବୀ ଜନ୍ମ ନେଲା; ଦିଗମାନେ ଜନ୍ମିଲେ। ଅଦିତିରୁ ଦକ୍ଷ ଜନ୍ମ ନେଲେ; ଦକ୍ଷରୁ ଅଦିତି ବିସ୍ତାରିତ ହେଲେ। ଅଦିତି ନିଶ୍ଚୟ ଜନ୍ମିଲେ; ଦକ୍ଷ, ଯିଏ ତୁମର କନ୍ୟା। ଦେବମାନେ ତାଙ୍କୁଠାରୁ ଜନ୍ମିଲେ, ଶୁଭ, ଅମରତ୍ୱର ସମ୍ବନ୍ଧୀ। ଯେତେବେଳେ ଦେବମାନେ ଜଳରେ ଦୃଢ଼ ଭାବେ ଦଣ୍ଡାୟମାନ ହେଲେ, ସେତେବେଳେ ନୃତ୍ୟ କରୁଥିବା ପରି ତୀକ୍ଷ୍ଣ ଧୂଳି ଉଡ଼ିଗଲା। ଦେବମାନେ ତପସ୍ୟା କରି ସମସ୍ତ ଲୋକକୁ ପୂର୍ଣ୍ଣ କଲେ, ତେବେ ସମୁଦ୍ରରେ ଲୁଚିଥିବା ସୂର୍ଯ୍ୟକୁ ତୁମେ ବହନ କଲ। ଅଦିତିଙ୍କ ଦେହରୁ ଏଠାରେ ଆଠ ସନ୍ତାନ ଜନ୍ମିଲେ। ଦେବମାନେ ସାତ ସନ୍ତାନ ସହିତ ଚାଲିଗଲେ; ସେମାନେ ମାର୍ତ୍ତଣ୍ଡକୁ ବାହାର କଲେ। ସାତ ସନ୍ତାନ ସହିତ ଅଦିତି ପ୍ରାଚୀନ କାଳକୁ ଗଲେ। ସନ୍ତାନ ଓ ମୃତ୍ୟୁ ପାଇଁ, ସେ ମାର୍ତ୍ତଣ୍ଡକୁ ପୁଣି ଆଣିଲେ। ଶକ୍ତି ଓ ପ୍ରଭାବ ପାଇଁ ଏକ ମହାବଳୀ ଜନ୍ମିଲେ, ଆନନ୍ଦମୟ, ପ୍ରବଳ, ଗର୍ବିତ। ମାରୁତମାନେ ଏଠାରେ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ ବୃଦ୍ଧି କଲେ, ଯେତେବେଳେ ମାତା ତାଙ୍କୁ ଗର୍ଭରେ ଧରିଲେ। ଯେଉଁମାନେ ଲୁଚିଥିବା ପରି ବସିଛନ୍ତି, ଚତୁର ଉପକରଣ ନେଇ, ସେମାନେ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ ପ୍ରଶଂସା କରି ବଳବନ୍ତ ହେଲେ; କିନ୍ତୁ ଗର୍ଭବତୀ ନାରୀ ପରି, ତାଙ୍କର ସନ୍ତାନ ଅନ୍ଧକାରରୁ ବାହାରିଲା, ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ଶକ୍ତିରେ। ତୁମର ପାଦ ଉତ୍କୃଷ୍ଟ ହୁଏ ଯେତେବେଳେ ଜୟ ପାଇଁ ଯାଉଛ; ଏଠି ବଳବନ୍ତମାନେ ବୃଦ୍ଧି ପାଆନ୍ତି; ହେ ଇନ୍ଦ୍ର, ତୁମେ ହଜାର ସାଳାବୃକକୁ ବଧ କଲ; ଅଶ୍ୱିନମାନେ ସହିତ ତୁମେ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ହେଲ। ଏକତା ସଙ୍କଳ୍ପରେ ତୁମେ ଯଜ୍ଞକୁ ଦ୍ରୁତ କଲ, ଦୁଇ ଅଶ୍ୱିନକୁ ବନ୍ଧୁ ଭାବରେ ଧରିଲ; ଦୁଇ ପାତ୍ରରେ, ଇନ୍ଦ୍ର, ତୁମେ ହଜାର ଧରିଥିଲ; ଅଶ୍ୱିନମାନେ ଦାନ ଦେଲେ। ସତ୍ୟରେ ଆନନ୍ଦିତ ହୋଇ, ସନ୍ତାନ ପାଇଁ, ସଙ୍ଗୀମାନେ ସହିତ, ଇନ୍ଦ୍ର, ତୁମେ ଆକାଂକ୍ଷିତ ଲକ୍ଷ୍ୟ ଅନ୍ୱେଷଣ କଲ; ଏହି ଶକ୍ତି ସହିତ ଦାସ୍ୟୁଙ୍କୁ ମାୟା ଦ୍ୱାରା ଆକ୍ରମଣ କଲ, ରକ୍ତ ଧୂମ ଅପସାରିତ ହେଲ। ପ୍ରାଚୀନ ନାମ ଧାରୀ, ବାସିନ୍ଦାମାନେ, ଇନ୍ଦ୍ର, ତୁମେ ତାଙ୍କୁ ବିନାଶ କଲ, ଯେପରି ଉଷାମାନେ ଦୂରେ ହଟାଯାନ୍ତି; ଋଷି ଓ ସଙ୍ଗୀମାନେ ସହିତ, ଉତ୍ସାହରେ, ତୁମେ ଶତ୍ରୁଙ୍କୁ ବିନାଶ କଲ। ତୁମେ ନାମୁଚି ଓ ମଖସ୍ୟୁଙ୍କୁ ବଧ କଲ, ଯେଉଁ ଦାସ ଋଷିଙ୍କ ବିରୋଧରେ ଧୂର୍ତ୍ତତା କରିଥିଲେ; ମନୁ ପାଇଁ ସୁନ୍ଦର ପଥ ବନେଇଲ। ଇନ୍ଦ୍ର, ତୁମେ ଏମାନେଠାରୁ ନାମ ଓ ଶକ୍ତିରେ ଅତିକ୍ରମ କଲ; ଶକ୍ତି ତୁମ ହାତରେ ଦେଲ; ଦେବମାନେ ତୁମ ଶକ୍ତିରେ ଆନନ୍ଦ କରନ୍ତି, ତୁମେ ଗଭୀର ଅରଣ୍ୟକୁ ବଶ କଲ। ତାଙ୍କର ଚକ୍ର ଜଳରେ ବସିଲାବେଳେ, ତାଙ୍କ ପାଇଁ ମଧୁର ଆବରଣ ବିସ୍ତାରିତ ହେଲା; ପୃଥିବୀରେ ଯେଉଁଠି ଯାହା ଅଟୁଟ ଅଛି, ଗାଈମାନେ ଯେତେ ଦୁଧ ଅଛି, ସବୁ ଉଦ୍ଭିଦରେ ଅନ୍ତର୍ଗତ କଲ। କେହି କହନ୍ତି, “ସେ ଘୋଡ଼ାରୁ ଆସିଛନ୍ତି,” କିମ୍ବା “ଶକ୍ତିରୁ ଜନ୍ମିଛନ୍ତି,” ଅନ୍ୟେ ଏମିତି ଭାବନା କରନ୍ତି; କ୍ରୋଧ ଉତ୍ପନ୍ନ ହୋଇ ଗୃହରେ ଦଢ଼ିଲା, ଯାଠାରୁ ଇନ୍ଦ୍ର ଜନ୍ମିଲେ ଓ ତାଙ୍କର ଉତ୍ପତ୍ତି ଜାଣନ୍ତି। ପଖିମାନେ, ଉତ୍ତମ ମନସ୍କ ଋଷିମାନେ, ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ ଭକ୍ତିରେ ଅଚ୍ୟୁତ ହୋଇ ଆସିଲେ; ଅନ୍ଧକାର ଦୂର କର, ଆମକୁ ଦୃଷ୍ଟି ଦେଉ, ଯେପରି ବନ୍ଧାକୁ ଧନରୁ ମୁକ୍ତ କରାଯାଏ। ମୁଁ ଧନର ପ୍ରଶଂସା କରୁଛି, କିମ୍ବା ଚିନ୍ତାରେ ଅନ୍ୱେଷଣ କରୁଛି, କିମ୍ବା ବଳି ଦ୍ୱାରା ଦୁଇ ଜଗତ୍କୁ; କିମ୍ବା ଯୁଦ୍ଧରେ ଧନୀ ଏହି ଦ୍ରୁତମାନେ କିମ୍ବା ପ୍ରସିଦ୍ଧ ଦାତାମାନେ। ସେମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଜଣେ ଆକାଶକୁ ଡାକିଛନ୍ତି, ମହାନ ମନସ୍କ ଭାବେ ପୃଥିବୀକୁ ଉପସ୍ଥାନ କରନ୍ତି; ଯେଉଁଠି ଦେବମାନେ ଦେଖି ମଙ୍ଗଳ କରନ୍ତି, ଯେଉଁଠି ଦ୍ୱିତୀୟ ଶକ୍ତି ସହିତ ସ୍ୱର୍ଗ ସ୍ଥାନ ଦେଇଥାଏ। ଏହି ଗୀତ ଅମରମାନେ ପାଇଁ, ଯେଉଁମାନେ ନମ୍ରଙ୍କୁ ଧନ ଦେଇଥାଏ; ସେମାନେ ଚିନ୍ତା ଓ ବଳି ଦୁହେଁ କରିଥିବା, ଆମକୁ ବିଳମ୍ବ ଛଡ଼ି ଧନ ଦିଅନ୍ତୁ। ସେ ଦୂର ସ୍ଥାନକୁ, ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ସନ୍ତାନମାନେ, ଗୋଧନ ଭରିଥିବା ବିଶାଳ ମାର୍ଗ ଅତିକ୍ରମ କରିବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କରନ୍ତି; ସେମାନେ ଏକତା ଚେଷ୍ଟାରେ ମହା, ହଜାର ଧାରା ଥିବା ମହାନକୁ ଦୋହନ କରିବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କରନ୍ତି। ଶଚୀ ପରି, ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ ତୁମର ସହାୟକ କର, ଅଜୟ, ଯୁଦ୍ଧରେ ଶତ୍ରୁଙ୍କୁ ବଶ କରୁଥିବା; ଦାନଶୀଳ, ଉଦାର, ପ୍ରଶଂସିତ ମଘବନ୍, ଶକ୍ତିଶାଳୀ ବଜ୍ରଧାରୀ। ଯେତେବେଳେ ଇନ୍ଦ୍ର, ବୃତ୍ରସୁଦନ, ପ୍ରାଚୀନ ମହାନ ନାମ ଗ୍ରହଣ କରିଛନ୍ତି, ଶକ୍ତିଶାଳୀ ପୁରୁସୁତ, ତାଙ୍କୁ ଏହି କାର୍ଯ୍ୟ ପୂରଣ ପାଇଁ ଡାକିବା ଯାଉ।