ଏକ ଦିନ, ଦେବତାମାନେ ଏବଂ ଋଷିମାନେ ଏକ ଅଦ୍ଭୁତ କାର୍ଯ୍ୟରେ ଲାଗିଥିଲେ। ଅଙ୍ଗିରସମାନେ ଗୋମାନଙ୍କ ସହ ଉଦ୍ୟମ କରି, ଭାଗାଙ୍କୁ ଆର୍ୟମାନଙ୍କ ପରି ନେଇଯାଇଥିଲେ। ସଭାରେ ମିତ୍ର ଏକ ଦମ୍ପତି ପରି ଏକତା ଆଣିଥିଲେ। ବୃହସ୍ପତିଙ୍କୁ ସମ୍ମାନ ଦେଇ ସମସ୍ତେ କହିଲେ, “ଏହି ପ୍ରତିଯୋଗିତାରେ ଆମକୁ ଶକ୍ତି ଦିଅ, ହେ ତ୍ୱରିତ ଦେବ!” ଏହି ସମୟରେ, ଯଜ୍ଞର ଶ୍ରୀମତୀମାନେ, ଅତିଥିମାନେ, ସୁନ୍ଦର ଓ କଞ୍ଚନ ଦୀପ୍ତିମାନ୍, ପର୍ବତରୁ ବାରିକା ଚାଲିଯିବା ପରି ବୃହସ୍ପତି ତାଙ୍କୁ ବାହାର କରିଥିଲେ। ସେ ମଧୁ ଭରା ସତ୍ୟର ଉତ୍ସକୁ ପ୍ରବାହିତ କରି, ସୂର୍ଯ୍ୟ ଆକାଶରୁ ଅଗ୍ନିର ଶିଖା ନିକ୍ଷେପ କରିଥିଲେ। ବୃହସ୍ପତି ପାହାଡ଼ରୁ ଗୋମାନଙ୍କୁ ଉଠାଇ, ପୃଥିବୀର ଚର୍ମକୁ ଭାଙ୍ଗି ଜଳ ଭିତରୁ ଯେମିତି ଆସେ, ସେମିତି ଗୋମାନଙ୍କୁ ଆଣିଥିଲେ। ସେ ଆଲୋକରେ ମଧ୍ୟଲୋକର ଅନ୍ଧକାରକୁ ଦୂର କରିଥିଲେ, ଝଡ଼ ଯେମିତି ଚରାଗାହରୁ ଚରିଆକୁ ଦୂର କରେ। ବୃହସ୍ପତି ଖୋଜି ଖୋଜି ଭଲାକୁ ଚାଲିଗଲେ, ଝଡ଼ ମେଘକୁ ଭଙ୍ଗ କରି ଦେଉଥିବା ପରି, ସେ ଗୋମାନଙ୍କୁ ଆଣିଥିଲେ। ଅଗ୍ନିର ତାପ ଓ ସ୍ତୁତିରେ ବୃହସ୍ପତି ଲୋଭୀ ଭଲାଙ୍କ ଦୁର୍ଗକୁ ଭାଙ୍ଗିଥିଲେ। ସେ ଗୁପ୍ତ ଧନକୁ ଉଦ୍ଘାଟିତ କଲେ, ଏକ ଜିଭ୍ବା ଯେମିତି ସ୍ନାୟୁ ଚୁଷି ନେଉଛି, ସେମିତି ସେ ଉଷାର ଗୁପ୍ତ ଧନ ଦେଖାଇଲେ। ବୃହସ୍ପତି ଏକା ଏହି ଗାୟକମାନଙ୍କର ନାମ ଜାଣିଥିଲେ, ସେମାନେ ଗୁପ୍ତ ଅଟରେ ଥିଲେ। ପକ୍ଷୀର ଡିମ୍ବ ଭାଙ୍ଗି ଚୁଆ ଆସିଥିବା ପରି, ସେ ପାହାଡ଼ରୁ ଉଷାକୁ ଉଦ୍ଭାସିତ କଲେ। ସେମାନେ ମଧୁ ଦେଖିଲେ, ଜଳରେ ଅସହାୟ ମାଛ ପରି ଗୁପ୍ତ ଓ ରକ୍ଷିତ। ବୃହସ୍ପତି ଗଜ୍ଜନ କରି ଏହାକୁ ଭାଙ୍ଗିଦେଲେ, ଏକ ଗଛରୁ ଚମଚ କମ୍ପିଥିବା ପରି। ସେ ପ୍ରକାଶ ଓ ଅଗ୍ନି ଉଦ୍ଭାବନ କଲେ, ଅନ୍ଧକାରକୁ ତାଙ୍କର ସ୍ତୁତିରେ ଦୂର କଲେ। ବୃହସ୍ପତି ଭଲା ଗୋମାନଙ୍କ ଶରୀରରୁ ମଜ୍ଜା ନେଇଲେ, ଏକ ଅଂଗରୁ ସଂଯୋଗ ଭାଙ୍ଗି ନେଇଥିବା ପରି। ଶୀତ ଯେମିତି ଗଛର ପତ୍ର ଖସାଏ, ବୃହସ୍ପତି ନିର୍ଦୟ ଭାବରେ ଭଲାଙ୍କୁ ଗୋମାନରୁ ବିଯୁକ୍ତ କଲେ। ସେ ଏକ ଅଦ୍ୱିତୀୟ କାର୍ଯ୍ୟ କଲେ, ଯେଉଁପରି ସୂର୍ଯ୍ୟ ଓ ଉଷା ଅଲଗା ଉଠନ୍ତି। ପିତାମାନେ ଯେପରି ଆକାଶକୁ ତାରା ଦେଇ ସଜାନ୍ତି, ଏକ କଳା ଘୋଡ଼ା ଉପରେ ଧଳା ଚିହ୍ନ ଥିବା ପରି, ତିଏ ରାତିରେ ଅନ୍ଧକାର ଓ ଦିନରେ ଆଲୋକ ଦେଇଥିଲେ। ବୃହସ୍ପତି ପାହାଡ଼ ଭାଙ୍ଗି ଗୋମାନକୁ ଦେଖାଇଲେ। ଏହି କାର୍ଯ୍ୟ ଶକ୍ତିଶାଳୀଙ୍କୁ ନମନ, ଯିଏ ପୁରୁଣା ମାର୍ଗକୁ ନୂତନ ଭାବେ ଅନୁସରେ। ବୃହସ୍ପତି, ଗୋ, ଅଶ୍ୱ, ବୀର, ମଣିଷ ସହିତ, ଆମକୁ ଦୀର୍ଘାୟୁ ଦିଅ। ଏହିପରି, ଅଗ୍ନି ଓ ବଧ୍ର୍ୟଶ୍ୱଙ୍କ ନେତୃତ୍ୱ ମଙ୍ଗଳମୟ, ଶୁଭ, ଆନନ୍ଦଦାୟକ। ମିତ୍ର ବଂଶଗୁଡ଼ିକ ତାଙ୍କୁ ଅଗ୍ରଭାଗରେ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ କରିଥିଲେ, ଘୃତ ଦେଇ ଆହ୍ୱାନ କଲେ। ଅଗ୍ନିର ବୃଦ୍ଧି ଘୃତରେ, ତାଙ୍କର ଖାଦ୍ୟ ଓ ଶକ୍ତି ମଧ୍ୟ ଘୃତ। ଘୃତ ଦେଇ ପ୍ରଜ୍ୱଳିତ ହେଲେ ସେ ସୂର୍ଯ୍ୟପରି ଦୀପ୍ତିମାନ୍। ମନୁ, ଅନୀକ, ସୁମିତ୍ର ଯାହା ଅଗ୍ନିକୁ ଅର୍ପଣ କରିଥିଲେ, ସେ କାର୍ଯ୍ୟ ପୁନର୍ବାର ହେଉ। ଧନରେ ଦୀପ୍ତି ଦିଅ, ଆମ ସ୍ତୁତି ଗ୍ରହଣ କର, ଶକ୍ତି ଓ କୀର୍ତ୍ତି ଦିଅ। ପୁରୁଣା ବଧ୍ର୍ୟଶ୍ୱ ଯେଉଁଠି ଅଗ୍ନିକୁ ଆହ୍ୱାନ କରିଥିଲେ, ଏହି ଅର୍ପଣ ଗ୍ରହଣ କର। ଆମ ପାଳକ ଓ ରକ୍ଷକ ହେଉ, ତୁମର ଦାନକୁ ରକ୍ଷା କର। ବଧ୍ର୍ୟଶ୍ୱ ଗୌରବମୟ ଓ ରକ୍ଷକ ହେଉ, ମଣିଷମାନଙ୍କ ଶତ୍ରୁତା ତୁମକୁ ଜିତିପାରିବ ନାହିଁ। ସୁମିତ୍ର ଦୃଢ଼ ନାୟକ ପରି, ବଧ୍ର୍ୟଶ୍ୱଙ୍କ ନାମ ଘୋଷଣା କରିଛି। ପବିତ୍ର ପାହାଡ଼ ସହିତ ତୁମେ ଧନ ଜିତିଛ, ଦାସ ଓ ଆର୍ୟ ଶତ୍ରୁଙ୍କୁ ଜିତିଛ। ମଣିଷମାନେ ମଧ୍ୟରେ ଦୃଢ଼ ନାୟକ ପରି, ଅଗ୍ନି, ଯୁଦ୍ଧରେ ତୁମେ ଅଗ୍ରଣୀ। ଅଗ୍ନି ଅନେକ ଦିଗରେ ବିସ୍ତୃତ, ଶତ ନେତୃତ୍ୱ, ହଜାର ଶକ୍ତି ସହିତ, ପବିତ୍ର ଏବଂ ଦୀପ୍ତିମାନ୍। ସୁମିତ୍ରମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ, ଦେବପୂଜକମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଜ୍ୱଳନ୍ତି। ଯାତବେଦସ୍ ଅଗ୍ନି, ତୁମେ ଗୋମାନଙ୍କୁ ମଧୁର ଦୁଧ ଦେଉଛ, ଗାଈ ଓ ଛାଣ୍ଡ ପରି ଏକତାରେ। ଦାନଶୀଳ ଲୋକମାନେ ତୁମକୁ ପ୍ରଜ୍ୱଳିତ କରନ୍ତି, ସୁମିତ୍ରମାନେ ଓ ଦେବପୂଜକମାନେ ମଧ୍ୟ। ଅମର ଦେବମାନେ ଯାତବେଦସ୍ ଅଗ୍ନିର ମହତ୍ତ୍ୱ କହିଛନ୍ତି। ଯେତେବେଳେ ତୁମେ ଚାହା, ମଣିଷମାନେ ଆସନ୍ତି, କାରଣ ତୁମେ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଲୋକଙ୍କ ସହିତ ଜିତିଛ। ପିତା ଜେପରି ପୁଅକୁ ଆଖିଁ ଉପରେ ଧରନ୍ତି, ବଧ୍ର୍ୟଶ୍ୱ ଅଗ୍ନିକୁ ଏମିତି ପୂଜିଥିଲେ। ତୁମେ ତାଙ୍କର ଅର୍ପଣ ଆନନ୍ଦରେ ଗ୍ରହଣ କରି, ବଡ଼ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଠାରୁ ମଧ୍ୟ ରକ୍ଷା କଲେ। ଅଗ୍ନି ବଧ୍ର୍ୟଶ୍ୱ ପାଇଁ ଏବେ ସଦା ବିଜୟୀ, ଶତ୍ରୁଙ୍କୁ ସୋମ ଦେଇ ଜିତିଛ। ବିପକ୍ଷରେ ମଧ୍ୟ, ତୁମେ ଦୀପ୍ତିମାନ୍ ଅଗ୍ନି, ଶତ୍ରୁଙ୍କୁ ଦାହ କରି ଦମନ କରିଛ। ଏହି ବଧ୍ର୍ୟଶ୍ୱଙ୍କ ଅଗ୍ନି, ପୁରାତନ ଦିନରୁ ବୃତ୍ର ହନ୍ତା, ପୂଜା ଓ ସ୍ତୁତିରେ ପ୍ରଜ୍ୱଳିତ। ଆମ ପୁତ୍ର ବା ଅନ୍ୟଙ୍କ ପୁତ୍ର, ଆମ ସହ ଦଢ଼ ହେଉ, ବିପକ୍ଷରେ ରକ୍ଷା କର। ଏବେ, ଅଗ୍ନି, ଏହି ଅର୍ପଣ ଗ୍ରହଣ କର; ଘୃତରେ ଆନନ୍ଦ ଉପଭୋଗ କର; ପୃଥିବୀର ବିସ୍ତୃତତାରେ, ଶୁଭ ଦିନରେ, ଦେବପୂଜାଯୋଗ୍ୟ ଜ୍ଞାନୀ ଭାବେ ଦୃଢ଼ ରୁହ। ଦେବତାମାନଙ୍କର ଦୂତ ପ୍ରଥମେ ଆସୁନ୍ତୁ, ନରାଶଂସ ଓ ବିଭିନ୍ନ ଆକୃତିର ଘୋଡ଼ା ସହିତ। ସତ୍ୟର ପଥେ, ଭକ୍ତିରେ, ଜ୍ଞାନୀ ଦେବତା, ଅର୍ପଣ ପାଇଁ ଆସନ୍ତୁ। ମଣିଷମାନେ ସର୍ବଶ୍ରେଷ୍ଠ ଦୂତ ଚାହିଁ, ଅଗ୍ନିକୁ ହବି ଦେଇଥିଲେ। ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଘୋଡ଼ା, ଭଲ ଯୁତ ରଥ ଦେଇ, ଦେବମାନେ ଆସନ୍ତୁ ଓ ହୋତା ଭାବେ ବସନ୍ତୁ। ଦେବତାମାନେ ପ୍ରସନ୍ନ ହେଉ, ଏହି ଅର୍ପଣ ଦୂରଦୂରନ୍ତୁ ଫେଲିଯାଉ, ମଧୁର ଗନ୍ଧ ଅଛୁ। ଶାନ୍ତ ମନରେ, ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ଅଗ୍ରଜ, ଦେବମାନେ ଆସି ବସନ୍ତୁ। ସ୍ୱର୍ଗର ଶିଖର ଛୁଅ, ବା ପୃଥିବୀରେ ବିସ୍ତାର କର; ଦୀପ୍ତିମାନ୍ ଦ୍ୱାର ସହିତ ଦେବରଥକୁ ଧାରଣ କରନ୍ତୁ। ଦେବଦୁହିତା ଉଷା ଓ ରାତି, ନିପୁଣତାରେ ନିଜ ସ୍ଥାନରେ ବସନ୍ତୁ; ଦେବମାନେ ଏକତ୍ରିତ ହୋଇ, ଶୁଭ ଆଶନରେ ବସନ୍ତୁ। ଉଚ୍ଚ ଉପଲ ଓ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ଅଗ୍ନି ଅଦିତିଙ୍କ ଆଶନରେ ପ୍ରିୟ; ଯଜ୍ଞର ପ୍ରିଷ୍ଟ ଓ ଅନୁଷ୍ଠାନ କର୍ତ୍ତା, ଧନ ଦିଅ। ତିନି ଦେବୀ ଏହି ପବିତ୍ର କୁଶରେ ବସନ୍ତୁ, ଆମେ ଏହାକୁ ସୁନ୍ଦର କରିଛୁ; ଘୃତ ସହିତ ଦେବୀମାନେ ଉତ୍ତମ ଅର୍ପଣ ଗ୍ରହଣ କରନ୍ତୁ।