ଏକ ସୁନ୍ଦର ଦିନରେ, ଦେବତାମାନେ ତାଙ୍କର ଦୀପ୍ତି ଓ ଶକ୍ତି ଦ୍ୱାରା ଏହି ମଧ୍ୟଭୂମିକୁ, ଦ୍ୟୁଲୋକ ଓ ପୃଥିବୀକୁ ଉପରେ ଉଠାଇ ରଖିଥିଲେ। ସେମାନେ ନଦୀ ପରି ଉତ୍ସର୍ଗଶୀଳ ହୋଇ, ମାନବ ଉପକାରାର୍ଥ ଉଚ୍ଚ ସ୍ତୁତି ଓ ପ୍ରାର୍ଥନା କରି ଦେବତାଙ୍କୁ ପ୍ରସନ୍ନ କରିଥିଲେ। ମିତ୍ର ଓ ବରୁଣଙ୍କୁ ସେବା ଦେବା ଓ ସମ୍ମାନ କରିବାକୁ ଉଚିତ, କାରଣ ସେମାନେ ଦୟାଳୁ ଓ ଚିନ୍ତାରେ ଅବିଚଳିତ ଦୁଇ ରାଜା। ସେମାନଙ୍କର ନିବାସ ଧର୍ମର ଆଲୋକରେ ଦୀପ୍ତିମାନ, ତାଙ୍କର ମହତ୍ତ୍ୱ ଦ୍ୟୁ ଓ ପୃଥିବୀକୁ ପୂରଣ କରିଛି, ଶକ୍ତିରେ ଅବିଚଳ। ଗାଈ ତାଙ୍କର ପଥରେ ଚାଲି ଫେରି ଆସେ, ସେ ଅଟୁଟ ଦୃଢ଼ ନିୟମରେ ଅବିଚଳ ରହି ଦୁଧ ଦେଇଥାଏ। ସେ କଥା କହି, ଦୟାଳୁ ବରୁଣ ଓ ଅନ୍ୟ ଦେବତାଙ୍କୁ, ଏବଂ ଭାସ୍କର ବିବସ୍ବତ୍ଙ୍କୁ ନିବେଦନ ଦେଉଛି। ଦ୍ୟୁଲୋକବାସୀ ଦେବତାମାନେ ଅଗ୍ନିଜିହ୍ୱା, ସତ୍ୟବାଦୀ ଓ ଧର୍ମର ଗର୍ଭକୁ ଚିନ୍ତନ କରି ବସିଛନ୍ତି। ସେମାନେ ଶକ୍ତିରେ ଆକାଶକୁ ଉପରେ ଉଠାଇ, ଯଜ୍ଞ କରି, ନିଜ ଆକୃତିକୁ ସିଧା କରିଥିଲେ। ପୁରୁଣା ଓ ନୂତନ, ଦୁଇ ରକ୍ଷକ ପିତା, ଧର୍ମର ଗର୍ଭରେ ବସିଛନ୍ତି। ଦ୍ୟୁ ଓ ପୃଥିବୀ ବରୁଣଙ୍କ ପାଇଁ ଘୃତମୟ ଦୁଧ ପ୍ରବାହିତ କରନ୍ତି। ଏହି ସମୟରେ ମେଘଦେବ ପର୍ଜନ୍ୟ, ବାୟୁ, ଶକ୍ତିଶାଳୀ ବୃଷଭ, ଇନ୍ଦ୍ର, ବାୟୁ, ବରୁଣ, ମିତ୍ର, ଅର୍ୟମାନ, ଆଦିତ୍ୟମାନେ, ଅଦିତି, ଏହି ପୃଥିବୀ, ଦ୍ୟୁ ଓ ଜଳରେ ବସୁଥିବା ସମସ୍ତ ଦେବତାଙ୍କୁ ଡାକାଯାଏ। ତ୍ୱଷ୍ଟା, ବାୟୁ, ଋଭୁମାନେ, ଦିବ୍ୟ ହୋତୃମାନେ, ଉଷା, ବ୍ରହ୍ମସ୍ପତି, ଭୃତ୍ରନାଶକ, ସୋମ ଓ ଧନଦାତାଙ୍କୁ ଆମେ ନିମନ୍ତ୍ରଣ କରିଛୁ। ଦେବତାମାନେ ପ୍ରାର୍ଥନା, ଗାଈ, ଘୋଡ଼ା, ଉଦ୍ଭିଦ, ଅରଣ୍ୟବୃକ୍ଷ, ପୃଥିବୀ, ପାହାଡ଼, ଓ ଜଳ ସୃଷ୍ଟି କରିଥିଲେ। ସେମାନେ ସୂର୍ଯ୍ୟକୁ ଆକାଶରେ ଉଦୟ କରି, ଧର୍ମର ନିୟମ ପୃଥିବୀରେ ପ୍ରବାହିତ କରିଥିଲେ। ଏହି ଦେବତାମାନେ, ଅଶ୍ୱିନୀକୁମାର ଭୁଜ୍ୟୁଙ୍କୁ ବିପଦ୍ରୁ ଉଦ୍ଧାର କରିଥିଲେ, ବାଧ୍ରିମତୀଙ୍କ ଅନ୍ଧକୁମାରଙ୍କୁ ଆଣିଥିଲେ, କାମଦ୍ୟୁଙ୍କ ଇଚ୍ଛାରେ ଆନନ୍ଦ କରିଥିଲେ, ବିଷ୍ଣାପ୍ୱଙ୍କୁ ମୁକ୍ତ କରିଥିଲେ। ପାବୀରବୀ, ଏକପଦୀ, ତଡିତ୍ସୁନୁ, ଦ୍ୟୁକୁ ସମର୍ଥନ କରୁଥିବା ନଦୀ, ସାଗରଜନିତ ନଦୀ, ସରସ୍ୱତୀ, ପୁରନ୍ଧି ସହିତ, ଏହି ସମସ୍ତ ଦେବୀଦେବତା ଆମ ପ୍ରାର୍ଥନା ଶୁଣନ୍ତୁ। ସମସ୍ତ ଦେବତା, ପୁରନ୍ଧି ସହିତ, ଜ୍ଞାନୀ, ଅମୃତ, ସତ୍ୟବିଦ୍, ଦାତା, ସହାୟକ, ଆଲୋକବିଦ୍, ଦ୍ୟୁଗାୟକ, ଏହି ଷ୍ଟୋତ୍ର ଓ ପୂଜା ଗ୍ରହଣ କରନ୍ତୁ। ବସିଷ୍ଠ ଏହି ଅମର ଦେବତାମାନେ, ଯେଉଁମାନେ ସମସ୍ତ ଜଗତରେ ବ୍ୟାପିଛନ୍ତି, ତାଙ୍କୁ ସମ୍ମାନ ଦେଇଛନ୍ତି। ସେମାନେ ଆମକୁ ଆଜି ବିଶାଳ ଆଶ୍ରୟ ଦିଅନ୍ତୁ; ସଦା ଆମକୁ କୁଶଳରେ ରକ୍ଷା କରନ୍ତୁ। ଆମେ ସୁମନ୍ତ୍ରଣା ଓ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଦେବତାଙ୍କୁ କୁଶଳ ପାଇଁ ଡାକିଛୁ, ଯେଉଁମାନେ ଆଲୋକ ଦେଇଥିଲେ, ଯଜ୍ଞର ଜ୍ଞାନୀ। ସେମାନେ ନୌକାକୁ ଶକ୍ତିଶାଳୀ କରି, ସବୁଠୁ ଅଗ୍ରଣୀ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ନେତୃତ୍ୱରେ, ଅମର ଓ ସତ୍ୟର ରକ୍ଷା କରିଛନ୍ତି। ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ ଜନ୍ମ ଦେଇଥିବା, ବରୁଣଙ୍କ ଆଜ୍ଞାରେ ଚଳିଥିବା, ସୂର୍ଯ୍ୟର ଆଲୋକର ଅଂଶ ନେଇଥିବା ମାରୁତ ଦେବଗଣଙ୍କୁ ଆମେ ଚିନ୍ତନ କରି, ଶକ୍ତିଶାଳୀଙ୍କ ପାଇଁ ଯଜ୍ଞ ଉପସ୍ଥାପନ କରୁଛୁ। ଇନ୍ଦ୍ର ଓ ବସୁମାନେ ଆମ ଜୀବନକୁ ରକ୍ଷା କରନ୍ତୁ; ଅଦିତି ଓ ଆଦିତ୍ୟମାନେ ଆମକୁ ଆଶ୍ରୟ ଦିଅନ୍ତୁ; ରୁଦ୍ର ଓ ତାଙ୍କର ସମସ୍ତ ଦେବତା ଆମେ ଉପକୃତ ହେବାକୁ ଚାହାଁ; ତ୍ୱଷ୍ଟା ଓ ଦେବୀମାନେ ଆମକୁ ଶୁଭ ଦିଅନ୍ତୁ। ଅଦିତି, ଦ୍ୟୁ-ପୃଥିବୀ, ମହାସତ୍ୟ, ଇନ୍ଦ୍ର, ବିଷ୍ଣୁ, ମାରୁତ, ମହାଆଲୋକ, ଆଦିତ୍ୟ, ବସୁ, ରୁଦ୍ର, ଓ ଶୁଭବୁଦ୍ଧି ସବିତା ଆମକୁ ସହଯୋଗ କରନ୍ତୁ। ସରସ୍ୱତୀ ଜ୍ଞାନଦାତ୍ରୀ, ଧର୍ମରେ ଅବିଚଳ ବରୁଣ, ପୁଷଣ, ବିଷ୍ଣୁ, ବାୟୁ, ଅଶ୍ୱିନୀକୁମାର, ଅମର ଦେବତା, ପ୍ରାର୍ଥନାକର୍ତ୍ତା, ସବିଅଲୋଚନା—ସେମାନେ ଆମକୁ ତ୍ରିଗୁଣ ରକ୍ଷା ଦିଅନ୍ତୁ। ଯଜ୍ଞ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ହେଉ, ଯେଉଁମାନେ ଯଜ୍ଞଯୋଗ୍ୟ ସେମାନେ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ହେଉ, ଦେବତାମାନେ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ହେଉ, ନିବେଦନ ଶକ୍ତିରେ ହେଉ। ଦ୍ୟୁ-ପୃଥିବୀ ଓ ପର୍ଜନ୍ୟ ଶକ୍ତିଶାଳୀ, ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଗାୟକ। ଅଗ୍ନି ଓ ସୋମ, ଶକ୍ତି ପ୍ରଦାନ କରିଥିବା, ବହୁ ସ୍ତୁତିତ, ଦେବତାମାନେ ଯେଉଁମାନେ ପୂଜିତ, ସେମାନେ ଆମକୁ ତ୍ରିଗୁଣ ଆଶ୍ରୟ ଓ ସୁରକ୍ଷା ଦିଅନ୍ତୁ। ରାଜାସନ୍ତାନ, ଯଜ୍ଞକର୍ତ୍ତା, ମହାଦ୍ୟୁଲୋକରେ ଦୀପ୍ତିମାନ, ଯଜ୍ଞରେ ଅଳଙ୍କୃତ; ଅଗ୍ନି ହୋତୃ, ସତ୍ୟର ଧାରକ, ଅକ୍ଷତ, ବୃତ୍ରବଧରେ ଜଳକୁ ମୁକ୍ତ କରିଥିଲେ। ଦ୍ୟୁ-ପୃଥିବୀ ନିୟମାନୁସାରେ ଜଳ, ଉଦ୍ଭିଦ ଓ ଅରଣ୍ୟବୃକ୍ଷ ସୃଷ୍ଟି କରିଥିଲେ। ଦେବତାମାନେ ଦୀପ୍ତିମାନ ମଧ୍ୟଭୂମିକୁ ବିସ୍ତାର କରି, ନିଜ ଆକୃତି ଗଢ଼ିଥିଲେ। ଦ୍ୟୁକୁ ସମର୍ଥନ କରୁଥିବା ଋଭୁ, ବାୟୁ, ପର୍ଜନ୍ୟ, ତଡିତ୍, ଜଳ-ଉଦ୍ଭିଦ ଆମ ଗୀତକୁ ଆଗକୁ ନେଉ, ଭାଗ ଓ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଆମ ଡାକକୁ ଶୁଣନ୍ତୁ। ସାଗର, ନଦୀ, ଦିଗ, ମଧ୍ୟଭୂମି, ଏକପଦୀ ତଡିତ୍ସୁନୁ, ପ୍ରବାହ, ଆହି ବୁଧ୍ନ୍ୟ ଓ ସମସ୍ତ ଦେବତା ଓ ଉତ୍ତମମାନେ ଆମ ଶବ୍ଦ ଶୁଣନ୍ତୁ। ମନୁକୁଳୀୟମାନେ, ଆମେ ତୁମ ଦିବ୍ୟ କୃପା ପାଇଁ ଉଦ୍ୟତ; ଆମର ଯଜ୍ଞକୁ ସଠିକ ପଥରେ ନେଇଯାଅ। ଆଦିତ୍ୟ, ରୁଦ୍ର, ବସୁ—ଦାତା—ଆପଣମାନେ ଏହି ଷ୍ଟୋତ୍ରକୁ ପ୍ରେରଣା ଦିଅନ୍ତୁ। ଦିବ୍ୟ ହୋତୃମାନେ, ପ୍ରଥମ ପୁରୋହିତ, ଆମେ ଭଲ ଇଚ୍ଛାରେ ସତ୍ୟର ପଥ ଅନୁସରଣ କରୁଛୁ। ଆମେ କ୍ଷେତ୍ରପତି, ପଡ଼ୋଶୀଙ୍କୁ ଚାହୁଁଛୁ; ସମସ୍ତ ଅମର ଦେବତା ଆମକୁ ଦାନ ଦିଅନ୍ତୁ। ବସିଷ୍ଠମାନେ, ପୂର୍ବଜମାନେ ପରି, ଉତ୍ତମ ଭାଷା ରଚିଛନ୍ତି; ଦେବତାମାନେ, ପ୍ରଶଂସା ଅଭିଲାଷୀ, ଋଷିମାନେ ପରି, କୁଶଳ ପାଇଁ। ବନ୍ଧୁମାନେ ପରି, ଇଚ୍ଛା ପୂରଣ କରି, ଦେବତାମାନେ, ଆମଠାରୁ ଅପଶକୁ ଦୂର କରନ୍ତୁ। ବସିଷ୍ଠ ଅମର ଦେବତାମାନେ, ଯେଉଁମାନେ ସମସ୍ତ ଜଗତରେ ବ୍ୟାପିଛନ୍ତି, ତାଙ୍କୁ ସମ୍ମାନ କରିଛନ୍ତି। ସେମାନେ ଆମକୁ ଆଜି ବିଶାଳ ରକ୍ଷା ଦିଅନ୍ତୁ; ସଦା ଆମକୁ ଆଶୀର୍ବାଦ ଦିଅନ୍ତୁ। ପିତା ଏହି ଉଚ୍ଚ ଜ୍ଞାନକୁ ଅନ୍ୱେଷଣ କରିଥିଲେ, ସପ୍ତମୁଖୀ, ସତ୍ୟର ଉତ୍ପନ୍ନ। ସେ ଚତୁର୍ଥ, ସାର୍ବଭୌମ ସନ୍ତତିକୁ ଉତ୍ପାଦନ କରିଥିଲେ; ତାଙ୍କଠାରୁ ଇନ୍ଦ୍ର ପାଇଁ ଷ୍ଟୋତ୍ର ଉଦ୍ଭବ ହେଲା।