ଏକ ସମୟର କଥା, ଦେବତାମାନଙ୍କର ଏକ ବିଶିଷ୍ଟ ସଭାରେ ମୁଁ ଚିନ୍ତା କରିଲି—କେଉଁଠି ଆମେ ସେଇ ଦେବତାଙ୍କର ନାମକୁ ସମ୍ମାନ ଦେବା? କିଏ ଆମ ପ୍ରାର୍ଥନା ଶୁଣିବେ, କିଏ ଆମକୁ କୃପା କରିବେ, ଆମ ଖୁସି ଆଣିବେ ଏବଂ ଆମକୁ ସହଯୋଗ କରିବେ? ମୋର ମନର ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ, ଚିନ୍ତା, ଆଶା ଏବଂ ଆକାଂକ୍ଷା ଦିଗ୍ଦିଗନ୍ତରେ ଉଡ଼ିଯାଉଛି—ଦେବମାନେ ମଧ୍ୟରୁ ଏମିତି କିଏ ଅଛନ୍ତି ଯାହାକୁ ଆମେ ଆଶା କରିପାରିବା? ମୋର ଆକାଂକ୍ଷା ସେମାନଙ୍କୁ ଉପରେ ଅବଲମ୍ବିତ ହୋଇଛି। ମୁଁ ମନେ କରିଲି—ପୁଷଣ, ଅପ୍ରାପ୍ୟ, ଦେବମାନେ ଆଗ୍ନିକୁ ଉତ୍ପାଦନ କରିଥିଲେ, ସୂର୍ଯ୍ୟ, ଉଷା, ଚନ୍ଦ୍ର, ଦ୍ୱିତୀୟ ଯମ, ତ୍ରିତ, ବାତ, ରାତି, ଏବଂ ଅଶ୍ୱିନୀଦ୍ୱୟ—ମୁଁ ସମସ୍ତଙ୍କୁ ଶ୍ରଦ୍ଧା ଓ ସ୍ତୁତି ଦେଉଛି। ବୃହସ୍ପତି କିପରି ଜ୍ଞାନୀ ଏବଂ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ହେଲେ? କିପରି ଗାନ, କିପରି ସ୍ତୁତି, କିପରି ଉତ୍କୃଷ୍ଟ ହ୍ୟମ୍ନ ଦ୍ୱାରା? ଏହି ଅର୍ପଣ ଆଜ ଏକପାଦ ଏବଂ ଗଭୀର ନଗ୍ନା ନାଗକୁ ଶୁଣିବେ। ଦକ୍ଷଙ୍କ ଆଦେଶରେ, ଜନ୍ମ ସମୟରେ, ମିତ୍ର ଓ ବରୁଣଙ୍କୁ ରାଜା ଭାବେ ଡାକାଯାଏ; ଅର୍ୟମାନ୍, ଅନେକ ରଥର ମାଲିକ, ଯାହାଙ୍କ ମାର୍ଗ ଅନ୍ୟାୟରେ ଅବରୋଧ ନାହିଁ, ସପ୍ତ ପୁରୋହିତ ତାଙ୍କର ନାନା ରୂପରେ ଜନ୍ମ ନେଇଛନ୍ତି। ସେଇ ଦ୍ରୁତ ଏବଂ ଶକ୍ତିଶାଳୀ, ମିତ୍ରଭାବପୂର୍ଣ୍ଣ ଦେବତାମାନେ, ଆମ ପ୍ରାର୍ଥନା ଶୁଣନ୍ତୁ; ସେମାନେ ନିଜ ଶକ୍ତିରେ ଅନେକ ସଫଳତା ଅର୍ଜନ କରିଛନ୍ତି, ସମ୍ମିଳିତ ସଭାରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଧନ ଲାଗିଛନ୍ତି। ଅପରିଗ୍ରହୀ ବାୟୁ ଓ ପୁଷଣଙ୍କୁ ଆମେ ପ୍ରଶଂସାରେ ବନ୍ଧୁ କରିବାକୁ ଚାହୁଁଛୁ; ସେମାନେ ଦିବ୍ୟ ସବିତାଙ୍କର ଶକ୍ତିରେ, ଏକ ମନ ଓ ଚିନ୍ତାରେ ଏକତା ସହିତ ଯୋଗ ଦେଉଛନ୍ତି। ତିନିଥର ସାତ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ନଦୀ, ବଡ଼ ଜଳସମୂହ, ବୃକ୍ଷ, ପାହାଡ଼, ସମସ୍ତଙ୍କୁ ଆମେ ଅଗ୍ନି ପୂଜା ପାଇଁ ଡାକୁଛୁ। ସଭାରେ ସ୍ଥିତ ଦୁର୍ବଳ, ଚାରିଦିଗକୁ ଚଳିଥିବା, ସମର୍ଥକ ଦେବତା ମଧ୍ୟରୁ ରୁଦ୍ର, ରୁଦ୍ରିୟଙ୍କୁ ଆମେ ଉଲ୍ଲେଖ କରୁଛୁ। ସରସ୍ୱତୀ, ସରୟୁ, ସିନ୍ଧୁ ଏବଂ ତାଙ୍କର ତରଙ୍ଗ ସହିତ ଆମ ଖେତକୁ ଶକ୍ତି ଓ ସମୃଦ୍ଧି ଦେଇ ଆସନ୍ତୁ; ଦିବ୍ୟ ଜଳ, ମାତୃମାନେ, ଘୃତ ଓ ମଧୁର ଦୁଧ ଝରନ୍ତୁ—ଆମେ ତାଙ୍କର ସ୍ତୁତି କରୁଛୁ। ବିଶାଳ ମାତୃ, ବିସ୍ତୃତ ଆକାଶ ଆମ ପ୍ରାର୍ଥନା ଶୁଣନ୍ତୁ; ଦିବ୍ୟ ସନ୍ତାନ ସହିତ ତ୍ୱଷ୍ଟା ଏବଂ ପିତା ଆମ ଉପରେ ଦୃଷ୍ଟି ଦିଅନ୍ତୁ; ରିଭୁକ୍ଷଣ, ବଜ, ରଥୀ, ଭଗ, ଶଂସା ଆମକୁ ରକ୍ଷା କରନ୍ତୁ। ପିତାଙ୍କର ଘର ପରି ମଧୁର ସଭା ଆମର ନିବାସ ହେଉ; ରୁଦ୍ର ଓ ମାରୁତମାନଙ୍କର ଉତ୍ତମ ସ୍ତୁତି ଆମ ସହିତ ରହୁ; ପଶୁଧନ ସହିତ ଲୋକମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଆମେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ହେଉ; ଦେବତାମାନଙ୍କ ସହିତ ସଦା ସମୃଦ୍ଧିରେ ଏକତା ରଖିବାକୁ ଦିଅନ୍ତୁ। ମାରୁତ, ଇନ୍ଦ୍ର, ଦେବତା, ବରୁଣ, ମିତ୍ର ଆଦି ଯେଉଁ ଜ୍ଞାନ ଆମକୁ ଦେଇଛନ୍ତି, ସେହି ଜ୍ଞାନକୁ ଦୁଧରେ ଗାଈ ଭରିବା ପରି ଭରିଦିଅନ୍ତୁ; ହେତୁ ତାଙ୍କର ରଥରେ ଆମର ଗୀତ ବହିଯାଉ। ମାରୁତମାନେ, ଆପଣମାନେ ନିଶ୍ଚୟ ଆମକୁ ନିଜ ଆତ୍ମୀୟ ଭାବେ ଚିହ୍ନିଛନ୍ତି; ଯେଉଁଠି ନାଭିରେ ଆମେ ପ୍ରଥମେ ଏକତ୍ରିତ ହେଲୁ, ସେଠି ଅଦିତି ଆମର ବଂଶକୁ ସ୍ଥାପିତ କରନ୍ତୁ। ହେ ଦିବ୍ୟ ଆକାଶ ଓ ପୃଥିବୀ, ବଡ଼ ମାତୃମାନେ, ଦେବତାମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଉପାସ୍ୟ, ଦୁଇଁଜଣେ ଦୁଇଁ ଜଗତକୁ ଧାରଣ କରିଛନ୍ତି, ସମସ୍ତ ପିତୃମାନଙ୍କ ସହ ଅନେକ ବୀଜ ପ୍ରବାହ କରନ୍ତି। ସେମାନଙ୍କର ପୁରୋହିତତ୍ୱ ସମସ୍ତ ଆକାଂକ୍ଷିତ ବସ୍ତୁ ଦେଉଛି; ବୃହସ୍ପତି ଦାନରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ; ଯେଉଁଠି ପାଥର ମଧୁର ଧ୍ୱନି କରେ, ସେଠି ଜ୍ଞାନୀ, ପ୍ରେରିତ ମନେ ମହତ୍ତ୍ୱ ଅନ୍ୱେଷଣ କରନ୍ତି। ଏଭଳି, ରୁଷି ଶକ୍ତିଶାଳୀ, ସତ୍ୟଜ୍ଞାନୀ, ଧନଦାତା, ହ୍ୟମ୍ନ ଓ ଚିନ୍ତାରେ ପ୍ରେରିତ, ଦିବ୍ୟ ଜନ୍ମକୁ ପ୍ରାଣ ଦେଇଛନ୍ତି। ଏଭଳି, ପ୍ଲତିଙ୍କ ପୁତ୍ର ସମସ୍ତ ଆଦିତ୍ୟ, ଅଦିତିଙ୍କ ଜ୍ଞାନୀ ପୁତ୍ରମାନେ ଦ୍ୱାରା ଶକ୍ତିଶାଳୀ ହେଲେ; ଅମୃତ ଶକ୍ତିର ମାଲିକ, ସ୍ୱର୍ଗୀୟ ବଂଶ ସ୍ଥିର ଥାଉ। ଏହି ସମସ୍ତ ଦେବତା—ଅଗ୍ନି, ଇନ୍ଦ୍ର, ବରୁଣ, ମିତ୍ର, ଅର୍ୟମାନ୍, ବାୟୁ, ପୁଷଣ, ସରସ୍ୱତୀ, ଆଦିତ୍ୟ, ବିଷ୍ଣୁ, ମାରୁତ, ସ୍ୱର୍ଭାନୁ, ସୋମ, ରୁଦ୍ର, ଅଦିତି, ବ୍ରହ୍ମଣସ୍ପତି—ସମ୍ମିଳିତ ହୋଇ ଉପସ୍ଥିତ। ଇନ୍ଦ୍ର ଓ ଅଗ୍ନି, ବୃତ୍ର ନିବାରକ, ଏକତାରେ ବିଜୟୀ, ମଧ୍ୟଲୋକକୁ ନିଜ ଶକ୍ତିରେ ପୂରିଦେଇଛନ୍ତି; ସୋମ, ଘୃତରେ ଦୀପ୍ତିମାନ, ସେମାନଙ୍କର ମହତ୍ତ୍ୱ ବଢ଼ାଇଛି। ଏହି ଅଦ୍ଭୁତ, ନିର୍ମଳ ଦେବତାମାନେ, ତଥ୍ୟ ଜ୍ଞାନୀ ଓ ବୃଦ୍ଧିକର୍ତ୍ତା, ଯେଉଁମାନେ ଜଳ, ସମୁଦ୍ର, ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଦାନର ମାଲିକ, ସେମାନେ ଆମକୁ ମିତ୍ରତା ଦିଅନ୍ତୁ। ଦେବତାମାନେ ମଧ୍ୟଲୋକ, ଦୀପ୍ତିମାନ ଦିଗ, ଆକାଶ ଓ ପୃଥିବୀକୁ ନିଜ ଶକ୍ତିରେ ଧାରଣ କରିଛନ୍ତି; ଦାନଶୀଳ ଦେବତାମାନେ ମନୁଷ୍ୟଙ୍କ ଉପକାର ପାଇଁ ସ୍ତୁତି ଗାନ କରନ୍ତି। ମିତ୍ରଙ୍କୁ ସେବନ କର, ବରୁଣଙ୍କୁ ସମ୍ମାନ ଦିଅ, ସେମାନେ ଦୁଇ ଅଦୃଢ଼ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ରାଜା; ତାଙ୍କର ନିବାସ ଧର୍ମରେ ଦୀପ୍ତିମାନ, ମହତ୍ତ୍ୱ ଦୁଇଁ ଜଗତକୁ ପୂରିଛି। ଗାଈ ନିଜ ମାର୍ଗରେ ଚାଲି ଦୁଧ ଦେଉଛି, ନିଜ ପ୍ରତିଜ୍ଞାରେ ଅଡ଼ିଗ; ସେ ଉଚ୍ଚାରଣ କରି ବରୁଣ ଓ ଦେବତାଙ୍କୁ ଅର୍ପଣ କରେ। ଦିବ୍ୟ ଆକାଶବାସୀ, ଅଗ୍ନିଜିହ୍ୱା, ସତ୍ୟବାଦୀ, ତଥ୍ୟର ଗର୍ଭକୁ ଧ୍ୟାନ କରି ବସନ୍ତି; ନିଜ ଶକ୍ତିରେ ଆକାଶକୁ ଧାରଣ କରି, ବଳିଦାନ ଦ୍ୱାରା ଆକୃତିକୁ ସିଧା କରିଛନ୍ତି। ଦୁଇ ରକ୍ଷକ, ପୁରୁଣା ଓ ନୂତନ ପିତୃମାନେ, ତଥ୍ୟର ଗର୍ଭରେ ବସନ୍ତି; ଆକାଶ ଓ ପୃଥିବୀ, ବରୁଣ ପାଇଁ ନିୟମରେ ଅଡ଼ିଗ, ଘୃତମୟ ଦୁଧ ଝରନ୍ତି। ପର୍ଜନ୍ୟ, ବାୟୁ, ପ୍ରବଳ ବୃଷଭ, ଇନ୍ଦ୍ର, ବାୟୁ, ବରୁଣ, ମିତ୍ର, ଅର୍ୟମାନ୍, ଆଦିତ୍ୟ, ଅଦିତି, ଭୂମି, ସ୍ୱର୍ଗ, ଜଳରେ ବସୁଥିବା ଦେବତାମାନେ—ସମସ୍ତଙ୍କୁ ଆମେ ଡାକୁଛୁ। ତ୍ୱଷ୍ଟା, ବାୟୁ, ଋଭୁମାନେ, ଦିବ୍ୟ ହୋତା, ଉଷା, ବୃହସ୍ପତି, ବୁଦ୍ଧିମାନ୍ ଓ ଶକ୍ତିଶାଳୀ, ସୋମ ଓ ଧନଦାତାଙ୍କୁ ଆମେ ଆହ୍ୱାନ କରୁଛୁ। ଦେବତାମାନେ ପ୍ରାର୍ଥନା, ଗାଈ, ଘୋଡ଼ା, ଉଦ୍ଭିଦ, ଅରଣ୍ୟ ବୃକ୍ଷ, ପୃଥିବୀ, ପାହାଡ଼, ଜଳ ଉତ୍ପନ୍ନ କରିଛନ୍ତି; ସେମାନେ ସୂର୍ଯ୍ୟକୁ ଆକାଶରେ ଉଦୟ କରାଇଛନ୍ତି, ଧରାକୁ ନିୟମରେ ପୂରିଛନ୍ତି।