ଏକ ଦିନ, ମନୁଷ୍ୟମାନେ ଅଗ୍ନିଙ୍କୁ ଆହ୍ୱାନ କଲେ—ସେ ହେଉଛନ୍ତି ସଦା ଦୟାଳୁ, ସମସ୍ତଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଦୃଢ଼ ଓ ସମସ୍ତ ଦେବତାଙ୍କ ସହ ମିଶିଥିବା ଏକ ମହାନ ଶକ୍ତି। ସେ ଅମାନବୀୟତା ଛାଡ଼ି, ସମସ୍ତଙ୍କୁ ଏକତ୍ର କରି, ଆକାଶ ଓ ପୃଥିବୀକୁ ଡାକିଥିଲେ। ମନୁଷ୍ୟମାନେ ଆଶା କଲେ—ଦେବତାମାନେ ତାଙ୍କୁ ଧନ-ଧାନ୍ୟ ଓ ସୁସ୍ଥ ସନ୍ତାନ ଦିଅନ୍ତୁ। ଏହି ଅଗ୍ନି, ମହାନ ହୋତା, ଜନ୍ମ ହୋଇ ସ୍ୱର୍ଗକୁ ଜାଣିଥିଲେ, ଜଳର କୋଳରେ ବସିଥିଲେ। ସେ ଯାହା ଉପରେ ବସିଛନ୍ତି, ସେଠି ତାଙ୍କର ଶକ୍ତିଗୁଡିକ ଯାଏ। ସେ ଧନ ବଣ୍ଟନ କରନ୍ତି, ଦେହର ରକ୍ଷା କରନ୍ତି। ଜଳର ଆସନରେ ତାଙ୍କୁ ଖୋଜି, ଲୋକମାନେ ତାଙ୍କର ଚିହ୍ନ ଅନୁସରଣ କଲେ, ଯେପରି ହରାଇଯାଇଥିବା ଗାଈମାନେ ତାଙ୍କ ମାଳିକଙ୍କୁ ଖୋଜନ୍ତି। ଭୃଗୁମାନେ, ଜ୍ଞାନୀ, ଅଗ୍ନିଙ୍କୁ ଆଶା କରି, ଗଭୀର ଭକ୍ତି ସହିତ ତାଙ୍କୁ ଲୁଚିଥିବା ଅବସ୍ଥାରୁ ଖୋଜିପାଇଲେ। ତ୍ରିତ, ଏହି ଧନାଧ୍ୟ ଓ ଉଜ୍ୱଳ ଅଗ୍ନିକୁ ଗାଈର ମୁଣ୍ଡ ଉପରେ ଖୋଜିପାଇଲେ। ସେ ଜନ୍ମ ନେଇ ଘରଗୁଡିକୁ ଶ୍ରୀସମୃଦ୍ଧି ଆଣିଥିଲେ—ଏହି ଦ୍ୟୁଲୋକର ନାଭି, ଏହି ଯୁବକ। ଉସିଜମାନେ, ଭକ୍ତି ସହିତ, ଏହି ଆନନ୍ଦ ଦାୟକ ଅଗ୍ନିକୁ ଅଗ୍ରଗାମୀ କଲେ—ଯଜ୍ଞର ନେତୃତ୍ୱ କରିବା ପାଇଁ, କ୍ରିୟାର ଦିଗଦର୍ଶନ କରିବା ପାଇଁ। ସେ ମନୁଷ୍ୟମାନେ ମଧ୍ୟରେ ପବିତ୍ର, ପ୍ରସନ୍ନ, ଓ ହବିର୍ବାହକ ହେଲେ। ଏହି ଶକ୍ତିଶାଳୀ, ଉଜ୍ୱଳ, ପ୍ରାଚୀନ ଓ ଜ୍ଞାନୀ ଅଗ୍ନିକୁ ସେମାନେ ଆଗକୁ ଆଣିଲେ। ସେ ଅରଣ୍ୟର ଗର୍ଭକୁ ବୋକି ନେଇଥିଲେ, ଚିନ୍ତାଧାରା, ଧୂସର ଦାଢ଼ି, ଓ ଶ୍ରୁତିର ଗାୟକ ଭାବେ। ତ୍ରିତ ଘରରେ ବସି, ଗଭୀର ଭାବରେ ଗର୍ଭରେ ଅବସ୍ଥିତ ହେଲେ। ସେଠାରୁ ଗୃହପତି ନିୟମ ଓ ଶାସନ ଦ୍ୱାରା ମନୁଷ୍ୟମାନେ ଚାଲିଥିଲେ। ଅଗ୍ନିଙ୍କର ଅଶ୍ରମ୍ଭ, ଶୁଭ୍ର, ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଶିଖାଗୁଡ଼ିକ ଦୀପ୍ତିମାନ୍। ସେ ଶ୍ୱେତ ଦନ୍ତ, ଗର୍ଜନ କରୁଥିବା, ଅରଣ୍ୟ ଦହନ କରୁଥିବା, ପବନ ଓ ସୋମା ଭଳି। ତାଙ୍କର ଜିହ୍ବା ଦ୍ୱାରା ଅଗ୍ନି କମ୍ପନ ଆଣନ୍ତି, ମନ ଦ୍ୱାରା ପୃଥିବୀର ପଥ ଦେଖନ୍ତି। ଆୟୁସମାନେ ତାଙ୍କୁ ପବିତ୍ର, ଉଜ୍ୱଳ, ଆନନ୍ଦ ଦାୟକ ହୋତାର ଭାବେ ବସାଇଛନ୍ତି। ଅଗ୍ନି, ଯାହାକୁ ଦିବ୍ୟ ଆକାଶ ଓ ପୃଥିବୀ, ଜଳ, ତ୍ୱଷ୍ଟ୍ର, ଭୃଗୁମାନେ ଶକ୍ତି ଦେଇ ଉତ୍ପନ୍ନ କରିଥିଲେ, ମାତରିଶ୍ୱାନ ପ୍ରଥମେ ଯାହାକୁ ଗୌରବ କଲେ, ଦେବତାମାନେ ମନୁ ପାଇଁ ଯାହାକୁ ଆଦର କଲେ। ଯେଉଁ ଅଗ୍ନିକୁ ଦେବତାମାନେ ହବିର୍ବାହକ ଭାବେ ନିଯୁକ୍ତ କରିଛନ୍ତି, ମନୁଷ୍ୟମାନେ ମଧ୍ୟରେ ପ୍ରାର୍ଥିତ ଓ ପୂଜ୍ୟ, ସେ ଅଗ୍ନି, ପ୍ରଶଂସାକାରୀଙ୍କୁ ଦେବତ୍ୱ, ପ୍ରାଚୀନ ଓ ଶ୍ରୀମୟ ଦାନ ଦିଅନ୍ତୁ। ଏହିପରି, ମନୁଷ୍ୟମାନେ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ଦକ୍ଷିଣ ହସ୍ତ ଧରି ଧନ ଆଶା କଲେ—ସେ ଧନର ରକ୍ଷକ, ରତ୍ନର ନାଥ। ମନୁଷ୍ୟମାନେ ଜାଣିଥିଲେ, ଇନ୍ଦ୍ର ଗୋଧନର ରକ୍ଷକ, ଦାନବୀର। ସେମାନେ ଅନୁରୋଧ କଲେ, ମହାନ ଧନ ଦିଅନ୍ତୁ। ତାଙ୍କର ଶସ୍ତ୍ର, ଶକ୍ତି, ଶୁଭ ପଥ, ଚାରିପଟି ଜଳର ସମର୍ଥନ, ବିଭିନ୍ନ ପ୍ରଶଂସାଯୋଗ୍ୟ ଗୁଣ ଦ୍ୱାରା ଇନ୍ଦ୍ର ଧନ ଦେଉନ୍ତୁ। ଇନ୍ଦ୍ର, ପବିତ୍ର ପ୍ରାର୍ଥନା, ଦିବ୍ୟ, ବିଶାଳ, ଗଭୀର, ମଜବୁତ, ଶତ୍ରୁବିଧ୍ୱଂସୀ—ସେ ମହାନ ଧନ ଦିଅନ୍ତୁ। ବାନ୍ଧା, ବୀର, ଶକ୍ତିଶାଳୀ, ଧନଜୟୀ, ଦୀପ୍ତିମାନ୍, ଶ୍ରେଷ୍ଠ କୌଶଳର ଧନୁର୍ଧର, ଶତ୍ରୁ ହନ୍ତା, କୋଟି ଭଙ୍ଗ କରିବାରେ ଦକ୍ଷ—ଏହି ସତ୍ୟବାନ୍ ଇନ୍ଦ୍ର ଧନ ଦିଅନ୍ତୁ। ଘୋଡ଼ା, ରଥ, ବୀର, ହଜାର ଓ ଶତ, ବିଜୟୀ ସେନା, ଜ୍ୟୋତିର୍ବାହିନୀ ସହିତ, ଇନ୍ଦ୍ର ଧନ ଦିଅନ୍ତୁ। ସପ୍ତମୁଖୀ, ପ୍ରେରିତ, ଜ୍ଞାନୀ ବୃହସ୍ପତିଙ୍କୁ ପ୍ରାର୍ଥନା ଯାଏ; ସେ ଅଙ୍ଗିରାସ୍, ଭକ୍ତି ସହିତ ଆହ୍ୱାନ କରାଯାଏ—ସେ ମହାନ ଧନ ଦିଅନ୍ତୁ। ଗାୟକମାନେ ଯେପରି ନିଜ ଗୀତ ଦ୍ୱାରା ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ ଆହ୍ୱାନ କରନ୍ତି, ଏମିତି ମୋର ପ୍ରାର୍ଥନା ତାଙ୍କୁ ଯାଏ; ମନ ଦ୍ୱାରା ଉଚ୍ଚାରିତ, ହୃଦୟକୁ ଛୁଇଁଥିବା—ମହାନ ଧନ ଦିଅନ୍ତୁ। ଯାହା ମୁଁ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ ଚାହେଁ, ସେହି ଦିଅନ୍ତୁ—ମହାନ, ଅପରିମିତ ଗୃହ; ସେ ଗୃହ ଆକାଶ ଓ ପୃଥିବୀର ମଧ୍ୟରେ ପ୍ରଶଂସିତ ହେଉ—ଧନ ଦିଅନ୍ତୁ। ମୁଁ ପୁରୁଣା ଧନର ନାଥ, ସଦା ସ୍ଥାୟୀ ଧନ ଜିତେ, ଲୋକମାନେ ମୋତେ ପିତା ଭାବେ ଡାକନ୍ତି; ଭକ୍ତଙ୍କୁ ଆହାର ବଣ୍ଟନ କରେ। ମୁଁ ଇନ୍ଦ୍ର, ଅଥର୍ବଣଙ୍କ ସାହାଯ୍ୟ, ବନ୍ଧନ; ତ୍ରିତ ପାଇଁ ଗୋଧନ ଦେଲି, ଶୂରମାନେ ପାଇଁ ପୁରୁଷତ୍ୱ ଦେଲି, ଶତ୍ରୁନୁହେଁ; ଦଧିଚି ଓ ମାତରିଶ୍ୱାନଙ୍କୁ କୁଳ ଦେଲି। ତ୍ୱଷ୍ଟ୍ର ମୋ ପାଇଁ ଲୋହା ଵଜ୍ର ତିଆରି କଲେ; ଦେବତାମାନେ ଶକ୍ତି ଦେଲେ; ମୋର ମୁହଁ ସୂର୍ଯ୍ୟ ସମାନ ଅଦମ୍ୟ; କାର୍ଯ୍ୟ ଓ କ୍ରିୟା ଦ୍ୱାରା ସମ୍ମାନିତ। ମୁଁ ଭକ୍ତଙ୍କୁ ଗୋ, ଘୋଡ଼ା, ସୁବର୍ଣ୍ଣ ଦେଉଛି, ପ୍ରଚୁର ଧନ; ସୋମ ଓ ସ୍ତୁତି ଦ୍ୱାରା ପ୍ରସନ୍ନ ହେଲେ, ହଜାର ହଜାର ଧନ ଦେଉଛି। ମୁଁ କେବେ ହାରିନାହିଁ, ମୃତ୍ୟୁ ପାଇଁ ଅପସାରିନାହିଁ; ସୋମ ପିବାକୁ ଯେଉଁମାନେ ଚାହାନ୍ତି, ସେମାନେ ମୋତେ ଧନ ପାଇଁ ଅନୁରୋଧ କରନ୍ତୁ; ପୁରୁ, ତୁମେ ମୋ ସାଙ୍ଗ ହେବାରେ କ୍ଷୀଣ ହେଉନାହିଁ। ମୁଁ ହାତିଆର ଆଶାରେ ଥିବା ଦେବତାମାନେ ଯେଉଁମାନେ ଯୁଦ୍ଧ ପାଇଁ ଵଜ୍ର ତିଆରି କଲେ, ସେମାନେକୁ ଜିତିଲି; ଅହଂକାରୀ, ଶକ୍ତିଶାଳୀ, ଅବିନୟୀକୁ ହାରାଇଲି। ମୁଁ ଏକା, କିନ୍ତୁ ଅନେକଙ୍କ ସହିତ ଯୁଦ୍ଧ କରେ; ଦୁଇ ତିନି କ'ଣ କରିପାରିବେ? ଏକ ଧାନ ଚାଳିଆ ଭଳି ଅନେକ ଶତ୍ରୁକୁ ହାରାଇଲି; ଇନ୍ଦ୍ର ନୁହଁଥିବାମାନେ କାହିଁକି ମୋତେ ନିନ୍ଦା କରନ୍ତି? ମୁଁ ଗୁଙ୍ଗୁସ୍ ଓ ଅତିଥିଗ୍ବମାନେ ପାଇଁ ଆହାର ଆଣିଲି; ମୁଁ ଲୋକମାନେ ପାଇଁ ବୃତ୍ର ହନ୍ତା ଭାବେ ରହିଲି; ପର୍ଣ୍ଣୟା କିମ୍ବା କରଞ୍ଜା ବିରୁଦ୍ଧରେ, ମହା ବୃତ୍ର ହନନରେ ମୋ ଶବ୍ଦ ଶୁଣାଗଲା। ମୋରେ ଶରଣ ନେଇଥିବା ଲୋକ ଆହାର ଓ ଶକ୍ତି ପାଉନ୍ତୁ; ଗୋଦାତା ସହିତ ମିତ୍ରତା କରନ୍ତୁ; ସଭାରେ ମୋତେ ସମ୍ମାନ ମିଳିଲେ, ମୁଁ ପ୍ରଶଂସା ଓ ସ୍ତୁତି ଯୋଗ୍ୟ ଦେଉଛି। ସୋମ ଏଠାରେ ଦେଖାଯାଏନାହିଁ, ସେ ଦ୍ରଶ୍ୟ ନୁହଁନ୍ତି; ସେ ଏହି ଏକକୁ ପ୍ରକାଶ କରନ୍ତି; ସେ ତୀକ୍ଷ୍ଣ ଶିଙ୍ଗ ଥିବା ଉଁତୁଳା ବୃଷଭ, ଯୁଦ୍ଧ ଆଶାକୁ ଅନ୍ତରେ ବନ୍ଧାଅଛନ୍ତି। ମୁଁ ଆଦିତ୍ୟ, ବସୁ, ରୁଦ୍ରଙ୍କ ନିୟମ ଉଲ୍ଲଂଘନ କରେନାହିଁ—ଦେବମଧ୍ୟରେ ଦେବ; ସେମାନେ ମୋତେ ଅଜୟ, ଅପରାଜିତ, ଅବିଜିତ ଭାବେ ସୃଷ୍ଟି କରନ୍ତୁ।