ଏକ ସଂଯୁକ୍ତ ଅନୁଷ୍ଠାନର ଶୁଭ ଅବସରରେ, ମହାଶକ୍ତିଶାଳୀ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ ତାଙ୍କର ବିଜୁଳି ଦଣ୍ଡ ଧାରଣ କରି, ସମସ୍ତ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଦେବତାମାନେ ଏବଂ ତାଙ୍କ ଦଳ ସହ ଆମ ମଧ୍ୟରେ ଆଣିବା ପାଇଁ ଆହ୍ୱାନ କରାଗଲା। ସେ ଯେଉଁଠାରେ ଆମେ ସମସ୍ତେ ଏକାଠି ହୋଇ ଯଜ୍ଞ ଉପଭୋଗ କରିବାକୁ ଚାହୁଁଛୁ, ଏହି ସତ୍ୟଶକ୍ତିର ବୃଷଭ ଆମ ସହ ଯାଉ। ଏହିପରି, ଯିଏ ପାତ୍ରଧାରୀ ପ୍ରଭୁ, ସ୍ମୃତିଶକ୍ତିର ଧାରକ, ସେ ଆମ ସହ ଏକତ୍ରିତ ହେଉ, ଆମେ ତାଙ୍କର ଶକ୍ତି ଧାରଣ କରିବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କରୁ, ଏବଂ ଆମ କର୍ମରେ ବିଶିଷ୍ଟତା ଆଣିବାକୁ ଚାହୁଁଛୁ। ସୋମଧାରୀ ଦେବତା, ଆମେ ତୁମକୁ ଗୀତ ଏବଂ ଶୁଭେଚ୍ଛା ସହ ପ୍ରଶଂସା କରୁଛୁ, ଧନ-ସମୃଦ୍ଧି ସହ ଆସ, ଏଠାରେ ତୁମର ଦେବବିଧି ଅନୁଯାୟୀ ସମସ୍ତ ପାତ୍ର ନିରାପଦ ଅଛି। ପ୍ରଥମ ଦେବମାନ୍ୟ ହୁମାନିତ ଅର୍ପଣ ଅଲଗା ଭାବେ ହେଲା, ଯେଉଁମାନେ ଯଜ୍ଞର ନୌକା ଚଢ଼ିପାରିଲେ ନାହିଁ, ସେମାନେ ଜ୍ଞାନୀମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଅବସ୍ଥାନ କରିବେ ନାହିଁ। ଦୂର ଏବଂ ନିକଟ ଥିବା ସମସ୍ତଙ୍କୁ ଏକତ୍ର କରାଯାଉ, ତାଙ୍କ ଘୋଡ଼ାଗୁଡ଼ିକୁ ଯୋଗ କରାଯାଉ, ପୂର୍ବ ଓ ପରେ ଆସିଥିବାମାନେ ଏଉଁ ସ୍ଥାନରେ ଏକାଠି ହେଉଅ, ଯେଉଁଠାରେ ଅନେକ କାର୍ଯ୍ୟ ଓ ଉପଭୋଗ ଅଛି। ଏହି ସମୟରେ, ପାହାଡ଼ଗୁଡ଼ିକ କମ୍ପିତ ହେଲେ, ଆକାଶ ଗର୍ଜିଲା, ମଧ୍ୟ ଆକାଶ ରୁଷ୍ଟ ହେଲା। ଏଠି ଏକ ଜ୍ଞାନୀ ଦେବତା ସମସ୍ତଙ୍କୁ ଏକତ୍ର କରି, ତାଙ୍କ ଶକ୍ତିର ମଦ ଅସ୍ୱାଦନ କରି, ଶ୍ରୁତି ଉଚ୍ଚାରଣ କଲେ। ମୁଁ ଏହି ଶୁଭ ଅନୁଷ୍ଠାନ ପାଇଁ ତୁମ ପାଇଁ ଶୁଭ ଅଂକୁଶ ଧରିଛି, ଯାହା ଦ୍ୱାରା ମଘବନ୍ ତୁମେ ଶତ୍ରୁଙ୍କ ଖୁର ଭାଙ୍ଗ, ଏହି ଅର୍ପଣରେ ତୁମ ଶକ୍ତି ଉପସ୍ଥିତ ହେଉ। ଗାଈ, ଯବ ଓ ଅନ୍ୟ ଧନ ଦ୍ୱାରା ଦୂରସ୍ଥ ଶତ୍ରୁତା ଓ ଭୂକ୍ଷା ଦୂର କର, ଏବଂ ଆମେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ରାଜାମାନେ ସହ ଏକତ୍ରିତ ହୋଇ ଧନ ଜୟ କରିବାକୁ ଚାହୁଁଛୁ। ବୃହସ୍ପତି ଆମକୁ ପଛ, ଉପର, ତଳ ଓ ସବୁ ଦିଗରୁ ରକ୍ଷା କରୁନ୍ତୁ, ଇନ୍ଦ୍ର ଆଗୁଆ ଓ ମଧ୍ୟରେ ଆମର ବନ୍ଧୁ ହେଉନ୍ତୁ, ଆମ ପାଇଁ ମିତ୍ରତାର ପଥ ଖୋଲନ୍ତୁ। ଏହିଠାରେ ଅଗ୍ନିଙ୍କ ଜନ୍ମ ଗାଥା ଉଚ୍ଚାରିତ ହେଉଛି—ସେ ପ୍ରଥମେ ଦ୍ୟୁଲୋକରୁ ଜନ୍ମ ନେଲେ, ଦ୍ୱିତୀୟ ଭାବେ ଆମ ମଧ୍ୟରେ, ତୃତୀୟ ଭାବେ ଜଳ ମଧ୍ୟରେ ଅବିରତ ଜ୍ୱଳିଲେ। ସେ ତିନି ରୂପେ ପ୍ରକାଶିତ, ତାଙ୍କର ତିନି ନିବାସ ଆମେ ଜାଣୁ, ତାଙ୍କର ଉଚ୍ଚତମ ନାମ ଲୁଚାଇ ରହିଛି। ସେ ସାଗର ମଧ୍ୟରେ ଆତ୍ମଜନ୍ମା ଦେବମାନେ ଦ୍ୱାରା ଉଦ୍ଧିପିତ, ଜଳରେ ଋଷିମାନେ ଦ୍ୱାରା, ଆକାଶରେ ତାଙ୍କର ଦୁଧର ଉତ୍ସ; ତୃତୀୟ ଲୋକରେ ସେ ଦୃଢ଼ ଅଛନ୍ତି, ଜଳର କୋଳରେ ଶକ୍ତିଶାଳୀମାନେ ତାଙ୍କୁ ବଢ଼ାଇଛନ୍ତି। ଅଗ୍ନି ଆକାଶରେ ଗର୍ଜନା କଲେ, ପୃଥିବୀ ଉତ୍ପ୍ରେରିତ ହେଲା, ଉଦ୍ଭିଦ ଶୋଭିତ ହେଲେ। ସେ ହଠାତ୍ ଜନ୍ମି, ଦୁଇ ଲୋକକୁ ଅନ୍ତର୍ଗତ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ କଲେ। ସେ ଦାନଶୀଳ, ଧନର ଆଧାର, ଚିନ୍ତାର ପୂରଣ, ସୋମର ରକ୍ଷକ; ଜଳର ରାଜା ଭାବେ, ପ୍ରଭାତରେ ଜ୍ୱଳି ଉତ୍ତମ ଶୋଭା ପ୍ରଦାନ କରନ୍ତି। ଅଗ୍ନି ସମସ୍ତଙ୍କର ଚିହ୍ନ, ସୃଷ୍ଟିର ଗର୍ଭ; ସେ ଜନ୍ମି ଦୁଇ ଲୋକକୁ ପୂର୍ଣ୍ଣ କଲେ, ଶିଳା ଭେଦି ମାର୍ଗ ଖୋଲିଲେ, ପଞ୍ଚ ଜନ ଅଗ୍ନିଙ୍କୁ ପୂଜିଲେ। ସେ ଶୁଭ୍ର, ଜ୍ଞାନୀ, ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ, ମରଣଶୀଳ ମାନବମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଅମୃତ ରୂପେ ପ୍ରତିଷ୍ଠିତ। ତାଙ୍କର ଧୂଆଁ ରକ୍ତିମ, ଜ୍ୱାଳା ଦ୍ୱାରା ଆକାଶ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ। ସେ ସୁବର୍ଣ୍ଣ ଚମକ, ଏକାଧିକ ସ୍ଥାନରେ ବିସ୍ତୃତ, ଅବିରତ ଉତ୍ସାହର ଧାରକ। ଦ୍ୱିତୀୟ ଜୀବନ ସହ ଅମର ହେଲେ, ଯେତେବେଳେ ଆକାଶ ତାଙ୍କୁ ଜନ୍ମ ଦେଲା। ଆଜି ଯେଉଁ ଶୁଭ ଘୃତପୂର୍ଣ୍ଣ ନୈୱେଦ୍ୟ ତୁମକୁ ଅର୍ପିତ, ହେ ଦେବ ଅଗ୍ନି, ତାହାକୁ ଧନୀ, ଦେବମାନେ ପ୍ରିୟ ଅଭିଷ୍ଟ ପ୍ରଦାନ କର। ପ୍ରଶଂସିତ ଲୋକଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଏହି ଦାନ ବାଣ୍ଟ, ଅଗ୍ନି; ଯିଏ ସୂର୍ୟ ଓ ଅଗ୍ନିଙ୍କ ପ୍ରିୟ, ସେ ଜନ୍ମ ଓ ସୃଷ୍ଟି କାର୍ଯ୍ୟରେ ଉତ୍ତମ ହୁଏ। ଯେଉଁମାନେ ଅର୍ପଣ କରନ୍ତି, ସେମାନେ ସମସ୍ତ ଧନ-ଧାନ୍ୟ ତୁମକୁ ସମର୍ପଣ କରିଛନ୍ତି, ଧନ ଲାଗି ଉସିଜମାନେ ଗୋ-ଧନ ଖୋଲିଛନ୍ତି। ଅଗ୍ନି, ମାନବମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଦୟାଳୁ, ସାର୍ବଭୌମ, ଋଷିମାନେ, ସୋମର ରକ୍ଷକମାନେ ସହ ସ୍ଥିର ହେଉ; ଆମେ ଶତ୍ରୁତା ବିନା ଦ୍ୱିତୀୟ ପୃଥିବୀ-ଦ୍ୟୁଳୋକକୁ ଆହ୍ୱାନ କରିବା, ଦେବମାନେ ଆମକୁ ଧନ ଓ ପ୍ରବଳ ସନ୍ତାନ ଦିଅନ୍ତୁ। ମହା ହୋତା ଅଗ୍ନି ଜନ୍ମ ନେଇ, ଜଳର କୋଳରେ ମନୁଷ୍ୟମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ବସିଛନ୍ତି; ଯିଏ ଧନ ବଣ୍ଟନ କରନ୍ତି, ଦେହର ରକ୍ଷକ। ଜଳର ଆସନରେ ତାଙ୍କୁ ଖୋଜି, ଭୃଗୁମାନେ ତାଙ୍କ ଚିହ୍ନ ଅନୁସରଣ କଲେ, ଲୁଚିଥିବା ଅଗ୍ନିକୁ ଆଦର ସହ ପ୍ରକାଶ କଲେ। ତ୍ରିତା ଏହି ଧନଧାନ୍ୟ ଅଗ୍ନିକୁ ଗାଈର ମୁଣ୍ଡରେ ଖୋଜିଲେ, ଯିଏ ଘରକୁ ସମୃଦ୍ଧି ଆଣନ୍ତି, ଶୁଭ୍ର ଲୋକର ନାଭି, ଯୁବା। ଉସିଜମାନେ ଆଦର ସହ ଏହି ହୋତା, ଯଜ୍ଞ ନେତା, ରିତିର ନିର୍ଦ୍ଦେଶକ, ମନୁଷ୍ୟମାନେ ମଧ୍ୟରେ ଅର୍ପଣ ଧାରକ ଭାବେ ସୃଷ୍ଟି କଲେ। ମହାନ, ଚମକିଲା, ଜ୍ଞାନୀ, ଅଚଳ, ପୁରାତନ ଅଗ୍ନିକୁ ସେମାନେ ଆଗକୁ ଆଣିଲେ; ଜଙ୍ଗଲ ଗର୍ଭ ଧାରଣ କରି, ଚିନ୍ତା ଓ ପ୍ରଶଂସା ଗାୟକ ରୂପେ। ତ୍ରିତା ଗୃହରେ ବସି, ଗର୍ଭରେ ଥିଲେ, ଏଠାରୁ ଘରମାଳିକ ଏହି ନିୟମ ଦ୍ୱାରା ମନୁଷ୍ୟମାନେ ନେତୃତ୍ୱ କରନ୍ତି। ଅଗ୍ନିଙ୍କ ଅଶୁଭ୍ର, ଘର ଶାସନ କରୁଥିବା ଜ୍ୱାଳାଗୁଡ଼ିକ ଚମକେ; ଧ୍ୱନି କରେ, ଅରଣ୍ୟ ଦହନ କରେ, ପବନ ଓ ସୋମ ପରି ଗର୍ଜନା କରେ। ତାଙ୍କ ଜିହ୍ୱା ଦ୍ୱାରା କମ୍ପନ ସୃଷ୍ଟି କରନ୍ତି, ମନ ଦ୍ୱାରା ପୃଥିବୀର ପଥ ଜାଣନ୍ତି; ଆୟୁଷମାନେ ଏହି ଶୁଭ୍ର, ଚମକିଲା, ଆନନ୍ଦ ହୋତାକୁ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ପୂଜା ପାଇଁ ବସାଇଛନ୍ତି। ଦ୍ୟୁଳୋକ ଓ ପୃଥିବୀ ଯେଉଁ ଅଗ୍ନିକୁ ଜନ୍ମ ଦେଲେ, ଜଳ, ତ୍ୱଷ୍ଟା, ଭୃଗୁମାନେ ଶକ୍ତି ଦେଲେ, ମାତରିଶ୍ୱାନ୍ ପ୍ରଥମେ ପୂଜିଲେ, ଦେବମାନେ ମନୁ ପାଇଁ ପୂଜ୍ୟ ରୂପେ ତାଙ୍କୁ ଗଢ଼ିଲେ। ଯଜ୍ଞ ଧାରକ ଅଗ୍ନି, ମନୁଷ୍ୟମାନେ ମଧ୍ୟରେ ପୂଜ୍ୟ, ଯିଏ ପ୍ରଶଂସା କରେ, ତାଙ୍କୁ ଦେବ ଦିଅ। ଏହିପରି, ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ ଦକ୍ଷିଣ ହାତ ଧରି ଆମେ ଧନ ଅଭିଲାଷା କଲୁ, ତୁମେ ଗୋଧନର ରକ୍ଷକ, ଶୂରବୀର, ଆମକୁ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଧନ ଦିଅ। ତୁମ ଅସ୍ତ୍ର, ଶକ୍ତି, ଚତୁର୍ମୁଖ ସାମୁଦ୍ରିକ ଶକ୍ତି ଦ୍ୱାରା ଆମକୁ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଧନ ଦିଅ।