ଏହି ଦିବ୍ୟ କଥାରେ, ଆମେ ଶୁଣୁଛୁ କିପରି ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ ନିମନ୍ତେ ସୋମ ଚାପିବା ପଥରମାନେ ଶୁଭ୍ର ପତ୍ରରେ ବସିଥିବା ପକ୍ଷୀମାନଙ୍କ ପରି ତାଙ୍କ ନିକଟକୁ ଆସନ୍ତି। ଇନ୍ଦ୍ର, ହର୍ଷର ମୂର୍ତ୍ତି, ତାଙ୍କର ମୁହଁରେ ବିଦ୍ୟୁତ୍ ସମ ତେଜ ଚମକିଉଠେ, ସେ ନୂତନ ଦିନ ପାଇଁ ଆଲୋକକୁ ଜାଣନ୍ତି। ସେ ସ୍ୱିଫ୍ଟ ଭାବେ ଦେବତାମାନଙ୍କ ପାଇଁ ଯାହା କରାଯାଇଛି ତାହା ଶୋଧନ୍ତି, ସୂର୍ଯ୍ୟକୁ ଜୟ କରନ୍ତି, ଏ ମଘବନ୍, ପ୍ରାଚୀନ କିମ୍ବା ନୂତନ କେହି ମଧ୍ୟ ତୁମ ଶୂରତା ସମ କରିପାରିବେ ନାହିଁ। ମଘବାନ୍ ସମସ୍ତ ଲୋକଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଧନ ବଣ୍ଟନ କରିଛନ୍ତି, ସେ ପ୍ରଜାମାନେ ପାଇଁ ଗାୟମାନେ ଆଣିଛନ୍ତି; ସକ୍ର କାହାକୁ ବଳିରେ ପ୍ରସନ୍ନ ହୁଅନ୍ତି, ସେ ତୀବ୍ର ଶତ୍ରୁମାନେ ଆସିଲେ ତାଙ୍କୁ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ସୋମା ସହିତ ପ୍ରତିରୋଧ କରନ୍ତି। ଯେପରି ଜଳ ନଦୀକୁ ଯାଏ, ସେପରି ସୋମ ଚାପିବା ପଥରମାନେ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ ହ୍ରଦକୁ ଯାଉଥିବା ଧାରା ପରି ଆସନ୍ତି। ଋଷିମାନେ ତାଙ୍କର ମହିମା ବଢ଼ାନ୍ତି, ଦେବବୃଷ୍ଟିରେ ଚାମଲ ଯେପରି ବଢ଼ିଯାଏ। ବୃଷଭ ରୂପେ, କ୍ରୋଧିତ ହୋଇ ସେ ଆକାଶ ମଧ୍ୟରେ ଦୌଡ଼ନ୍ତି, ଆର୍ୟଙ୍କ ଜଳ ପ୍ରଦାନ କରିଛନ୍ତି; ମଘବାନ୍ ସୋମ ଚାପିବା ବଳିକୁ ଦୀର୍ଘାୟୁ ପାଇଁ ଆଲୋକ ଦେଇଥାନ୍ତି। କୁହାଯାଏ, କୁହାଡ଼ି ଆଲୋକରେ ଚମକୁ, ସତ୍ୟର ଗାଈ ପୂର୍ବପରି ଦୁଧ ଦିଅ, ଜ୍ୟୋତିର୍ମୟ ଭାବେ ଚମକୁ, ଶୁଭ ନାୟକ ସ୍୵ର୍ଣ୍ଣ ଆଭାରେ ଦିପ୍ତିମାନ୍ ହୁଅନ୍ତୁ। ଗାଈ, ଚାମଲ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଖାଦ୍ୟ ସହିତ, ଏ ବହୁପ୍ରାର୍ଥିତ ଦେବ, ଦୂର ଶତ୍ରୁଙ୍କୁ ଜୟ କରିବାକୁ ଚାହୁଁଛୁ; ଆମେ ନେତାମାନେ ସହିତ ଆମେ ନିଜ ଚେଷ୍ଟାରେ ସ୍ରେଷ୍ଠ ଧନ ଅର୍ଜନ କରିବାକୁ ଚାହୁଁଛୁ। ବୃହସ୍ପତି ଆମକୁ ପଛ, ଉପର, ତଳୁ ଓ ଅପମାନରୁ ରକ୍ଷା କରନ୍ତୁ; ଇନ୍ଦ୍ର ଆଗରେ, ମଧ୍ୟରେ ଓ ବନ୍ଧୁ ଭାବେ ଆମକୁ ରକ୍ଷା କରନ୍ତୁ, ତାଙ୍କ ବନ୍ଧୁମାନେ ପାଇଁ ପଥ ଦିଅନ୍ତୁ। ଇନ୍ଦ୍ର, ସ୍୵ୟଂ ନାଥ, ହର୍ଷ ପାଇଁ ଆସନ୍ତୁ; ତାଙ୍କର ନୀତିରେ ସେ ପ୍ରବଳ ଓ ସ୍ତୁତିଯୋଗ୍ୟ। ବିଶାଳ ଦୃଷ୍ଟି ସହିତ, ସେ ସମସ୍ତ ବାଧା ପାର କରନ୍ତି। ତୁମର ରଥ ଭଲ ତିଆରି, ତୁମ ଘୋଡ଼ା ଭଲ ଯୁତ, ତୁମ ହାତରେ ବଜ୍ର ଚମକେ, ରାଜା; ଭଲ ମାର୍ଗରେ ଆସ, ତୁମ ଶକ୍ତି ବଢ଼ୁ। ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ଦଳ ଏହି ବଜ୍ରଧାରୀ ରାଜାଙ୍କୁ, ସେଇ ବଳଶାଳୀଙ୍କୁ ଆଣନ୍ତୁ; ସତ୍ୟ ଶକ୍ତି ସହିତ ବୃଷଭ ଆସନ୍ତୁ, ଆମ ସହିତ ଏହି ସାଧାରଣ ଭୋଜନରେ ଯୋଗ ଦିଅନ୍ତୁ। ଏହିପରି, ଯିଏ ଦେବପାତ୍ର ଧାରଣ କରିଛନ୍ତି, ସେ ମନେଇଥିବା, ଶକ୍ତିର ଆଧାର, ସେଠାରେ ଏକତ୍ରିତ ହେଉ; ଶକ୍ତି ଧର, ଏବଂ ନିଜ ଉପାୟରେ, କାର୍ଯ୍ୟରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ହୁଅ। ଧନ ସହିତ ଆସ, ମୁଁ ତୁମକୁ ସ୍ତୁତି କରେ, ଭଲ ଆଶୀର୍ବାଦ ଦେଉଛି; ସୋମଧାରୀ, ଆସ। ତୁମେ ଶାସନ କର, ଏଠାରେ ବସ, ପବିତ୍ର କୁଶରେ ସ୍ଥିତ, ତୁମ ପାତ୍ର ନୀତିରେ ସୁରକ୍ଷିତ। ପ୍ରଥମ ଦେବ ନିବେଦନ ଭିନ୍ନ ଭିନ୍ନ ଭାବେ ହୋଇଥିଲା, ସେଗୁଡ଼ିକ ମହିମାମୟ ଓ ଅଜୟ। ଯେମାନେ ବଳି ନୌକାରେ ଚଢ଼ିପାରିଲେ ନାହିଁ, ସେମାନେ ଜ୍ଞାନୀମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଥିବା ଉଚିତ୍ ନୁହଁନ୍ତି। ଦୂର ଓ ନିକଟ ଥିବାମାନେ ଏକତ୍ରିତ ହେଉ, ସେମାନଙ୍କ ଘୋଡ଼ା ଯୁତ କରିବା ଅସୁବିଧା; ପୂର୍ବ ଓ ପରେ ଥିବାମାନେ ଏଠାରେ ଏକତ୍ରିତ, ଯେଉଁଠାରେ ବହୁ କାର୍ଯ୍ୟ ଓ ବ୍ୟବସ୍ଥା ଅଛି। ପାହାଡ଼ ତରିଲା, ଆକାଶ ଗର୍ଜିଲା, ମଧ୍ୟ ଆକାଶ କ୍ରୋଧିତ ହେଲା। ପ୍ରଜ୍ଞାବାନ୍ ସମ୍ମିଳିତ ହେଲେ, ଶକ୍ତିଶାଳୀ ସୋମ ପିଇ ଷ୍ଟୁତି କରିଲେ। ମୁଁ ଏହି ଭଲ ଅଙ୍କୁଶ ଧରିଛି, ଯାହା ଦ୍ୱାରା ମଘବାନ୍ ଶତ୍ରୁଙ୍କ ଖୁର ଭାଙ୍ଗନ୍ତି। ଏହି ସୋମଚାପନରେ ତୁମ ଶକ୍ତି ରହୁ, ବଳି ଦାନରେ ଜାଗୃତ ରୁହ। ଗାଈ, ଚାମଲ ଦ୍ୱାରା ଦୂର ଶତ୍ରୁତା ଓ ଭୁଖ ଦୂର କର, ବହୁପ୍ରାର୍ଥିତ; ଆମେ ନେତାମାନେ ସହିତ ଧନ ଅର୍ଜନ କରିବାକୁ ଚାହୁଁଛୁ। ବୃହସ୍ପତି ପଛ, ଉପର, ତଳୁ ଓ ଅପମାନରୁ ରକ୍ଷା କରନ୍ତୁ; ଇନ୍ଦ୍ର ଆଗରେ ଓ ମଧ୍ୟରେ ବନ୍ଧୁ ଭାବେ ରହନ୍ତୁ, ବନ୍ଧୁମାନେ ପାଇଁ ପଥ ଖୋଲନ୍ତୁ। ଏହିପରି, ଆମେ ଶୁଣୁଛୁ ଅଗ୍ନିଙ୍କ ଜନ୍ମର କଥା। ଆକାଶରୁ ପ୍ରଥମେ ଅଗ୍ନି ଉତ୍ପନ୍ନ ହେଲେ; ଆମ ମଧ୍ୟରୁ ଦ୍ୱିତୀୟ, ସମସ୍ତ ଜନ୍ମର ଜ୍ଞାତା। ତୃତୀୟ ଜଳରେ ଅବିରତ ଜଳିଉଛନ୍ତି; ସ୍ୱୟଂଭୂମାନେ ତାଙ୍କୁ ପାଳନ କରନ୍ତି। ଆମେ ତୁମକୁ ତିନି ଭିନ୍ନ ରୂପରେ ଜାଣୁଛୁ, ତୁମ ତିନି ନିବାସ ଅଛି, ଆମେ ତୁମର ଉଚ୍ଚତମ ନାମ ଜାଣୁଛୁ, ଲୁଚା ଅଛି; ଆମେ ଉତ୍ସ ଜାଣୁଛୁ ଯେଉଁଠାରୁ ତୁମେ ଆସିଛ। ସମୁଦ୍ରରେ, ସ୍ୱୟଂଭୂ ତୁମକୁ ପ୍ରଜ୍ୱଳିତ କରନ୍ତି; ଜଳରେ ଋଷିମାନେ, ଆକାଶରେ ତୁମେ ଦୁଧାର ଉତ୍ସ; ତୃତୀୟ ଲୋକରେ ତୁମେ ଦଣ୍ଡାୟମାନ, ଜଳର କୋଳରେ ଶକ୍ତିଶାଳୀମାନେ ତୁମକୁ ବଢ଼ାଇଛନ୍ତି। ଅଗ୍ନି ଆକାଶରେ ଗର୍ଜିଲେ, ପୃଥିବୀ କମ୍ପିଲା, ଉଦ୍ଭିଦ ଶୋଭିତ ହେଲା। ହଠାତ୍ ଜନ୍ମ ହୋଇ, ଚମକି ଉଠିଲେ; ଦୁଇ ଜଗତ ତାଙ୍କର ତେଜରେ ଦୀପ୍ତିମାନ୍। ସେ ଦାନଶୀଳ, ଧନର ଆଧାର, ଚିନ୍ତାପୂର୍ଣ୍ଣ କାମନାର ପୂରଣକାରୀ, ସୋମର ରକ୍ଷକ। ଶକ୍ତିର ଧନୀ ପୁତ୍ର, ଜଳରେ ରାଜା, ଉଷାମାନେ ପ୍ରଜ୍ୱଳିତ କଲେ, ସେ ପ୍ରଥମେ ଦୀପ୍ତିମାନ୍। ସେ ସମସ୍ତଙ୍କ ଚିହ୍ନ, ଜଗତର ଗର୍ଭ; ଜନ୍ମ ହୋଇ ଦୁଇ ଜଗତ ପୂର୍ଣ୍ଣ କଲେ। ପଥ ପାଇଁ ପାହାଡ଼ ଭାଙ୍ଗିଦେଲେ, ପଞ୍ଚ ଜନ ଅଗ୍ନିକୁ ପୂଜିଲେ। ଶୁଭ୍ର, ପ୍ରଜ୍ଞାବାନ୍, ଦୀପ୍ତିମାନ୍ ଅଗ୍ନି, ମରଣଶୀଳ ମଧ୍ୟରେ ଅମର ଭାବେ ବସିଛନ୍ତି। ଲାଲ ଧୂଆଁ ଉଠାନ୍ତି, ଦୀପ୍ତିମାନ୍ ଶିଖା ସହ ଆକାଶକୁ ଆଲୋକିତ କରନ୍ତି। ସୁନା, ଚମକୁଥିବା ସେ ଚାରିଦିଗକୁ ପ୍ରସାରିତ; ଅବରୋଧ କରିପାରିବା ଦୁର୍ଲଭ, ଶ୍ରୀର ପାଇଁ ଦୀପ୍ତିମାନ୍। ଅଗ୍ନି ଦୁଇ ଜୀବନ ନେଇ ଅମର ହେଲେ, ଯେବେ ଆକାଶ ତାଙ୍କୁ ଜନ୍ମ ଦେଲା। ଆଜି ଯେଉଁ ଭଲ ଉପହାର ଦେଉଛ, ଦେବ ଅଗ୍ନି, ଘୃତ ଭରିତ ପିଠା ନେଇ, ଧନୀଙ୍କୁ ପହଞ୍ଚାଇ ଦିଅ, ଦେବମାନେ ପ୍ରିୟ ଯୁବ ଅଗ୍ନି। ଯେଉଁମାନେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ, ତାଙ୍କୁ ବଣ୍ଟନ କର, ଅଗ୍ନି; ସ୍ତୁତିରେ ଯାହା ଗାଯାଯାଏ, ତାହା ସେମାନଙ୍କୁ ଦିଅ। ସୂର୍ଯ୍ୟ ଓ ଅଗ୍ନି ପ୍ରିୟ, ଜନ୍ମ ଓ ସୃଷ୍ଟି କାର୍ଯ୍ୟରେ ଉତ୍ପ୍ରେରିତ। ଯେଉଁମାନେ ବଳି ଦେଉଛନ୍ତି, ସେମାନେ ଅଗ୍ନିଙ୍କୁ ସମସ୍ତ ଧନ ଓ ଆକାଙ୍କ୍ଷିତ ଜିନିଷ ଦେଇଛନ୍ତି; ଧନ ଆଶାରେ, ଉସିଜମାନେ ଗୋଧନ ଭଣ୍ଡାର ଖୋଲିଦେଲେ।