ଏକ ଦିନ, ଏକ ପବିତ୍ର କ୍ଷଣରେ, ଏକ ପିତା ଓ ମାତାଙ୍କ ଜ୍ଞାନ ତାଙ୍କ ପୁଅ ପାଖରେ ପହଁଚିଲା, ଏହି ଅଦ୍ଭୁତ ଦୃଶ୍ୟ ଦେଖି ସମସ୍ତେ ଆଶ୍ଚର୍ୟ ହେଲେ। ଏଠି ଏକ ଶ୍ରୀମୟ ଦମ୍ପତି, ଜଣେ ଶ୍ରୀମତୀ ନାରୀ ତାଙ୍କ ପତିଙ୍କୁ ଉତ୍ସାହରେ ଧରି ଚାଲିଥିଲେ, ଦୁଇଁଜଣ ଏକାଠି ଶୁଭ ଭାଗ୍ୟକୁ ଆଣିଥିଲେ। ଏହି ଦମ୍ପତିଙ୍କ ଗୃହ ଏକ ଦୀପ୍ତିମୟ ସ୍ଥାନ ଭାବରେ ପ୍ରକାଶିତ ହେଉଥିଲା, ଯେଉଁଠି ଗାଈମାନେ, ଦୁଧ ଦେଉଥିବା ଗାଈମାନେ, ଯୋଗ୍ୟ ହେବା ପାଇଁ ପ୍ରସ୍ତୁତ ହେଉଥିଲେ। ଏଠି ଏକ ପୁରାତନ ଗାଈ, ଗୋପାଳିନୀ, ସପ୍ତ ରୂପରେ ଶବ୍ଦକୁ ଜନ୍ମ ଦେଲା। ମୁଁ ଦେବମାନ୍ୟ ଅବସ୍ଥାନକୁ ବର୍ଣ୍ଣନା କଲି, ଯେଉଁଠି ତୁର୍ବାନୀ ଏକାଇଁ ରୁଦ୍ରମାନେ ସହିତ ଯାଉଛି। ବୟସ ବା ମୃତ୍ୟୁ ଯାହା ମଧ୍ୟରେ ଅଛି, ସେଉଁଠି ମଧୁ ଅର୍ପଣ କରିବାକୁ ଉଦ୍ଦିପିତ ହେଲି। ପାଣିରେ ଲୁଚି ରହିଥିବା, ଦେବମାନ୍ୟ ନିୟମର ରକ୍ଷକ ମୋତେ କଥା କହିଥିଲେ। ଇନ୍ଦ୍ର ଏହାକୁ ଜାଣି, ଆମକୁ ବ୍ୟାଖ୍ୟା କଲେ; ଏହି ଶିକ୍ଷା ଦ୍ୱାରା, ମୁଁ ଅଗ୍ନିଙ୍କୁ ଆସିଛି। ଯିଏ କ୍ଷେତ୍ରକୁ ଜାଣିନାହିଁ, କିନ୍ତୁ ଜଣେ ଜାଣିଥିବା ଲୋକଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ନେତୃତ୍ୱ ପାଇଥିବା, ସେ ନିର୍ଦ୍ଦେଶ ଅନୁସାରେ ଚାଲିଥିଲେ। ଏହି ଶିକ୍ଷାର ଲାଭ ଏହି, ସେ ସଠିକ୍ ପଥକୁ ଉପଲବ୍ଧ କରିଥିଲେ। ଏହି ଦିନ, ଜୀବନ୍ତ ଜଣେ ଏହି ଖାଦ୍ୟ ଭୋଜନ କଲେ; ତାଙ୍କ ମାତା ଦ୍ୱାରା ପୋଷିତ ହୋଇ, ସେ ଉନ୍ନତ ହେଲେ। ଯୁବା ହେଲେ ମଧ୍ୟ ବୃଦ୍ଧାବସ୍ଥା ଆସିଗଲା; ଏକ ଉଦାର ମନ ଥିବା ସେ ଥକିଗଲେ। ମୁଁ କୁରୁଶ୍ରବଣଙ୍କୁ ଅନୁରୋଧ କରି, ଏହି ଶୁଭ କାର୍ଯ୍ୟ କରିବାକୁ ଚାହେଁ, ଅଧିକ ଦାନ ଦେବାର ଅନୁରୋଧ କରିଲି। ଦାନୀ ଲୋକମାନେ ଦାନ କରନ୍ତୁ; ଏହି ସୋମ, ଯେଉଁଠି ମୁଁ ମନରେ ଧାରଣ କରିଛି, ଏହିପରି ହେଉ। ମୁଁ କହିଲି, "ମୋତେ କେହି ବାନ୍ଧିନାହିଁ; ମୁଁ ପୂଷଣଙ୍କ ବିନା ଚାଲିଯାଇଛି। ସମସ୍ତ ଦେବମାନେ ମୋତେ ରକ୍ଷା କରନ୍ତୁ; ଅନ୍ୟାୟର ଚିତ୍କାର ଉଠିଗଲା।" ସମସ୍ତ ଦିଗରୁ ମୋ ଅସ୍ଥିମାନେ ରିବାଲ ଜନାନୀମାନେ ପରି ମୋତେ କଷ୍ଟ ଦେଉଥିଲେ। ଅସହାୟତା ମୋତେ ଦଃଖିତ କରିଥିଲା; ନିର୍ବସ୍ତ୍ର ଅବସ୍ଥା ଲଜ୍ଜା ଦେଇଥିଲା, ମୋ ମନ ଅସ୍ଥିର ଘୋଡା ପରି କମ୍ପିଯାଉଥିଲା। ଉନ୍ଦ୍ର ଶତଶକ୍ତି ଅପରିମିତ ଶକ୍ତି ଥିବା, ଭାବରେ ମୁଁ ଗାୟକକୁ ଉପଦ୍ରବ କରୁଥିଲେ, ଉନ୍ଦ୍ର ଉଦାର ହୋଇ ଏକ ଥର ଦୟା କରନ୍ତୁ; ପିତା ପରି ଆମକୁ ରକ୍ଷା କରନ୍ତୁ। ମୁଁ କୁରୁଶ୍ରବଣ, ରାଜା, ତ୍ରାସଦସ୍ୟୁ, ଉଦାରମାନେ ମଧ୍ୟରେ ସର୍ବଶ୍ରେଷ୍ଠ, ତାଙ୍କୁ ମୋ ଋଷି ଭାବରେ ଚୟନ କରିଲି। ତିନି ନାଳି ଘୋଡା ଦ୍ୱାରା ତାଙ୍କ ରଥ ଚାଲିଥିଲା, ଶ୍ରେଷ୍ଠ ନେତୃତ୍ୱ ଦେଇଥିଲେ, ତାଙ୍କ ପାଇଁ ହଜାର ଦାନ ଯଜ୍ଞରେ ଉତ୍ସବ ହେଉଥିଲା। ତାଙ୍କ ମଧୁର ଗୀତ, ଉପମଶ୍ରବସ୍ ତାଙ୍କ ପିତାଙ୍କ ପରି, କ୍ଷେତ୍ରକୁ ସମୃଦ୍ଧିପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବରେ ବର୍ଣ୍ଣନା କରିଥିଲେ। ମୁଁ ମିତ୍ରାତିଥିର ଉତ୍ସ ଉପମଶ୍ରବସ୍ ପୁଅକୁ ଡାକୁଛି; ମୁଁ ତାଙ୍କ ପିତାଙ୍କୁ ସମ୍ମାନ କରିଥିଲି। ଯଦି ମୁଁ ଅମର ଦେବମାନେ କିମ୍ବା ମର୍ତ୍ୟମାନେ ଉପରେ ଶାସନ କରିପାରିଥାନ୍ତି, ଦୟାଳୁ ଲୋକ ମୋ ପାଇଁ ଜୀବନ୍ତ ରହନ୍ତୁ। କେହି ମଧ୍ୟ, ଶତ ଆତ୍ମା ଥିଲେ ମଧ୍ୟ, ଦେବମାନ୍ୟ ନିୟମ ପାର କରିପାରିନାହିଁ; ଏହି ଯୋଗରେ ସେ ବିଭିନ୍ନ ଭାବରେ ବାନ୍ଧି ରହିଛି। ଏଠି ଏକ ଅଦ୍ଭୁତ ଦୃଶ୍ୟ, ବିଭୀଡ଼କ ଗୁଡ଼ିକୁ ଦ୍ୱାରା ତିଆରି ହୋଇଥିବା ଦାୟସ୍ ମୋତେ ଉତ୍ସାହିତ କରେ; ଶୁଷ୍କ ଭୂମିରେ ଫିଙ୍ଗିବା ସମୟରେ ସେମାନେ ମୋତେ ଆନନ୍ଦ ଦେଇଥିଲେ। ମୁଜବତ ସୋମର ରସ ପରି, ଏହି ଦାୟସ୍ ମୋତେ ଉଦ୍ଦିପିତ କରି ଜାଗ୍ରୁତ କରିଥିଲେ। ମୋ ପ୍ରିୟା ନାରୀ କେବେ ମୋତେ ତିରସ୍କୃତ କରିନାହିଁ, ଦୟାଳୁ ହୋଇ ମୋ ମିତ୍ରମାନେ ଓ ମୋତେ ଦୟା କରିଥିଲେ। ଏକ ଦାୟସ୍ ପାଇଁ, ମୁଁ ମୋ ଭକ୍ତିମୟ ପତ୍ନୀକୁ ଛାଡ଼ି ଦେଇ, ତାଙ୍କୁ କାନ୍ଦିବାକୁ ବାଧ୍ୟ କରିଥିଲି। ଶ୍ୱାଶୁ ନିଜ ପୁଅ ଝିଅକୁ ଘୃଣା କରେ, ତାଙ୍କୁ ଦମନ କରେ; ଅନାଥ ଲୋକ ଆଶ୍ରୟ ନାପାଇ। ପୁରାତନ ଘୋଡା ପରି ଉପେକ୍ଷିତ, ମୁଁ ଜୁଆର ଜିତିବାରେ ଆନନ୍ଦ ନାପାଇ। ଅନ୍ୟ ଜଣେ ଜୁଆରୀ ତାଙ୍କ ପତ୍ନୀକୁ ଛୁଅନ୍ତି, ଉତ୍ସୁକ୍ତ ହୋଇ ଦାୟସ୍ ଫିଙ୍ଗିବାକୁ ଚାହନ୍ତି। ପିତା, ମାତା, ଭାଇମାନେ କହନ୍ତି: "ଆମେ ତାଙ୍କୁ ଜାଣିନାହିଁ; ତାଙ୍କୁ ନେଇଯାଅ, ସେ ବାନ୍ଧିଗଲା।" ମୁଁ ନିଶ୍ଚୟ କଲି, ମୁଁ ଅନ୍ୟମାନେ ସହିତ ପ୍ରତିଯୋଗିତା କରିନାହିଁ; ଯେଉଁମାନେ ଚାଲିଗଲେ, ସେମାନେ ପରି ମୁଁ ପଛ ପଡ଼ିଗଲି। ପିତଳ ଦାୟସ୍ ଫିଙ୍ଗିଦେଲେ, ସେମାନେ କଥା କହିଲେ; ମୁଁ ତାଙ୍କ ସଭାକୁ ଯାଉଛି, ପତ୍ନୀ ତାଙ୍କ ପ୍ରେମିକ ପାଖକୁ ଯିବାପରି। ଜୁଆରୀ ସଭାକୁ ପ୍ରବେଶ କରେ, "ମୁଁ ଜିତିବି?" ଭାବରେ ପ୍ରଶ୍ନ କରେ, ତାଙ୍କ ଶରୀର କମ୍ପିଯାଉଥିଲା। ଦାୟସ୍ ସେମାନେ ତାଙ୍କ ଇଚ୍ଛା ପାଖକୁ ନ ଚାଲି, ଜିତିବା ଅନ୍ୟ ଜଣେ ପାଇଁ ରଖିଦେଇଥିଲେ। ଦାୟସ୍ ତାଙ୍କ ଆଉ ଅଙ୍ଗୁଶ୍ତ ଦ୍ୱାରା ଚିତ୍ତକୁ ଉତ୍ତେଜିତ କରନ୍ତି; ଚତୁର, ଜ୍ୱଳନ୍ତ, ସେମାନେ ଜଳିଦେଇଥିଲେ। ଖେଳାଳି ଛୋଟ ଛୁଆ ପରି, ସେମାନେ ହାରିଥିବାକୁ ହସନ୍ତି, ମଧୁରେ ଆଚ୍ଛାଦିତ ହୋଇ, ଜୁଆରୀକୁ ଉତ୍ସାହିତ କରନ୍ତି। ତେପନ୍ତି ଦାୟସ୍, ସେମାନେ ନିଜ ନିୟମରେ ଖେଳନ୍ତି, ସବିତାର ପରି ସତ୍ୟ ରହନ୍ତି; ଦ୍ରୂତ ଲୋକ ମଧ୍ୟ ଜୁଆରୀ ପାଖକୁ ନ ଆସନ୍ତି, କିନ୍ତୁ ଏକ ରାଜା ମଧ୍ୟ ସେମାନେ ପାଖକୁ ନମନ୍ତି। ସେମାନେ ତଳେ ଚାଲନ୍ତି, ଉପରେ ଲାଫନ୍ତି; ହାତ ନଥିଲେ ମଧ୍ୟ ହାତ ଥିବାକୁ ଅତିକ୍ରମ କରନ୍ତି। ଦିବ୍ୟ ଦାୟସ୍, ଶୀତ ହେଲେ ମଧ୍ୟ, ଶୁଷ୍କ ଭୂମିରେ ଫିଙ୍ଗିଲେ ମନକୁ ଜଳିଦେଇଥିଲେ। ଜୁଆରୀର ପତ୍ନୀ ଦୁଃଖିତ, ଛାଡ଼ିଦେଇଯାଉଥିଲେ; ଚଳିମାନା ପୁଅର ମାତା ପ୍ରଶ୍ନ କରେ, "ସେ କେଉଁଠି?" ଋଣରେ, ଭୟରେ, ଧନ ଖୋଜି, ସେ ରାତିରେ ଅନ୍ୟଙ୍କୁ ଯାଉଥିଲେ। ଏକ ନାରୀକୁ ଦେଖି, ଜୁଆରୀ ଉତ୍ତେଜିତ ହେଉଥିଲେ; ସେ ଅନ୍ୟର ପତ୍ନୀ ଓ ଭାଗ୍ୟକୁ ଚାହିଥିଲେ। ପ୍ରଭାତରେ ତାଙ୍କ ପିତଳ ଘୋଡା ଯୋଗ କରେ, କିନ୍ତୁ ଖେଳ ଶେଷରେ, ସେ ଅଗ୍ନି ପାଖରେ ଅପମାନିତ ହୋଇ ପଡ଼ିଯାଉଥିଲେ। ତୁମମାନେ ମଧ୍ୟରେ ଯିଏ ଅଗ୍ରଗାମୀ, ଦଳର ପ୍ରଥମ, ତାଙ୍କୁ ଏହି ଅନୁରୋଧ କରିଛି: "ମୁଁ ତୁମର ଧନ ଚାହିନାହିଁ, ଦାବି କରିନାହିଁ; ଦଶ ଦିନ ଧରି ପୂର୍ବ ଦିଗକୁ ମୁଁ ସତ୍ୟ କଥା କହୁଛି।