ଏକ ସମୟର କଥା, ପ୍ରାଚୀନ ବେଦମୟ ଦିନରେ, ଏକ ଶଶକ ତୀକ୍ଷ୍ଣ ଧାର ରେଜରକୁ ଧୀରେ ଧୀରେ ଘସୁଥିଲା, ଏବଂ ତାହାର ପାଉଁ ଦ୍ୱାରା ଦୂରରୁ ଏକ ପାଥରକୁ ଭାଗ କରିଦେଲା। ଏହି ଭଳି ଶକ୍ତିଶାଳୀ ବଡ଼ ବ୍ୟକ୍ତିକୁ ମଧ୍ୟ, ମୁଁ ଛିଦ୍ର କରିପାରେ, ଯେପରିକି ଏକ ଛୁଆ ଦୃଢ଼ ବୃଷଭକୁ ଚାଟିଯାଏ। ଏହିପରି, ଏକ ଗୃଧ୍ର ତାହାର ନଖକୁ ତୀକ୍ଷ୍ଣ କରୁଥିଲା, ଯେପରିକି ଏକ ସିଂହ ଶିକାର ପଥରେ ଅପେକ୍ଷା କରୁଛି। ଏକ ମହିଷ ମଧ୍ୟ, ବନ୍ଧା ହେଉଥିଲେ ମଧ୍ୟ, ଦୌଡ଼ିବାକୁ ଆକାଂକ୍ଷା କରେ; ଏହି ଭଳି, ଏକ ଗୋଧିକା ଏହି ସବୁକୁ ଟାଣିନେଉଛି। ଏହି ଲୋକମାନେ, ଯେଉଁମାନେ ପବିତ୍ର ବାଣୀକୁ ବିରୋଧ କରି ଖାଦ୍ୟ ଖାଉଛନ୍ତି, ସେଉଁଠାରୁ ଗୋଧିକା ଏହାକୁ ଟାଣିନେଉଛି। ବୃଷଭଠାରୁ ଛାଡ଼ା ଛୁଆମାନେ ମଧ୍ୟ, ନିଜ ଶରୀରକୁ ତାଲି ଦେଇ ଦୃଢ଼ ହେଉଛନ୍ତି। ଏମାନେ ଶମୀ ଗଛର ଶାଖା ଦ୍ୱାରା ଛାୟାବିତ ହୋଇଛନ୍ତି; ଅନ୍ୟମାନେ ସୋମ ସ୍ତୁତି ଦ୍ୱାରା ନିଜ ଦେହକୁ ଅଳଙ୍କୃତ କରିଛନ୍ତି। ମାନବ ସମାନ କଥା କହି, ଶକ୍ତି ସହ କୁ ଆସନ୍ତୁ; ହେ ଶୂର, ତୁମେ ସ୍ୱର୍ଗରେ ତୁମର ଯଶ ଓ ନାମ ପ୍ରତିଷ୍ଠା କରିଛ। ବନରେ ଥିବା ଗଛ ପରି, ଯେଉଁଠାରେ କିଏ ବସିଛି, ସେଠାରେ ତୁମ ପ୍ରଶଂସା ଉଜ୍ୱଳ ଓ ଉତ୍ସାହୀ ଭାବରେ ବଢ଼ିଛି। ଯାହା ପାଇଁ ଇନ୍ଦ୍ର ମାନବମାନେ ପାଇଁ ପୁରୋହିତ, ସେ ଉତ୍ତମ, ପୁରୁଷ ମଧ୍ୟରେ ସ୍ରେଷ୍ଠ, ରାତିର ଶ୍ୱାମୀ। ଆମେ ତୁମ ପାଇଁ ସବୁଠାରୁ ଦୂର ଉଷାକୁ ପହଞ୍ଚିବାକୁ ଚାହାଁୁ; ପୁରୁଷମାନେ ମଧ୍ୟରେ ସ୍ରେଷ୍ଠଙ୍କର ନୃତ୍ୟରେ ଅଂଶୀ ହେବାକୁ ଚାହାଁୁ। ତ୍ରିଶୋକଙ୍କ ପଛରେ, ଶତ ନର ନେଇ, କୁତ୍ସ ସହ ଯାହାର ରଥ ବିଜୟୀ ହୋଇଥିଲା। ହେ ଇନ୍ଦ୍ର, ତୁମର କଉଣସି ଆନନ୍ଦ ଆମ ପାଇଁ ପ୍ରିୟ? ହେ ତୀବ୍ର, ଦୂରରୁ ଆମ ସ୍ତୁତିରେ ଆସ। କେଉଁ ସହାୟକ, ଆସି, ମୋର ଚିନ୍ତାକୁ ତୁମର ସର୍ବୋଚ୍ଚ କୃପା ଓ ଭୋଜନ ଦେଇ ପୂରଣ କରିପାରିବେ? ହେ ଇନ୍ଦ୍ର, କେଉଁ ଯଶ ତୁମେ ମନୁଷ୍ୟମାନେକୁ ଦେଉଛ? କେଉଁ ବୁଦ୍ଧି ଦ୍ୱାରା କାର୍ଯ୍ୟ କରୁଛ? କିଏ ତୁମ ପାଖକୁ ଆସେ? ମିତ୍ର ପରି, ତୁମେ ସେବାରେ ସତ୍ୟ, ଯେତେବେଳେ ଆମର ଚିନ୍ତା ଭୋଜନରେ ଏକତ୍ରିତ। ସୂର୍ଯ୍ୟକୁ ଦୂର ଲକ୍ଷ୍ୟ ପାଇଁ ପଠାଅ, ସେମାନେ, ସନ୍ତାନ ପରି, ତାଙ୍କ ଆକାଂକ୍ଷା ପୂରଣ କରିବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କରନ୍ତି। ଏବଂ ଏହି ସମସ୍ତ ଗୀତ, ହେ ଇନ୍ଦ୍ର, ତୁମର ଶକ୍ତିରୁ ଉତ୍ପନ୍ନ, ଲୋକମାନେ ଭୋଜନ ସହ ପ୍ରତିଉତ୍ତର ଦେଉଛନ୍ତି। ହେ ଇନ୍ଦ୍ର, ତୁମ ମାତା, ତୁମ ପାଇଁ, ସୁମିତ୍ରା ପାଇଁ, ପ୍ରାଚୀନ ଦିଗ୍ଗଜ ସ୍ୱର୍ଗ ଓ ବୁଦ୍ଧିମତୀ ପୃଥିବୀ ଉପସ୍ଥିତ ହେଉ। ତୁମର ପ୍ରୀତି ପାଇଁ, ଶୁଦ୍ଧ ଅର୍ପଣ ଓ ମଧୁର ପାନୀୟ ପ୍ରସ୍ତୁତ ହେଉ। ଇନ୍ଦ୍ର ପାଇଁ ପୂର୍ଣ୍ଣ ମାପର ମଧୁର ପାନୀୟ ଢାଳାଯାଇଛି, କାରଣ ସେ ପ୍ରକୃତରେ ଦାନଶୀଳ। ସେ ତାଙ୍କର ଉତ୍ତମ କାର୍ଯ୍ୟ ଓ ବୀରତା ଦ୍ୱାରା ପୃଥିବୀର ବିସ୍ତୃତ ଅଞ୍ଚଳରେ ବଡ଼ ହୋଇଛନ୍ତି। ଇନ୍ଦ୍ର ନିଜ ଶକ୍ତିରେ ଯୁଦ୍ଧର ଶତ୍ରୁମାନେକୁ ବିକିରଣ କରନ୍ତି; ଅନେକେ ତାଙ୍କ ସାଙ୍ଗତ୍ୟ ପାଇଁ ଚେଷ୍ଟା କରନ୍ତି। ଯୁଦ୍ଧରେ, ତୁମେ ଏକ ରଥ ପରି ଦୃଢ଼ ରୁହ, ଯାହାକୁ ତୁମେ ଅନୁଗ୍ରହରେ ଆଗେଇ ନେଉଛ। ଏଠି ଗୀତ ଦେବତାମାନେ ପାଇଁ ଯାଉ, ମନର ତୀବ୍ରତା ପରି ଦ୍ରୁତ ହୋଇ ଦିବ୍ୟ ଅର୍ପଣ ହେଉ। ମିତ୍ର ଓ ବରୁଣଙ୍କର ମହା ନୀତି ଯାହାଙ୍କ ପାଖରେ ଅଛି, ସେମାନେ ଆମକୁ ବିସ୍ତୃତ ଏବଂ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ପ୍ରଶଂସା ଦିଅନ୍ତୁ। ହେ ପୁରୋହିତମାନେ, ତୁମର ଅର୍ପଣ ସହ ତୟାରି ରୁହ, ଶ୍ରଦ୍ଧା ଓ ଉତ୍ସାହ ସହ ପ୍ରବେଶ କର। ସୋନାଲି, ସୁନ୍ଦର ପଖ ବିଶିଷ୍ଟ ଜନ ତୁମକୁ ଦେଖୁଛନ୍ତି; ତୁମ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ହାତରେ ପାନୀୟ ତରଙ୍ଗ ଢାଳ। ପୁରୋହିତମାନେ, ଜଳକୁ, ସାଗରକୁ ଯାଅ, ଅର୍ପଣ ସହ ଜଳପୁତ୍ରଙ୍କୁ ପୂଜା କର। ସେ ତୁମକୁ ଶୁଦ୍ଧ, ଝାଗ ଭରା ତରଙ୍ଗ ଦେବେ; ତାଙ୍କ ପାଇଁ ମଧୁର ସୋମ ଚାପିବା। ଯିଏ ଇଂଧନ ବିନା ମଧ୍ୟ ଜଳମଧ୍ୟରେ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ, ସେ ଅନୁପ୍ରେରିତମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଯଜ୍ଞରେ ଆହ୍ୱାନିତ। ହେ ଜଳପୁତ୍ର, ଆମକୁ ମଧୁର ଧାରା ଦିଅ, ଯାହା ଦ୍ୱାରା ଇନ୍ଦ୍ର ଶକ୍ତିଶାଳୀ ହେଲେ। ଯାହା ଦ୍ୱାରା ସୋମ ଆନନ୍ଦିତ ଏବଂ ଉଲ୍ଲାସିତ, ସୁନ୍ଦର କନ୍ୟାମାନେ ସହ ଯୁବକ ପରି—ହେ ପୁରୋହିତ, ଜଳକୁ ଯାଅ, ଯାହା ଶୋଧନ କରି ସୋମ ଉପସ୍ଥାପନ କର। ଏଠି ଯୁବତୀମାନେ, ଡାକିଲେ ବନ୍ଦନା କରନ୍ତି, ସେମାନେ ଉତ୍ସାହରେ ଆସନ୍ତି। ସେମାନେ ମନ ଓ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟରେ ଏକତ୍ରିତ—ହେ ପୁରୋହିତମାନେ, ଜ୍ଞାନ ଓ ଜଳଦେବୀମାନେ। ଯିଏ ତୁମ ପାଇଁ ଅବରୁଦ୍ଧ ସ୍ଥାନରୁ ପଥ ତିଆରି କଲେ, ମହା ଶାପରୁ ମୁକ୍ତ କଲେ—ସେ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ ମଧୁର ତରଙ୍ଗ, ଦିବ୍ୟ ଉତ୍ସାହଦାୟକ ପାନୀୟ, ହେ ଜଳ, ଅର୍ପଣ କର। ତାଙ୍କ ପାଇଁ ମଧୁର ତରଙ୍ଗ ଢାଳ, ତୁମ ନଦୀମାନଙ୍କର ଅଣ୍ଡ, ମଧୁର ଝରଣା। ଘୃତମୟ ଜଳ, ଯଜ୍ଞରେ ପ୍ରଶଂସାଯୋଗ୍ୟ, ମୋ ଡାକକୁ ଶୁଣ। ଏହି ଉତ୍ସାହଦାୟକ, ଇନ୍ଦ୍ର ପାଇଁ ପିତାଯାଉଥିବା ତରଙ୍ଗ, ହେ ନଦୀମାନେ, ଉତ୍ସାହରେ ପ୍ରବାହିତ, ଦୁଇ ଲୋକ ଯାହାକୁ ପଠାଏ—ଆକାଶରୁ ଜନ୍ମ, ଉତ୍ସକୁ ଘେରି, ସୂତା ପରି ବୁନି। ସଦା ପ୍ରବାହିତ, ବର୍ତ୍ତମାନ ଦୁଇ ଧାରାରେ ବିଭକ୍ତ, ଗୋ ଶାଳାକୁ ଯାଉଥିବା ଗାଈ ପରି—ହେ ନଦୀମାନେ, ଋଷିଙ୍କର ମାତା, ବିଶ୍ୱର ଭାର୍ଯ୍ୟା, ଏକ ସିଂହାସନ ଭାଗୀ, ପ୍ରଶଂସା କର। ଦେବତାମାନେ ପାଇଁ ଯଜ୍ଞ ଢାଳ, ଧନ ପାଇଁ ପ୍ରାର୍ଥନା ଢାଳ। ସତ୍ୟ ସହ ଏକତାରେ ରୁହ, ଭ୍ରମ ରହିତ ହେଉ; ଆମକୁ ଶୁଣିବାକୁ ପ୍ରସ୍ତୁତ ରୁହ, ହେ ଜଳ। ହେ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ଜଳ, ତୁମେ ପ୍ରକୃତରେ ଧନର ମାଲିକା; ଭଲ ପରାମର୍ଶ ଓ ଅମରତ୍ୱ ଧାରଣ କର। ତୁମେ ସମୃଦ୍ଧିର ଦେବତାଙ୍କର ଭାର୍ଯ୍ୟା; ହେ ସରସ୍ୱତୀ, ଆମକୁ ସେ ଯଶ ଦିଅ, ଯାହା ପ୍ରଶଂସିତ। ଯେତେବେଳେ ଘୃତ, ଦୁଧ ଓ ମଧୁ ଭରା ଜଳ ଦୃଶ୍ୟମାନ ହୋଇ ପ୍ରବାହିତ ହୁଏ, ସେମାନେ ପୁରୋହିତମାନେ ସହ ମନରେ ଏକତା ହୋଇ, ସୋମକୁ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ ନେଇଯାନ୍ତି। ଏବେ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ, ପ୍ରାଣଦାୟିନୀ ଜଳ ଆସିଛି; ହେ ପୁରୋହିତମାନେ, ସେମାନେକୁ ଆସନ ଦିଅ, ହେ ବନ୍ଧୁମାନେ। ସୋମ ଅର୍ପଣକୁ ପବିତ୍ର କୁଶରେ ରଖ, ଜଳପୁତ୍ର ସହ ଏକତ୍ରିତ। ଉତ୍ସାହୀ ଜଳ ଏହି ପବିତ୍ର କୁଶରେ ଆସିଛି, ସେମାନେ ଯଜ୍ଞରେ ବସିଛନ୍ତି, ଦେବତାମାନେ ସେବା କରିବାକୁ ଚାହାଁୁଛନ୍ତି। ପୁରୋହିତମାନେ, ଇନ୍ଦ୍ର ପାଇଁ ସୋମ ଚାପ; ତୁମର ଦେବପ୍ରସନ୍ନ ଯଜ୍ଞ ସଫଳ।