ଏକ ଦିନ, ବର୍ଷା ପରେ ମାଟିରେ ବସିଥିବା ବେଙ୍ଗ ଜାଗ୍ରତ ହେଲା, ପଛକୁ ମୁହଁ କରି ଖାଉଥିଲା, ମୁଣ୍ଡ ଉଠାଇ ଏକ ଢାଳ ଭଳି କରିଥିଲା। ସିଏ ଉଭା ହୋଇ ଦେହ ଶୁଖାଉଥିଲା, ପଛକୁ ପଡ଼ିଲେ ମାଟିକୁ ଅନୁସରଣ କରୁଥିଲା। ସେଠାରେ ଏକ ବଡ଼ ଛାୟା ଦେଉଥିବା, ପତ୍ର ନଥିବା ବୃକ୍ଷ ଉଭା ଥିଲା। ଏଠି ଜଣେ ମାଆ, ଆଘାତ ଖାଇ, ଗର୍ଭକୁ ଖାଉଥିଲେ। ଅନ୍ୟେ ଏକ ଗାଈ ନିଜ ମାଝିଆକୁ ମାପୁଥିଲା, ଏବଂ ଗର୍ଭବତୀ ଗାଈ କେମିତି ଏହି ଶିଶୁକୁ ନିଜ ଶରୀର ଭିତରେ ରଖିଲେ, ଏହା ଅଜଣା। ସାତଜଣ ଶୂରବୀର ତଳୁଠୁ ଉଠିଲେ, ଉତ୍ତର ଦିଗରୁ ହରାଇଯିଏ, ସେମାନେ ଶେଷରେ ଏକଠା ହେଲେ। ପଶ୍ଚିମରୁ ନଅଜଣ ଆସି ଉଭା ହେଲେ, ପୂର୍ବରୁ ଦଶଜଣ ପାହାଡ଼ ଉପରେ ଚାଲି ଖାଉଥିଲେ। ଏହି ଦଶମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ଜଣେ ହଳଦିଆ ଏବଂ ସାଧାରଣ, ସେଉଁଠି ଯଜ୍ଞ ଓ ଅତିକ୍ରମଣ ପାଇଁ ଉତ୍ସାହିତ କରାଯାଉଛନ୍ତି। ମାଆ ନିଜ ଛାତିରେ ପୋଷ୍ଟ ଗର୍ଭକୁ ଧରିଛନ୍ତି, ତାହାରେ ଆନନ୍ଦ ପାଉଛନ୍ତି, ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ହେଇ ତାହାକୁ ଧରି ରଖିଛନ୍ତି। ଏଠି ଶୂରମାନେ ମୋଟା ଛାଗକୁ ରନ୍ଧିଲେ, ଚକ୍ର ଫେଙ୍ଗାଯିଲା, ସେମାନେ ବସି ଖେଳୁଥିଲେ। ଦୁଇଟି ବଡ଼ ଧନୁଷ୍ୟ ପବିତ୍ରତା ସହ ଚଳିଥିଲା, ପଥକୁ ପରିଷ୍କାର କରୁଥିଲା। ଚିତ୍କାର କରୁଥିବାମାନେ ସବୁଠି ଘୁରୁଥିଲେ, ରନ୍ଧୁନି ନାହାନ୍ତି, ଆଧା ପଖ ମଧ୍ୟ ନାହିଁ। ଦେବତା ସବିତା ଏଭଳି କହିଥିଲେ: "ଯେଉଁ ଦୌଡ଼ୁଥିବା, ଘୃତ ଭୋଜନ କରୁଥିବା, ସେଉଁଠି ଯାଆନ୍ତୁ।" ମୁଁ ଦୂରରୁ ଏକ ଗ୍ରାମକୁ ଚକାଉପରେ ଘୁରୁଥିବା ଦେଖିଲି, ସେ ନିଜ ନିୟମରେ ଚାଲୁଥିଲା। ଆର୍ୟ ଲୋକମାନେ ଜନସାଧାରଣ ପାଇଁ ଯୋକ୍ ତିକ୍ଷ୍ଣ କରୁଥିଲେ, ଯୁବକମାନେ ନିଜ ଶକ୍ତି ଦ୍ୱାରା ନବୀନ ହେଉଥିଲେ। ଏଠି ଦୁଇଟି ଗାଈ ମୋର ଆନନ୍ଦ ପାଇଁ ଯୁତ ହୋଇଛି, ସେମାନେ ମୋତେ ବାଘାଇବେ ନାହିଁ, ପୁନଃପୁନଃ ମୋତେ ତୃପ୍ତ କରନ୍ତୁ। ଏହି ଜଳ ମଧ୍ୟ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ ପାଇଁ ହରାଇଯାଇଛି, ସୂର୍ଯ୍ୟ ଓ ବାନର ଏଠି ଶ୍ରେଷ୍ଠ ହୋଇଛନ୍ତି। ଏହି ତଡିତ୍, ବ୍ୟାପକ ଭାବେ ଏଠିକୁ ଅବତରିଛି, ସୂର୍ଯ୍ୟର ବଡ଼ ମଳ ରୁ। ଏହା ଦ୍ୱାରା କୀର୍ତି ମିଳେ, କିଛି ଅଧିକ ଅଛି। ଏହା ଦ୍ୱାରା ବୃଦ୍ଧମାନେ କମ୍ପିବା ବିନା ଅତିକ୍ରମ କରନ୍ତି। ଗଛରୁ ଗଛକୁ ଗାଈ ମାପିଥିଲା, ଏଉଁପରେ ଛୋଟମାନେ ଉଡ଼ି ମନୁଷ୍ୟଙ୍କୁ ଭକ୍ଷଣ କରିଥିଲେ। ଏଭଳି ଏହି ସମସ୍ତ ଜଗତ୍ ଭୟଭୀତ ହେଉ, ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ ଅର୍ପଣ କର, ଋଷିଙ୍କୁ ଶିଖ। ଦେବତାମାନଙ୍କ ମାପରେ ପ୍ରଥମମାନେ ଉଭା ଥିଲେ, ଚିରାଇଥିବାମାନେ ତାଙ୍କଠାରୁ ଉପରକୁ ଉଠିଲେ। ତିନିଜଣ ପୃଥିବୀ ଓ ଦଳଦଳକୁ ଉତ୍ତାପିତ କରିଥିଲେ, ଦୁଇଜଣ ମୁଁହରେ ମଳ ବୋହିଥିଲେ। ସେଉଁଠି ତୁମର ଜୀବନଦାତା, ତାଙ୍କୁ ଏଭଳି ଜାଣ। ଯୁଦ୍ଧରେ ଏହିପରି ଜଣଙ୍କଠାରୁ ଲୁଚିବା ନାହିଁ। ସେ ସୂର୍ଯ୍ୟକୁ ଦୃଶ୍ୟ କରେ, ଅନ୍ଧକାରକୁ ଲୁଚାଏ; ସେ ପ୍ରକାଶିତ, ମୁକ୍ତିହୀନର ବନ୍ଧନରୁ ମୁକ୍ତ ନୁହେଁ। ଏବେ ଦେଖ, ସମସ୍ତ ଶତ୍ରୁ ଚାଲିଯାଇଛନ୍ତି, କିନ୍ତୁ ମୋର ଶ୍ୱଶୁର ଯାଇନାହାନ୍ତି। ସେ ଖାଉନ୍ତୁ, ସୋମପାନ କରନ୍ତୁ; ତୃପ୍ତି ହେଇ ପୁନଃ ଘରକୁ ଫେରନ୍ତୁ। ଗଜଗମ୍ଭୀର ବୃଷ, ତୀକ୍ଷ୍ଣ ସିଂଗ ନେଇ, ବର୍ଷାରେ ଉଭା ହୋଇ ପୃଥିବୀର ପଥ ଚିହ୍ନିଥିଲେ। ସମସ୍ତ ସଭାମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ, ଯିଏ ମୋର ପେଟକୁ ସୋମରସ ଭରେ, ସେଉଁଠିକୁ ମୁଁ ରକ୍ଷା କରିବି। ପାଥର ଦ୍ୱାରା ସେମାନେ ତୁମର ଉତ୍ସାହଜନକ ସୋମକୁ ଚାପିଥିଲେ, ଇନ୍ଦ୍ର, ତୁମେ ଏହି ରସ ପାନ କର। ବୃଷମାନେ ତୁମ ପାଇଁ ରନ୍ଧନ କରନ୍ତି, ତୁମେ ତାଙ୍କର ଖାଉ, ଯେତେବେଳେ ତୁମେ ଧାରାରେ ଆହ୍ୱାନିତ ହୁଅ। ଏହି ଜଣେ ଗାୟକଙ୍କୁ ଜଣା ହେଉ, ନଦୀମାନେ ଅପବାହ ଶାପ ବହନ କରନ୍ତି। ବଘ ଶିଂହକୁ ଦୂରେ ରଖେ, ମାଛ ଘୋରାପାଦକୁ, ଶ୍ୱଳ୍ୟ ଶୂକରକୁ, ଗୁହାରୁ ଜଳିଯାଇଛି। ମୁଁ କିପରି ଏହି ଉନ୍ନତ ଜ୍ଞାନ ପାଇଲି? ଗୃତ୍ସ ଋଷିର ପକ୍୵ ବୁଦ୍ଧି କେମିତି ଜାଣିଲି? ତୁମେ, ଜ୍ଞାନୀ, ସମୟ ଅନୁଯାୟୀ ଆମକୁ କହ, କଣ ଅଂଶ ଆମେ ତୁମ ପାଇଁ ରଖିବା ଉଚିତ। ଏହିପରି, ଉପରେ ଥିବାମାନେ ମଧ୍ୟ ମୋର ଶକ୍ତି ବଢ଼ାନ୍ତି। ମୁଁ ହଜାର ହଜାର କୁ ଏକଠା କରି ରଖିଛି, କାରଣ ମୋର ଜନକ ମୋତେ ଅଜୟ କରି ଜନ୍ମ ଦେଇଛନ୍ତି। ଦେବତାମାନେ ମୋତେ ବଳଶାଳୀ କରିଛନ୍ତି, ଇନ୍ଦ୍ର, କାର୍ଯ୍ୟରେ ଶକ୍ତିଶାଳୀ, ସଦା ପୁରୁଷାର୍ଥୀ। ମୁଁ ବଜ୍ରଦ୍ୱାରା ବୃତ୍ରକୁ ହତ କରି ଆନନ୍ଦ ପାଉଥିଲି, ମୋର ଶକ୍ତିରେ ଉପାସକ ପାଇଁ ଗାରୁଡ଼ ଖୋଲିଥିଲି। ଦେବତାମାନେ କୁହାଡ଼ି ନେଇ ଅଟବୀ କଟିଥିଲେ, ଅସ୍ତ୍ର ସହ ଆଗକୁ ବଢ଼ିଥିଲେ। ସେମାନେ ଭଲ ଭାବେ ଧରାଯାଇଥିବାକୁ ନିଜ ଛାତିରେ ରଖିଥିଲେ, ଯେଉଁଠାରେ କିଲ୍ଲି ପଛରେ ତାହାକୁ ଜଳାଯାଉଥିଲା। ଖରଗୋଶ ମୁସୁରିକୁ ତିକ୍ଷ୍ଣ କରିଥିଲା, ପଛକୁ ଘୁଞ୍ଚାଇ, ପାଉଁ ଦ୍ୱାରା ଦୂରରୁ ପାଥର ଭାଙ୍ଗିଥିଲା। ବଡ଼ ତଥାପି ଆହତ, ମୁଁ ତାକୁ ଛିଦ୍ର କରିଦେଉଛି, ଯେପରି ଛୋଟ ଗାଈ ବୃଷକୁ ଚାଟେ। ଗୃଧ୍ର ତାଙ୍କର ନଖ ତିକ୍ଷ୍ଣ କରିଥିଲା, ଶିକାର ପଥରେ ସିଂହ ପରି ଏହାକୁ ଦମିଥିଲା। ମହିଷ ଦମିତ ହେଉଥିଲେ ମଧ୍ୟ ଦୌଡ଼ିବାକୁ ଚାହିଁଥିଲେ, ଏହିପରି ଗୋଧିକା ଏହାକୁ ଟାଣିନେଉଥିଲା। ଏମିତି, ଯେଉଁମାନେ ଦିବ୍ୟ ବାଣୀକୁ ବିରୋଧ କରି ଖାଉଥିଲେ, ସେମାନଙ୍କୁ ଗୋଧିକା ଦୂରକୁ ନେଇଯାଉଥିଲା। ଏଉଁପରେ ମାଝିଆମାନେ ବୃଷଠାରୁ ଛାଡ଼ି ଦିଆଯାଇ, ନିଜେ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ହେଉଥିଲେ। ଏମିତି, ଶମୀ ଗଛର ଶାଖା ସହିତ କିଛି ଛାୟାମୟ ହୋଇଛନ୍ତି, ଅନ୍ୟେ ସୋମ ଷ୍ଟୁତି ସହ ଦେହ ଶୋଭାୟମାନ। ମନୁଷ୍ୟପରି କଥା କର, ଶକ୍ତି ସହ ଆସ, ସ୍ୱର୍ଗରେ ନାୟକ, ତୁମର କୀର୍ତ୍ତି ଓ ନାମ ସ୍ଥାପିତ। ଅରଣ୍ୟର ଗଛ ପରି, ଯିଏ ଏଠି ବସିଛି, ତାଙ୍କର ପ୍ରଶଂସା ଦୀପ୍ତିମାନ ଓ ଉତ୍ସାହିତ। ଯାହାପାଇଁ ଇନ୍ଦ୍ର ମନୁଷ୍ୟମାନେ ମଧ୍ୟେ ପୂରୋହିତ, ନୋବଲ, ସବୁଠୁ ପୁରୁଷାର୍ଥୀ, ରାତିର ନାଥ। ଆମେ ତୁମ ପାଇଁ ଦୂର ସବୁ ଉଷାକୁ ଛୁଇଁବାକୁ ଚାହୁଁ, ପୁରୁଷମଧ୍ୟରେ ସବୁଠୁ ପୁରୁଷାର୍ଥୀଙ୍କ ନୃତ୍ୟରେ ରହିବାକୁ ଚାହୁଁ। ତ୍ରିଶୋକଙ୍କୁ ଅନୁସରଣ କର, ଶତଜନ ନେଇ, ଯାହାଙ୍କ ରଥ କୁତ୍ସ ସହ ବିଜୟୀ ହୋଇଥିଲା। ଇନ୍ଦ୍ର, କେଉଁ ତୁମର ଉତ୍ସାହ ଆମ ପାଇଁ ପ୍ରୀତିକର? ଦୂରରୁ ଆମ ଷ୍ଟୁତିକୁ ଶୁଣି ଆସ।