ଏକ ସମୟର କଥା, ଯେଉଁଠାରେ ଦେବତାମାନେ ଓ ମାନବମାନେ ଏକାଠି ଥିଲେ, ଏଠି ଏକ ଅଜଣା ଶକ୍ତି ନିଜ କାର୍ଯ୍ୟରେ ଲଗିଥିଲେ। ସେ କେଉଁଠି ଯିଏ କହେ ଯେ, "ମୁଁ ଅସୁରମାନୋକୁ ସଂଘର୍ଷରେ ବଧ କରିଛି," ତାଙ୍କୁ ମୁଁ ଚିହ୍ନି ପାରେନି। କିନ୍ତୁ ଯେତେବେଳେ ତାହା ସଂଘର୍ଷକୁ ଭୟଙ୍କର ବୋଲି ଘୋଷଣା କରେ, ତେବେ ମୋର ବୃଷଭମାନେ ଉଚ୍ଚସ୍ୱରେ ଗର୍ଜନ କରନ୍ତି। ମୁଁ ଯେତେବେଳେ ଅଜଣା ଲୋକମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଥିଲି, ସମସ୍ତ ଦାନଶୀଳ ଲୋକମାନେ ମୋ ସହିତ ଥିଲେ। ମୁଁ ଜିତିଥିଲି, ସୁରକ୍ଷିତ ଲୋକଙ୍କୁ ଚିହ୍ନିଥିଲି, ଏବଂ ତାଙ୍କୁ ଧ୍ୱଂସ କରିଥିଲି, ପାହାଡ଼ ଉପରେ ତାଙ୍କର ପାଦ ଧରିଥିଲି। ମୋ ମନ ନିଶ୍ଚୟ କରିଲେ, ନ ଗ୍ରାମ ନ ଅପରିଚିତ ପାହାଡ଼ ମୋତେ ବାନ୍ଧିପାରେ। ମୋର ଗର୍ଜନ ଶବ୍ଦରେ ସମସ୍ତଙ୍କ କାନ କମ୍ପିଉଠେ, ସୂର୍ଯ୍ୟର କିରଣମାନେ ଏକାଠି ଚଳିଯାନ୍ତି। ଏଠି, ଯେଉଁମାନେ ଇନ୍ଦ୍ର ବିନା, ମଦପାନ କରୁଥିଲେ, ତାଙ୍କୁ ଶର ଲାଗି ଚୁଆଁଠି ପଡ଼ିଯାଉଥିଲେ; କିମ୍ବା ଯେଉଁମାନେ ବନ୍ଧୁଙ୍କୁ ଅପବାଦ ଦେଇଥିଲେ, କିମ୍ବା ତାଙ୍କର କନିଶିଶୁମାନେଠାରୁ ଦୂରେ ଯାଇଥିଲେ, ସେମାନେ ଦୃଶ୍ୟମାନ ହେଉଥିଲେ। ବୃଷଭମାନେ ବାହାରିଅସି, ପ୍ରାଣ ବିଦାୟ ନେଉଛି; ପୂର୍ବପୁରୁଷ ଓ ପରେ ଆସୁଥିବା ଲୋକମାନେ ପ୍ରକାଶିତ ହେଉଛନ୍ତି। ଦୁଇ ପବନ ତାଙ୍କୁ ଘେରି ରହିଛି, କିନ୍ତୁ କେହି ତାଙ୍କର ଅନ୍ତ ସୀମାକୁ ପହଞ୍ଚିନାହାନ୍ତି। ଯେଉଁ ଗାୟମାନେ ଯବ ଚଷକ ପାଇଁ ଯୋଗାଯୋଗ କରାଯାଇଛନ୍ତି, ଆର୍ୟମାନେ ଗଣନା କରନ୍ତି; ମୁଁ ତାଙ୍କୁ ତାଙ୍କ ଗୋପାଳମାନଙ୍କ ସହିତ ଏକାଠି ଚଲିଯାଉଥିବା ଦେଖିଥିଲି। ଆର୍ୟମାନେ ସମସ୍ତଙ୍କୁ ଡାକିଥିଲେ, କିନ୍ତୁ ତାଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ମାଲିକ ନିଜ ଇଚ୍ଛାନୁସାରେ କେତେକୁ ଚୟନ କରନ୍ତି। ମୁଁ ଲୋକମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଯବ ଭୋଜନ କରେ, ମୁଁ ଆବରୋଧ ଭିତରେ ଯବ ଖାଏ। ଏଠି, ଯୋକ୍ତ ଥିବାଟି ତଳକୁ ଆଣିବାକୁ ଚାହାଏ, କିନ୍ତୁ ଅଯୋକ୍ତ ଥିବାଟିକୁ ଚଳାଇବାକୁ ଇଚ୍ଛା ଥିବା ଲୋକ ଆଣି ଯୋଡ଼ନ୍ତି। ଏଠି, ତୁମ ପାଇଁ, ମୁଁ ସତ୍ୟ କଥା କହେ—ମାଂସରୁ, ଦୁଇପଦ ଓ ଚଉପଦ ପ୍ରାଣୀରୁ ଯାହା ଆସିଛି। ଯେଉଁଠି ଯେଉଁମାନେ ନାରୀମାନେ ସହିତ ସଂଘର୍ଷରେ ଶକ୍ତିଶାଳୀକୁ ବାଣ୍ଟି ଦେଉଛନ୍ତି, ମୁଁ ତାଙ୍କର ଅଂଶ କେମିତି ବାଣ୍ଟିବା ଜାଣେ। କାହାର ଝିଅ ଝନ୍ଟି ଛାଡ଼ି ଜନ୍ମ ନେଉଛି, କିଏ ତାକୁ ଚିହ୍ନିଥାଏ, କିଏ ଅନ୍ଧାକୁ ଇଚ୍ଛିବା କରିବ? କିଏ ତାଙ୍କର ବନ୍ଧନ ଖୋଲିବ, କିଏ ତାକୁ ଉଠାଇ ନେବ, କିଏ ତାଙ୍କୁ ବିବାହ କରିବାକୁ ଚାହିବ? ଏକ ସ୍ତ୍ରୀ, ତାଙ୍କର ପତିଙ୍କ ଦ୍ୱାରା କେତେ ପ୍ରିୟ ହୁଏ, ସ୍ନେହ ଓ ଅଭିଷ୍ଟ ଉପହାର ଦ୍ୱାରା ଘେରାଯାଇ? ବଧୁ ଭାଗ୍ୟଶାଳି ଯେତେବେଳେ ସେ ଭଲଭାବରେ ଶୃଙ୍ଗାରିତ, ସେ ନିଜେ ଲୋକମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ନିଜ ବନ୍ଧୁ ବାଛିନେଇଥାଏ। ବେଙ୍ଗ ଜାଗିଉଠି, ପଛକୁ ମୁହଁ କରି ଖାଏ, ମୁଣ୍ଡରେ ଏକ ଢାଳ ରଖେ। ସିଧାଇ ବସି ସେ ନିଜକୁ ଶୁଖାଏ, ଶରୀର ଚାପି ଭୂମିରେ ଲୁଚିଯାଏ। ଏକ ଚଉଡ଼ ଛାୟାବିହୀନ ଗଛ ନିକଟରେ ଦେଖାଯାଏ; ମାଆ, ବେଧିତ, ଗର୍ଭକୁ ଖାଏ। ଅନ୍ୟ ଗାୟ, ଛୋଆଁକୁ ମାପେ, ଏବଂ ଗର୍ଭବତୀ ଗାୟ କେମିତି ତାହା ଭିତରେ ରଖିଥିଲା? ସାତ ନାୟକ ତଳରୁ ଉଠିଲେ, ଉତ୍ତରରୁ ହରାଇ ଶେଷରେ ଏକାଠି ହେଲେ। ପଶ୍ଚିମରୁ ନଅଜଣ ଦଣ୍ଡାୟମାନ ଆସିଲେ; ପୂର୍ବରୁ ଦଶଜଣ ଉଚ୍ଚାଭିମୁଖ ହେଉଥିଲେ, ଚଳିଯାଉଥିଲେ ଓ ଭୋଜନ କରୁଥିଲେ। ଦଶଜଣ ମଧ୍ୟରୁ ଗୋଟିଏ ହଳଦିଆ ଓ ସାଧାରଣ; ସେଉଁଠି ଯଜ୍ଞ ଓ ସଙ୍କ୍ରମଣ ପାଇଁ ଉତ୍ସାହିତ କରାଯାଏ। ମାଆ ତାଙ୍କର ଉତ୍ତମ ଗର୍ଭକୁ ଅନ୍ତରେ ଧାରଣ କରି ଆନନ୍ଦ ପାଉଛନ୍ତି, ସେ ତାକୁ ସନ୍ତୁଷ୍ଟ ହୋଇ ଜନ୍ମ ଦେଉଛନ୍ତି। ନାୟକମାନେ ଚର୍ବି ଭରା ମେଷକୁ ରନ୍ଧିଲେ; ଦାଉ ଖେଳାଯାଇଲା, ସେମାନେ ବସି ଖେଳିଲେ। ଦୁଇଟି ମହାଧନୁ ଶୁଦ୍ଧିକରଣ ସହିତ ଘୂରିଲା, ଚଳିବା ସମୟରେ ଶୁଧ୍ଧ କରୁଥିଲେ। ଚିତ୍କାର କରୁଥିବାମାନେ ସମସ୍ତଠାରେ ଚଳିଯାଉଛନ୍ତି; ରନ୍ଧୁନି ଏଠାରେ ନାହାନ୍ତି, ନାହିଁ ଆଧା ପଖ। ଏହି ଦେବତା ସବିତା କହିଛନ୍ତି: "ଯେ ଦୌଡ଼ୁଥିବା, ଘୃତ ଭୋଜନ କରୁଥିବା, ସେ ଯାଉ।" ମୁଁ ଦୂରରୁ ଏକ ଗ୍ରାମକୁ ଚଳିଯାଉଥିବା ଦେଖିଲି, ସେ ନିଜ ନିୟମରେ ଚଳିଯାଉଥିଲା, ଚକା ଉପରେ ଘୁରୁଥିଲା। ଆର୍ୟ ଲୋକମାନେ ଜନସାଧାରଣ ପାଇଁ ଯୋକ୍ତ ଚାପକୁ ଧାର କରିଥିଲେ, ହଠାତ୍ ଯୁବକମାନେ ତାଙ୍କର ଶିଶ୍ନ ଦ୍ୱାରା ମାପି ନବୀନ ହେଉଥିଲେ। ଏହି ଦୁଇ ଗାୟ ମୋ ଆନନ୍ଦ ପାଇଁ ଯୋକ୍ତ; ତାଙ୍କୁ ବାଧା ଦିଅନ୍ତୁ ନାହିଁ, ସେମାନେ ପୁନଃପୁନଃ ମୋତେ ତରଳ କରୁନ୍ତୁ। ଏଠି ଏହି ଜଳ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ ପାଇଁ ହାରାଇଯାଉଛି; ସୂର୍ଯ୍ୟ ଓ ବନର୍ଦ୍ଧ ଏଠି ଶ୍ରେଷ୍ଠ ହେଉଛନ୍ତି। ଏହି ବିଶାଳ ଅସ୍ତ୍ର, ସୂର୍ଯ୍ୟର ମହା ବିଷ୍ଟରିତ ଅଂଶରୁ ଅବତୀର୍ଣ୍ଣ ହୋଇଛି। ଏହି ଦ୍ୱାରା, କୀର୍ତି ଲାଭ ହୁଏ; ଏହାଠାରୁ ପରେ ଅନ୍ୟ କିଛି ଅଛି। ଏହି ଦ୍ୱାରା, ବୃଦ୍ଧମାନେ ଅକମ୍ପିତ ହୋଇ ପାର୍ ହୁଅନ୍ତି। ଗଛରୁ ଗଛକୁ ଗାୟ ମାପେ; ତାପରେ ଶିଶୁମାନେ ଉଡ଼ିଯାଉଛନ୍ତି, ମନୁଷ୍ୟମାନୋକୁ ଖାଉଛନ୍ତି। ଏପରି, ସମସ୍ତ ବିଶ୍ୱ ଭୟଭୀତ ହେଉ; ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ ଅର୍ପଣ କରନ୍ତୁ ଓ ଋଷିଙ୍କଠାରୁ ଶିଖନ୍ତୁ। ଦେବତାଙ୍କର ମାପ ମଧ୍ୟରେ, ପ୍ରଥମମାନେ ଦଣ୍ଡାୟମାନ ହେଲେ; କାଟିବାମାନେ ତାଙ୍କଠାରୁ ଉପରେ ଉଠିଲେ। ତିନି ଜଣେ ପୃଥିବୀ ଓ ମାର୍ଶ ଉତ୍ତାପ କରନ୍ତି; ଦୁଇ ଜଣେ ମୁଁହରେ ଗୋବର ଧରିଥିଲେ। ସେ ତୁମ ଜୀବନଦାତା; ତାଙ୍କୁ ଏହିପରି ଜାଣ। ସଂଘର୍ଷରେ ଏମିତି ଜଣଙ୍କୁ ଦେଖି ଲୁଚିଯିଅନାହିଁ। ସେ ସୂର୍ଯ୍ୟକୁ ପ୍ରକାଶ କରେ, ଅନ୍ଧକାରକୁ ଲୁଚାଏ; ସେ ଦୃଶ୍ୟମାନ ହେଲେଉ ଅମୋଚିତ ଅବସ୍ଥାରୁ ମୁକ୍ତ ହେଉନାହାନ୍ତି। ଏଠି, ସମସ୍ତ ଶତ୍ରୁ ଚାଲିଯାଇଛନ୍ତି; କିନ୍ତୁ ମୋର ଶ୍ୱଶୁର ଯାଇନାହାନ୍ତି। ସେ ଖାଉନ୍ତୁ, ସୋମପାନ କରନ୍ତୁ; ପୁର୍ଣ୍ଣ ହୋଇ ପୁନି ଘରକୁ ଫେରନ୍ତୁ। ଗର୍ଜନ କରୁଥିବା ବୃଷଭ, ତୀକ୍ଷ୍ଣ ସିଂହ ନେଇ ବର୍ଷାରେ ଦଣ୍ଡାୟମାନ; ପୃଥିବୀର ପଥ ଚିହ୍ନଟ କରୁଛନ୍ତି। ସମସ୍ତ ସଭାମାନେ ମଧ୍ୟରେ, ଯିଏ ମୋ ଉଦରକୁ ସୋମରସରେ ପୂରଣ କରେ, ମୁଁ ତାଙ୍କୁ ରକ୍ଷା କରିବି।