ସମସ୍ତ ଯଜ୍ଞମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ, ଏକ ଦୃଶ୍ୟମାନ ଚିହ୍ନ ଭାବରେ, ଏକ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ପତାକା ଭାବରେ, ସୃଷ୍ଟିକର୍ତ୍ତା ତାହାକୁ ଉତ୍ପନ୍ନ କରିଛନ୍ତି। ଏହି ଉତ୍ପନ୍ନ ଅଗ୍ନିକୁ, ଆଦର୍ଶ ପୁରୁଷମାନଙ୍କ ଅନୁସରଣ କରି, ଆକାଂକ୍ଷିତ ଧନ-ସମୃଦ୍ଧି, ପ୍ରଚୁର ଦାନ ଓ ବିଶ୍ୱ ଉପହାର ଦ୍ୱାରା ପୂଜା କରିବାକୁ ଉଚିତ। ଏହି ଅଗ୍ନି, ଯାହାକୁ ଦିବା-ନିଶି, ଜଳ, ତ୍ୱଷ୍ଟାର୍, ଏବଂ ସୁଜନ୍ମାନେ ଉତ୍ପନ୍ନ କରିଛନ୍ତି, ପୂର୍ବଜମାନଙ୍କ ପଥ ଅନୁସରଣ କରି, ଚମକି ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ହେବାକୁ ଚାହେ। ଏକ ରାଜା ଭଳି, ଅଗ୍ନିର ଆନନ୍ଦ ଉତ୍ପ୍ରେକ୍ତ ହୋଇଛି, ଶିଳ୍ପରେ ତୀବ୍ର, ଚମକୁଥିବା ଏବଂ ଦୃଶ୍ୟମାନ; ଏହି ଜ୍ଞାନୀ ଅଗ୍ନି ବଡ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳତାରେ ଚମକୁଛି, ଧଳା ଅଗ୍ନି ପ୍ରଶଂସିତ। ଯେତେବେଳେ ଏକ କଳା ଆକୃତି ତା’ର ରୂପରେ, ବଡ ପିତାଙ୍କ ଝିଅକୁ ଜନ୍ମ ଦେଇଥାଏ, ସେ ସୂର୍ଯ୍ୟର ଚମକକୁ ଉପରକୁ ଉଠାଇଥାଏ, ଆନନ୍ଦ ଦିବ୍ୟ ଧନ ନେଇ ଚମକିଉଠି। ସୁଭାଗ୍ୟବାନ ଅଗ୍ନି ସୁଭାଗ୍ୟବାନଙ୍କ ସହ ଯୋଗ ଦେଇ ଆସେ; ପ୍ରେମିକ ତା’ର ଭଉଣୀଙ୍କୁ ପଛରୁ ଆସେ; ଅଗ୍ନି ସ୍ପଷ୍ଟ ଚିହ୍ନ, ଦିବ୍ୟ ରଙ୍ଗରେ, ସୁନ୍ଦର ଭାବରେ ଉପସ୍ଥାପିତ। ତା’ର ଚଳାଚଳ ବଡ଼ମାନଙ୍କ ପରି ଲୁଚି ନାହିଁ; ଅଗ୍ନିର ଶୁଭ ସାଥୀମାନେ ଜଳିଉଠନ୍ତି; ଉତ୍ତମ, ଶକ୍ତିଶାଳୀ, ପ୍ରଶଂସିତ, ତା’ର ଶ୍ୱାସ ରାତିରେ ବିଭିନ୍ନ ଚମକରେ ଚଳାଚଳ କରେ। ତା’ର ଶ୍ୱାସଗୁଡିକ ଗୁଞ୍ଜନ ଭଳି, ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ, ବଡ଼, ଚମକୁଥିବା; ପ୍ରାଚୀନ, ଶକ୍ତିଶାଳୀ, ଖେଳାଳି, ପ୍ରଚୁର ରଶ୍ମିରେ, ସେ ଆକାଶକୁ କ୍ଷତି କରେନି। ତା’ର ଶକ୍ତି ଦୃଶ୍ୟମାନ, ଲୁଚି ନାହିଁ, ଗୁଞ୍ଜନ ଦାୟକସହ ଉଦ୍ୟମ କରେ; ପ୍ରାଚୀନ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ, ଦିବ୍ୟ, ଆନନ୍ଦ ଦାୟକ ସାଥୀମାନେ ସହ ଆନନ୍ଦ ବିସ୍ତାର କରେ। ଅଗ୍ନି ଆମକୁ ବୋହି ନେବେ, ସହ ଉପବେଶ କରିବେ, ଦିବା-ପୃଥିବୀର ଆନନ୍ଦ, ଯୁବ; ଅଗ୍ନି, ସୁଜନ୍ମାନେ, ଶ୍ୱସ୍ତି ଦାୟକ ଘୋଡା, ତୀବ୍ର ଘୋଡା, ତୀବ୍ରତାରେ ଆସନ୍ତୁ। ମୁଁ ତୁମକୁ ଅର୍ପଣ କରିଛି, ମୋ ଚିନ୍ତାକୁ ପ୍ରେରଣ କରିଛି, ଯେଉଁଥିରେ ତୁମେ ଆମ ପୂଜାର ଯୋଗ୍ୟ ହେବା; ମରୁଭୂମିରେ ଜଳ ଭଳି, ତୁମେ ଉପାସକଙ୍କ ପାଇଁ ଉତ୍ସ, ପ୍ରାଚୀନ ରାଜା ଅଗ୍ନି। ଅଗ୍ନି, ଯାହାକୁ ଲୋକମାନେ ଗରମ ଖୋପ ଭଳି ଗୋମାନେ ପହଁଚନ୍ତି, ତୁମେ ଦେବ-ମାନବଙ୍କ ଦୂତ, ବଡ଼ ଆଲୋକ ମଧ୍ୟରେ ଚଳାଚଳ କର। ଶିଶୁ ଭଳି, ଅଗ୍ନି ପୋଷିତ, ମାତା ତା’କୁ ଉଠାଇ ନେଇଥାଏ, ସାଥି ଖୋଜି; ଅଗ୍ନି ନଦୀର ପଥ ଅନୁସରଣ କରେ, ଉତ୍ସୁକ, ଉଦ୍ୟମୀ, ପଶୁ ଭଳି ମୁକ୍ତ। ଆମେ ଅବୁଜ ନୁହେଁ, ବୁଦ୍ଧିମାନ; ଅଗ୍ନି, ଆମେ ତୁମ ମହତ୍ତ୍ୱ ଜାଣିଛୁ; ତୁମେ ଖୋପରେ ଶୟନ କର, ଜିହ୍ବାରେ ଚଳାଚଳ କର, ଘରମାଳିକ ଯୁବତୀଙ୍କୁ ଉପସ୍ଥାପିତ। ଅଗ୍ନି ଘରରେ ନୂତନ ଭାବେ ଜନ୍ମ ନେଉଛି, କାଠରେ ଦୃଢ ଧୂଆଁ ପତାକା ଭଳି ଦଢ଼ି; ଅତି ଆଶାନ୍ତ, ବଳିଆ ବଳଦ ଭଳି ଚଳାଚଳ କରେ, ଜ୍ଞାନୀ ମାନବମାନେ ତା’କୁ ନେଇଯାନ୍ତି। ଶରୀର ଚୋର ଭଳି, ଅଗ୍ନି କାଠରେ ଲୁଚି ରହିଛି, ଦଶ ଚିତ୍ତିରେ ବାନ୍ଧା; ଏହା ଅଗ୍ନିର ନୂତନ ଚିନ୍ତା, ଚମକୁଥିବା ଅଂଶରେ ରଥକୁ ଯୋଗ କର। ପ୍ରାର୍ଥନା ଓ ଶ୍ରଦ୍ଧା ତୁମକୁ, ଜନ୍ମ ଜଣା, ଏହି ଗୀତ ସଦା ପୋଷଣ କର; ଅଗ୍ନି, ଆମ ପିଲା-ସନ୍ତାନଙ୍କୁ ରକ୍ଷା କର, ଆମ ଦେହକୁ ରକ୍ଷା କର, ଅବିରତ। ଏକ ଏକା ମହାସାଗର, ଧନର ଆଧାର, ଆମ ହୃଦୟରୁ, ଅନେକ ଜନ୍ମରୁ, ତା’କୁ ଦେଖିଥାଏ; ସେ ଦ୍ୱିତୀୟ ମାତାଙ୍କ ଉଦରକୁ ଉତ୍ପାଦିଥାଏ, ଉତ୍ସର ଆଖୁରେ, ପକ୍ଷୀର ପଥ ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ। ବଳଦମାନେ, ସମାନ ଆବରଣରେ, ଅଶ୍ୱୀନୀମାନେ ସହ ଯୋଗ ଦେଇଛନ୍ତି; କବିମାନେ ସତ୍ୟର ପଥ ରକ୍ଷା କରନ୍ତି, ଗୁପ୍ତ ଭାବରେ ଦୂର ନାମ ଧରନ୍ତି। ସତ୍ୟ ଓ ମାୟା ଏକତ୍ରିତ, ସେମାନେ ଶିଶୁକୁ ଜନ୍ମ ଦେଇ, ପୋଷଣ କରନ୍ତି; ସମସ୍ତର ନାଭିରେ ଚଳାଚଳ କରି, ଅଟୁଟ, କବିମାନେ ମନରେ ସୂତା ତାନନ୍ତି। ସତ୍ୟର ପଥ ପାଇଁ, ସୁଜନ୍ମାନେ, ଉପହାର ଦିବ୍ୟ ଶକ୍ତି ପାଇଁ ଏକତ୍ରିତ; ଦୁଇ ଜଗତ ଶୃଙ୍ଗାରିତ, ସଘୃତ ଓ ମଧୁର ଖାଦ୍ୟରେ ପୋଷିତ। ଜ୍ଞାନୀ, ଦୃଶ୍ୟମାନ ହେବାକୁ ଚାହିଁ, ସାତ ଭଉଣୀ, ଝରିବା ମଧୁ ନଦୀ ମୁକ୍ତ କରିଛନ୍ତି। ସେ ଖୋଜି, ମଧ୍ୟ ଆକାଶରେ ପ୍ରାଚୀନ ଖୋପ ଉପଲବ୍ଧ କରିଛନ୍ତି, ପୂଷଣଙ୍କ ଲୁଚିଥିବା ସ୍ଥାନ। କବିମାନେ ସାତ ଏକାଧିକ ଅଞ୍ଚଳ ତିଆରି କରିଛନ୍ତି; ଏହାର ଏକଟି ବିଶେଷ, ଅତିକ୍ରମ କରିବା ଦୁଃସାଧ୍ୟ। ଲୋହ ଦଣ୍ଡ ତଳ ଆଧାରରେ, ପଥର ବିସ୍ତାରରେ, ସମର୍ଥନରେ ଦଢ଼ି। ସତ୍ୟ ଓ ଅସତ୍ୟ ଉଚ୍ଚ ଦିବ୍ୟ ଆକାଶରେ, ଆଦିତିର ଗର୍ଭରେ, ଦକ୍ଷର ଜନ୍ମରେ; ଅଗ୍ନି ଆମ ପାଇଁ ତୃତୀୟ-ଜନ୍ମ, ପ୍ରାଚୀନ ବଳଦ ଓ ଗାଁ। ଏହି ଅଗ୍ନି, ଯାହାର ଆଶ୍ରୟରେ, ନୂତନ ପ୍ରଶଂସାରେ, ଗାୟକ ଅଗ୍ନିର ଦୟାରେ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ହୁଏ; ମହା ଆଲୋକରେ ଘିରି ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ଚଳାଚଳ କରେ। ଅଗ୍ନି ରଶ୍ମିରେ ଚମକୁଛି, ସଦା ସତ୍ୟ, ଦେବମାନେ ସହ; ଅନ୍ତରଙ୍ଗ ମିତ୍ରତା ବିସ୍ତାର କରିଛି, ଅଶ୍ୱମାନେ ମଧ୍ୟରେ ଦୌଡ଼ାଳି। ସମସ୍ତ ଦିବ୍ୟ ସାହାଯ୍ୟର ନିୟନ୍ତା, ପ୍ରଭାତରେ ସମସ୍ତ ଜୀବନର ନିୟନ୍ତା; ଅଗ୍ନି, ତୁମେ ଉପହାରକୁ ମନରେ ରଖ, ଉତ୍ତମ ରଥୀ, ଶକ୍ତିରେ ଧାରଣ କର। ଶକ୍ତିରେ ଶକ୍ତିଶାଳୀ, ଷ୍ଟୁତିରେ ଆନନ୍ଦ, ଦେବମାନେ ପାଇଁ ଶୀଘ୍ର ଆସନ୍ତି, ଉପହାର ପାଇଁ ଉତ୍ସୁକ; ମୃଦୁ ହୋତୃ, ଅଗ୍ନି, ଦେବମାନେ ସହ ମିଶି, ଉପହାର ଦେଖେ। ଅଗ୍ନିକୁ ଶବ୍ଦ ଓ ଶ୍ରଦ୍ଧାରେ ସମ୍ମାନ କର, ଇନ୍ଦ୍ର ଭଳି, ସଦା ବିଜୟୀ। ଜ୍ଞାନୀ ମନରେ ତା’କୁ ପ୍ରଶଂସା କରନ୍ତି, ଜନ୍ମ ଜଣା, ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଉପହାର ସହ। ସମସ୍ତ ଧନ ତା’ରେ ଏକତ୍ରିତ, ଅଶ୍ୱରେ ସାତ ରଶି ଭଳି; ଅଗ୍ନି, ଇନ୍ଦ୍ର ଓ ବାୟୁ ଭଳି ଉତ୍ତମ ସାହାଯ୍ୟ ଦିଅ, ଆମ ପାଖକୁ ଆଣ। ଅଗ୍ନି, ତୁମ ମହତ୍ତ୍ୱରେ, ବସି, ଜନ୍ମ ମାତ୍ରେ ଉପହାର ହେବା; ଦେବମାନେ ତୁମ ଚିହ୍ନ ଅନୁସରଣ କରି, ପ୍ରଥମ ମାତାମାନେ ତୁମେ ଉନ୍ନତ କରିଥିଲେ। ଅଗ୍ନି, ଦିବା-ପୃଥିବୀରୁ ଆମକୁ ଶ୍ରେୟସ୍ ଦିଅ; ଯଜ୍ଞ ପାଇଁ ସମସ୍ତ ଜୀବନ ଦିଅ; ତୁମ ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟ ଜ୍ଞାନରେ ଆମେ ଏକତ୍ରିତ ହେଉ; ବିସ୍ତୃତ ଶୁଭ ଦିଅ। ଅଗ୍ନି, ଏହି ଚିନ୍ତା, ତୁମ ପାଇଁ ଜନ୍ମିତ, ଗୋ-ଅଶ୍ୱ ତୁଷ୍ଟି ସହ ପ୍ରଶଂସା କରେ; ମାନବ, ଦୟାଳୁ, ତୁମ ଆନନ୍ଦ ଭୋଗ କରି, ଚିନ୍ତାରେ ସମର୍ଥନ କରେ, ସୁଜନ୍ମାନେ।