ପୁରାଣ କାଳରେ, ବନ୍ଧୁମାନେ ଏକଠି ହୋଇ, ପବିତ୍ର ଓ ଶୁଦ୍ଧ ସୋମାର ପ୍ରଶଂସାରେ ଗୀତ ଗାଇଥିଲେ। ସେମାନେ ଯଜ୍ଞରେ ଏହି ଦେବଶିଶୁ ସୋମାକୁ ମଧୁର କଥାରେ ଆନନ୍ଦିତ କରିଥିଲେ। ଗୋଁଠି ମାଁ ବଛିଆ ପରି, ଏହି ପିଡ଼ାଯାଇଥିବା ସୋମା ବିନୟରେ ଅଗ୍ରସର ହେଉଥିଲେ; ଏହି ଦେବଦୂତ ଆନନ୍ଦ, ମନନ୍ତରେ ଶୋଭିତ ହେଉଥିଲା। ସୋମା ଦକ୍ଷତା ଆଣିଥିଲେ, ସେ ଦଳ ପାଇଁ ଆନନ୍ଦ ଓ ଆଶ୍ୱାସ ଦେଇଥିଲେ; ଏହି ପିଡ଼ାଯାଇଥିବା ସୋମା ଦେବତାମାନେ ପାଇଁ ସବୁଠୁ ମଧୁର ହେଉଥିଲେ। ଗୋ ଓ ଅଶ୍ୱ ସହିତ ପିଡ଼ାଯାଇଥିବା ଏହି ସୋମା ଦକ୍ଷତାରେ ଉତ୍ତମ, ଧନ ଦାନ କରୁଥିଲେ; ତାଙ୍କର ଶୁଦ୍ଧ ରଙ୍ଗକୁ ଆମେ ଗୋମାନ୍ୟଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ରଖିଥିଲୁ। ସୋମା, ତୁମେ ହଳଦିଆ ମାନ୍ୟଙ୍କର ନାୟକ, ସବୁଠୁ ଦିବ୍ୟ ଅପ୍ସରାମାନେ ତୁମେ; ବନ୍ଧୁ ପରି ବନ୍ଧୁଙ୍କୁ ଆଲୋକ ଓ ସ୍ନେହରେ ଦୀପ୍ତିମାନ୍ ହେଉ। ତୁମେ ଆମ ପାଇଁ ଦୃଢ଼ ଚକ୍ର, ଅଧର୍ମୀ ଓ ମୂଳହୀନଙ୍କୁ ଦୂରେ ରଖ; ଏହି ସୋମା, ଦୁଇ ଦିଗର କ୍ଷତିକୁ ଦୂର କର। ଏହି ପିଡ଼ାଯାଇଥିବା ସୋମାର ଫୁଟିଯାଇଥିବା ବିନ୍ଦୁମାନେ ଘୋଡ଼ା ପରି ତ୍ବରିତ ଭାବେ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ ଯାଉଛନ୍ତି; ଏହି ନୂତନ ଜନ୍ମା, ଆଲୋକକୁ ଜାଣି, ଉତ୍ସାହିତ ହେଉଛନ୍ତି। ଇନ୍ଦ୍ର ପାଇଁ ପିଡ଼ାଯାଇଥିବା ସୋମା ବହିଯାଉଛି, ସେ ଜିତିବାକୁ ଚାହେଁ, କାରଣ ସେ ଏହାର ଉପାୟ ଜାଣେ। ସେ ଆନନ୍ଦରେ, ଇନ୍ଦ୍ର ଏହି ଧରାଯାଇଥିବା, ପିଡ଼ାଯାଇଥିବା ସୋମାକୁ ଧରିବେ, ଶକ୍ତିଶାଳୀ ବଜ୍ରକୁ ଉଠାଇବେ। ଜାଗ୍ରତ ସୋମା, ଇନ୍ଦ୍ର ପାଇଁ ବହିଯାଉ, ଦୀପ୍ତିମାନ ଶକ୍ତି ଓ ଆଲୋକ ଆଣ। ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଆନନ୍ଦ, ଇନ୍ଦ୍ର ପାଇଁ, ସବୁକିଛି ଦେଖୁଥିବା, ହଜାର ଶକ୍ତିରେ, ପଥ ତିଆରି କର, ବୁଦ୍ଧିମାନ ହେଉ। ପଥରେ ସବୁଠୁ ଅଧିକ ଜାଣିଥିବା, ଦେବତାଙ୍କର ପାଇଁ ସବୁଠୁ ମଧୁର, ଏହି ସୋମା ହଜାର ରାସ୍ତା ଦେଖାଉଥିଲେ। ଏହି ବିନ୍ଦୁ, ଶକ୍ତି ଓ ଧାରା ସହିତ, ଦେବତାଙ୍କର ଅନୁଗ୍ରହ ପାଇଁ ବହିଯାଉଛି; ମଧୁର ସୋମା, ଆମ ପାତ୍ରକୁ ପୂରଣ କର। ତୁମ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ବିନ୍ଦୁମାନେ, ସୋମା, ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ ଆନନ୍ଦ ପାଇଁ ଶକ୍ତି ଦେଇଛନ୍ତି; ଦେବତାମାନେ ଅମୃତତ୍ୱ ପାଇଁ ତୁମକୁ ପିଇଥିଲେ। ପିଡ଼ାଯାଇଥିବା ଶୁଦ୍ଧ ବିନ୍ଦୁମାନେ ଧନ ସହିତ ଆମ ପାଖକୁ ଆସୁନ୍ତୁ; ବର୍ଷାଭରା ଆକାଶ ଓ ବହୁଥିବା ଜଳ, ଆଲୋକ ନେଇ ଆସନ୍ତୁ। ପବିତ୍ର ସୋମା ତରଙ୍ଗରେ ଦୂରଦୂରନ୍ତୁ, ବିସ୍ତାର କରନ୍ତୁ; ଉଚ୍ଚାରଣର ଆଗରେ, ଗଜଗଜାଇ ଏହି ଧାରା ବହୁଅଛି। ମନନ୍ତରେ ସେମାନେ ପୁରସ୍କାର ଦାତାକୁ ଉତ୍ସାହିତ କରନ୍ତି, କାଠରେ ଖେଳୁଥିବା, କେବେ ଅସଫଳ ନୁହେଁ; ତିନି ଆସନ ଚାରିପାଖରେ ଷ୍ଟୁତି ଧ୍ୱନିତ ହେଉଛି। ଏହି ସୋମା ପାତ୍ରରେ ପୂରାଯାଇଛି, ଯେପରି ଏକ ରଥୀ ପୁରସ୍କାର ପାଇଁ ଉତ୍ସୁକ; ପବିତ୍ର କରି, ସେ ବାଣୀ ଉତ୍ପନ୍ନ କରିଛନ୍ତି ଓ ଦୀପ୍ତିମାନ ହେଉଛନ୍ତି। ସୁବର୍ଣ୍ଣ ସୋମା, ଶ୍ୟାମ ଘୋଡ଼ାରେ ଆନନ୍ଦ ଉପଭୋଗ କରି, ସୁନ୍ଦର ସ୍ଥାନକୁ ଅତିକ୍ରମ କରି, ଗାୟକମାନଙ୍କ ପାଖକୁ ବୀର କୀର୍ତ୍ତି ସହ ଆସନ୍ତି। ଏହା ସହିତ ବହ, ହେ ଦେବତା; ମଧୁର ଧାରା ବହିଯାଇଛି; ଗଜଗଜାଇ, ସମସ୍ତ ଦିଗରୁ ତୁମେ ଛାନିକୁ ପରିଭ୍ରମଣ କର। ସମସ୍ତ ଦିଗରେ ପିଡ଼ାଯାଇଥିବା ସୋମାକୁ ଢାଳ; ସେ ସବୁଠୁ ଉତ୍ତମ ଅର୍ପଣ; ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ସେ ଜଳ ମଧ୍ୟରେ ପଥର ସହିତ ବହିଯାଇଛନ୍ତି। ଏବେ, ପବିତ୍ର ହୋଇ, ଅତ୍ୟନ୍ତ ଶୁଭ୍ର ତରଙ୍ଗରେ ସମସ୍ତ ଦିଗରେ ବହ, ଅତି ସୁଗନ୍ଧିତ; ଚାପାରେ, ଗୋଧୂଧ ସହିତ ଛାନାଯାଉଥିବା, ସବୁଠୁ ଉପରେ ଥିବା ସୋମା, ତୁମେ ଆମକୁ ଆନନ୍ଦ ଦିଅ। ଏହି ପୋଡ଼ାଯାଇଥିବା, ଦୃଷ୍ଟି ପାଇଁ ଦେବତାଙ୍କୁ ଆନନ୍ଦ ଦେଉଥିବା, ବୁଦ୍ଧିମାନ ସୋମା ଅତି ସୂକ୍ଷ୍ମ ଭାବେ ବହୁଛି। ପବିତ୍ର ସୋମା, ତୁମେ ଜଳରେ ଲପେଟାଯାଇ, ଧାରାରେ ବହୁଛ; ଅମୃତତ୍ୱର ମୂଳରେ, ସୁବର୍ଣ୍ଣ ଝରଣାରେ ବସିଛ। ଦିବ୍ୟ ଥନରୁ ଦୁଧ ଦୋହାଯାଇଛି, ପ୍ରିୟ ପୁରାତନ ମଧୁ ପବିତ୍ର ସ୍ଥାନରେ ବସିଛି; ବୁଦ୍ଧିମାନ, ତ୍ବରିତ ବହୁଥିବା, ମନୁଷ୍ୟମାନେ ପିଡ଼ିଲେ, ନିମନ୍ତ୍ରଣର ଆଶ୍ରୟ ଖୋଜୁଛି। ପବିତ୍ର ସୋମା, ସଦା ଜାଗ୍ରତ, ଅକ୍ଷତ, ପ୍ରିୟ, ତୁମେ ଏକ ଋଷି ହୋଇଯାଇଛ; ଅଙ୍ଗିରସ ମୁନି ପରି; ମଧୁରତାରେ ଆମର ଯଜ୍ଞକୁ ଶକ୍ତିଶାଳୀ କର। ସୋମା, ଦୟାଳୁ, ପବିତ୍ର, ପଥ ଦାତା, ଦୃଷ୍ଟା, ଋଷି, ବିବେକୀ; ତୁମେ କବି ହୋଇଯାଇଛ, ଦେବତାଙ୍କ ପଥର ଶ୍ରେଷ୍ଠ ନେତୃତ୍ୱ କର; ଆମକୁ ସୂର୍ଯ୍ୟରେ ଉଠାଇ ଦିଅ। ପୁରୋହିତମାନେ ପଥର ସହିତ ପିଡ଼ି, ସୋମାକୁ ଝରାଇ ଦେଉଛନ୍ତି; ସୁବର୍ଣ୍ଣ ଅଳଙ୍କୃତ ଘୋଡ଼ା ପରି, ମଧୁର ଧାରାରେ ଏହି ସୋମା ବହୁଛି। ନିମ୍ନଭୂମିରେ, ଗୋଧନରେ ଧନୀ ସୋମା ଦୁଧ ଦେଉଥିବା ଗାୟମାନେ ରକ୍ଷା କରନ୍ତି; ନଦୀମାନେ ସମୁଦ୍ରକୁ ପହଞ୍ଚିବା ପରି, ଆନନ୍ଦ ପାଇଁ ଏହି ଉତ୍ସାହିତମାନେ ଏକଠି ହୁଅନ୍ତି। ପଥର ସହିତ ପିଡ଼ାଯାଇଥିବା ସୋମା ଦୁର୍ଜୟ ବାଧାକୁ ଅତିକ୍ରମ କରିଛି; ଏକ ସହରର ଲୋକମାନେ ପରି, ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ସୋମା ବିସ୍ତୃତ ଆସନ ପାଇଛି, କାଠ ମଧ୍ୟରେ ବସିଛି। ସେ ସଂକୀର୍ଣ୍ଣ ସ୍ଥାନ ଅତିକ୍ରମ କରି, ଛାଗ ପରି ମେଢ଼ରେ ଦୃତ ଚାଲି, ପୁରସ୍କାର ପାଇଁ ଉତ୍ସୁକ; ପବିତ୍ର ସୋମା, ଜ୍ଞାନୀ ଓ ପ୍ରେରିତ ଗାୟକମାନେ ତାଙ୍କୁ ସ୍ତୁତି କରନ୍ତି। ଦେବତାଙ୍କ ନେତୃତ୍ୱ ପାଇଁ ସୋମା ନଦୀର ଢେଉଁ ପରି ବଢ଼ିଯାଉଛି; ତ୍ବରିତ, ତଣ୍ଡର ଦୁଧ ସହିତ, ଜାଗ୍ରତ ପରି, ମଧୁର ଧାରାରେ ପାତ୍ରକୁ ନିକଟ ହେଉଛି। ସେ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ, ଧଳା ଛାନିକୁ ପହଞ୍ଚିଛି, ପୁତ୍ର ପରି ପ୍ରିୟ ଶୋଧିତ ହେବାକୁ; ଜଳମାନେ ରଥ ପରି ତାଙ୍କୁ ଚଳାନ୍ତି, ନଦୀମାନେ ଯେପରି ଅଂକୁଶ କରନ୍ତି। ଉତ୍ସାହିତ ସୋମା, ମଦକୁ ଲାଗି, ଶୁଦ୍ଧିତ ହେଉଛି; ସମୁଦ୍ରର ଶିଖରରେ, ବୁଦ୍ଧିମାନ, ସୂର୍ଯ୍ୟକୁ ଆକାଂକ୍ଷା କରି, ଆଲୋକ ଧାରଣ କରନ୍ତି। ପବିତ୍ର ରାଜା, ତୁମେ ତୁମ ତରଙ୍ଗ ସହିତ ସମୁଦ୍ରକୁ ଅତିକ୍ରମ କର, ଦେବତା, ସତ୍ୟରେ ମହାନ; ମିତ୍ର ଓ ବରୁଣଙ୍କ ନୀତିରେ ପ୍ରେରିତ, ତୁମେ ମହା ସତ୍ୟକୁ ପ୍ରସାର କର। ମନୁଷ୍ୟମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ନେତୃତ୍ୱ ପ୍ରାପ୍ତ, ସୁବର୍ଣ୍ଣ ଓ ବିବେକଶୀଳ ରାଜା, ଦେବତା, ସମୁଦ୍ର ସଂପୃକ୍ତ ଅଗ୍ରସର ହେଉଛନ୍ତି। ଇନ୍ଦ୍ର ଓ ମାରୁତ୍ସମାନେ ପାଇଁ ପିଡ଼ାଯାଇଥିବା ସୋମାର ଉତ୍ସାହ ବହୁଛି; ହଜାର ଧାରାରେ ଅଜୟ, ଏହି ବହୁଥିବା ଧାରା ତାଙ୍କୁ ଶୁଦ୍ଧ କରେ।