ପାଞ୍ଚ ଦୁଇ ଭଉଣୀମାନେ, ସ୍ୱୟଂ-ଜ୍ୟୋତ୍ସ୍ନା ଓ ଏକତ୍ରିତ, ଚଟାଣରେ ସଂଯୁକ୍ତ ହୋଇ, ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ପ୍ରିୟ ଓ ଆକାଂକ୍ଷିତ ତରଙ୍ଗକୁ ଝରିବାକୁ ଲାଗିଲେ; ସେ ତରଙ୍ଗ ଦେବତାଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ବିସ୍ତୃତ ହୋଇ ଉତ୍ସାହରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ। ସେମାନେ ତାହାକୁ, ହଳଦିଆ ଓ ସୁବର୍ଣ୍ଣ ରୂପୀ ସୋମକୁ, ନିଜ ଝରଣା ଦ୍ୱାରା ଶୁଦ୍ଧ କରନ୍ତି, ଯିଏ ଦେବତାମାନଙ୍କ ସହିତ ଏକାସାଥି ଅଗ୍ରସର ହୁଏ। ତାଙ୍କ ସାହାଯ୍ୟରେ, ମହାନ କୀର୍ତ୍ତି ଧାରଣ କରିଥିବା ଏହି ସୁବର୍ଣ୍ଣ ଓ ହଳଦିଆ ସୋମ, ଆମକୁ ସୁରକ୍ଷା ଦିଅନ୍ତୁ, ଓ ଦକ୍ଷତା ଦାତା ଭାବେ ଉଦିତ ହୁଅନ୍ତୁ। ତୁମର ଯଜ୍ଞରେ, ହେ ଇନ୍ଦୁ, ପୃଥିବୀ ଓ ଦ୍ୱିତୀୟ ଲୋକ ଉତ୍ପନ୍ନ ହେଲେ; ଦେବତା ଓ ଦେବୀମାନେ, ପାହାଡ଼ରେ ବସନ୍ତି, ସଦା ଅଗ୍ରସର ଓ ଶବ୍ଦରେ ପ୍ରଭାବଶାଳୀ। ହେ ସୋମ, ତୁମେ ଇନ୍ଦ୍ର ପାଇଁ, ବୃତ୍ର ନାଶକ ପାଇଁ, ଓ ନିବେଦକ ପୁରୁଷ ପାଇଁ ଝରାଯାଉଛ; ଦେବତାଙ୍କ ଉପବେଶ ପାଇଁ ତୁମେ ପ୍ରସ୍ତୁତ। ପ୍ରାଚୀନ ସୋମମାନେ, ଉଷାକାଳରେ ଶୁଦ୍ଧିକାରୀ ମଧ୍ୟରେ ବହିଲେ; ସେମାନେ ଉଦୟମାନ, ଅତ୍ୟଧିକ ପ୍ରଚୁର ଓ ଅଜ୍ଞାତ ଭାବରେ ପ୍ରଭାତେ ଝରିଲେ। ଏହି ବିସ୍ତୃତ ଜ୍ୟୋତିର୍ମୟ ସୋମକୁ, ହେ ବନ୍ଧୁମାନେ, ଆମେ ଓ ଆପଣମାନେ ଋଷିମାନେ ଉପଭୋଗ କରିବାକୁ ଚାହୁଁ, ଶକ୍ତି ଓ ସମୃଦ୍ଧିର ସୁଗନ୍ଧ ଲଭିବାକୁ ଚାହୁଁ। ହଳଦିଆ ଓ ସାହସୀ ସୋମ ପାଇଁ, ଶକ୍ତି ବିସ୍ତାରିତ ହୁଏ; ମହାନ ମନ୍ତ୍ରଦାତାମାନେ ଚମକୁଥିବା ଓ ଅପିଛୁଆ ଝରଣାକୁ ଅଗ୍ରସର ସ୍ୱାମୀ ପାଇଁ ବୁନିଦେଇଛନ୍ତି। ରାତିରେ ଶୋଭିତ ହୋଇ ଏହି ଉପହାର ପ୍ରକାଶିତ ହୁଏ, ଯେତେବେଳେ ଭିବାସ୍ୱତଙ୍କ ଚିନ୍ତା ହଳଦିଆକୁ ଅଗ୍ରସର କରେ। ଆମେ ସେଇ ଉତ୍ସାହକୁ ଶୁଦ୍ଧ କରୁ, ଯାହା ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ପ୍ରିୟ, ଗାଈମାନେ ତାଙ୍କ ଅନ୍ତଃସ୍ଥଳ ଭିତରେ ଧାରଣ କରିଥିଲେ, ପୂର୍ବରୁ ଓ ବର୍ତ୍ତମାନ ଉଭୟ; ତାହା ପ୍ରାଚୀନ ଗୀତରେ ଶୁଦ୍ଧିତ ହୋଇ, ଦେବନାମଧାରୀ ପ୍ରେରଣାଦାୟକ ଚିନ୍ତାମାନେ ତାଙ୍କୁ ସ୍ତୁତି କରନ୍ତି। ସେ ଅବିନଶୀ ଝରଣାରେ ପ୍ରବାହିତ ହୋଇ, ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଭାବରେ ପ୍ରେରିତ; ଦୂତ ଭାବେ, ଭବିଷ୍ୟତ ସ୍ମରଣ କରି, ଜ୍ଞାନୀମାନେ ତାଙ୍କୁ ନିର୍ଦ୍ଦେଶନା କରନ୍ତି। ଶୁଦ୍ଧିତ ସୋମ, ଅତି ମଦକୁରା, ପାତ୍ରରେ ବସିଯାଏ; ବଳିଅଠି ଦାନକୁ ପ୍ରେରଣା କରେ, ଏହି ସ୍ୱାମୀ ବାଣୀ ଓ ଜ୍ଞାନକୁ ଉତ୍ପ୍ରେରିତ କରେ। ଦକ୍ଷତା ଦ୍ୱାରା ଶୁଦ୍ଧ, ଦେବତାଙ୍କ ପାଇଁ ଚିପି ତିଆରି, ଏହି ସୋମ ମହାଜଳରେ ଲୟ ହୁଏ। ପୁରୁଷମାନେ ଚିପି ଦେଇ ତୁମକୁ ଛାଣି ନେଇ, ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ପାଇଁ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଉତ୍ସାହଦାୟକ ସୋମ ପାତ୍ରରେ ବସେ। ଏହି ସୋମ, ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ପ୍ରିୟ ଆନନ୍ଦ ପାଇଁ, ନିଷ୍ଠାବାନ ଲୋକମାନେ ଡାକନ୍ତି; ମାଆମାନେ ନବଜାତ ବଛଡ଼ାକୁ ଯେପରି ଚାଟନ୍ତି, ସେହିପରି ସେ ନବଜାତ ସୋମକୁ ମମତା କରନ୍ତି। ଶୁଦ୍ଧିକରଣ କରି, ହେ ଇନ୍ଦୁ, ଦୁଇଗୁଣ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ସମୃଦ୍ଧି ଦିଅ; ଉପାସକଙ୍କ ଘରେ ସମସ୍ତ ସମ୍ପଦ ବୃଦ୍ଧି କର। ତୁମେ ମନ ସହିତ ଯୁକ୍ତ ଜ୍ଞାନକୁ ମୁକ୍ତ କର, ମେଘରୁ ବର୍ଷା ପରି; ହେ ସୋମ, ଭୂମିକୁ ଓ ସ୍ୱର୍ଗକୁ ସମୃଦ୍ଧ କର। ଚିପି ଦିଆଯାଇଥିବା ସୋମର ଝରଣା ଯେପରି ଚାଲିଥାଏ, ସେହିପରି ତୁମର ଧାରା ଦୃତ ଗତିରେ ଝରେ; ଦୌଡ଼ୁଥିବା ଘୋଡ଼ା ପରି ତୁମେ ଛାଣି ମାଧ୍ୟମରେ ଗତି କର। ଦୃଢ଼ ସଙ୍କଳ୍ପ, ଦକ୍ଷତା, ଓ ଆମ ପାଇଁ, ହେ ପ୍ରଜ୍ଞାବାନ ସୋମ, ତୁମ ଝରଣା ଦ୍ୱାରା ଶୁଦ୍ଧ କର; ଇନ୍ଦ୍ର, ମିତ୍ର, ଓ ବରୁଣ ପାଇଁ ଚିପିଦିଆଯାଇଛ। ଶକ୍ତି ଦାତା, ତୁମ ଝରଣା ଦ୍ୱାରା ଛାଣି ମଧ୍ୟରେ ଶୁଦ୍ଧିତ ହେଅ, ଇନ୍ଦ୍ର, ବିଷ୍ଣୁ, ଓ ଦେବତାମାନଙ୍କ ପାଇଁ ଅତି ମଧୁର। ମାଆମାନେ ତୁମକୁ, ହଳଦିଆ ସୋମକୁ, ଛାଣି ମଧ୍ୟରେ ପ୍ରେମରେ ପାଳନ କରନ୍ତି; ଗାଈ ନବଜାତ ବଛଡ଼ା ପରି, ଶୁଦ୍ଧିକରଣ କରିବା ମଧ୍ୟରେ ତୁମେ ଚାଲିଯାଉଛ। ଶୁଦ୍ଧିକରଣ କରି, ତୁମେ ମହାନ କୀର୍ତ୍ତି ସହିତ ଅଗ୍ରସର, ଦୀପ୍ତିମାନ କିରଣରେ; ଉପାସକଙ୍କ ଘରେ ଶତ୍ରୁ ଶକ୍ତିକୁ ଦଳନ କର। ବୃହତ୍ ସଂକଳ୍ପ ସହିତ, ତୁମେ ଆକାଶ ଓ ପୃଥିବୀକୁ ଆଲିଙ୍ଗନ କର; ଏହି ଶୁଦ୍ଧିକରଣ କର୍ତ୍ତା ତୁମେ ତୁମ ମହତ୍ତ୍ୱରେ ଆବରଣ ହଟାଅ। ନେତାମାନେ ସୋମ ପିଷାଇବା ପାଇଁ ପ୍ରସ୍ତୁତି କରନ୍ତୁ, ଆନନ୍ଦ ପାଇଁ; ବନ୍ଧୁମାନେ, ଦୀର୍ଘ ଜିଭିଆ କୁକୁରକୁ ଦୂର କରନ୍ତୁ। ଝରଣା ଓ ଅଗ୍ନି ସହିତ ଯିଏ ପ୍ରବାହିତ ହୁଏ—ସେଇ ଇନ୍ଦୁ, ଘୋଡ଼ା ପରି କ୍ରିୟାଶୀଳ। ପୁରୁଷମାନେ ଏହି ସୋମକୁ ରୋଷ ଶୂନ୍ୟ ଭାବରେ, ସାର୍ବଜନୀନ ଜ୍ଞାନ ସହିତ ନିକଟବର୍ତ୍ତୀ; ସେମାନେ ଚଟାଣ ଦ୍ୱାରା ଯଜ୍ଞକୁ ପ୍ରେରଣା କରନ୍ତି। ପିଷାଇଥିବା ସୋମ, ଅତି ମଧୁର, ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ ଆନନ୍ଦିତ କରନ୍ତି; ଛାଣି ହୋଇ ଝରନ୍ତି, ତୁମର ଆନନ୍ଦ ଦେବତାଙ୍କୁ ପ୍ରାପ୍ତ ହେଉ। ଇନ୍ଦୁ ଇନ୍ଦ୍ର ପାଇଁ ଶୁଦ୍ଧିତ, ଦେବତାମାନେ କହିଛନ୍ତି; ସେ ବାଣୀର ନାଥ, ଯଜ୍ଞର ନିୟନ୍ତା, ସମସ୍ତ ଶକ୍ତିର ଅଧିପତି। ହଜାର ଝରଣା ସହିତ, ସୋମ ଶୁଦ୍ଧିତ; ସମୁଦ୍ର, ବାଣୀ ଅନ୍ୱେଷଣ କରୁଛି; ସୋମ ଧନର ନାଥ, ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ସହଚର ପ୍ରତିଦିନ। ଏହି ପୂଷଣ, ଧନ ଓ ଭାଗ୍ୟ ଦାତା, ସୋମ ଶୁଦ୍ଧିତ ହୋଇ ବହୁଛନ୍ତି; ସମସ୍ତ ସମ୍ପଦର ନାଥ, ସେ ସ୍ୱର୍ଗ ଓ ପୃଥିବୀକୁ ପ୍ରକାଶ କରିଛନ୍ତି। ପ୍ରିୟ, ଉତ୍ସାହିତ ଗାଈମାନେ ଉତ୍ସାହ ପାଇଁ ଦୌଡ଼ିଆସିଛନ୍ତି; ପ୍ରବାହିତ ଓ ଶୁଦ୍ଧିତ ସୋମମାନେ ନିଜ ମାର୍ଗରେ ଚାଲି, ତାରା ଅଗ୍ରସର। ହେ ଶୁଦ୍ଧିକରଣ କର୍ତ୍ତା, ସେଇ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ମହିମା ଆଣ, ଯାହା ଦ୍ୱାରା ତୁମେ ପଞ୍ଚ ଜନକୁ ଅତିକ୍ରମ କର, ଯାହା ଦ୍ୱାରା ଆମେ ଧନ ଜିତିପାରିବା। ଶୁଦ୍ଧିତ ସୋମ ଝରା ଆମ ପାଇଁ ବହୁଛି, ଉପାସନାର ଉପାୟ ଦେଉଛି; ମିତ୍ର, ଭଲରେ ଚିପିଦିଆଯାଇଥିବା, ନିର୍ମଳ, ନିଜ ପ୍ରଭାରେ ଅବିଚଳ। ଚଟାଣ ଦ୍ୱାରା ଭଲରେ ଚିପିଦିଆଯାଇ, ଗାଈର ଚର୍ମ ଉପରେ ବିସ୍ତୃତ; ସମସ୍ତ ଦିଗରୁ ଆମକୁ ପୋଷଣ ଦିଅନ୍ତୁ, ଧନ ଦାନ କରନ୍ତୁ। ଏହି ଶୁଦ୍ଧିତ, ପ୍ରଜ୍ଞାବାନ ସୋମମାନେ ମୁଣ୍ଡ ଉଚ୍ଚ କରି ଚାଲନ୍ତି; ସୂର୍ଯ୍ୟ ପରି ଦୀପ୍ତିମାନ, ଘୃତରେ ଚଳମାନ ଓ ଅବିଚଳ। ମର୍ତ୍ୟ ଏହି ସୋମ ପିଷକଙ୍କ ବାଣୀକୁ ଅବହେଳା ନ କରନ୍ତୁ; ଅନ୍ୟାୟୀ କୁକୁରକୁ ଦୂର କର, ଭୃଗୁମାନେ ଯେପରି ଦାନବକୁ ଧ୍ୱଂସ କରିଥିଲେ। ଉଷାକାଳେ ଅନୁସୂତି, ପିତାମାତାଙ୍କ ଆଞ୍ଚଳରେ ପୁଅ ପରି ବିସ୍ତୃତ; ସେ ପ୍ରେମିକ ପରି ନାରୀଙ୍କୁ, ବରପରି ବଧୂ ଗୃହକୁ ଶୀଘ୍ର ଚାଲିଯାଏ।