ବିପଦର ସମୟରେ, ଏହି ପ୍ରଭାବଶାଳୀ ସୋମ ଦେବତାଙ୍କର ନାମ ବଡ଼ ମହାନ ହୁଏ। ହେ ଶୁଧ୍ଧ ସୋମ ରସ, ତୁମେ ଝିଲିକ କିମ୍ବା ଚିରା ମଧ୍ୟରେ ବିଚ୍ଛିନ୍ନ ହେଉନି। ସେ ଗୁପ୍ତ ଥିବାମାନେକୁ ଶାନ୍ତ କରିଦେଲେ, ଶତ୍ରୁମାନେକୁ ସମ୍ମିଳିତ କରିଦେଲେ, ଅବିବେକୀମାନେକୁ ଦୂର କରିଦେଲେ। ଶୁଧ୍ଧ ହୋଇ, ସୋମ ତିନିଟି ବିସ୍ତୃତ ଛାନି ମାଧ୍ୟମରେ ପାର୍ ହୁଏ, ଏକା ଏକା ଭାବେ ବହିଯାଏ। ତୁମେ ଭାଗ, ଉପହାର ଦାତା, ଦାନଶୀଳଙ୍କ ପାଇଁ ମଘବନ୍, ହେ ସୋମ। ଏହି ପ୍ରଜ୍ଞାବାନ ସୋମ, ସମସ୍ତ ଜ୍ଞାନର ଅଧିକାରୀ, ଶୁଧ୍ଧ ହୋଇଛନ୍ତି, ସମସ୍ତ ବିଶ୍ୱର ରାଜା। ସୋମର ଝରଣା ଏକତ୍ର ହୋଇ, ସଭାରେ କମ୍ପିତ ହୁଏ, ଅଚଳ ଆଶ୍ରୟକୁ ପହଞ୍ଚେ। ପ୍ରଭାବଶାଳୀ ଏବଂ ଅକ୍ଷୟ ଲୋକେ ସୋମର ଝରଣାକୁ ଚାପିଅନ୍ତି, ସେମାନେ କବିମାନେ ପରି ଉଚ୍ଚ୍ସ୍ୱରେ ଉଚ୍ଚାରଣ କରନ୍ତି, ଶ୍ରାଣପକ୍ଷୀ ପରି ନୁହେଁ। ପ୍ରଜ୍ଞାବାନମାନେ ଦଶ ଆଙ୍ଗୁଠିରେ ଏହାକୁ ଉତ୍ସାହିତ କରନ୍ତି, ଜଳର ରସରେ ଏହାର ଆକୃତିକୁ ଶୋଭିତ କରନ୍ତି। ହେ ପବିତ୍ର ସୋମ, ତୁମ ସହିତ ଆମେ ସଦା ବଳିଦାନର ସାର୍ଥକତା ବୁଝିପାରିବା। ମିତ୍ର, ବରୁଣ, ଅଦିତି, ସିନ୍ଧୁ, ପୃଥିବୀ ଓ ଦିଗ୍ଗଜ ଆମକୁ କ୍ଷତି ନଦିଅନ୍ତୁ। ହେ ଇନ୍ଦୁ, ଆମ ପାଇଁ ଅନେକ ରୂପରେ, ହଜାର ଆଧାରରେ, ଅପାର ଧନ ଆଣିଦିଅ, ଯାହା ସମସ୍ତକୁ ଜୟ କରେ। ଚାପିଯାଇ, ଏହି ଇନ୍ଦୁ ଅଜରାମର ଭାବେ ବହୁଥାଏ, ଯେପରି ରଥରେ ଆବରଣ ଥାଏ। ପାତ୍ରରେ ବସି, ତଳକୁ ଆସି, ତୁମେ ତୁମ ଝରଣାରେ ସମ୍ରକ୍ଷଣ କର। ଅପାର ଉତ୍ସାହରେ ଭରି, ଏହି ଇନ୍ଦୁ ଚାପିଯାଇ, ଅଜରାମର ଥାଏ। ବଳିଦାନରେ ଉପରକୁ ଉଠୁଥିବା ଝରଣା ଗାଈମାନେକୁ ଖୋଜି ଉଜ୍ୱଳ ହୁଏ। ହେ ଦେବ, ତୁମ ପାଇଁ ସେବା କରୁଥିବା ମର୍ତ୍ୟକୁ ସଦା ଧନ ଦିଅ। ହେ ଇନ୍ଦୁ, ତୁମେ ଶତ ରୂପରେ ହଜାର ଧନ ଦିଅ। ହେ ବୃତ୍ରନାଶକ, ଆମେ ତୁମର ଅନେକ ଆକାଙ୍କ୍ଷିତ ଧନର ସମ୍ପ୍ରସ୍ତ ନିକଟତମ ଭାଗୀ ହେବାକୁ ଚାହୁଁ। ଦଶ ଭଉଣୀ, ନିଜେ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ, ପାଥରରେ ଏକତ୍ରିତ ହୋଇ, ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ପ୍ରିୟ ଲହରୀକୁ ଭରି ପକାନ୍ତି। ସେମାନେ ସୁନାଳି ଓ ଗୌରବର୍ଣ୍ଣ ଏହି ସୋମକୁ ତାଙ୍କ ଝରଣାରେ ଶୁଧ୍ଧ କରନ୍ତି, ଯିଏ ସମସ୍ତ ଦେବତାଙ୍କ ସହିତ ଉତ୍ସାହରେ ଯାଉଛନ୍ତି। ସେ ଯେଉଁଠାରେ ଋଷିମାନେ ମହାନ ଖ୍ୟାତି ସ୍ଥାପନ କରିଛନ୍ତି, ହେ ସୁନାଳି ଓ ଗୌରବର୍ଣ୍ଣ, ତାଙ୍କ ସହଯୋଗରେ ତୁମେ ଆମକୁ ସୁରକ୍ଷିତ କର। ତୁମ ବଳିଦାନରେ, ହେ ଇନ୍ଦୁ, ପୃଥିବୀ ଓ ଦିଗ୍ଗଜ ଉଦ୍ଭବ ହେଲେ; ଦେବ ଓ ଦେବୀ, ପର୍ବତବାସୀ, ସବୁବେଳେ ଅଗ୍ରଗାମୀ, ଶବ୍ଦରେ ପ୍ରଭାବଶାଳୀ। ହେ ସୋମ, ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ପାଇଁ, ବୃତ୍ରନାଶକଙ୍କ ପାଇଁ, ବଳିଦାନକାରୀ ପୁରୁଷ ପାଇଁ, ଦେବତାଙ୍କ ପାଇଁ ତୁମେ ପରିବାହିତ ହୁଅ। ପୁରୁଣା ସୋମମାନେ, ପ୍ରଭାତରେ ଶୁଧ୍ଧିକାରୀରେ ବହିଥିଲେ; ସେମାନେ ସକାଳେ ଅଧିକ ଭାବରେ ଉତ୍ସାରିତ ହେଲେ, ଅଜ୍ଞାତ ରୂପେ। ଏହି ବିସ୍ତୃତ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ସୋମକୁ, ହେ ବନ୍ଧୁମାନେ, ଆମେ ଏବଂ ତୁମେ, ଋଷିମାନେ, ଉପଭୋଗ କରିବା। ଶକ୍ତିର ସୁଗନ୍ଧ ପାଉ, ପ୍ରଭାବର ଧନ ପାଉ। ଗୌରବର୍ଣ୍ଣ ଓ ପ୍ରବଳ ସୋମ ପାଇଁ ସେମାନେ ଶକ୍ତି ବିସ୍ତାର କରନ୍ତି; ମହାନମାନେ ଅପ୍ରେସିତ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ଝରଣାକୁ ନେଇ ତାଙ୍କୁ ଅଗ୍ରଭାଗରେ ବୁନନ୍ତି। ତା’ପରେ, ରାତିରେ ଶୋଭିତ ହୋଇ, ପୁରସ୍କାର ବାହାରିଯାଏ; ବିବସ୍ୱତଙ୍କ ଚିନ୍ତା ଗୌରବର୍ଣ୍ଣକୁ ଆଗେ ବଢ଼ାଇ ଦିଏ। ଅମେ ଏହି ଉତ୍ସାହକୁ ଶୁଧ୍ଧ କରୁ, ଯାହା ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ପାଇଁ ସବୁଠାରୁ ପ୍ରିୟ, ଯାହା ଗାଈମାନେ ତାଙ୍କ ଥଣ୍ଡରେ ଧରିଥିଲେ, ପୂର୍ବରୁ ଓ ବର୍ତ୍ତମାନରେ, ହେ ଋଷିମାନେ। ପୁରୁଣା ଗୀତରେ ଶୁଧ୍ଧ ହୋଇଥିବା ସୋମକୁ ସେମାନେ ପ୍ରଶଂସା କରିଛନ୍ତି; ଦେବତାଙ୍କ ନାମ ଧାରଣ କରିଥିବା ପ୍ରେରଣାଦାୟିନୀ ଚିନ୍ତାମାନେ ମଧ୍ୟ ଆନନ୍ଦ କରିଛନ୍ତି। ଅଜରାମର ଝରଣାରେ ବହୁଥିବା ସେହି ପ୍ରଭାବଶାଳୀକୁ ସେମାନେ ଶୁଧ୍ଧ କରନ୍ତି; ଦୂତ ପରି, ଆଗକୁ ଦୃଷ୍ଟି ରଖି, ପ୍ରଜ୍ଞାବାନମାନେ ତାଙ୍କୁ ନିର୍ଦ୍ଦେଶନା କରନ୍ତି। ଶୁଧ୍ଧ ହୋଇ, ଅତି ମଦକର, ସୋମ ପାତ୍ରରେ ବସିଯାଏ; ଏକ ଉନ୍ମୁକ୍ତ ବଳଦ ପରି, ସ୍ୱାମୀ ବାଣୀ ଓ ବୁଦ୍ଧିକୁ ପ୍ରେରିତ କରନ୍ତି। ଦକ୍ଷତାରେ ଶୁଧ୍ଧ ହେଉଛନ୍ତି, ଦେବତାଙ୍କ ପାଇଁ ଚାପିଯାଇଛନ୍ତି; ପରିବାହିତ ହେଲେ, ସେ ବଡ଼ ଜଳରେ ଅନ୍ତର୍ଗତ ହୁଅନ୍ତି। ଚାପିଯାଇ, ହେ ଇନ୍ଦୁ, ମନୁଷ୍ୟମାନେ ତୁମକୁ ଛାନି ମାଧ୍ୟମରେ ନେଇଯାନ୍ତି; ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ପାଇଁ ସବୁଠାରୁ ଉତ୍ସାହଦାୟକ, ପାତ୍ରରେ ବସିଯାଅ। ସତ୍ୟବାନମାନେ ତୁମକୁ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ପ୍ରିୟ ଆନନ୍ଦ ପାଇଁ ଡାକନ୍ତି; ମାଆମାନେ ନବଜାତ ବଛାକୁ ଚାଟିବା ପରି, ସେମାନେ ନବଜାତକୁ ମମତା କରନ୍ତି। ଶୁଧ୍ଧ କର, ହେ ଇନ୍ଦୁ, ଦ୍ୱିଗୁଣ ଶକ୍ତି ଧନ ଦିଅ; ଉପାସକଙ୍କ ଘରେ ସମସ୍ତ ଧନକୁ ପୋଷଣ କର। ତୁମେ ମନ ସହିତ ଯୋଗାଯୋଗ କରିଥିବା ବୁଦ୍ଧିକୁ ମୁକ୍ତ କର, ବଜ୍ରରେ ବର୍ଷା ପରି; ହେ ସୋମ, ଭୂମି ଓ ଦିଗ୍ଗଜ ଧନକୁ ପୋଷଣ କର। ଚାପିଯିବା ଝରଣା ପରି, ତୁମ ଧାରା ଦୃତ ଭାବେ ବହିଯାଏ; ଦୌଡ଼ୁଥିବା ଘୋଡ଼ା ପରି, ଛାନି ମାଧ୍ୟମରେ ଚଳା। ନିଷ୍ଠା, ଦକ୍ଷତା, ଆମ ପାଇଁ, ହେ ପ୍ରଜ୍ଞାବାନ ସୋମ, ତୁମ ଝରଣାରେ ଶୁଧ୍ଧ କର; ଇନ୍ଦ୍ର, ମିତ୍ର, ବରୁଣଙ୍କ ପାଇଁ ଚାପିଯାଅ। ଶକ୍ତି ଦାତା, ଛାନିରେ ତୁମ ଝରଣାରେ ଶୁଧ୍ଧ କର, ଚାପିଯାଇଥିବା ସୋମ; ଇନ୍ଦ୍ର, ବିଷ୍ଣୁ, ଦେବତାଙ୍କ ପାଇଁ, ସବୁଠାରୁ ମଧୁର। ମାଆମାନେ ତୁମେ ଗୌରବର୍ଣ୍ଣକୁ ଛାନିରେ ମମତା କରନ୍ତି, ହେ ପବିତ୍ର; ଗାଈ ନବଜାତ ବଛାକୁ ପୋଷଣ କରିବା ପରି, ତୁମେ ତୁମ ପଥରେ ପବିତ୍ରତା ଦିଅ। ପବିତ୍ର, ତୁମେ ବଡ଼ ଖ୍ୟାତି ସହିତ, ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ କିରଣରେ ଯାଉଛ; ଉପାସକଙ୍କ ଘରେ ଶତ୍ରୁ ଶକ୍ତିକୁ ଦଳନ କର। ବଡ଼ ବ୍ରତ ଧାରଣ କରି, ତୁମେ ଆକାଶ ଓ ପୃଥିବୀକୁ ଆଲିଙ୍ଗନ କର; ତୁମ ମହିମାରେ ଆବରଣକୁ ମୁକ୍ତ କର। ନେତାମାନେ ସୋମକୁ ଚାପିବା ପାଇଁ ପ୍ରସ୍ତୁତ କରନ୍ତୁ, ଆନନ୍ଦ ପାଇଁ; ବନ୍ଧୁମାନେ, ଦୀର୍ଘ ଜିଭ ଥିବା କୁକୁରକୁ ଦୂର କର। ଝରଣା ଓ ଅଗ୍ନି ସହିତ ଯିଏ ଚାପିଯାଏ—ଇନ୍ଦୁ, ଘୋଡ଼ା ପରି, କାର୍ଯ୍ୟ ପାଇଁ ଯୋଗ୍ୟ। ପୁରୁଷମାନେ ସେହି କ୍ରୋଧ ହୀନ, ସାର୍ବଜନୀନ ଜ୍ଞାନ ସହିତ ସୋମକୁ ଆଗକୁ ଯାନ୍ତି; ପାଥରରେ ବଳିଦାନକୁ ଉତ୍ସାହିତ କରନ୍ତି। ଚାପିଯାଇଥିବା ସବୁଠାରୁ ମଧୁର ସୋମମାନେ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ ଆନନ୍ଦିତ କରନ୍ତି; ଛାନି ହୋଇ, ସେମାନେ ବହୁଥାନ୍ତି, ତୁମର ଆନନ୍ଦ ଦେବତାଙ୍କୁ ପହଞ୍ଚୁ।