ସୋମ ରସ ପ୍ରକୋପିତ ହୋଇ ଦୁଧରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ, ମଧୁର ତରଳ ଚାଲିଯାଉଛି, ମଧୁରତା ଦେଇ ପବିତ୍ର ହେଉଛି, ଏବଂ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ପାଇଁ ପ୍ରବାହିତ ହେଉଛି। ଏହି ସୋମ ରସ ଉତ୍ସାହ ଦେଇ, ଶତ୍ରୁଙ୍କୁ ତୀବ୍ର ଘାତ ଦେଇ, ଦେଉଥିବା ଭାଣ୍ଡରେ ଚକ୍ରକାରୀ ଭାବରେ ପ୍ରବାହିତ ହୁଏ, ଗୋମାନ୍ୟଙ୍କ ପାଇଁ ଚିପି ଦିଆଯାଇଛି। ଆଶୀର୍ବାଦିତ, ଏହି ତରଳ ଆମ ପାଇଁ ଭଲପଥରେ ଚଲିଯାଉଛି, ସହଜ ରାସ୍ତାକୁ ବିସ୍ତାର କରୁଛି, ହଥୌଡ଼ାର ନିମନ୍ତେ ସମସ୍ତ ଅପବିତ୍ରତା କୁ ଭଙ୍ଗ କରି, ଅଟୁଟ ଶିଖର ଉପରେ ପ୍ରବାହିତ ହୁଏ। ସୋମ ଆମ ପାଇଁ ଆକାଶରୁ ପ୍ରଚୁର, ପୋଷଣ ଦେଇଥିବା ଦେବୀୟ ବର୍ଷା ଭରି ଦିଅନ୍ତୁ, ଦୀର୍ଘ ସୁଖ ଦିଅନ୍ତୁ। ଶିଳ୍ପୀ, ମନ, ଗୀତ, କିମ୍ବା ଶ୍ରେଷ୍ଠ ବାଣୀ ଧର୍ମାନୁସାରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରିବାବେଳେ, ଗୋମାନ୍ୟ ସୋମ ରସକୁ ଭାଣ୍ଡରେ ଆଣି ଦିଅନ୍ତି। ଦାନଶୀଳ, ଦେବୀୟ ସୋମ ଦେବତାଙ୍କ ପାଇଁ ଦାନ ଦେଇ, ନିଜକୁ ପବିତ୍ର କରି, ଏହି ଦେଉଥିବା ଦେଶର ରାଜା ହେବା ସହିତ ଦଶ ରଶ୍ମିରେ ଆମକୁ ପ୍ରଚୁର କରିଦିଅନ୍ତି। ପବିତ୍ର ସୋମ ଦେବତା ଏହି ଦୁଇ ଜଗତର ରାଜା ହେଇଥିବା ସହିତ ଦେବତା ଓ ମାନବଙ୍କ ପାଇଁ ଦୃଶ୍ୟମାନ ହୁଏ। ତିନି ରାସ୍ତାରେ ଏହା ଅତି ଶୀଘ୍ର ଗୋଡ଼ା ଭଳି ଇନ୍ଦ୍ର ଓ ବାୟୁଙ୍କ ପଥରେ ଆଗେଇଯାଏ। ସୋମ ଆମ ପାଇଁ ପ୍ରବାହିତ ହୁଏ, ଦୀର୍ଘ ସ୍ଥାୟୀ ଶକ୍ତି ଓ ସମୃଦ୍ଧି ଦିଅନ୍ତୁ, ଦେବତାଙ୍କ ପାଇଁ ଯଜ୍ଞଯୋଗ୍ୟ ହୋଇ, ଦିବ୍ୟ ପ୍ରୀତି ଦିଅନ୍ତୁ। ସୋମ ଦେବତା ଦେବତାଙ୍କ ପାଇଁ ନିଜକୁ ପବିତ୍ର କରି, ଦୁଇ ଜଗତକୁ ଉତ୍ତମ ସ୍ଥାନରେ ପବିତ୍ର କରନ୍ତି। ଆମ ସୋମ ଏକ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଗୋଡ଼ା, ବଳିୟା ଷାଣ୍ଡା, ଭୟଙ୍କର ସିଂହ, ମନରୁ ବେଗୁ ଏହି ସୋମ ତତ୍କ୍ଷଣାତ ପଥରେ ପ୍ରବାହିତ ହୁଏ। ଶତ ନଦୀ, ଦେବତାଙ୍କ ପୁତ୍ର, ପ୍ରବାହିତ ହୁଏ; ଋଷିମାନେ ସୋମକୁ ହଜାର ଶକ୍ତିରେ ପବିତ୍ର କରନ୍ତି। ସୋମ ଆକାଶରୁ ପ୍ରବାହିତ ହୁଏ, ବୃହତ୍ ସମୃଦ୍ଧିର ଆଗ୍ରଦୂତ ହୁଏ। ଏହି ରସ ଏକ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ରାଜା, ନଦୀର ପ୍ରବାହ ଭଳି, ମିତ୍ରଙ୍କୁ କମି ଦେଇନାହିଁ। ପୁତ୍ର ଭଳି ପିତାଙ୍କୁ କାର୍ଯ୍ୟରେ ଅନୁସରି, ସୋମ ଏହି କୁଳର ବିଜୟ ପାଇଁ ପ୍ରବାହିତ ହୁଏ। ମଧୁର ପ୍ରବାହ ସମସ୍ତ ବାଧାକୁ ଅତିକ୍ରମ କରି ପ୍ରବାହିତ ହୁଏ; ସୋମ ନିଜକୁ ପବିତ୍ର କରି, ଗୋମାନ୍ୟଙ୍କ ଆଶ୍ରୟ, ସୂର୍ୟକୁ ସୃଜନ କରି, ଏହାକୁ ସ୍ତୁତିରେ ପୂରଣ କରିଥାଏ। ସୋମ ଅମୃତତାର ପଥକୁ ଅନୁସରି, ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ହୋଇ ଅମୃତ ଆଶ୍ରୟରେ ଚମକିଉଠି; ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ପାଇଁ ପ୍ରବାହିତ ହୁଏ, ଋଷିମାନଙ୍କ ଚିନ୍ତା ଓ ଉଚ୍ଚାରଣକୁ ଉତ୍ତେଜିତ କରି। ଦେବୀୟ ସୋମ ଏକ ଚମତ୍କାର ବିହଙ୍ଗ ଭଳି ଉପରୁ ଦେଖୁଛି, ଦେବତାଙ୍କ ସେବାରେ କାର୍ଯ୍ୟରେ ପ୍ରବାହିତ ହୁଏ, ଭାଣ୍ଡରେ ପ୍ରବେଶ କରି, ସୂର୍ୟର ରଶ୍ମିକୁ ଆସନ୍ତି। ଅଗ୍ନି ତିନି ଶବ୍ଦ ଦେଇଥାଏ, ସତ୍ୟର ପ୍ରେରଣା, ପୂଜାରୀର ଜ୍ଞାନ; ଗୋମାନ୍ୟ ନିଜ ମାଲିକଙ୍କୁ ଦେଖିବାକୁ ଯାଆନ୍ତି, ଚିନ୍ତା ସୋମ ପାଇଁ ଆଗ୍ରହ କରି। ଗୋମାନ୍ୟ, ଦୁଧ ଦେଇଥିବା ଗୋମାନ୍ୟ, ଉତ୍ସୁକ ହୋଇ ସୋମ ପାଇଁ ଯାଆନ୍ତି; ଋଷିମାନେ ଚିନ୍ତାରେ ସୋମକୁ ଅନ୍ବେଷଣ କରନ୍ତି। ଚିପି ଦିଆଯାଇଥିବା ଓ ପବିତ୍ର ହୋଇଥିବା ସୋମ ସ୍ପଷ୍ଟ ହେଉଛି; ସୋମରେ ହୃଦୟର ଶବ୍ଦ, ତୃଷ୍ଟୁଭ୍ ମନ୍ତ୍ର ନବୀକୃତ ହୁଏ। ଏହିପରି, ସୋମ ଆମ ପାଇଁ ପ୍ରବାହିତ ହୁଏ, ପବିତ୍ର ହୋଇ, ଭଲ ଫଳ ଆଣିଦିଅନ୍ତୁ। ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ ତୁମର ଶବ୍ଦରେ ଶକ୍ତି ଦିଅ, ଉଚ୍ଚାରଣ ଉତ୍ପନ୍ନ କର, ପ୍ରଚୁରତା ଦିଅ। ପବିତ୍ର ସୋମ ଉତ୍ସୁକ ହୋଇ ଆଲୋଚନାରେ ବସିଥାଏ; ପୂଜାରୀମାନେ ଦକ୍ଷ ହୋଇ ସୋମକୁ ଚିପି ଦିଅନ୍ତି, ଦୁଇ ପାଥର ଉତ୍ସାହରେ ଚିପି ଦିଅନ୍ତି। ପବିତ୍ର ସୋମ ସୂର୍ୟର ଆଶ୍ରୟକୁ ଆସି, ଦୁଇ ଜଗତକୁ ପୂରଣ କରିଥାଏ; ପ୍ରିୟମାନେ ଉତ୍ସାହ ଦେଇ, କାମକୁ ଦାନ କରିଥାଏ। ସୋମ, ବୃଦ୍ଧି ଦେଇ, ପୋଷଣ କରି, ପବିତ୍ର ହୋଇ, ଆମକୁ ଆଲୋକର ଆଶୀର୍ବାଦ ଦିଅନ୍ତି। ପୁରୁଣା ପିତୃମାନେ ଏହି ଆଲୋକ ଓ ପଥ ଜାଣି, ପାଥରକୁ ଆଗେଇ ଜାଇଥିଲେ। ସମୁଦ୍ରର ଅଜୟ ସୋମ ଆରମ୍ଭରେ ନିୟମ ସ୍ଥାପନ କରି, ସନ୍ତାନ ଉତ୍ପନ୍ନ କରି, ଜଗତର ରାଜା ହୋଇଥିଲେ; ଶକ୍ତିଶାଳୀ ବୃଷଭ ସୋମ ପବିତ୍ର ଝାଲରେ ବଡ଼ ହୋଇଥିଲେ, ଚିପି ଦିଆଯାଇଥିବା ତରଳ ଫିଲ୍ଟରରେ ପ୍ରକୋପିତ ହୋଇଥିଲେ। ଏହି ବଡ଼ ସୋମ, ମହାମୃଗ, ଜଳର ଅଣୁଭବ ଭଳି ଦେବତାଙ୍କୁ ଚୟନ କରି, ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ ଶକ୍ତି ଦେଇ, ତରଳ ରସ ସୂର୍ୟରେ ଆଲୋକ ଉତ୍ପନ୍ନ କରିଥିଲେ। ବାୟୁ, ମିତ୍ର, ବରୁଣ, ମାରୁତ ଦେବତା, ଦେବତାମାନେ, ଦିବ୍ୟ ସୋମ, ଆପଣମାନେ ଆନନ୍ଦ ଅନୁଭବ କରନ୍ତୁ। ସୋମ ତିକ୍କା ହୋଇ, ବାକା ରାସ୍ତାକୁ ନଷ୍ଟ କରି, ଶତ୍ରୁ ଓ ରୋଗକୁ ଦୂର କରି, ଦୁଧର ପ୍ରଚୁରତାରେ ପ୍ରବାହିତ ହୁଏ; ଏହି ସୋମ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ଅଂଶ, ଆମେ ତାଙ୍କ ମିତ୍ର। ସୋମ ମଧୁର ପାନ, ଧନର ଉତ୍ସ, ବୀର ଏବଂ ଭାଗ ଭଳି, ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ ଆନନ୍ଦ କରାନ୍ତୁ; ସମୁଦ୍ରରୁ ଧନରେ ପ୍ରବାହିତ ହୁଏ। ସୋମ ଚିପି ଦିଆଯାଇ, ଦ୍ରୁତ ଗୋଡ଼ା ଭଳି ଏହି ପଥରେ ତ୍ୟାଗ କରି ନାହିଁ, ନିଜ ସ୍ଥାନରେ ବସି, ଗୋମାନ୍ୟ ଓ ସାଥୀମାନେ ସହିତ ପ୍ରବାହିତ ହୁଏ। ଏହି ସୋମ, ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ପାଇଁ ପବିତ୍ର ହୋଇ, ଜ୍ଞାନୀ, ଶକ୍ତିଶାଳୀ, ଉତ୍ସୁକ, ଚମକିଲା ଦୃଷ୍ଟି, ସତ୍ୟ ଶକ୍ତି ରଥୀ, ଦେବତାଙ୍କୁ ଉତ୍ସର୍ଗ କରିଥାଏ। ପ୍ରାଚୀନ ଶକ୍ତିରେ ପବିତ୍ର ହୋଇ, ତିନି ଆଶ୍ରୟରେ ଶୋଭା ପାଇ, ଜଳରେ ପୂଜାରୀ ଭଳି ଚାଲିଯାଉଛି। ଏବେ, ଦେବତା ରଥୀ, ସୋମ ଆମ ପାଇଁ ଭାଣ୍ଡରେ ପବିତ୍ର ହୋଇ ପ୍ରବାହିତ ହୁଏ; ଜଳରେ ସବୁଠାରୁ ମଧୁର, ମାଧୁର୍ୟ ଭରି, ସତ୍ୟରେ ନିଶ୍ଚିତ, ସବିତାର ଭଳି ତତ୍ତ୍ୱ ଶୁଦ୍ଧ। ପ୍ରଶଂସିତ ହୋଇ, ସୋମ ବାୟୁ, ମିତ୍ର, ବରୁଣ, ଚତୁର, ରଥପ୍ରିୟ, ଇନ୍ଦ୍ର, ଶକ୍ତିଶାଳୀ, ବଜ୍ରଧାରୀଙ୍କୁ ଆସନ୍ତି। ଖୁବ୍ ଶୋଭା ପୋଷାକ, ଉତ୍ତମ ଗୋ, ଶୋଭାମୟ ସୁନା, ରଥବାହୀ ଗୋଡ଼ା, ଦେବୀୟ ସୋମ ଆମ ପାଇଁ ଆସନ୍ତି। ସୋମ ଆମ ପାଇଁ ଦେବୀୟ ଧନ ଆଣନ୍ତି, ପବିତ୍ର ହୋଇ ସମସ୍ତ ଭୂତଳ ଆଣନ୍ତି; ଏହି ଧନ ଆମେ ଜମଦଗ୍ନି ଭଳି ଉପଲବ୍ଧ କରିପାରିବା। ଏହି ପଥରେ, ସୋମ ଏହି ଧନକୁ ପ୍ରବାହିତ କର; ତରଳ ଏହି ଝିଲିକାରେ ଶୁଷ୍କ ହେବା ଦିଅନାହିଁ; ଏଠାରେ ଧଳା ଏକଟି, ପବନ ଦ୍ୱାରା ଚଳିତ, ଦାନଶୀଳକୁ ମାନବ ଦେଇପାରିବା।