ଏହି ଅଦ୍ଭୁତ କଥାରେ, ଆମେ ଦେଖୁଛୁ ଯେ କିପରି ଦେବତାମାନେଙ୍କୁ ସମ୍ମାନ ଦେବା ପାଇଁ ଓ ବୃହତ୍ ସମୃଦ୍ଧି ଲାଗି ଶୁଦ୍ଧ ସୋମ ରସ ଚାପାଯାଉଛି। ଏହି ସୋମ ଏତେ ମଧୁର ଭାବରେ ବହୁଛି, ସମସ୍ତ ପ୍ରତିବନ୍ଧକୁ ଅତିକ୍ରମ କରି, ଦେବତାଙ୍କ ପାଇଁ ପାତ୍ରରେ ବସିବାକୁ ଚାହେ। ଏହି ଶୁଦ୍ଧ ତନ୍ତୁ ଦେବତାଙ୍କ ସହ ମିତ୍ରତା କରି, ହଜାର ଧାରାରେ ଉଲ୍ଲାସ ଦେଇ ବହୁଛି। ମନୁଷ୍ୟମାନେ ତାଙ୍କୁ ସ୍ତୁତି କରନ୍ତି, ସେ ପୁରାତନ ପଥ ଅନୁସରଣ କରି, ବଡ଼ ଶୁଭ ଲାଗି ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ପାଖକୁ ପହଞ୍ଚିଯାଏ। ସୋମ ଶୁଦ୍ଧ ହୋଇ, ଶ୍ରୀ ଓ ସ୍ତୁତି ଲାଗି ଦ୍ରୁତ ଗତିରେ ଚାଲିଯାଏ। ଏହି ଉଲ୍ଲାସ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ପାଖକୁ ପହଞ୍ଚିବାକୁ ଚାହେ, ଏବଂ ସେ ଦେବତାମାନେ ସହିତ ଦାନ ରଥରେ ଆସନ୍ତି, ଆମକୁ ନିତ୍ୟ ଆଶୀର୍ବାଦ ଦେଇ ସୁରକ୍ଷା କରନ୍ତି। ବିଦ୍ୱାନ ଉଶନାସଙ୍କ ପରି ସୋମ ଦେବତା ଦେବତାମାନେଙ୍କ ଉତ୍ପତ୍ତିକୁ ଉଦ୍ଘାଟିତ କରନ୍ତି। ସେ ଦୃଢ଼ ଏବଂ ଶୁଦ୍ଧ ହୋଇ, ଦୀପ୍ତିମାନ ଶୂକର ପରି ଗର୍ଜନା କରି ଶକ୍ତିରେ ଚାଲିଯାନ୍ତି। ବଳଶାଳୀ ହଂସମାନେ ଆସିଛନ୍ତି, ତାଙ୍କର ଇଛା ପୂରଣ ହୋଇଛି। ବଳିଷ୍ଠ ବଳଦମାନେ ମଧ୍ୟ ଆସିଛନ୍ତି। ମିତ୍ରମାନେ ସୋମ ଚାପିବା ଉପରେ ଆଲୋଚନା କରନ୍ତି, ଏବଂ ତାଙ୍କର ଅସହ୍ୟ ଧ୍ୱନି ସହିତ ସୋମ ଧାରା ତରଳ ହେଉଛି। ସୋମ ଅପାର ସ୍ତୁତିରେ ଦୌଡ଼ିଯାଏ, ଗାଈମାନେ ତାଙ୍କର ଖେଳ ଗଣନା କରିପାରନ୍ତି ନାହିଁ। ତୀକ୍ଷ୍ଣ ଶିଙ୍ଗ ଦ୍ୱାରା ତିନିଏ, ଦିନରେ ଦୃଶ୍ୟମାନ ଏବଂ ରାତିରେ ଶୁଦ୍ଧ ରୂପେ ଥାଏ। ଉତ୍ସାହୀ ସୋମ ଧାରା ଗାଈମାନେ ପାଇଁ ବହୁଛି, ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ପାଇଁ ଚାପିବା ସୋମ ଶକ୍ତି ଓ ଉଲ୍ଲାସ ଦେଉଛି। ସେ ଦୈତ୍ୟଙ୍କୁ ନାଶ କରେ, ଶତ୍ରୁଙ୍କୁ ଦୂର କରେ, ଏବଂ ମାନବମାନେଙ୍କୁ ରାସ୍ତା ଦେଉଛି, ସେ ଲୋକଙ୍କ ରାଜା। ପାହାଡ଼ରୁ ଦୁଧ ଯେପରି ବହେ, ସୋମ ପାଥର ଦ୍ୱାରା ଚାପି ମଧୁ ମିଶି, ଉଲ୍ଲାସ ଦେଉଛି, ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ମିତ୍ରତାରେ ଆନନ୍ଦ ପାଉଛି। ଶୁଦ୍ଧ ସୋମ ନିଜ ମୂଳ ତତ୍ତ୍ୱ ସହ ବହି ଦେବତାମାନେଙ୍କୁ ପ୍ରିୟ ଜିନିଷ ଭରି ଦେଉଛି। ଶିର ଉପରେ ଦଶ ଧାରା ବିସ୍ତାର କରି, ସୋମ ବ୍ୟବସ୍ଥିତ ଭାବେ ଆପଣଙ୍କୁ ଆବୃତ କରେ। ଶକ୍ତିଶାଳୀ ରକ୍ତିମ ସୋମ ତୀବ୍ର ଧ୍ୱନି କରି, ପୃଥିବୀ ଓ ଆକାଶକୁ କମ୍ପିତ କରେ। ଯୁଦ୍ଧରେ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ଅଗ୍ନି ପରି ଶୁଣାଯାଏ, ସଚେତନ ଭାବରେ ଗର୍ଜନା କରେ। ଦୁଧ ଓ ରସରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ହୋଇ, ସୋମ ମଧୁର ଧାରାକୁ ଉତ୍ପ୍ରେରିତ କରେ, ଏବଂ ଶୁଦ୍ଧ ହୋଇ ଇନ୍ଦ୍ର ପାଇଁ ବିସ୍ତାରିତ ହୁଏ। ଏହି ଉଲ୍ଲାସଦାୟୀ ସୋମ ଶତ୍ରୁଙ୍କୁ ବିନଶ୍ଟ କରି, ଜ୍ଵଳନ୍ତ ଧାରା ସହ ପାତ୍ରକୁ ବେସି ବହିଯାଏ। ଏହି ଦ୍ରବ୍ୟ ଆମ ପାଇଁ ଭଲ ରାସ୍ତା ତିଆରି କର, ସମସ୍ତ ଅପଶକ୍ତିକୁ ଭଙ୍ଗ କରି, ଅଡ଼ିଗ ପର୍ବତ ଉପରେ ଧାରା ଚାଲାଏ। ଏହି ଦେବ ଧାରା ଆମକୁ ଆକାଶ ରୁପୀ ବୃଷ୍ଟି ଦେଉ, ଆମକୁ ପୋଷଣ କରୁଥିବା, ଦୀର୍ଘ ସମୟ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଶୁଭ ଦେଉ। ତନ୍ତୁ ତଲାଶ କରୁଥିବା ବୁନକାର ପରି, ସୋମ ନିଜ ପରିଜନ ଓ ପବନକୁ ଖୋଜିଥାଏ। ହେ ପବିତ୍ରକର୍ତ୍ତା, ବନ୍ଧନ ଖୋଲ, ରାସ୍ତା ସିଧା କର, ଟେଢ଼ା ଦୂର କର। ଯୁବ ଦେବତା, ଶୁକ୍ଳ ରଙ୍ଗରେ ଗୃହପତି ଭାବେ ଦୃତ ଗତିରେ ଦୌଡ଼ିଯାଏ। ଉଲ୍ଲାସ ପାଇଁ ଦେବଜନିତ ସୋମ ଅଡ଼ିଗ ପର୍ବତ ଉପରେ ଧାରା ଚାଲାଏ। ହଜାର ଧାରା ଶୁଭ ଗନ୍ଧରେ ବହି, ଶକ୍ତି ଓ ବୀରତା ପାଇଁ ଚାଲିଯାଏ। ଯେଉଁମାନେ ଅନିୟନ୍ତ୍ରିତ, ଯୁଗ୍ମ ନଥିବା ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଘୋଡ଼ା ଭଳି, ସେମାନେ ପ୍ରତିଯୋଗିତାରେ ଦୌଡ଼ିଯାନ୍ତି। ଏହି ଦୀପ୍ତିମାନ ଧାରା ଦେବତାମାନେ ପାଇଁ ବହୁଛି, ସେମାନେ ପାନ କରିବାକୁ ଆସନ୍ତି। ଏହିପରି, ହେ ସୋମ, ଦେବ ଅନୁଗ୍ରହ ସହିତ ଆମ ପାଇଁ ବହ, ଆକାଶ ରୁ ଭାଣ୍ଡାରେ ଝର। ଆମକୁ ଆମେ ଚାହୁଁଥିବା ବଡ଼, ବୀର, ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଧନ ଦିଅ। କର୍ମ, ମନ, ଗୀତ, କିମ୍ବା ଶ୍ରେଷ୍ଠ ବାଣୀ ଧର୍ମ ଅନୁସାରେ କାମ କଲେ, ଗାଈମାନେ ପ୍ରିୟ ସୋମକୁ ଭାଣ୍ଡାରେ ଆଣି, ତାଙ୍କୁ ପାଇଁ ଉତ୍ସୁକ ହୁଅନ୍ତି। ଦାନଶୀଳ ଦେବ ସୋମ ଦେଉଛି, ତିନି ଶୁଦ୍ଧ ହୋଇ ସତ୍ୟ ପାଇଁ ନିଜକୁ ପବିତ୍ର କରନ୍ତି, ଜ୍ଞାନରେ ପ୍ରବୀଣ। ସେ ଉତ୍ପାଦନ ରାଜା ହୁଅନ୍ତି, ଦଶ କିରଣରେ ଆମକୁ ସମୃଦ୍ଧ କରନ୍ତି। ଶୁଦ୍ଧିକ୍ରମ ଦ୍ୱାରା ସୋମ ଦେବତା ଓ ମନୁଷ୍ୟମାନେଙ୍କ ରାଜା ହୁଅନ୍ତି, ଅମୃତ ଓ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ସୋମକୁ ଦେଉଛି। ତୁର୍କ ଘୋଡ଼ା ପରି, ଖ୍ୟାତି ଓ ସାଧନା ପାଇଁ ଇନ୍ଦ୍ର ଓ ବାୟୁଙ୍କ ପଥରେ ଚାଲ। ଶୁଦ୍ଧ ସୋମ, ଆମକୁ ହଜାର ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଧନ ଦିଅ, ଧନର ଦାତା ହୁଅ। ଦେବ ସୋମମାନେ ଆମ ପାଇଁ ଝରି, ଦୀର୍ଘ ସମୟ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଶକ୍ତି ଓ ଶୁଭ ଦିଅନ୍ତୁ। ସେମାନେ ଯଜ୍ଞଯୋଗ୍ୟ, ସମସ୍ତଙ୍କ ଉପକୃତି ପାଇଁ, ଦିବ୍ୟ ପୁରୋହିତଙ୍କ ପରି ଆନନ୍ଦ ଦିଅନ୍ତୁ। ଏଭଳି, ହେ ସୋମ, ଦେବତାମାନେ ପାଇଁ ନିଜକୁ ଶୁଦ୍ଧ କର, ବଡ଼ ନିବେଦନ ପାଇଁ, ଦେବପାନ ପାଇଁ ଉପଯୁକ୍ତ ହୁଅ। ଆମେ ତୁମର ସହଯୋଗୀ, ଦୁଇ ଜଗତକୁ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଥାନରେ ପବିତ୍ର କର। ଆମ ସୋମ ଦୃଢ଼ ଘୋଡ଼ା, ଯୁକ୍ତ ବଳଦ, ଭୟଙ୍କର ସିଂହ ଭଳି, ମନ ଠାରୁ ଶୀଘ୍ର। ସମ୍ପ୍ରସ୍ଥ ରାସ୍ତାରେ ବହ, ଆମକୁ ଆନନ୍ଦ ଦିଅ। ଶତଧାରା ଦେବଜନ୍ମା ସୋମ ବହୁଛି, ଋଷିମାନେ ହଜାର ଶକ୍ତିରେ ସୋମକୁ ଶୁଦ୍ଧ କରନ୍ତି। ସୋମ ଆକାଶରୁ ବହ, ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଧନର ଅଗ୍ରଗାମୀ ହୁଅ। ଦିବ୍ୟ ଧାରା ପରି, ଜ୍ଞାନୀ ରାଜା କ୍ଷୀଣ ନହୁଅନ୍ତି, ପୁତ୍ର ପିତାଙ୍କୁ ନେଇଯିବା ପରି, କର୍ମଦ୍ୱାରା ନିୟମିତ, ସୋମ ବଂଶର ବିଜୟ ପାଇଁ ବହ। ତୁମ ମଧୁର ଧାରା ଶୁଦ୍ଧ ହୋଇ ଅବରୋଧକୁ ଅତିକ୍ରମ କରି ବହିଛି। ସୋମ, ତୁମେ ଗାଈମାନେଙ୍କ ନିବାସ, ସୂର୍ଯ୍ୟକୁ ତୁମେ ତିଆରି କର, ହ୍ୟମ୍ନ ଭରି ଦେଉଛ। ତୁମେ ଅମୃତତା ପଥ ଅନୁସରଣ କର, ଦୀପ୍ତିମାନ ହୋଇ ଅମୃତ ନିବାସକୁ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ କର। ଇନ୍ଦ୍ର ପାଇଁ ଆନନ୍ଦରେ ବହ, ଋଷିମାନଙ୍କ ଚିନ୍ତା ଓ ଉଚ୍ଚାରଣକୁ ଉଦ୍ବୁଧ କର। ଦେବ ସୋମ ଦୀପ୍ତିମାନ ପକ୍ଷୀ ପରି ନିମ୍ନ ଦୃଷ୍ଟି ଦେଇ, ଦେବତାମାନଙ୍କ ସେବାରେ କାର୍ଯ୍ୟରେ ନଦୀଗୁଡ଼ିକୁ ପୂରଣ କରନ୍ତି। ସୋମ, ପାତ୍ରକୁ ପ୍ରବେଶ କର, ସୂର୍ଯ୍ୟର କିରଣକୁ ସ୍ପର୍ଶ କର। ଅଗ୍ନି ତିନି ଧ୍ୱନି ବିକୀରଣ କରେ, ଏହା ତତ୍ତ୍ୱ ଓ ପୁରୋହିତ ଜ୍ଞାନ। ଗାଈମାନେ ତାଙ୍କ ମାଲିକ ପାଖକୁ ଯାନ୍ତି, ଚିନ୍ତା ସୋମ ପାଖକୁ ଯାଏ।