ଏକ ପବିତ୍ର ଏବଂ ଦିବ୍ୟ ଉତ୍ସରୁ, ବିଜୟୀ ଶକ୍ତିରେ ନୂତନ, ହଜାର ଝରଣାରେ ଉତ୍ସାହିତ, ସୋମ ରସ ପ୍ରତିଯୋଗିତାରେ ପୁରସ୍କାରକୁ ପହଁଚିଲା। ଏହି ପବିତ୍ର ଶୋଧିତ ସୋମ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ପାଇଁ ତୟାରି ହୋଇ, ତାଙ୍କୁ ଉତ୍ସାହିତ କରି, ଝରଣା ଉପରେ ତରଙ୍ଗ ଉତ୍ପନ୍ନ କରି, ଗୋ ଓ ପୋଷଣ ଖୋଜିବାକୁ ଉଦ୍ୟତ ହେଲା। ପାତ୍ରରେ ପ୍ରେମମୟ, ଦିବ୍ୟ ବାୟୁରେ ଚାଳିତ, ସୋମ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ମଦିରା ପାଇଁ ଆନନ୍ଦ ଦେଇଥିଲା। ହଜାର ଝରଣା, ଶତ ପୁରସ୍କାର ସହିତ, ଏହି ରସ ଏକ ବୀରଙ୍କ ପରି ତାଙ୍କର ଦଳ ସହିତ ପ୍ରତିଯୋଗିତା ଜିତିଥିଲା। ପ୍ରାଚୀନ ଏବଂ ଧନଦାୟୀ ସୋମ ଜଳରେ ଜନ୍ମ ନେଇ, ପଥର ଉପରେ ଶୋଧିତ ହେଇ, ଶାପରୁ ରକ୍ଷା କରିଥିଲେ। ସେ ଜଗତର ରାଜା ହୋଇ, ପୁରୋହିତଙ୍କୁ ଏକ ଶ୍ରୁତି ଦେଇଥିଲେ। ସୋମ, ତୁମ ଦ୍ୱାରା ଆମର ପୂର୍ବଜମାନେ ପ୍ରବିଣ ମନେ, ପବିତ୍ର ହୋଇ, ତାଙ୍କର କାର୍ଯ୍ୟ କରିଥିଲେ। ଶତ୍ରୁଙ୍କୁ ଜିତି, ବାଧା ଅତିକ୍ରମ କରି, ମଘବନ୍ ହୋଇ, ବୀର ଓ ଅଶ୍ୱ ସହିତ ଆମ ପାଇଁ ରହ। ସେମାନେ ମନୁ ପାଇଁ ଶକ୍ତି ଦେଇ ଅନ୍ତରା ଦୂର କରିଥିଲେ, ମାର୍ଗ ଜଣା, ଧନ ଭରି, ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ସହିତ ଦୃଢ଼ ହୋଇ, ଅସ୍ତ୍ର ଉତ୍ପନ୍ନ କରିଥିଲେ। ସତ୍ୟରେ ମିଶି, ଜଳରେ ବସ୍ତ୍ର ପିନ୍ଧି, ଅଚଳ ଶିଖର ଉପରେ ଏହି ସୋମ ଝରିଲା। ଘୀରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ପାତ୍ରରେ ଅତ୍ୟନ୍ତ ମଦିରା, ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ପାନ ପାଇଁ ଉତ୍ସୁକ ହୋଇ ପ୍ରବେଶ କଲା। ଏହି ସୋମ ଦିବ୍ୟ ସଭାରେ ହଜାର ଶକ୍ତି ଓ ଶତ ଝରଣା ସହିତ ଆକାଶରୁ ବର୍ଷା ଝରିଲା। ନଦୀସହିତ ମିଶି, ପାତ୍ରରେ ପ୍ରବେଶ କରି, ଜୀବନରେ ପୋଷଣ ଆଣିଲା। ଏହି ଶୋଧିତ ସୋମ ଚିନ୍ତାରେ ପବିତ୍ର, ଏକ ଅଶ୍ୱ, ଦୌଡ଼ିବାରେ ଶତ୍ରୁଙ୍କୁ ଅତିକ୍ରମ କରିଥିଲେ। ଗୋରୁ ଦୁହା ଦୁଧ ପରି, ଶୀଘ୍ର ଝରି, ଏକ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଚାଳକ ଭଳି ପଥ ଚଉଡ଼ା କରିଥିଲେ। ସୋମ ନିଜ ଅସ୍ତ୍ର ସହିତ, ଶୋଧିତ ହୋଇ, ଗୁପ୍ତ ନାମ ଉଦ୍ଘାଟିତ କରି, ଏକ ବିଜୟୀ ରଥ ପରି ଯଶ ପାଇଁ, ବାୟୁ ଓ ଗୋ ନିକଟକୁ ଆସିଲେ। ମାରୁତଗଣ ତାଙ୍କ ଦଳ ସହିତ, ନବଜାତ ସୁବର୍ଣ୍ଣ ଶିଶୁ ଅଗ୍ନିକୁ ଶୋଧନ କରି ଶୁଭ ଶୋଭା ଦେଇଥିଲେ। ଋଷି ସୋମ କବିତା ଓ ଶବ୍ଦରେ ଗର୍ଜନ କରି, ଫିଲ୍ଟର ମାଧ୍ୟମରେ ପାର ହୋଇଥିଲେ। ଏହି ଋଷିମନ୍ତ ଦୀପ୍ତିମାନ ସୋମ, ଅନେକ ଦିଗ୍ଦର୍ଶନ କରି, ଋଷିମାନେ ଚାଲିଥିବା ମାର୍ଗରେ ଚାଲି, ତୃତୀୟ ଆଶ୍ରୟ ଖୋଜି, ଦୀପ୍ତିମାନ ନିୟମ ପାଲନ କରି ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ହୋଇଥିଲେ। ଗୃଧ୍ର, ପକ୍ଷୀ, ଚେପିବା ପଥର ଉଠାଇ, ଗୋ ଖୋଜି, ଅସ୍ତ୍ର ଧରି, ଜଳ ତରଙ୍ଗ ସମୁଦ୍ରରେ ଯୋଗ ଦେଇ, ବଳିଷ୍ଠ ଚତୁର୍ଥ ଆଶ୍ରୟ ଚିହ୍ନଟ କରିଥିଲେ। ଏକ ଦୀପ୍ତିମାନ ଯୁବକ ପରି ସୋମ ତାଙ୍କ ରୂପ ଶୋଧି, ଧନ ଲାଗି ଅଶ୍ୱ ପରି ଶୀଘ୍ର, ବଳିଷ୍ଠ ହୋଇ ଗୋ ଦଳ ସହିତ ପାତ୍ରକୁ ଘୂରି, ଗର୍ଜନ କରି ପାତ୍ରରେ ପ୍ରବେଶ କଲେ। ଅତିଶକ୍ତିଶାଳୀ ପବିତ୍ର ସୋମ ଇନ୍ଦୁ, ଗର୍ଜନ କରି, ବାଧା ଅତିକ୍ରମ କରି, ପାତ୍ରରେ ଖେଳି, ଶୋଧିତ ହୋଇ, ତାଙ୍କର ଉତ୍ସାହିତ ରସ ଇନ୍ଦ୍ରକୁ ଆନନ୍ଦ ଦେଇଥିଲେ। ତୁମ ମହାନ ଝରଣା ଦିନ ଓ ରାତିରେ ପାତ୍ରରେ ପ୍ରବେଶ କରି, ଗୋ ସହିତ ଗୀତ ଓ ସଙ୍ଗୀତ କରି, ମିତ୍ରତା ଆହ୍ୱାନ କରି, ଶତ୍ରୁତା ନୁହେଁ। ଶତ୍ରୁ ଦୂର କରି, ପ୍ରଶଂସିତ ସୋମ ଏକ ପ୍ରିୟ ପତି ପରି ଗୀତରେ ପ୍ରଶଂସା ପାଇ, ଉଦ୍ଧାନରେ ପକ୍ଷୀ ପରି ବସି, ପାତ୍ରରେ ବିଶ୍ରାମ କରିଥିଲେ। ପ୍ରଶଂସିତ ଶୋଧିତ ସୋମର ଦୀପ୍ତିମାନ ଝରଣା ତୁମ ପାଖକୁ ଯାଇ, ଧନ ଦେଇ, ଜଳରେ ଗର୍ଜନ କରି, ଦେବତାଙ୍କ ପାତ୍ରରେ ଚିହ୍ନଟ ହୋଇଥିଲେ। ଏହି ଦେବତା ସୋମ ସୁନା ଝରଣା ସହିତ ପ୍ରବେଶ କରି, ଦେବତାଙ୍କ ସହିତ ଏସେନ୍ସ ମିଶାଇ, ଚେପିବା ଫିଲ୍ଟର ଚାରିପାଖ ଘୂରି, ଗର୍ଜନ କରି, ପୁରୋହିତ ପରି ଗୋ ସହିତ ଘରକୁ ପ୍ରବେଶ କଲେ। ଶୁଭ ବସ୍ତ୍ର ପିନ୍ଧି, ମହାନ ଋଷି ପ୍ରଶଂସାର ଶବ୍ଦ କହି, ପାତ୍ରରୁ ଦୂରଦର୍ଶୀ ଶୋଧିତ ସୋମ ଦିବ୍ୟ ସଭାରେ ଜାଗରୁକ ରହିଥିଲେ। ଅଚଳ ଶିଖରରେ ପ୍ରିୟ, ପ୍ରଶଂସିତ, ଶୋଧିତ ସୋମ ରହି, ଭୂମିରେ ଗର୍ଜନ କରି, ଦେବଗଣ ଆମକୁ ଶୁଭ ଆଶୀର୍ବାଦ ଦେଇ ସ୍ଥିତ ହୋଇଥିଲେ। ଆମେ ଦେବତାଙ୍କୁ ଗୀତ ଗାଇ ସମ୍ମାନ କରିବା, ବହୁ ଧନ ପାଇଁ ସୋମ ଚେପିବା। ଶୋଧିତ ଏହି ସୋମ ସବୁ ଫିଲ୍ଟର ଅତିକ୍ରମ କରି, ଦେବତା ପାତ୍ରରେ ବସିଥିଲେ। ସୋମ ଦେବତାଙ୍କ ସହିତ ମିତ୍ରତା ଖୋଜି, ହଜାର ଉତ୍ସାହ ପାଇଁ ଝରିଥିଲେ। ମନୁଷ୍ୟଙ୍କ ପ୍ରଶଂସାରେ, ପୁରାତନ ମାର୍ଗ ଅନୁସରଣ କରି, ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ପାଖକୁ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଭାଗ୍ୟ ପାଇଁ ପହଁଚିଲେ। ପ୍ରଶଂସା ଓ ଧନ ପାଇଁ, ଶୋଧିତ ପିତଳୀୟ ସୋମ ଦ୍ରୁତ ହୋଇ, ଉତ୍ସାହ ଇନ୍ଦ୍ରକୁ ପହଁଚିଲା। ଦେବତାଙ୍କ ସହିତ ଦୟାର ରଥକୁ ଆସି, ସେ ଆମକୁ ସଦା ଆଶୀର୍ବାଦ ଦେଇଥିଲେ। ଉଶନାସ ପରି କବିତା କହି, ଦେବତା ଦେବତାଙ୍କ ଉତ୍ପତ୍ତି ଉଦ୍ଘାଟିତ କରି, ଶକ୍ତିଶାଳୀ, ଶୁଭ ବନ୍ଧିତ, ଦୀପ୍ତିମାନ ଦାନବ ଗର୍ଜନ କରି, ଶକ୍ତି ଦେଇ ପାଦ ଚାଲିଥିଲେ। ହଂସଗଣ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଏବଂ ଉତ୍ସାହିତ ହୋଇ, ଆଶା ପୂରଣ କରି, ବଳିଷ୍ଠ ବୃଷଭ ଆସିଥିଲେ। ମିତ୍ରଗଣ ଚେପିବାର ଅସହିଯ୍ୟ କଥା କହି, ଝରଣାର ଶବ୍ଦ ସହିତ ଆନନ୍ଦ କରିଥିଲେ। ସୋମ ଆନନ୍ଦର ଶ୍ରୁତିକୁ ଶୀଘ୍ର ଚାଲି, ଗୋ ତାଙ୍କ ଖେଳା କୁ ମାପି ନପାରି, ତୀକ୍ଷ୍ଣ ଶିଙ୍ଗ ଦେଇ ଚକ୍ର କରି, ପିତଳୀୟ ସୋମ ଦିନେ ଦିଖାଯାଏ, ରାତିରେ ପବିତ୍ର। ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଶୋଧିତ ସୋମ ଗୋରୁ ପାଇଁ ଝରି, ଇନ୍ଦ୍ର ପାଇଁ ଚେପି, ଉତ୍ସାହ ଓ ଶକ୍ତି ଦେଇ, ଦେମନ୍ ନଶ୍ଟ କରି, ଶତ୍ରୁ ଦୂର କରି, ରାଜା ଭାବେ ପଥ ଉତ୍ପନ୍ନ କରିଥିଲେ।