ବିଦ୍ୱାନ୍ ଇନ୍ଦୁ, ଯିଏ ସୋମର ଦ୍ରବ୍ୟ, ସେ ଦୟାମୟା ଗାୟଙ୍କ ଅସ୍ଥିର ଦୁଧରେ ପୂର୍ଣ୍ଣତା ଆଣିଥାଏ, ଏବଂ ଏହି ମଧୁର ଧାରାଗୁଡ଼ିକୁ ଏକତ୍ର କରି ଉପଚାର କରେ। ଗାୟମାନେ ଦୁଧ ଭରି ମଣ୍ଡାପରେ ମୁଣ୍ଡକୁ ଅନୁଲେପନ କରନ୍ତି, ଏହି ଦୁଧ ଧନ-ସମୃଦ୍ଧି ଦେଉଥାଏ। ପବିତ୍ର ହୋଇଥିବା ଏଇ ଇନ୍ଦୁ, ଦେବତାମାନଙ୍କ ସହିତ ଆମ ପାଇଁ ଧନ ଆଣ, ଯେପରି ଅଶ୍ୱିନୀଦ୍ୱୟ ଆନନ୍ଦରେ ଧନ ଦେଇଥାନ୍ତି। ଦାନଶୀଳ, ଶୀଘ୍ର ଚଳାକ ଏହି ସୋମ ଦେବତାଙ୍କର ଧନ ଆମ ପାଇଁ ଆଣନ୍ତୁ, ଯେଉଁଥିରେ ଆମେ ଆନନ୍ଦ ପାଉ। ଏବେ, ଏଇ ପବିତ୍ର ଧନ ଆଣ, ଯେଉଁଥିରେ ଲୋକମାନେ ଅଧିକ, ସବୁପ୍ରକାର ଆନନ୍ଦ ଅଛି। ପ୍ରଶଂସିତ ଇନ୍ଦୁ, ଆମ ଆୟୁଷ୍ୟ ବଢ଼ାଇଦିଅ; ପ୍ରାଜ୍ଞ ଏବଂ ଶୀଘ୍ର ଚିନ୍ତନ ଥିବା ଏହି ଦେବତା ପ୍ରଭାତରେ ଆମ ପାଖକୁ ଆସନ୍ତୁ। ଏଠାରେ, ଚିନ୍ତାମନ୍ଦଳୀ ଯେପରି ସୂର୍ଯ୍ୟ ଉଦୟ ଦେଖି ଗୌରବ ଚାହାଁନ୍ତି, ସେପରି କବି ଜଳକୁ ବାଛି ତାଙ୍କର ସ୍ତୁତି ଧାରା ଦେଇ ଗାୟମାନେ ବଢ଼ିବା ପାଇଁ ପ୍ରବାହିତ ହୁଅନ୍ତି। ଦୁଇପଟିରେ ବିସ୍ତୃତ ହୋଇ ତୁମେ ଅମୃତ ଲୋକ ଦେଖାଅଛ; ଆଲୋକ ଚାହିଁଥିବା ପ୍ରାଣୀମାନେ ପୃଥିବୀର ସମସ୍ତ ଲୋକ ଦେଖନ୍ତି। ପୋଷଣ କରୁଥିବା ଚିନ୍ତାଗୁଡ଼ିକୁ ଗାୟମାନେ ଚରାଉଥିବା ପରି ସୋମ ରସ ପାଖକୁ ଆସିଥାଏ, ଯେଉଁଠାରେ ସତ୍ୟ ଚଳିଥାଏ। ଯେତେବେଳେ ପ୍ରେରିତ ଏକ ଅନ୍ତଃପ୍ରେରଣା ସହ ସେ ତାଙ୍କର କାର୍ଯ୍ୟ କରନ୍ତି, ଏକ ବୀର ତାଙ୍କର ରଥ ନେଇ ସମସ୍ତ ଲୋକ ମଧ୍ୟରେ ବିଚରଣ କରେ। ଦେବତାମାନେ ମଧ୍ୟରେ ସେ ଖ୍ୟାତି ଆଣିଥାଏ, ମାନବମାନେ ପାଇଁ ନୂତନ ସମୃଦ୍ଧି ଦିଅନ୍ତି। ଚମକୁଥିବା ଶ୍ରୀରେ ଜନ୍ମ ନେଇ, ସେ ଶ୍ରୀରେ ଅଗ୍ରସର ହୁଅନ୍ତି, ଗାୟକମାନେ ସେଠାରୁ ଶ୍ରୀ ଶକ୍ତି ଲଭନ୍ତି। ଏହି ଶ୍ରୀମୟ ଅବସ୍ଥାରେ ସେମାନେ ଅମରତ୍ୱ ପ୍ରାପ୍ତ କରନ୍ତି, ଏବଂ ସତ୍ୟ ମଣ୍ଡଳରେ ଦୁଇ ମିତ୍ର ଏକତ୍ର ହୁଅନ୍ତି। ପୋଷଣ ଓ ଶକ୍ତି ଅନ୍ୱେଷଣ କର, ଘୋଡ଼ା ଓ ଗାୟ ଆଣ, ଆଲୋକକୁ ବିସ୍ତୃତ କର, ଦେବତାମାନେ ଆନନ୍ଦ କର। ଏହି ସମସ୍ତ କାମ ସୋମ ପାଇଁ ସହଜ, ସେ ସମସ୍ତ ଶତ୍ରୁ ଦୂର କରିଦିଅନ୍ତି। ସେ ସୋମ, କଞ୍ଚା ରଙ୍ଗର, ଦାରୁର ଗଭୀର ଭିତରେ ଶୁଧ୍ଧି ହୁଏ, ମନୁଷ୍ୟମାନେ ତାଙ୍କୁ ଚିପିଲେ ସେ ପଥ ସାଫ କରିଦିଅନ୍ତି। ତାଙ୍କୁ ଦେଖି ଅନେକ ଚିନ୍ତା ଉତ୍ପନ୍ନ ହୁଏ। ସେ ଅମରତ୍ୱର ପଥରେ ଗତି କରନ୍ତି, ନଦୀ ଉପରେ ନୌକାର ପରି ତାଙ୍କର ସ୍ୱର ଉଚ୍ଚ ହୁଏ। ଦେବତା ଦେବମାନଙ୍କ ଗୁପ୍ତ ନାମ ଉଦ୍ଘାଟନ କରନ୍ତି, ଯାହାକୁ ମୁଁ ପବିତ୍ର କୁଶ ଉପରେ ଉଚ୍ଚାରଣ କରେ। ଜଳର ତରଙ୍ଗମାନେ ଚିନ୍ତା ସହ ସୋମ ପାଖକୁ ଚାଲିଯାଅନ୍ତି, ନମ୍ରତା ସହ ମିଶିଯାଅନ୍ତି, ଚମକୁଥିବା ମଣିଷମାନେ ଚମକୁଥିବା ସୋମରେ ଏକତ୍ର ହୁଅନ୍ତି। ଗିରିରେ ଥିବା ଶକ୍ତିଶାଳୀ ବୃଷଭ ପରି ତାଙ୍କୁ ଦୁଧ ଦିଅନ୍ତି, ତାଙ୍କର ଚିନ୍ତା ତାଙ୍କୁ ଆଶ୍ରୟ କରି ଓଡ଼ିଯାଏ। ଟ୍ରିତା ସମୁଦ୍ରରେ ଭାରୁଣକୁ ବୋଝିଥାଏ। ଉପାଧ୍ୟାୟ ଯେପରି ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କ ପାଇଁ ମନ୍ତ୍ର ପୁନରାବୃତ୍ତି କରେ, ଏହି ପବିତ୍ର ଇନ୍ଦୁ ଚିନ୍ତାକୁ ବିସ୍ତୃତ କରେ। ଇନ୍ଦ୍ର ସହ ମିଳି ଶୁଭ ଦିନ ପାଇଁ ଆସ, ଆମେ ଶୂର ଶକ୍ତିର ଅଧୀପତି ହେଉ। ଏହି ସୋମ ନେତୃତ୍ୱ କରନ୍ତି, ରଥର ଅଗ୍ରଭାଗରେ ଦଢ଼ିଆ ଭାବେ ଦଢ଼ିଆ ହୋଇଥାନ୍ତି; ତାଙ୍କର ସେନା ଗାୟ ଅନ୍ୱେଷଣରେ ଆନନ୍ଦ କରେ। ଇନ୍ଦ୍ର ଦ୍ୱାରା ଆହ୍ୱାନିତ ସୋମ ତାଙ୍କର ମିତ୍ରମାନେ ପାଇଁ ଶୁଭ ଆଶୀର୍ବାଦ ଦେଅନ୍ତି, ତାଙ୍କୁ ଚମକୁଥିବା ଅମ୍ବର ପରି ଶ୍ରୀବସ୍ତ୍ର ପ୍ରଦାନ କରନ୍ତି। ତାଙ୍କର କଞ୍ଚା ଧାରାଗୁଡ଼ିକୁ ଅନ୍ୟ କଞ୍ଚା ଧାରାଗୁଡ଼ିକ ପବିତ୍ରତା ଦେଇ ଶୁଧ୍ଧ କରନ୍ତି, ତାଙ୍କର ଶକ୍ତି ଅଶ୍ୱ ଚଳାଇବା ପ୍ରଭାବ ସହିତ ଅକ୍ଷୟ। ସେ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ରଥ ଉପରେ ମିତ୍ର ଭାବେ ଦଢ଼ିଆ, ଜ୍ଞାନୀ ଏବଂ ସିଧାସଳଖ ଭାବେ ଭଲ ଫଳ ପାଇଁ ଯାଆନ୍ତି। ଦେବତା ସମ୍ପ୍ରଦାୟରେ ଆମ ସହଯୋଗ ପାଇଁ ତୁମେ ପବିତ୍ର ହେଉ, ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ପାନ ପାଇଁ ପ୍ରବାହିତ ହୁଅ, ଆମ ପାଇଁ ବଡ଼ ସମୃଦ୍ଧି ଆଣ। ଜଳ ବନ୍ଧାଇ, ଆକାଶରୁ ବର୍ଷା ଆଣି, ଏହି ବିଶାଳ ଜଗତକୁ ଆମ ଭଲ ପାଇଁ ପବିତ୍ର କର। ବିଜୟ, ଅକ୍ଷତତା, ମଙ୍ଗଳ, ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ସୁରକ୍ଷା, ମହତ୍ତ୍ୱ ପାଇଁ ତୁମେ ପବିତ୍ର ହୁଅ। ସମସ୍ତ ମିତ୍ରମାନେ ଏହିକୁ ପ୍ରଶଂସା କରନ୍ତି, ଏବଂ ମୁଁ ଏହି ପବିତ୍ର ସୋମକୁ ଘୋଷଣା କରେ। ସୋମ ପବିତ୍ର; ସେ ଚିନ୍ତାର ଉତ୍ସ, ସ୍ୱର୍ଗର ଉତ୍ସ, ପୃଥିବୀର ଉତ୍ସ, ଅଗ୍ନିର ଉତ୍ସ, ସୂର୍ଯ୍ୟର ଉତ୍ସ, ଇନ୍ଦ୍ର ଓ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କର ଉତ୍ସ। ଦେବମାନେ ମଧ୍ୟରେ ପ୍ରାଚାର୍ଯ୍ୟ, ଋଷିମାନେ ପାଇଁ ପଥ, ପ୍ରେରିତମାନେ ମଧ୍ୟରେ ଦୃଷ୍ଟା, ପଶୁମାନେ ମଧ୍ୟରେ ବୃଷଭ, ଗୃଧ୍ରମାନେ ମଧ୍ୟରେ ଗରୁଡ଼, ବନମାନେ ମଧ୍ୟରେ ପୋଷକ—ଏହି ସୋମ ଗର୍ଜନ କରି ଛାନି ଉପରେ ଅତିକ୍ରମ କରନ୍ତି। ସେ ତାଙ୍କର ବାଣୀକୁ ନଦୀର ତରଙ୍ଗ ପରି ବିସ୍ତାର କରନ୍ତି; ସୋମ ପବିତ୍ର ହୋଇ ତାଙ୍କର ଚିନ୍ତାସମୂହ ସଙ୍ଗୀତ ସମାନ। ଅନ୍ତର୍ଦୃଷ୍ଟି ସହ ଉପର ଓ ତଳ ଭାଗ ଅଲଗା କରନ୍ତି; ବୃଷଭ ଗାୟମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଅବସ୍ଥିତ, ସବୁ ଜାଣନ୍ତି। ଏହି ଆନନ୍ଦଦାୟକ, ଯୁଦ୍ଧରେ ବିଜୟୀ, ନୂତନ ଶକ୍ତି ଯୁକ୍ତ, ହଜାର ଧାରାରେ ବହୁଥିବା, ପୁରସ୍କାର ଲକ୍ଷ୍ୟରେ ପହଞ୍ଚିଛି। ଇନ୍ଦ୍ର ପାଇଁ ପବିତ୍ର ହୋଇଥିବା ଏହି ଇନ୍ଦୁ, ତୁମେ ତରଙ୍ଗ ଉତ୍ତେଜିତ କର, ଗାୟ ଓ ପୋଷଣ ଅନ୍ୱେଷଣ କର। ପ୍ରିୟ, ପାତ୍ରରେ ବିଦ୍ୟମାନ, ଦିବ୍ୟ ବାୟୁ ଦ୍ୱାରା ଚାଳିତ, ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ଆନନ୍ଦ ପାଇଁ ମଧୁର; ହଜାର ଧାରା, ଶତ ପୁରସ୍କାର ସହିତ, ଇନ୍ଦୁ ତାଙ୍କର ଦଳ ସହିତ ସ୍ପର୍ଦ୍ଧାରେ ବିଜୟୀ ହୁଅନ୍ତି। ପ୍ରାଚୀନ ଓ ଧନଦାୟକ ସୋମ, ଜଳରେ ଜନ୍ମ ନେଇ ପବିତ୍ର ହୁଅନ୍ତି, ପାଶାଣ ଉପରେ ପ୍ରବାହିତ; ଅପମାନରୁ ରକ୍ଷା କରୁଥିବା, ସମସ୍ତ ଜଗତର ରାଜା, ପବିତ୍ର ହୋଇ ପୁରୋହିତଙ୍କୁ ଷ୍ଲୋକ ଦିଅନ୍ତି। ସୋମ, ତୁମ ଦ୍ୱାରା ଆମ ପୂର୍ବଜମାନେ କାର୍ଯ୍ୟ କରିଥିଲେ, ଶତ୍ରୁଙ୍କୁ ଜୟ କରି, ବାଧା ଅତିକ୍ରମ କରି; ମଘବାନ୍, ଆମ ପାଇଁ ଶୂର ଓ ଘୋଡ଼ା ସହିତ ରୁହ। ଶକ୍ତିଦାତା, ମନୁ ପାଇଁ ଯେପରି ଚଳିଥିଲେ, ଶତ୍ରୁ ନାଶ କରି, ପଥ ଜାଣି, ଏଵେ ଧନ ବୋଝି ଇନ୍ଦ୍ର ସହ ଦଢ଼ିଆ ରୁହ, ଅସ୍ତ୍ର ଉତ୍ପାଦନ କର। ସୋମ, ସତ୍ୟର ମଧୁରତା ନେଇ ଜଳରେ ପରିବେଷିତ ହୋଇ ଅଚଳ ଶିଖରରେ ପ୍ରବାହିତ ହେଉ। ଘୃତ ପୂର୍ଣ୍ଣ ପାତ୍ରରେ ପ୍ରବେଶ କର, ଇନ୍ଦ୍ର ପାନ ପାଇଁ ଅତ୍ୟନ୍ତ ମଦକୁତ୍ସୁକ।