ସୋମର ପବିତ୍ର ରସ କୁଶଳତାର ସହିତ ଶୁଦ୍ଧ ହୋଇ ସ୍ୱର୍ଗ ପାଇଁ ପ୍ରସ୍ତୁତ ହୁଏ। ବଡ଼, ଅଜୟ, ଅପରାଜିତ ସେଇ ସୋମ ରେ, ବରୁଣଙ୍କୁ ଆହ୍ୱାନ କରାଯାଏ। ମିତ୍ର ଜନସମୂହ ମଧ୍ୟରେ ବିରାଜିତ, ଯଜ୍ଞର ଯୋଗ୍ୟ, ଏକ ଗୋଧାନ ମଧ୍ୟରେ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ବୃଷଭଙ୍କ ପରି ଗର୍ଜନ କରୁଛନ୍ତି। ସେଇ ସୋମ ରଜା, ଯିଏ ବାଣୀକୁ ଉତ୍ପନ୍ନ କରନ୍ତି, ଜଳରେ ଆବୃତ ହୋଇ ଗାଈମାନଙ୍କ ଉପକୂଳକୁ ଆସନ୍ତି। ସେ ଶତ୍ରୁଙ୍କୁ ଧରି, ତାଙ୍କର ବନ୍ଧନକୁ ମୋଚନ କରନ୍ତି, ଶୁଦ୍ଧ ହୋଇ ଦେବସଭାକୁ ପ୍ରବେଶ କରନ୍ତି। ମନୁଷ୍ୟମାନେ ଇନ୍ଦ୍ର ପାଇଁ ଏହି ସୋମକୁ ଚାପି ଦେଇଥାନ୍ତି, ତାଙ୍କର ଧାରା ଲହରୀରେ ଦେଖାଯାଏ, ସେ ଦୃଷ୍ଟା, ଦୃଷ୍ଟିଶାଳୀ, କାଷ୍ଠରେ ଶୁଦ୍ଧିତ। ତାଙ୍କର ଅନେକ ଧାରା, ହଜାର ଘୋଡ଼ା, ଏବଂ ତାଙ୍କର ବୟା ଦଳକୁ ଆଣିଥାଏ। ଦେବଙ୍କ ନାୟିକାମାନେ, ଜଳରେ ବିରାଜିତ, ସୋମକୁ ମଧ୍ୟଭାଗରେ ମୁକ୍ତ କରିଦେଇଛନ୍ତି। ସେମାନେ ତାଙ୍କୁ ଗୃହସ୍ତମଣ୍ଡପର ସ୍ତମ୍ଭ ପ୍ରତି ପ୍ରେରଣ କରନ୍ତି, ଏବଂ ଅକ୍ଷୟ କୃପା ପ୍ରାପ୍ତି ପାଇଁ ଚେଷ୍ଟା କରନ୍ତି। ସୋମ, ଯିଏ ଗାଈ, ରଥ, ସୁନା, ରୂପ, ଜଳ ଏବଂ ହଜାର ଧନ ଦେଇଥାଏ, ଶୁଦ୍ଧ ହେଉଛନ୍ତି। ଦେବତାମାନେ ତାଙ୍କୁ ସବୁଠୁ ଆନନ୍ଦଦାୟକ ରସ ଭାବେ ତିଆରି କରିଛନ୍ତି, ରକ୍ତିମ, ଆନନ୍ଦଦାୟକ, ପାନ କରିବା ପାଇଁ। ଏହି ସତ୍ୟ ଧନ, ହେ ସୋମ, ତୁମେ ଆମକୁ ଦାନ କର, ଆମକୁ ସମୃଦ୍ଧି ଦିଅ। ନିକଟ ବା ଦୂର ଶତ୍ରୁଙ୍କୁ ଦମନ କର, ଗୋଧାନ ପାଇଁ ବିସ୍ତୃତ ଚରାଗାହ ଦିଅ, ନିର୍ଭୟ ରକ୍ଷା ଦିଅ। ଅନୁପ୍ରେରଣ ବିନା ଏହି ଶୁଭ୍ର ରସ ଆମ ପାଇଁ ପ୍ରବାହିତ ହେଉ, ସ୍ୱର୍ଗ ପାଇଁ ଚାପିଦିଆଯିଥିବା ଏହି ଧାରା ଆମକୁ ପୋଷଣ ଦିଅ। ଶତ୍ରୁ ଅପସାରିତ ହେଉ, ଆର୍ୟମାନଙ୍କର ଶତ୍ରୁ ନଶ୍ଟ ହେଉ, ଆମ ଇଚ୍ଛା ପୂରଣ ହେଉ। ପ୍ରବାହିତ ହେଉଥିବା ଏହି ଧାରା ଆମକୁ ଧନ ଦିଅ, ଯାହା ଦ୍ୱାରା ଆମେ ତୀବ୍ର ଘୋଡ଼ା ଚଳାଇପାରିବା। ମର୍ତ୍ୟମାନେ ଲୁଚାଇଥିବା ସବୁ ଧନ ଆମେ ପ୍ରାପ୍ତ କରିବାକୁ ସକ୍ଷମ ହେଉ। ସୋମ ନିଜ ଶତ୍ରୁ ଓ ଅନ୍ୟ ଶତ୍ରୁଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ବିରୋଧୀ, ସେ ଏକ ମୃଗ ଭଳି। ପ୍ରବାହିତ ସମୟରେ ତାଙ୍କୁ ତୃଷ୍ଣା ଦଳି ଦିଅନ୍ତୁ ନାହିଁ, ଶୁଦ୍ଧ ସୋମ ଅପରାଜୟ ଶତ୍ରୁଙ୍କୁ ଦଳିଦିଅ। ସୋମଙ୍କର ନାଭି ସ୍ୱର୍ଗରେ, ସେ ସବୁଠୁ ଉଚ୍ଚ ସ୍ଥାନ ନେଇଛନ୍ତି। ତାଙ୍କର ଶାଖା ଭୂମିର ଢାଳରେ ବଢ଼ିଛି। ପାଥର ଦ୍ୱାରା ଗାଈ ଚର୍ମରେ ତାଙ୍କୁ ଚାପିଯାଏ; ଜଳରେ, ଜ୍ଞାନୀମାନେ ତାଙ୍କୁ ହାଥରେ ଦୁଧ କରିଛନ୍ତି। ଏଭଳି, ଏ ରସ, ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଭୂଷଣ ତୁମର ସୁନ୍ଦର ରସକୁ ଅଳଙ୍କୃତ କରେ। ଶୁଦ୍ଧ ହୋଇ, ଆମକୁ ସମସ୍ତ ବିପଦରୁ ଉତ୍ତୀର୍ଣ୍ଣ କର, ତୁମର ଶକ୍ତି ଓ ଆନନ୍ଦ ଆମେ ଅନୁଭବ କରିବାକୁ ଦିଅ। ସୋମ ଧାରା, ମନୁଷ୍ୟଙ୍କ ପାଇଁ ଦୃଶ୍ୟମାନ, ସତ୍ୟ ସହିତ ଦେବତାମାନେ ଆହ୍ୱାନ କରେ, ଆକାଶକୁ ବ୍ୟାପିଥାଏ। ବୃହସ୍ପତିଙ୍କର ଗର୍ଜନାରେ ଏହା ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ, ସମୁଦ୍ର ଏଠି ହଳଚଳିତ। ଘୋଡ଼ାମାନେ ଯେଉଁ ସୋମଙ୍କୁ ଆସିଛନ୍ତି, ସେ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ଗର୍ଭକୁ ଅବିକ୍ଷତ ଅବସ୍ଥାରେ ଅରୋହଣ କରନ୍ତି। ଦାନଶୀଳଙ୍କ ଆୟୁ ଓ ଯଶ ଦୀର୍ଘ ହେଉ, ସୋମ ଇନ୍ଦ୍ର ପାଇଁ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଆନନ୍ଦ ଭାବେ ଶୁଦ୍ଧ ହୁଏ। ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ଗଭରେ ସବୁଠୁ ଆନନ୍ଦଦାୟକ ସୋମ ଶୁଦ୍ଧ ହୁଏ, ପୋଷଣ ବହନ କରେ, ଶୁଭ ଯଶ ପାଇଁ। ସମସ୍ତ ଜଗତରେ ତାଙ୍କର ଧାରା ପ୍ରସାରିତ, ହଳଦିଆ, ଚଞ୍ଚଳ, ତୀବ୍ର ବୃଷଭ ପରି ପ୍ରବାହିତ। ଦେବତାମାନେ ପାଇଁ ସବୁଠୁ ମଧୁର ସୋମ, ଦଶ ଆଙ୍ଗୁଠି ଦ୍ୱାରା ଦୁଧ କରାଯାଏ, ହଜାର ଧାରାରେ ପ୍ରବାହିତ। ପାଥର ଦ୍ୱାରା ଚାପିଦିଆଯିଥିବା ସୋମ, ସମସ୍ତ ଦେବତାଙ୍କୁ ଜୟ କରି ପ୍ରବାହିତ ହେଉ। ମଧୁର ସୋମ, ପାଥର ଓ ଦଶ ଆଙ୍ଗୁଠି ଦ୍ୱାରା ଜଳରେ ଦୁଧ ହୁଏ, ବୃଷଭ। ସୋମ, ଇନ୍ଦ୍ର ଓ ଦେବମାନେ ପାଇଁ ଆନନ୍ଦ ଦିଅ, ନଦୀର ଲହରୀ ପରି ପ୍ରବାହିତ ହୁଅ। ଶୁଦ୍ଧ ସୋମର ଧାରା ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ହୋଇ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ଗଭକୁ ଯାଏ। ଦଧି ଓ ଯଶ ସହିତ ଉତ୍ତୋଳିତ ଏହି ଧାରା ବୀରକୁ ଉଲ୍ଲସିତ କରେ, ଗାଈ ଦାନ ଦିଅ। ସୋମ ନିଶ୍ଚୟ ହାଣ୍ଡିକୁ ପହଞ୍ଚିଛି, ରଥିର ପରି ଅଜର, ତୀବ୍ର, ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଭାବେ। ଦେବତାଙ୍କ ଦୁଇ ଜନ୍ମ ଜାଣି, ସେ ଦୁଇଠି ସ୍ଥାନରେ ଉପସ୍ଥିତ। ଏ ଶୁଦ୍ଧ ସୋମ, ଆମ ପାଖକୁ ଆସ, ଆମକୁ ଧନ ଦିଅ, ଉଦାର ହୁଅ, ବଡ଼ ଦାନଦାତା ହୁଅ। ଆମକୁ ଶକ୍ତି ଦିଅ, ମୃତ୍ୟୁ ଆମପାଖକୁ ଆସିବ ନାହିଁ, ଆମକୁ ତ୍ୟାଗ କରିବ ନାହିଁ। ପୁଷଣ, ମିତ୍ର, ବରୁଣ, ବୃହସ୍ପତି, ମାରୁତ, ବାୟୁ, ଅଶ୍ୱିନୀ, ତ୍ୱଷ୍ଟା, ସବିତା, ଯମ, ଓ ସରସ୍ୱତୀ ସହିତ ଆସନ୍ତୁ। ଦ୍ୱିତୀୟ ହେବା ସ୍ୱର୍ଗ ଓ ପୃଥିବୀ, ସର୍ବବ୍ୟାପୀ, ଆର୍ୟମାନ, ଅଦିତି, ଭଗ, ନୃଶଂସ, ବିସ୍ତୃତ ମଧ୍ୟଦିଗ ଓ ସମସ୍ତ ଦେବତାମାନେ ଏହି ଶୁଦ୍ଧ ସୋମରେ ଆନନ୍ଦ ପାଆନ୍ତୁ। ହଳଦିଆ, ଶକ୍ତିଶାଳୀ ସୋମ ତାଙ୍କର ଦୁଇ ବୟା ଘୋଡ଼ା ସହିତ ଗର୍ଜନା କରି ପ୍ରବାହିତ। ଅବିନାଶୀ ଫିଲ୍ଟରକୁ ପରିକ୍ରମା କରେ, ଗୃତରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ନିଜ ନିଡ଼କୁ ପହଞ୍ଚୁଥିବା ଗୃଧ୍ର ପରି। ପ୍ରେରିତ ସୋମ, ତୁମେ ଜ୍ଞାନୀ ତ୍ୱଷ୍ଟାଙ୍କ ମହତ୍ତ୍ୱ ଅନ୍ୱେଷଣ କର, ଶୁଭ୍ର ଘୋଡ଼ା ପରି ପୁରସ୍କାର ପାଇଁ ଦୌଡ଼, ଅପକାରକକୁ ଦୂର କର, ଘୃତରେ ଆବୃତ ଫିଲ୍ଟରକୁ ପରିକ୍ରମା କର। ପର୍ଜନ୍ୟ ହେଉଛନ୍ତି ଶିଙ୍ଗ ଓ ପତ୍ର ବିଶିଷ୍ଟ ବୃଷଭଙ୍କ ପିତା; ପୃଥିବୀର ନାଭିରେ ସେ ଆପଣଙ୍କ ନିବାସ ପର୍ବତରେ ରଖିଛନ୍ତି। ଜଳ ତାଙ୍କର ଭଉଣୀମାନେ, ପାଥର ସହିତ ଯଜ୍ଞରେ ବସିଛନ୍ତି। ଭାର୍ଯ୍ୟା ଭଳି ଭାର୍ତ୍ତା ସାଥି ହେଉ, ଆମ ମହତ୍ତ୍ୱ ପାଇଁ ଦୟାଳୁ ହୁଅ; ଶକ୍ତିର ଗର୍ଭ, ଆମ କଥା ଶୁଣ, ଦେଖ, ଏହି ପାତ୍ରମାନେ ମଧ୍ୟରେ ଚଳନ କର, ନିର୍ଦ୍ଦୋଷ ସୋମ, ଜନମାନେ ଉତ୍ଥାନ କର। ପୂର୍ବରୁ ଯେପରି ସୋମ ଶତ-ହଜାର ପୁରସ୍କାର ଆଣିଥିଲେ, ଏବେ ନୂତନ ସମୃଦ୍ଧି ପାଇଁ ଶୁଦ୍ଧ ହୁଅ, ଜଳ ତୁମ ଆଜ୍ଞାକୁ ଅନୁସରେ। ତୁମର ଫିଲ୍ଟର ବିସ୍ତୃତ, ପ୍ରାର୍ଥନାର ନାୟକ; ତୁମେ ସମସ୍ତ ଆକୃତିକୁ ବ୍ୟାପିଥିବା ଶକ୍ତିଶାଳୀ; ଅଦହ୍ୟ ଶରୀର ଭଳି, ତୁମକୁ କିଛି କ୍ଷତି ଛୁଇଁପାରେ ନାହିଁ; ଯେଉଁମାନେ ତୁମକୁ ଚାପିଛନ୍ତି, ସେମାନେ ଏହି ଶକ୍ତିକୁ ଆଞ୍ଚଳ କରନ୍ତି। ତାପର ଫିଲ୍ଟର ସ୍ୱର୍ଗର ଆସନରେ ବିସ୍ତୃତ; ଏହାର ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ସୂତ୍ର ଛିଟିଯାଇଛି; ତୀବ୍ରମାନେ ଶୁଦ୍ଧିକର୍ତ୍ତାକୁ ମନରେ ରକ୍ଷା କରନ୍ତି, ସେମାନେ ସ୍ୱର୍ଗର ସ୍ପର୍ଶରେ ଦଣ୍ଡାୟମାନ।