ଏକ ପୂର୍ବାତନ କାଳର ଦୃଶ୍ୟରେ, ଯେଉଁଠି ବିଦ୍ୱାନମାନେ ମନ୍ତ୍ର ଶୁଧ୍ଧ କରିବା ପାଇଁ ଦୂର୍ଗା ମାନ୍ୟା ଦ୍ରବ୍ୟ ମାନେ ଚାନ୍ନା ଫିଲ୍ଟର ଦ୍ୱାରା ମନ୍ତ୍ର ର ସ୍ୱର ରକ୍ଷା କରନ୍ତି, ସେଠି ପିତାମହଙ୍କର ପୁରୁଣା ନିୟମ ରକ୍ଷା କରାଯାଉଛି । ଭାରତର ଦେବତା ଭାରୁଣ ମହାସାଗର କୁ ଦୂରେ ରଖିଛନ୍ତି, ଓ ବିଦ୍ୱାନମାନେ ଆରମ୍ଭରେ ଏହାର ମୂଳ ଖୋଜିଥିଲେ । ସେଠି ହଜାର ଧାରା ରେ ମନ୍ତ୍ର ଆକାଶରେ ଗୁଞ୍ଜିଉଛି, ତାଙ୍କର ଜିଭ ମଧୁର, ସେମାନେ ଏକସାଥି ଚଳିଉଛନ୍ତି । ଏହାର କିରଣ ଅବିରତ ଚଳିଉଛି, ପ୍ରତି ପଦେ ବନ୍ଧନକାରୀ ରେଖା ରହିଛି । ଏହି ମନ୍ତ୍ର ଶବ୍ଦ ଦେବତା ଓ ପିତାମାତା ଉପରେ ଗୁଞ୍ଜିଉଛି, ହ୍ୟମ୍ନ ରେ ଚମକିଉଛି, ଅନୀତିକୁ ଦହିଉଛି, ଓ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ଶତ୍ରୁକୁ ମାୟା ଦ୍ୱାରା ଦୂର କରିଉଛି । ସେମାନେ ଅନ୍ଧକାର ଚର୍ମକୁ ଭୂମି ଓ ଆକାଶରୁ ଶୁଧ୍ଧ କରିଉଛନ୍ତି । ପୁରୁଣା ମାପରୁ ଗୁଞ୍ଜିଥିବା ଏହି ଶବ୍ଦ, ହ୍ୟମ୍ନ ର ଉପକରଣ ଦ୍ୱାରା, ଉତ୍ସୁକ ବିଚାର ରେ ଉତ୍ପନ୍ନ । ଜଣେ ଅନ୍ଧ ବ ଅବାକ୍ ସେଠି କିଛି କହିନାହାନ୍ତି, ଅପରାଧୀ ମନ୍ତ୍ର ର ନିଜର ମାର୍ଗ ଅତିକ୍ରମ କରିପାରିନାହାନ୍ତି । ହଜାର ଧାରା ରେ ଫିଲ୍ଟର ମାନେ ମନ୍ତ୍ର ଶବ୍ଦକୁ ପ୍ରସାରିତ କରନ୍ତି, କବିମାନେ ଶୁଧ୍ଧ କରନ୍ତି, ଅତି ବୁଦ୍ଧିମାନ । ଏମାନେ ରୁଦ୍ର, ଶକ୍ତିଶାଳୀ, ଅଘାତି, କିରଣ ଭଳି, ସ୍୵ୟଂ ପବିତ୍ର, ଲୋକମାନେ ସ୍ପଷ୍ଟ ଦେଖନ୍ତି । ସତ୍ୟ ର ରକ୍ଷକ, ଅଘାତି, ଉତ୍ତମ କର୍ମ କରୁଥିବା, ହୃଦୟ ରେ ତିନି ଫିଲ୍ଟର ରଖିଛି । ସେ ଜଣା, ସମସ୍ତ ଜଗତ ଦେଖିପାରିଛି; ଅପାତ୍ରକୁ ଦଣ୍ଡିତ କରି, ଅନୀତିକୁ ନଷ୍ଟ କରିଦିଉଛି । ସତ୍ୟ ର ତାନା ଫିଲ୍ଟର ଦ୍ୱାରା ବିସ୍ତାରିତ, ଜିଭ ର ଅଗ୍ରଭାଗରେ, ଭାରୁଣ ର ମାୟା ଦ୍ୱାରା । ବୁଦ୍ଧିମାନମାନେ ଏହାକୁ ଚିହ୍ନିଛନ୍ତି, ଏହାକୁ ଚାହାନ୍ତି; ସେଠି କର୍ତ୍ତା ଏଗିଯାଉଛି, ଅଜୟ । ଏଠି ଏକ ଶିଶୁ ଜନ୍ମ ନେଇଛି, ଜଙ୍ଗଲ ପାଇଁ ଏକ ଚକ୍ର ତିଆରି କରିଛି; ଚମକୁଥିବା, ବିଜୟୀ, ଜିତିବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କରୁଛି । ସେ ଆକାଶ ର ମୂଳ ସହ ଯୁକ୍ତ, ଦୁଧ ଦ୍ୱାରା ପୋଷିତ; ଆମେ ତାଙ୍କର ଦୟା, ବିସ୍ତୃତ ଆଶ୍ରୟ ଓ ରକ୍ଷା ଚାହୁଛୁ । ଆକାଶ ର ତମ୍ଭ, ଆଧାର, ବିସ୍ତାରିତ; ଶୁଧ୍ଧ ତୁଣ୍ଡ ଦିଗଦିଗନ୍ତ ଚଳିଉଛି । ମହାକବି ଭୂମି ଓ ଆକାଶକୁ ଯୋଗ କରିଛନ୍ତି, ସମ୍ବଳିତ କରିଛନ୍ତି । ମହା ଧାରା, ନିପୁଣ ଭାବରେ ତିଆରି, ସୋମ ର ମଧୁ; ଗୋମାନ୍ୟ ର ପାଶୁ, ଅଦିତି ର ସତ୍ୟ ଖୋଜାଯାଉଛି । ସେ ବର୍ଷା ର ଶାସକ, ଚମକୁଥିବା, ବୃଷଭ ର ନେତୃତ୍ୱ କରୁଥିବା, ମାର୍ଗଦର୍ଶକ, ଗର୍ଜନ କରୁଥିବା । ଆକାଶରୁ ଦୁଧ ଓ ଘୀ ଉତ୍ପାଦିତ; ସତ୍ୟ ର ନାଭିରେ ଅମୃତ ଜନ୍ମ ନେଇଛି । ଉଦାରମନ୍ୟ ଏକତାରେ ତାଙ୍କୁ ଆନନ୍ଦ କରନ୍ତି; ଲୋକମାନେ ମିତ୍ରତା ରେ ତାଙ୍କୁ ଗାନ୍ତି । ଘୋଷା ର ଗୁଞ୍ଜି ତରଙ୍ଗ ସହ ଯୋଗ ହୁଏ; ଦେବତା ମାନେ ମନୁଷ୍ୟ ପାଇଁ ଚର୍ମକୁ ପୋଷଣ କରନ୍ତି । ସେ ଅଦିତି ର ଗର୍ଭ ରେ ଅଣ୍ଡ ରଖିଥିଲେ, ଯାହା ଦ୍ୱାରା ଆମେ ପ୍ରଜା ଓ ସନ୍ତାନ ପାଉଛୁ । ହଜାର ଧାରା ରେ ସେମାନେ ଏକସାଥି ଚଳିଉଛନ୍ତି; ତୃତୀୟ ଅଞ୍ଚଳ ରେ ଫଳଦାୟୀ ହେଉ । ଆକାଶ ରେ ଚାରି ନାଭି ରଖାଯାଇଛି, ଅଫରିଂ ନେଇ, ଅମୃତ ଘୀ ଝରିଉଛି । ସେ ଚାହିଲେ ଧଳା ଆକୃତି ତିଆରି କରିଥିବେ; ଉଦାର ଅସୁର ସୋମ ଭୂମିକୁ ଜାଣିଛନ୍ତି । ଚିନ୍ତା ଦ୍ୱାରା ଶାଖା ରେ ଯୋଗ ହୁଏ, ସମ୍ବଳିତ ଗାନ୍ତି; ଆକାଶ ର ବନ୍ଧନ ଦେଖିଛନ୍ତି, ଚମକୁଥିବା । ଏଠି ଧଳା ପାତ୍ର, ଗୋ ଚିହ୍ନ ଥିବା, ଚାପି ଦିଆଯାଇଛି; ତେଜସ୍ବୀ, ବିଜୟୀ ଚଳିଉଛି । ଚିନ୍ତା ଦ୍ୱାରା ଉପାସକମାନେ ତାଙ୍କୁ ଉତ୍ସାହିତ କରନ୍ତି, କକ୍ଷୀବାନ ପାଇଁ, ଶତଗୁଣା ଧନର ଲାଭ ପାଇଁ । ପାଣି ଦ୍ୱାରା, ସୋମ, ତୁମର ଚାପି ରସ, ଏ ଝରିଥିବା, ଅଟକା ନାହିଁ, ଫିଲ୍ଟର ଦ୍ୱାରା ଚଳିଉଛି । କବିମାନେ ଶୁଧ୍ଧ କରିଛନ୍ତି, ଅତି ଉତ୍ସାହଦାୟୀ, ଇନ୍ଦ୍ର ପାଇଁ ମଧୁର ହେଉ, ଶୁଧ୍ଧ ହେଉ । ସେ, ପ୍ରିୟ, ଶୁଧ୍ଧ, ନିପୁଣ ଭାବରେ ତିଆରି, ନାମ ଧାରଣ କରିଛନ୍ତି ଯେଉଁଠି ଶକ୍ତିଶାଳୀ ବଢ଼ିଉଛି । ମହା ସୂର୍ଯ୍ୟ ର ଉଚ୍ଚ ରଥ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ, ଦୂରଦୃଷ୍ଟି ଅନ୍ତର୍ଗତ, ପ୍ରତିଦିଗରେ ଘୁଞ୍ଜିଉଛି । ସତ୍ୟ ର ଜିଭ ଶୁଧ୍ଧ, ପ୍ରିୟ ମଧୁର ଶବ୍ଦ, ଅଜୟ ଚିନ୍ତା ର ନାଥ । ପୁତ୍ର ତାଙ୍କର ପିତାମାତା ର ସବୁଠୁ ଉଚ୍ଚ ନାମ ତୃତୀୟ ଆକାଶ ର ଚମକୁଥିବା ସ୍ଥାନରେ ରଖିଥିଲେ । ଚମକୁଥିବା ପାତ୍ର ତଳେ ଗୁଞ୍ଜିଉଛି, ଲୋକମାନେ ନେତୃତ୍ୱ କରନ୍ତି, ସୁବର୍ଣ୍ଣ ପାତ୍ର ଭିତରେ ଚଳିଉଛି । ଅମୃତ ଦୁଧ ଦେଇଥିବା ମାନେ ଆସିଛନ୍ତି; ତିନି ଭାଗ ଥିବା ପ୍ରଭାତ ରେ ସେ ଚମକୁଥିବା । ପାଥର ଦ୍ୱାରା ଚାପି, ଚିନ୍ତା ଦ୍ୱାରା ଶୁଧ୍ଧ, ନିପୁଣ ଭାବରେ ତିଆରି, ଦୁଇ ମାତା, ଭୂମି ଓ ଆକାଶକୁ ଆଲୋକିତ କରିଥିଲେ, ପବିତ୍ର । ତାଙ୍କର ଝରିଥିବା କେଶ ଏକସାଥି ଝରିଉଛି, ମଧୁ ର ଧାରା ପ୍ରତିଦିନ ବଢ଼ିଉଛି । ସୋମ, ଭଲ ହେବା ପାଇଁ ପାତ୍ର ଚାରିପାଖରେ ଝର, ଲୋକମାନେ ଶୁଧ୍ଧ କରିଛନ୍ତି, ମୁଣ୍ଡକୁ ତୁମର ଗନ୍ଧ ଦେଇ ଆବୃତ କର । ତୁମର ଉତ୍ସାହଦାୟୀ ଶକ୍ତି ଦ୍ୱାରା, ତେଜସ୍ବୀ ଭାବରେ, ଇନ୍ଦ୍ରକୁ ଉତ୍ସାହିତ କର, ଆମକୁ ଧନ ଦିଅ । ଆକାଶ ର ଉପାଧାରକ, ନିପୁଣ ରସ, ଶୁଧ୍ଧ, ଦେବତା ଓ ଲୋକ ଦ୍ୱାରା ପ୍ରଶଂସିତ । ପିତଳିଆ, ମୁକ୍ତ, ଘୋଡା ଭଳି ଶକ୍ତିଶାଳୀ, ନଦୀ ରେ ଶକ୍ତି ଅପବ୍ୟୟ କରନାହିଁ । ନାୟକ ଭଳି, ସେ ହାତରେ ଅସ୍ତ୍ର ନେଇ, ଗୌରବ ପାଇଁ ଉତ୍ସୁକ, ଯୁଦ୍ଧ ରେ ରଥୀ । ଇନ୍ଦ୍ର ର ଶକ୍ତି ପ୍ରଚାର କରି, ଜ୍ଞାନୀ ଦ୍ୱାରା ଉତ୍ସାହିତ; ଚାପି ଧାରା ଅନ୍ତର୍ଗତ ଉତ୍ସାହିତ । ସୋମ, ଶୁଧ୍ଧ, ତୁମର ତରଙ୍ଗ ଦ୍ୱାରା, ଇନ୍ଦ୍ର ର ନିବାସ ରେ ପ୍ରବେଶ କର, ଶକ୍ତି ଦ୍ୱାରା । ଆମ ପାଇଁ, ମେଘ ରେ ତୁମେ ଆଲୋକ ଭଳି ଭୂମି ଓ ଆକାଶକୁ ଅନ୍ତର୍ଗତ କର; ଚିନ୍ତା ଦ୍ୱାରା ଆମକୁ ସଦା ଧନ ଦିଅ । ସମସ୍ତ ର ରାଜା, ଆଲୋକ ଦେଖି, ଶୁଧ୍ଧ, ଦୃଷ୍ଟିଶାଳୀ ର ଚେତନା ଚୟନ କରିଛନ୍ତି । ସୂର୍ଯ୍ୟ ର ଚମକ ଦ୍ୱାରା ଶୁଧ୍ଧ, ଚିନ୍ତା ର ପିତା, ଅଦ୍ୱିତୀୟ ଜ୍ଞାନୀ । ବୃଷଭ ଭଳି, ହର୍ଡ ରେ, ପାତ୍ର ଚାରିପାଖରେ ଗର୍ଜନ କରୁଛି, ଜଳ ର ଆଖରେ ବୃଷଭ । ଇନ୍ଦ୍ର ପାଇଁ ଶୁଧ୍ଧ, ଅତି ଉତ୍ସାହଦାୟୀ, ଆମେ ତୁମର ସାହାଯ୍ୟ ଦ୍ୱାରା ଯୁଦ୍ଧ ରେ ଜିତିପାରିବା ।