ଏକ ସମୟର କଥା, ଦେବତାମାନେ ସୋମ ଦେବଙ୍କୁ ଅନେକ ଭାବରେ ପୂଜା କରୁଥିଲେ । ସେମାନେ ସୋମର ଅମୃତ ରସକୁ ଶୁଧ୍ଧ କରି, ତାଙ୍କର କୃପା ଓ ଧନ-ଧାନ୍ୟ ଲାଗି ପ୍ରାର୍ଥନା କରୁଥିଲେ । ସେମାନେ କହିଲେ, “ଓ ଇନ୍ଦୁ, ଆମ ଉପରେ ଅଶ୍ୱ, ଗାଈ, ସୁନା ଓ ହଜାର ଧାରା ଧନ ବର୍ଷା କର । ଶୁଧ୍ଧ ସୋମ, ଆମେ ତୁମ ମିତ୍ରତାକୁ ଚୟନ କରୁଛୁ, ତୁମ ଛାନିକୁ ଉପରେ ଉଠି ଆଶ୍ରୟ କରୁଛୁ । ତୁମ ଛାନିରୁ ବହୁଥିବା ପ୍ରବଳ ଧାରାମାନେ ଆମପାଇଁ କୃପାମୟ ହେଉ । ଶୁଧ୍ଧକର୍ତ୍ତା, ଆମକୁ ବୀର ଓ ଭୋଜ୍ୟ ଧନ ଦିଅ; ସମସ୍ତଙ୍କ ସ୍ୱାମୀ ସୋମ, ଏହା ସବୁଠାରେ ଦିଅ ।” ଦଶଟି ତୀବ୍ର ଧାରା ମାତୃ ନଦୀକୁ ଶୁଧ୍ଧ କରେ, ଏହି ଧାରାମାନେ ଏକାଠି ହୋଇ ଆଦିତ୍ୟମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ପ୍ରଶଂସିତ । ଚାପିଥିବା ସୋମ ଇନ୍ଦ୍ର ଓ ବାୟୁ ସହିତ ଛାନି ମାଧ୍ୟମରେ ବହେ, ସେ ସୂର୍ଯ୍ୟର କିରଣ ସହ ଏକତ୍ରିତ ହୁଏ । “ଓ ସୋମ, ତୁମେ ଆମ ଶ୍ରେୟସ୍ କ୍ଷେମ ପାଇଁ, ବାୟୁ, ପୂଷଣ, ମିତ୍ର ଓ ବରୁଣଙ୍କ ପାଇଁ ମଧୁର ରୂପେ ବହ; ସମୃଦ୍ଧି ଦିଅ ।” “ଓ ସୋମ, ତୁମ ଜନ୍ମକୁ ଆମେ ଆକାଶର ଉଚ୍ଚତମ ସ୍ଥାନରେ ରଖିଛୁ; ଆମକୁ ଭୟଙ୍କର ସୁରକ୍ଷା ଓ ମହାନ କୀର୍ତି ଦିଅ । ଏହି ସୋମ ଦ୍ୱାରା ଆମେ ମାନବ ଜଗତର ସମସ୍ତ ଶ୍ରୀ ଅର୍ଜନ କରିବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କରୁଛୁ । ଇନ୍ଦ୍ର, ବରୁଣ, ଓ ମାରୁତମାନେ ପାଇଁ ବହ, ଆମ ପାଇଁ ବିଶାଳ ପଥ ଉଦ୍ଘାଟିତ କର । ଗାଈମାନେ ଦ୍ୱାରା ଶୁଧ୍ଧ ହୋଇ, ଖଣ୍ଡ ଖଣ୍ଡ ଅଳଙ୍କୃତ ହୋଇ, ଦେବତାମାନେ ସୋମଙ୍କୁ ଆସି ପ୍ରାପ୍ତ କରିଛନ୍ତି ।” “ଆମର ସ୍ତୁତି ତାଙ୍କୁ ପୋଷଣ କରୁ, ଯେପରି ଗାଈ ଝିଅ ଛାଣ୍ଡକୁ ପୋଷେ, ଯିଏ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ହୃଦୟକୁ ଆନନ୍ଦ ଦିଏ । ଓ ସୋମ, ଗୋମାତାକୁ ଖୁସି ଦେଇ, ପୋଷ୍ଟିକ ଭୋଜ୍ୟ ଦୁଧ ଦିଅ, ପ୍ରଶଂସାର ସାଗର ବଢାଇ ଦିଅ । ଶୁଧ୍ଧ ହୋଇ, ତୁମେ ଆକାଶରେ ଅଦ୍ଭୁତ ଗର୍ଜନା ଓ ବିଶ୍ୱଜନୀନ ଆଲୋକ ସୃଷ୍ଟି କରିଛ ।” “ତୁମ ରସ, ଓ ସୋମ ରାଜା, ବିଘ୍ନ ବିନା ବହୁଛି, ସମସ୍ତ ନଦୀରେ ବିସ୍ତାରିତ । ତୁମ ଦକ୍ଷତା ଏବଂ ଆଲୋକ ଆକାଶରେ ଚମକୁଛି । ଏହି ଉତ୍ତମ ଆନନ୍ଦ ସହ ତୁମେ ନିଜକୁ ଶୁଧ୍ଧ କର; ଅଶୁଭକୁ ନାଶ କର, ଦିବ୍ୟ ଓ ବୀର୍ୟବାନ୍ ହେଉ । ତୁମେ ଶତ୍ରୁ ବୃତ୍ରକୁ ବଧ କରିଛ, ଦିନେ ଦିନେ ପୁରସ୍କାର ଜିତୁଛ, ଗାଈ ଓ ଘୋଡ଼ା ଦେଉଛ ।” “ପୋଷଣ ଦାୟିନୀ ଗାଈ ସହ ଲାଲ ରଙ୍ଗରେ ମିଶିଯାଅ, ଗରୁଡ଼ ପରି ନିଜ ନିଡ଼ରେ ବସ । ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ ବୃତ୍ର ବଧରେ ସାହାଯ୍ୟ କରୁଥିବା, ମହାଜଳକୁ ଆବୃତ କରିଥିବା, ତୁମେ ବହ । ଏହି ପ୍ରଶଂସାରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ହୋଇ, ଓ ସୋମ, ଉତ୍ତମ ସନ୍ତାନ ସହ ଧନ ଜିତିବା ପାଇଁ ଆମକୁ ସାହାଯ୍ୟ କର, ଶୁଧ୍ଧ ହୋଇ ଆମ ସ୍ତୁତି ବଢାଇ ଦିଅ । ତୁମ କୃପା ଓ ସହଯୋଗରେ ଆମେ ବିଜୟୀ ହେଉ, ବାଧା ଜୟ କରିବାକୁ; ସୋମ, ନିଜ ବ୍ରତରେ ସଚେତନ ରୁହ ।” “ସୋମ ବହୁଛି, ଶତ୍ରୁତା ଓ ବାଧା ଦୂର କରି, ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ଗୃହକୁ ଯାଉଛି । ଶୁଧ୍ଧକର୍ତ୍ତା, ଆମକୁ ବଡ଼ ଧନ ଦିଅ; ଶତ୍ରୁମାନେ ଦୂର କର, ଖ୍ୟାତିଶାଳୀ ବଳ ଓ ବୀର ଦିଅ । ଶତ ଧନ ମଧ୍ୟ ତୁମ ଦାନକୁ କମାଇପାରିବ ନାହିଁ, ଯେତେବେଳେ ତୁମେ ଆହୁତିରେ ଖୁସି ହୁଅ । ଏଇ ଇନ୍ଦୁ, ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଓ ଚାପିଥିବା, ଆଗକୁ ବହ, ଆମକୁ ଲୋକମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ କୀର୍ତି ଦିଅ, ସମସ୍ତ ଦ୍ୱେଷ ଦୂର କର । ତୁମ ମିତ୍ରତା ଓ ଉଚ୍ଚତମ ମହିମାରେ ଆମେ ବିପକ୍ଷମାନେ ଉପରେ ବିଜୟୀ ହେଉ ।” “ତୁମ ଭୟଙ୍କର ଧାରା ଅସ୍ତ୍ରମାନେ ସଦା ପ୍ରସ୍ତୁତ, ସେମାନେ ଦ୍ୱାରା ଆମକୁ ସମସ୍ତ ଅପକାର ଓ ଦୁଷ୍ଟମାନେ ଠାରୁ ରକ୍ଷା କର ।” ଏହିପରି, ଇନ୍ଦୁର ରସ ଛାନି ମାଧ୍ୟମରେ ତୀବ୍ର ଗତିରେ ବହି, ସମସ୍ତ ଶୁଭ ଭାଗ୍ୟ ଚାହୁଁଥିଲା । ସେ ବହୁ ଅଶୁଭକୁ ନାଶ କରି, ଆମ ପିଲାମାନେ ପାଇଁ ସହଜ ପଥ ଓ ଶକ୍ତି ଦେଉଥିଲା । ଗାଈ ପାଇଁ ବିଶାଳ ସ୍ଥାନ ସୃଷ୍ଟି କରି, ସ୍ତୁତି ସହ ଆଗକୁ ବଢ଼ୁଥିଲା, ଆମେ ସେଥିରୁ ପୋଷଣ ଲାଭ କରୁଥିଲୁ । ଏହି ସୋମ, ଆନନ୍ଦ ପାଇଁ ଚାପିଯାଇ, ପାହାଡ଼ରେ ବସି ଗରୁଡ଼ ପରି ନିଜ ସ୍ଥାନରେ ବସିଥିଲା । ଦେବତାମାନେ ପବନ ଦ୍ୱାରା ଏହାକୁ ଶୁଧ୍ଧ କରି, ମଣିଷମାନେ ଜଳରେ ଚାପିଲେ, ଗାଈମାନେ ଦୁଧ ସହ ଏହାକୁ ଉପଭୋଗ କଲେ ।” “ଏପରି, ଚାପିବାମାନେ ଅମୃତକୁ ମଧୁର ରସରେ ଅଳଙ୍କୃତ କଲେ । ଇନ୍ଦୁ, ତୁମର ମଧୁର ଧାରା ଆଶ୍ରୟ ପାଇଁ ଛାନିକୁ ପହଁଚିଲା । ସେ ଇନ୍ଦ୍ର ପାଇଁ ବହି, ଅଚ୍ଛେଦ୍ୟ କେଶ ମାଧ୍ୟମରେ ଯାଉଥିଲା, ଜଙ୍ଗଲରେ ନିଜ ବିଶ୍ରାମ ସ୍ଥାନରେ ବସିଥିଲା । ଇନ୍ଦୁ, ଅଙ୍ଗିରସମାନେ ପାଇଁ ଅତି ମଧୁର ଭାବେ ବହ, ବିଶାଳ ସ୍ଥାନ, ଘୃତ ଓ ଦୁଧ ଦିଅ ।” “ଏହି ଜ୍ଞାନୀ, ଶୁଧ୍ଧକର୍ତ୍ତା ସୋମ ଚଳିତ ହୋଇ, ଦୀପ୍ତିମାନ ହେଇ, ପୁରାତନ ବିଶାଳ ଧାରା ବହୁଛି । ଏହି ବୃଷଭ, ବୃଷଭ ପରି ନିଜ ବ୍ରତ ଧାରଣ କରି, ଶୁଧ୍ଧ ହୋଇ, ଶାପ ନାଶ କରେ, ଉପାସକକୁ ଧନ ଦେଉଛି । ଆମ ପାଇଁ ହଜାର ଗୁଣ ଧନ, ଗାଈ ଓ ଘୋଡ଼ା ସହ ଚମକୁଥିବା ଅତି ଆକାଂକ୍ଷିତ ଧନ ବହ ।” ଏହିପରି, ଦେବତା ଶୁଧ୍ଧ ସୋମଙ୍କୁ ପ୍ରଶଂସା କରି, ତାଙ୍କ ଦୟା, ଶକ୍ତି ଓ ପୋଷଣ ଲାଗି ଅନୁରୋଧ କରି, ସମସ୍ତ ଶୁଭ ଫଳ ଲାଭ କରିଥିଲେ ।