ଏକ ସମୟର କଥା, ଯେଉଁଠାରେ ସମସ୍ତ ଦେବତାମାନେ ଏବଂ ଋଷିମାନେ ପବିତ୍ର ସୋମର ମହିମା ଗାଇଥିଲେ। ଏହି ସୋମ, ଯିଏ ଚତୁର, ପବିତ୍ର ଓ ଜ୍ଞାନମୟ, ଉତ୍କୃଷ୍ଟ ଛାନି ମାଧ୍ୟମରେ ପ୍ରସ୍ତୁତ ହୋଇ, ଆମକୁ ଶକ୍ତି ଓ କୀର୍ତି ଦେଉ। ଏହି ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ଓ ଦ୍ରୁତ ବହୁଥିବା ସୋମ ରସ, ଛାନି ମାଧ୍ୟମରେ ପ୍ରବାହିତ ହୋଇ, ଭରଦ୍ୱାଜଙ୍କୁ ତାଙ୍କ ରସରେ ଆବୃତ କରେ। ତୁମେ ପ୍ରାଚୀନ ପଥ ଓ ଅଭେଦ୍ୟ ଆବରଣ ସହିତ, ହଜାର ଧାରାରେ ପ୍ରବାହିତ ହୁଅ, ହେ ପ୍ରିୟ ସୋମ। ସୋମ, ଏକ ଦୟାଳୁ ବନ୍ଧୁ ପରି, ଦାନଶୀଳ ହୁଅ। ତୁମେ ଅସ୍ତ୍ର ଦେଇ, ଦାନ କର। ଏହି ଅନେକ ଦୃଢ଼ ଶତ୍ରୁମାନଙ୍କ ଶକ୍ତିକୁ ଧ୍ୱଂସ କର, ହେ ଇନ୍ଦୁ, ଯେଉଁଠାରେ ଆମ ବିରୋଧରେ ଥିବାମାନେ ଅଛନ୍ତି। ଶତ ଉପକାର ଓ ହଜାର ପବିତ୍ର ସହଯୋଗ ସହିତ, ସମୃଦ୍ଧି ଆଣି, ବହୁ ଧନ ଦେଇ ପ୍ରବାହିତ ହୁଅ। ତୁମର ଶକ୍ତି ବିକାଶ ପାଇଛି, ଅସୁରମାନେ ଭାଙ୍ଗି ଦେଇଛ; ଯେଉଁମାନେ ବିରୋଧ କରନ୍ତି, ସେମାନେ ପଳାଇଯିବେ। ଏହି ଶକ୍ତି ସହିତ, ରଥ ଯୁଦ୍ଧ ଓ ଧନ ଅନ୍ୱେଷଣରେ ତୁମେ ବିଜୟୀ ହେଉଛ; ଭୟହୀନ ହୃଦୟରେ ତୁମ ପ୍ରଶଂସା ହେଉ। ପ୍ରବାହମାନ ସୋମର ନିୟମ କେହି ରୋକିପାରିବେ ନାହିଁ; ଯିଏ ବିରୋଧ କରେ, ତାଙ୍କୁ ଭାଙ୍ଗି ଦିଅ। ଜଳରେ ସେ ଉତ୍ସାହଦାୟକ, ପିଙ୍ଗଳ ଓ ଦ୍ରୁତ; ସେ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ପାଇଁ ଶକ୍ତିଦାୟକ ପାନୀୟ। ପ୍ରାଚୀନ ଓ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ସାର ଅକ୍ଷୟମାନେ ଦୁହିଛନ୍ତି—ସେହି ସୋମ, ହଜାର ଧାରାର ଦୃଷ୍ଟା। ସେ ସୂର୍ଯ୍ୟ ପରି ସମସ୍ତ ଦିଗକୁ ଦେଖେ, ଜଳ ଧାରା ମାଧ୍ୟମରେ ଚାଲି, ସାତ ଚ୍ୟାନେଲ ଦ୍ୱାରା ଆକାଶକୁ ଉଠିଯାଏ। ପବିତ୍ର ହୋଇ ସେ ସମସ୍ତ ଲୋକ ଉପରେ ଉଭୟ ହୁଏ—ସେ ସୋମ ଦେବ, ସୂର୍ଯ୍ୟ ନୁହେଁ। ଦିବ୍ୟ ସାହାଯ୍ୟ ପାଇଁ, ସୋମ, ତୁମେ ଆମକୁ ଘେରି, ଧନ-ଧାନ୍ୟ ଓ ପଶୁ ସହିତ ନିର୍ମଳ ଭାବେ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ପାଇଁ ପ୍ରବାହିତ ହୁଅ। ସୋମ, ପୁନଃ ପୁନଃ ଆମ ପାଇଁ ପୋଷଣ ଦେଅ, ତୁମ ରସରେ ସମସ୍ତ ଶୁଭ ଦେଅ। ଇନ୍ଦୁ, ଯେତେବେଳେ ତୁମର ସ୍ତୁତି ହୁଏ, ଯେତେବେଳେ ଚାପି ରସ ଜନ୍ମ ନିଏ, ତୁମେ ପବିତ୍ର କୁଶ ଉପରେ ବସ, ଏହି ପ୍ରିୟ ସ୍ଥାନ। ହେ ସୋମ, ଆମ ପାଇଁ ତୁମ ରସରେ ପ୍ରବାହିତ ହୁଅ, ଗାଁ-ଘୋଡ଼ା ଦିଅ, ଏହି ଦିନଗୁଡ଼ିକୁ ଦ୍ରୁତ କର। ଯିଏ ବିଜୟୀ ଓ ଅଜୟ, ଯିଏ ଭୟ ବିନା ଶତ୍ରୁକୁ ଦଳନ କରେ—ସେପରି ସୋମ, ହଜାର ଭାଗରେ ବିଜୟୀ ଭାବରେ ପ୍ରବାହିତ ହୁଅ। ସୋମ, ଦ୍ରୁତ ଓ ବିଶାଳ, ଛାନି ମାଧ୍ୟମରେ ନ୍ୟାୟ ଅନୁସାରେ ପ୍ରବାହିତ ହୁଅ, ଅସୁରମାନେ ଦୂର କର, ଦିବ୍ୟ ସ୍ୱରୂପ ଧାରଣ କର। ଶକ୍ତି ପାଇଁ ସୋମ ଯେତେବେଳେ ପ୍ରବାହିତ ହୁଏ, ଶତ ଧାରାରେ, ଅବିରତ, ସେ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ସହ ମିତ୍ରତା ପ୍ରବେଶ କରେ। ଦଶ ଅପସରା, ବଧୁମାନେ ପ୍ରେମରେ ତୁମକୁ ଆକାଂକ୍ଷା କରନ୍ତି; ତୁମେ ପବିତ୍ର, ସୋମ, ଯଜ୍ଞ ପାଇଁ ତିଆରି। ଇନ୍ଦୁ, ଇନ୍ଦ୍ର ଓ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ପାଇଁ ମଧୁର ଭାବରେ ପ୍ରବାହିତ ହୁଅ; ଗାୟକ ଓ ମଣିଷମାନେ ଅପଦ୍ରବ୍ୟରୁ ରକ୍ଷା କର। ତୁମର ଧାରା, ଆକାଶରୁ ବର୍ଷା ପରି, ଘୋଡ଼ା ଓ ଗାଁରେ ଧନ ସହିତ ପୁରସ୍କାର ଦିଗରେ ଦୌଡ଼ିଯାଏ। ସେ ସମସ୍ତ ଶୁଭ ସଙ୍ଗୀତ ଦେଖି, ପିଙ୍ଗଳ ସୋମ, ତାଙ୍କର ଅସ୍ତ୍ର ଉତ୍ତେଜିତ କରେ। ପ୍ରଭାବଶାଳୀ ଶକ୍ତିରେ ପବିତ୍ର ହୋଇ, ସେ ରାଜା ହାତୀ ପରି ସିଂହାସନରେ ବସିଥାଏ, ଦୃଢ଼ ଦୃଢ଼ ନିଶ୍ଚୟରେ, ଶ୍ୟେନ ପରି ଦଣ୍ଡରେ। ପବିତ୍ର ସୋମ, ସେ ସ୍ୱର୍ଗ ଓ ପୃଥିବୀର ସମସ୍ତ ଧନ ଆମକୁ ଦିଅ। ଏହି ଉତ୍ସାହଦାୟକ ସୋମ ଚାପି ରସର ଧାରାରେ ଦୌଡ଼ିଯାଏ, ପୁନଃ ପୁନଃ ଉତ୍ସାହ ଦେଇ। ଉଷା ହୁଏ, ଯେଉଁଠାରେ ଉଚ୍ଚ ସ୍ତୁତି ହୁଏ, ସେହିପରି ଦେବୀ ଧନ ଦେଇ, ମୃଦୁ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ଭାବରେ ଦୌଡ଼ିଯାଏ। ଦୁଇ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ପ୍ରଭାସମୟ ଦେଉଠୁ ଆମେ ହଜାର ଦେଉଛୁ; ଉଷା ଦୃତ ଚଳି, ମୃଦୁ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ହୁଏ। ସେମାନଠୁ ଆମେ ତିରିଶି ଅନ୍ଶଜ ଓ ହଜାର ଦେଉଛୁ; ଉଷା ଦୃତ ଚଳି, ମୃଦୁ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ହୁଏ। ପ୍ରବାହିତ ହୁଅ, ସୋମ, ଗାଁ ଜୟ କର, ଘୋଡ଼ା ଜୟ କର, ସବୁ ଜୟ କର, ଯୁଦ୍ଧରେ ଜୟ କର; ଆମକୁ ସନ୍ତାନସମୃଦ୍ଧି ଧନ ଦିଅ। ଅପମୃଷ୍ଟ ଲୋକମାନେ, ଔଷଧି ଓ ବୁଦ୍ଧିମତୀ ନାରୀମାନେ ପାଇଁ ପ୍ରବାହିତ ହୁଅ। ସୋମ, ତୁମେ ପବିତ୍ର ହୋଇ ସମସ୍ତ ଅପମଙ୍ଗଳକୁ ଅତିକ୍ରମ କର; ଋଷି ପରି, ପବିତ୍ର କୁଶ ଉପରେ ବସ। ପବିତ୍ର ହୋଇ, ଆଲୋକ ଆଣ, ଜନ୍ମରେ ବଡ଼ ହୁଅ; ଇନ୍ଦୁ, ସମସ୍ତ ଜିନିଷ ଉପରେ ଅଗ୍ରଗତି କର। ଗାୟତ୍ରୀ ଛନ୍ଦରେ, ପବିତ୍ର ଓ ଜ୍ଞାନମୟ, ହଜାର ଚକ୍ଷୁ ଥିବା ଇନ୍ଦୁଙ୍କୁ ଗାଓ। ତୁମେ, ହଜାର ଚକ୍ଷୁ ଓ ଶକ୍ତିସମ୍ପନ୍ନ, ବାଧା ଅତିକ୍ରମ କରିଛ। ପବିତ୍ର ହୋଇ, ବାଧା ଅତିକ୍ରମ କର, ପାତ୍ର ଦିଗକୁ ଦୌଡ଼ିଯାଅ, ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ହୃଦୟକୁ ପ୍ରବେଶ କର। ସୋମ, ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ କୃପା ପାଇଁ ପ୍ରବାହିତ ହୁଅ, ଜ୍ଞାନମୟ; ଆମକୁ ସନ୍ତାନସମୃଦ୍ଧି ଧନ ଦିଅ। ପବିତ୍ର ଛାନି ସହିତ, ମଦରେ ଆନନ୍ଦ ପାଉଥିବା ଇନ୍ଦୁ, ଚାରିପଟେ ପ୍ରବାହିତ ହୁଅ; ତୁମେ ନବ ନଦୀ ଅବତାରଣ କରିଛ। ଏଭଳି ଏକ ମୁହୂର୍ତ୍ତରେ, ଦିଭୋଦାସ ପାଇଁ, ତୁମେ ଶମ୍ବରକୁ ଧ୍ଵଂସ କରିଥିଲ; ଏପରେ ତୁର୍ବଶା ଓ ଯଦୁଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ। ଏହିପରି, ସୋମର ପବିତ୍ର ଧାରା ଦେବତାମାନେ ଓ ମନୁଷ୍ୟମାନେ ଉପାସନା କରି, ନିର୍ଭୟ ହୃଦୟରେ ତାଙ୍କର ମହିମା ଗାଉଥିଲେ, ତାଙ୍କ ଦୟା, ଶକ୍ତି ଓ ସମୃଦ୍ଧି ଆଶା କରୁଥିଲେ।