ଏକ ସମୟର କଥା, ଯେଉଁଠାରେ ଦୃଢ଼ ଶକ୍ତିଶାଳୀମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଧନ-ସମ୍ପଦ ଉପଲବ୍ଧିର ଆକାଂକ୍ଷା ଥିଲା, ସେଠାରେ ବିଜୟ ପ୍ରାପ୍ତିକୁ ଚାହୁଁଥିବା ଲୋକମାନେ ଯେପରିକି ଅଶ୍ୱଧାରୀ ଶୂରମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଧନ ଚାହୁଁଥାନ୍ତି, ସେପରି ଏହି ଆଶା ଜନମ ନେଲା। ଏହି ଦ୍ୱିତୀୟ ଦେବତାଙ୍କୁ ଆମେ ଖୋଜୁଛୁ, ଯିଏ ପରାକ୍ରମ ଧାରଣ କରିଛନ୍ତି, ସୁନ୍ଦର, ନ୍ୟାୟ ଆଚରଣରେ ନିପୁଣ, ବଡ଼ ଆକାଶର ସଭାରେ ବିରାଜମାନ। ସେ ଶକ୍ତି ସଂଚୟ କରିଥିବା, ସ୍ତୁତିଯୋଗ୍ୟ, ମହାନ ଦୃଢ଼ ସଂକଳ୍ପ ଧାରଣ କରି, ଶତଧା ଦୁର୍ଗକୁ ଭଙ୍ଗ କରିଛନ୍ତି। ଏହିପରି, ଏକ ଅକ୍ଷୟ ଗରୁଡ଼ ଆଶ୍ରୟ ପାଇଁ ସେ ସମ୍ପଦ, ରାଜା, ମଙ୍ଗଳମୟ ପରାମର୍ଶକୁ ସ୍ୱର୍ଗରୁ ଆଣିଦେଇଛନ୍ତି। ସେ, ସମସ୍ତଙ୍କୁ ଦେଖୁଥିବା, ଦୂର ପରିସରର ରାଜ୍ୟକୁ ଶକ୍ତି ସହିତ ଧାରଣ କରି, ଅମୃତର ରକ୍ଷା କରୁଛନ୍ତି। ଏହିପରି, ସେ ଶକ୍ତି ଧାରଣ କରି, ଅଧିକ ମହତ୍ତ୍ୱ ପ୍ରାପ୍ତ କରନ୍ତି, ଲୋକମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ପ୍ରଶଂସିତ ଉପକାରୀ ଭାବେ ପରିଚିତ। ଏହି ଦେବତା, ବର୍ଷାରେ ପ୍ରଚୁର, ଆମ ପାଇଁ ପ୍ରବାହିତ ହୁଅ, ସ୍ୱର୍ଗରୁ ଜଳର ତରଙ୍ଗ ଆଣ, ଆରୋଗ୍ୟ ଓ ପୋଷଣରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ। ସେହି ପ୍ରବାହ ସହିତ, ଯେଉଁଠାରେ ଗାଈମାନେ ଆସିଛନ୍ତି, ସେଉଁଠାରେ ଆମ ଘରକୁ ସନ୍ତାନ ଆସୁନ୍। ତୁମର ପ୍ରବାହରେ ଘୃତ ଅର୍ପଣ କର, ଯେଉଁଥିରେ ଦେବତାମାନେ ସବୁଠାରୁ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ସମର୍ଥନ ପାଆନ୍ତି; ବର୍ଷାରେ ପ୍ରଚୁର ହୋଇ ଆମ ପାଇଁ ପ୍ରବାହିତ ହୁଅ। ତୁମର ପବିତ୍ର ପ୍ରବାହରେ ଆମ ପାଇଁ ଧାରଣ କର, ଅକ୍ଷୟ ନିର୍ମଳ ଛାନିକୁ ପବିତ୍ର କର; ଦେବତାମାନେ ଆମ ଆଶା ଶୁଣନ୍ତୁ। ପବିତ୍ର ସୋମ ଅଶୁଭକୁ ନାଶ କରିଛନ୍ତି, ଦୁଷ୍ଟମନ୍ତାକୁ ଦଳିଦେଇଛନ୍ତି; ପୁରାତନ ଆଲୋକ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ହୋଇଉଠିଛି। ସେଉଁଠି, ସୋମଙ୍କ ଶକ୍ତି ଉଦ୍ଧାର ହୁଏ, ନଦୀର ତରଙ୍ଗର ଗୁଞ୍ଜନ ପରି ଧ୍ୱନି କରେ; ସ୍ତୁତି ଗୀତରେ ପେଷଣ ପାଥରକୁ ଉତ୍ସାହିତ କରନ୍ତୁ। ତିନିଟି ସ୍ୱର, ଯଜ୍ଞ ପାଇଁ ଉତ୍ସୁକ, ସୋମ ପ୍ରବାହରେ ଉଚ୍ଚ ହୁଏ, ଯେତେବେଳେ ସେ ଅବରୋଧ ବିନା ନାଳୀକାରେ ପ୍ରବେଶ କରନ୍ତି। ଅବିଚ୍ଛିନ୍ନ ଆବରଣ ମାଧ୍ୟମରେ, ସେମାନେ ପ୍ରିୟ ପିତ୍ତଳ ସୋମକୁ ପାଥରରେ ଚାଳନା କରନ୍ତି, ଯିଏ ମାଧୁର୍ୟ ଧାରା କରନ୍ତି। ହେ ବୁଦ୍ଧିମାନ, ପ୍ରବାହିତ ହୁଅ, ସବୁଠାରୁ ଉତ୍ତେଜନାଦାୟକ, ଛାନି ମାଧ୍ୟମରେ; ତୁମେ ସ୍ତୁତିର ଗର୍ଭରେ ପ୍ରବେଶ କରିଛ। ଏଭଳି, ଗାଈ ଓ ବସ୍ତ୍ରରେ ଶୋଭିତ, ବିନୋଦନାଦାୟକ, ଇନ୍ଦ୍ର ପାନ ପାଇଁ ପ୍ରବାହିତ ହୁଅ। ଏହି ସମୟରେ, ଅଧ୍ୱର୍ୟୁ, ପେଷିତ ସୋମକୁ ପାଥର ମାଧ୍ୟମରେ ଛାନିକୁ ଢାଳ, ଇନ୍ଦ୍ର ପାନ ପାଇଁ ପବିତ୍ର କର। ସ୍ୱର୍ଗରୁ ସବୁଠାରୁ ଉତ୍ତମ, ପୋଷଣଦାୟକ ସୋମକୁ ବଜ୍ରଧାରୀ ଇନ୍ଦ୍ର ପାଇଁ ପେଷ; ସବୁଠାରୁ ମଧୁର। ତୁମର ମଦକର ରସ, ହେ ଇନ୍ଦୁ, ଦେବତାମାନେ, ମାରୁତଗଣ, ପ୍ରବାହିତ ମଧୁରତାର ସ୍ୱାଦ ଗ୍ରହଣ କରନ୍ତି। ହେ ସୋମ, ପେଷିତ ହେଲେ, ଉତ୍ସାହ ପାଇଁ ବୃଦ୍ଧି ପାଉ, ଉପାସକଙ୍କ ଅନ୍ତଃପ୍ରେରଣା ପାଇଁ। ହେ ବୁଦ୍ଧିମାନ, ଛାନି ମାଧ୍ୟମରେ ପେଷିତ ହୋଇ, ଆମ ପାଇଁ ବଳ ଓ କୀର୍ତି ଆଣ। ଏହି ସୋମ, ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ଓ ଦ୍ରୁତ ପ୍ରବାହୀ, ପେଷିତ ରସରେ, ଭରଦ୍ୱାଜଙ୍କୁ ଆବୃତ କର, ଛାନି ମାଧ୍ୟମରେ ପ୍ରବାହିତ ହୁଅ। ପୁରୁଣା ପଥ ଓ ଅବିଚ୍ଛିନ୍ନ ଆବରଣ ସହିତ, ପ୍ରିୟ ଏହି ଇନ୍ଦୁ, ହଜାର ଧାରା ନେଇ ପ୍ରବାହିତ ହୁଅ। ଦାନଶୀଳ ବନ୍ଧୁ ପରି, ହେ ଇନ୍ଦୁ, ଦାନଶୀଳ ହୁଅ; ଦାତା ପରି ଦାନ ଦିଅ; ଅସ୍ତ୍ରରେ ଦାନ ଦିଅ। ଯେଉଁମାନେ ଆମ ବିରୋଧରେ ରହିଛନ୍ତି, ସେମାନଙ୍କ ଶକ୍ତିକୁ ନିମ୍ନ କର, ହେ ବହୁଉଚ୍ଚାରିତ ଇନ୍ଦୁ। ଶତ ଉପକାର କିମ୍ବା ହଜାର ପବିତ୍ର ଶକ୍ତି ସହିତ, ଅପାର ସମ୍ପଦ ଆଣି, ପ୍ରବାହିତ ହୁଅ। ତୁମର ଶକ୍ତି ଉଦ୍ଧାର ହୋଇଛି, ଦୁଷ୍ଟ ଦାନବକୁ ଭଙ୍ଗ କରିଛ, ହେ ପାଥର ପେଷିତ; ବିରୋଧକୁ ଦୂର କର। ଏହି ଶକ୍ତି ସହିତ, ରଥ ଯୁଦ୍ଧରେ, ଧନ ଅନ୍ୱେଷଣରେ ତୁମେ ପ୍ରହାର କର, ନିର୍ଭୟ ହୃଦୟରେ ସ୍ତୁତି କର। ପ୍ରବାହମାନ ପବିତ୍ର ସୋମଙ୍କ ନିୟମ କେହି ବି ରୋକିପାରିବେନି; ଯିଏ ବିରୋଧ କରେ, ତାଙ୍କୁ ଭଙ୍ଗ କର। ସେମାନେ ଉତ୍ସାହଦାୟକ, ପିତ୍ତଳ, ଦ୍ରୁତ ସୋମକୁ ଜଳରେ ଉତ୍ସାହିତ କରନ୍ତି—ଏହି ସୋମ, ଇନ୍ଦ୍ର ପାଇଁ ଶକ୍ତିଦାୟକ ପାନୀୟ। ଏହି ପ୍ରାଚୀନ, ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ରସକୁ ଅକ୍ଷୟମାନେ ଦୋହନ କରିଛନ୍ତି—ତେଜସ୍ବୀ, ହଜାର ଧାରା ଧାରଣ କରୁଥିବା ଦୃଷ୍ଟା ସୋମ। ସେ, ସୂର୍ଯ୍ୟ ପରି, ସମସ୍ତ ଦିଗକୁ ଦେଖନ୍ତି; ନଦୀ ଧାରା ମାଧ୍ୟମରେ ଚାଲି, ସପ୍ତ ନାଳୀ ଉପରେ ଚଡ଼ି ସ୍ୱର୍ଗକୁ ଯାଆନ୍ତି। ପବିତ୍ର ହୋଇ, ସମସ୍ତ ଲୋକ ଉପରେ ଦଣ୍ଡାୟମାନ—ଏହି ସୋମ ଦେବତା, ସୂର୍ଯ୍ୟ ନୁହେଁ। ଦିବ୍ୟ ସାହାଯ୍ୟ ପାଇଁ, ହେ ସୋମ, ତୁମେ ଆମକୁ ଆବୃତ କର, ଧନ-ଧାନ୍ୟ ଆଣି, ପବିତ୍ର ଇନ୍ଦୁ, ଇନ୍ଦ୍ର ପାଇଁ। ପୁନି, ହେ ସୋମ, ତୁମର ରସରେ ଆମ ପାଇଁ ପୁଷ୍ଟି ଧାରା କର, ପୁନଃ ପୁନଃ ଭାଗ୍ୟ ଦିଅ। ହେ ଇନ୍ଦୁ, ଯେପରି ତୁମର ସ୍ତୁତି ହୁଏ, ତୁମର ପେଷିତ ରସ ଜନ୍ମ ନେଇଥାଏ, ସେଇ ପ୍ରିୟ ଅସନା ଦରବାରରେ ବସ। ହେ ସୋମ, ତୁମର ରସ ସହ, ଗାଈ ଓ ଘୋଡ଼ା ଦେଉଥିବା, ଏହି ଦିନଗୁଡ଼ିକୁ ସବୁଠାରୁ ଶୀଘ୍ର କର। ଯିଏ ବିଜୟୀ ଓ ଅପରାଜିତ, ଶତ୍ରୁକୁ ଭୟ ବିନା ଦଳିଦେଉଛନ୍ତି—ସେପରି ହେ ସୋମ, ହଜାର ଜୟରେ ପ୍ରବାହିତ ହୁଅ। ସୋମ, ଶୀଘ୍ର, ବିଶାଳ, ଛାନିକୁ ଅନୁସରି ସତ୍ୟ ଅନୁଯାୟୀ ଭାବେ ପ୍ରବାହିତ ହୁଅ, ଦାନବମାନେ ଦୂର କର, ଦିବ୍ୟ ସ୍ୱଭାବରେ। ଯେତେବେଳେ ସୋମ ବଳ ପାଇଁ ପ୍ରବାହିତ ହୁଏ, ଶତ ଧାରାରେ, ଅବିରତ, ସେ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ସାଖ୍ୟତାରେ ପ୍ରବେଶ କରନ୍ତି। ଏହିପରି, ସୋମ ଦେବତା ନିର୍ମଳ ରସରେ, ପ୍ରକୃତିର ଶକ୍ତି, ଦେବତାମାନଙ୍କ ପ୍ରିୟ, ଆଶୀର୍ବାଦ ଓ ସମ୍ପଦ ଆଣି, ଭକ୍ତମାନଙ୍କ ଆଶା ପୂରଣ କରନ୍ତି।