ଦେଖ, ଏହି କଥାରେ ପବିତ୍ର ସୋମ ରସର ଗୁଣଗାନ ହେଉଛି, ଯେଉଁଥିରେ ସୋମ ଦେବତାମାନଙ୍କ ମଜ୍ଜରେ ଚେତନ୍ୟ ଓ ଜାଗୃତ ଅବସ୍ଥାରେ ମନୁଷ୍ୟମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ବିହାର କରି, ଝାଳି ମାଧ୍ୟମରେ ଅସ୍ତିତ୍ୱ ଗ୍ରହଣ କରେ। ଏହି ସୋମ ଆମ ପାଇଁ ନିଜକୁ ପବିତ୍ର କରନ୍ତୁ, ପୁରସ୍କାର ଆଣିଦିଅନ୍ତୁ ଓ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଯଜ୍ଞ ତିଆରି କରନ୍ତୁ; ଯିଏ ଦାନରେ ଧନୀ, ସେ ଆମକୁ ଆମନ୍ତ୍ରଣ କରେ। ଏହି ସୋମ, ଯିଏ ଜ୍ଞାନ ଓ ଶକ୍ତିରେ ସମୃଦ୍ଧ, ଆମ ପାଇଁ ଦେବତାମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ଭାଗ ଓ ବାୟୁଙ୍କୁ ବନ୍ଧୁ ଭାବେ ବାଛି ଦିଅନ୍ତୁ। ସେ ଆଜି ଧନ ଓ ବୁଦ୍ଧି ଦେଇ, ଆମକୁ ସମୃଦ୍ଧି ଦିଅନ୍ତୁ; ଆପଣ ପୁରସ୍କାର ଓ ବିଶାଳ କୀର୍ତି ଅର୍ଜନ କରନ୍ତୁ। ଏହି ସୋମ ନିଜକୁ ପବିତ୍ର କରନ୍ତୁ, ମନୁଷ୍ୟମାନେ ତାଙ୍କୁ ଦେଖି ପ୍ରସନ୍ନ ହୁଅନ୍ତୁ, ଦେବତାମାନଙ୍କ ଦୟା ପାଇଁ, ଏବଂ ଇନ୍ଦ୍ର ପାନ କରିବା ପାଇଁ ତାଙ୍କୁ ଶୁଭ୍ର କରନ୍ତୁ। ସୋମ ଆମ ପାଇଁ ଝରିବା, ନିଜ କାର୍ଯ୍ୟ ପୂରଣ କରିବା; ସେ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ ଆନନ୍ଦ ଦେଇ, ଦେବମାନେ ମଧ୍ୟରୁ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ବନ୍ଧୁ ବାଛି ନେଇଥାନ୍ତି। ସେ, ଲାଲ ରଙ୍ଗର ସୋମ, ଗାୟ ଦ୍ୱାରା ଅଳଙ୍କୃତ ହୁଏ, ଆମକୁ ଆଗ୍ରହର ସମୃଦ୍ଧି ଦିଅନ୍ତୁ, ଯାହା ଦୂର ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ପ୍ରସାରିତ। ପୁରସ୍କାର ଚାହୁଁଥିବା ସୋମ ଝାଳି ଅଟକି ବାହାରିଯାଏ, ଯେପରି ଯୋକ ଲାଗିଥିବା ଦୌଡ଼ିଆ; ଇନ୍ଦୁ ଦେବମାନେ ମଧ୍ୟରେ ସ୍ୱାମୀ। ସମସ୍ତ ସଙ୍ଗୀ ଏକାଠି ହୋଇ, ଲକଡ଼ିରେ ଖେଳୁଥିବା ପରି, ପାତ୍ର ନେଇ ସୋମ ରସ ଅନ୍ୱେଷଣ କରନ୍ତି। ଏହି ଝରଣା ଦ୍ୱାରା, ଯାହା ତୁମେ ପାନ କଲେ ବୁଦ୍ଧିମାନ ହୁଅ, ଓ ରସ ନିଜକୁ ପବିତ୍ର କର, ପ୍ରଶଂସା ଓ ବୀରତା ପାଇଁ। ସୋମ ଦେବତାଙ୍କ ପାଇଁ ଅର୍ପିତ ହେବାକୁ ଝରିବାକୁ ଆରମ୍ଭ କରିଛନ୍ତି, ପାହାଡ଼ ମଧ୍ୟରୁ ଝରିବା ପରି, ଶିଳ୍ପୀଙ୍କ କାର୍ଯ୍ୟ ପରି। ପବିତ୍ର ସୋମ ରସ, ବଂଶାନୁଗତ ନାରୀ ପରି, ବାୟୁଙ୍କୁ ନିମିତ୍ତ ହୋଇ ଝରିଛି। ଏହି ସୋମ ରସ ଶକ୍ତିରେ ଭରିତ, ତାଙ୍କ କାର୍ଯ୍ୟ ଦ୍ୱାରା ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ ବଢ଼ାଇ ଦିଏ। ଏହି ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ହସ୍ତମାନେ ଆଗକୁ ଆସନ୍ତୁ, ଝାଳି ଦ୍ୱାରା ସ୍ପଷ୍ଟ ସୋମକୁ ଧରନ୍ତୁ, ଗାୟ ଦ୍ୱାରା ରସ ଚାପନ୍ତୁ। ସୋମ, ଧନ ଦେଇଥିବା, ମହାଦାନୀ, ଆମ ପାଇଁ ଲକ୍ଷ୍ୟ ପ୍ରାପ୍ତିର ଉପାୟ ହେଉ। ଦଶ ଧାରକ ସୋମ ରସକୁ ପବିତ୍ର କରି, ଇନ୍ଦ୍ର ପାଇଁ ଆନନ୍ଦ ଦେଉଛନ୍ତି। ଏହି ସୋମ ନିଜ କର୍ମରେ ଅଧିକ ମହାନ ହୋଇଯାଏ; ଆନନ୍ଦ ଦେଉଥିବା ଏହି ରସ ପ୍ରବାହ ହୋଇଛି। ସେ ନିଜ କାର୍ଯ୍ୟ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ କରି, ଶତ୍ରୁଙ୍କ ନାଶ ଚିନ୍ତା କରେ; ସାହସୀ ସେ, ଋଣ ପୂରଣ ପାଇଁ ଉତ୍ସୁକ। ସୋମରୁ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ସାର, ବିଦ୍ୟୁତ ପରି, ହଜାର ଗୁଣ ନିଷ୍ପନ୍ନ ହୁଏ; ତାଙ୍କ ପାଇଁ ସ୍ତୁତି ଉତ୍ପନ୍ନ ହୁଏ। ଋଷି ସ୍ୱୟଂ ବିତରଣ କାଳରେ ପ୍ରେରିତ ଜନଙ୍କ ପାଇଁ ଧନ ଅନ୍ୱେଷଣ କରେ, ଯେତେବେଳେ ଚିନ୍ତା ଶୁଦ୍ଧ ହୁଏ। ସେ ଶକ୍ତିଶାଳୀମାନେ ମଧ୍ୟରୁ ଧନ ଚାହେ, ଯେପରି ଅଶ୍ୱାଧିକାରୀମାନେ ଆପଣାଙ୍କୁ ଜୟ ପାଇଁ ଚାହେ। ଆମେ ତୁମକୁ ଚାହୁଁଛୁ, ପୁରୁଷ ଶକ୍ତି ଓ ଶୋଭା ନେଇ, ନ୍ୟାୟ କାର୍ମିକ ଭାବେ, ବିଶାଳ ଆକାଶର ସଭାରେ। ସଂଗୃହୀତ ଶକ୍ତି ଓ ଦୃଢ଼ ସଂକଳ୍ପ ନେଇ, ସେ ଶତ ସୁବାଳାକୁ ଭଙ୍ଗ କରିଛନ୍ତି। ତେଣୁ ଅକ୍ଲାନ୍ତ ଗୃଧ୍ର ସେ ଧନ, ରାଜା, ନୈତିକ ପରାମର୍ଶ ନେଇ, ସ୍ୱର୍ଗରୁ ଆଣିଦିଏ। ସମସ୍ତଦର୍ଶୀଙ୍କ ପାଇଁ, ଏହି ଧନ ଦୂର ପରିସର ରାଜ୍ୟ ଭାବେ ଆଣିଦିଏ, ସେ ଅମୃତର ରକ୍ଷକ। ଶକ୍ତି ଧାରା ଝରେ, ସେ ଆଉ ମହାନତା ଅର୍ଜନ କରନ୍ତି, ଲୋକମାନେ ମଧ୍ୟରେ ବିଶ୍ରୁତ ଦାତା। ସୋମ ଆମ ପାଇଁ ବର୍ଷାରେ ଧନାଢ୍ୟ ଭାବେ ଝର, ଆକାଶରୁ ଜଳ ଧାରା ଆଣ, ପ୍ରଚୁର, ରୋଗ ହୀନ, ମହା ପୋଷଣ ଦେଇ। ଏହି ଝରଣା ଦ୍ୱାରା ଝର, ଯାହା ଦ୍ୱାରା ଗାୟମାନେ ଏଠାକୁ ଆସିଛନ୍ତି, ଆମ ଘରକୁ ସନ୍ତାନ ଆଣିଛି। ତୁମ ଧାରା ଦ୍ୱାରା ଘୃତ ପ୍ରବାହ କର, ଯଜ୍ଞରେ ଦେବମାନଙ୍କ ସ୍ରେଷ୍ଠ ସାଥୀ ହେଉ; ବର୍ଷା ଧନରେ ଆମ ପାଇଁ ଝର। ତୁମ ଝରଣା ଦ୍ୱାରା, ପୋଷଣ ଦେଉଥିବା ଅକ୍ଷୟ ଝାଳିକୁ ପବିତ୍ର କର; ଦେବମାନେ ଆମ ଇଛା ଶୁଣନ୍ତୁ। ପବିତ୍ର ସୋମ ଅପକାରକୁ ନାଶ କରିଛନ୍ତି, ଦୁଷ୍ଟମାନେ ଚୁର୍ମାର; ପୁରାତନ ଆଲୋକ ଉଦିତ ହୁଏ। ସୋମର ଶକ୍ତି ଉଠିଯାଏ, ନଦୀ ତୀରର ତରଙ୍ଗ ପରି ଧ୍ୱନି କରେ; ଗାନ ଦ୍ୱାରା ପେଷଣ ପାଥରକୁ ଉତ୍ସାହିତ କର। ତୁମ ଝରିବା ବେଳେ ତିନି ସ୍ୱର ଯଜ୍ଞ ପାଇଁ ଉତ୍ସୁକ ହୋଇ ଉଠେ, ଯେତେବେଳେ ତୁମେ ଅପରିହତ ଧାରାରେ ଯାଉଛ। ଅଖଣ୍ଡ ଆବରଣ ମଧ୍ୟରେ, ପ୍ରିୟ ପିତାମ୍ବର ସୋମକୁ ପାଥର ଦ୍ୱାରା ଚଳାଯାଏ, ସେ ମାଧୁର୍ୟ ଝରେ। ଉତ୍ସାହଦାୟକ ସୋମ, ଝାଳି ଦ୍ୱାରା ପବିତ୍ର ହୁଅ, ଜ୍ଞାନୀ ଭାବେ; ତୁମେ ସ୍ତୁତିର ଗର୍ଭରେ ପ୍ରବେଶ କରିଛ। ଉତ୍ସାହଦାୟକ ସୋମ, ଗାୟ ଓ ବସ୍ତ୍ର ଦ୍ୱାରା ଅଳଙ୍କୃତ ହୋଇ, ଇନ୍ଦ୍ର ପାନ ପାଇଁ ଝର। ଅଧ୍ୱର୍ୟୁ, ପେଷିଥିବା ସୋମକୁ ପାଥର ଦ୍ୱାରା ଝାଳିରେ ଢାଳ; ଇନ୍ଦ୍ର ପାନ ପାଇଁ ପବିତ୍ର କର। ସ୍ୱର୍ଗରୁ ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ସବୁଠାରୁ ପୋଷକ ସୋମକୁ ଇନ୍ଦ୍ର ବଜ୍ରଧାରୀ ପାଇଁ ଚାପ; ସବୁଠାରୁ ମଧୁର। ତୁମ ମଦକର ରସ ଦେବତାମାନେ, ମାରୁତମାନେ ଆସ୍ୱାଦନ କରନ୍ତି, ଝରିଥିବା ମଧୁରତାର ଆନନ୍ଦ ଉଠେ। ତୁମେ, ସୋମ, ପେଷିଲେ ଉତ୍ସାହ ପାଇଁ ବଢ଼, ବୃଷଭ, ଉପାସକଙ୍କ ପ୍ରେରଣା ପାଇଁ। ଏଭଳି, ସୋମ ରସ ଦେବତାମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଚେତନ୍ୟ ଓ ଶକ୍ତି ଦେଇ, ଭକ୍ତମାନଙ୍କ ଦାନ, ପ୍ରାର୍ଥନା ଓ ଯଜ୍ଞକୁ ସଫଳ କରି, ଇନ୍ଦ୍ର ଓ ଅନ୍ୟ ଦେବମାନେ ଆନନ୍ଦ ଉପଭୋଗ କରିଥାନ୍ତି। ସୋମ ଅମୃତ ଧାରା ଭାବେ ଲୋକ ଓ ଦେବମାନେ ମଧ୍ୟରେ ଶୁଭ ଓ ସମୃଦ୍ଧି ଆଣିଦେଉଛନ୍ତି।