ଅଦିତିଙ୍କ ଅଂକରେ ବିଶ୍ୱାସିତ ମନ୍ତ୍ରଦ୍ରଷ୍ଟାମାନେ ଏହି ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଅଶ୍ୱକୁ ସୂକ୍ଷ୍ମ ବିଚାରରେ ଶୁଧ୍ଧ କରିଥାନ୍ତି। ଗୋମାନେ ହଜାର ଧାରାରେ ବହୁଥିବା, ଅପରାଜିତ ତୁଣ୍ଡ, ଦିବିନ୍ଦ୍ରକୁ ଧାରଣ କରୁଥିବା ଏହି ସୋମାକୁ ଆସିଥାନ୍ତି। ଏହି ଜ୍ଞାନୀ, ଶୁଧ୍ଧ ହୋଇ, ଆକାଶରେ ବୁଦ୍ଧିରେ ପ୍ରଶଂସିତ ହୁଅନ୍ତି, ଦାତା, ଧାରଣ କରୁଥିବା। ନିତ୍ୟ ନବୀନ, ଉଜ୍ଜ୍ଵଳ ସାଥୀ, ଶବ୍ଦର ନାୟକ, ଅପରାଜିତ, ତାଙ୍କୁ ଚିନ୍ତାରେ ପ୍ରଶଂସା କରାଯାଏ। ପହାଡ଼ରେ, ପିଲାମାନେ ତାଙ୍କୁ ପତ୍ଥରରେ ଦବାଇ, ଏହି ପିତାମ୍ବର, ଦୂରଦର୍ଶୀ, ଆନନ୍ଦଦାୟକ ସୋମାକୁ ପ୍ରସ୍ତୁତ କରନ୍ତି। ପବମାନା, ଜ୍ଞାନୀମାନେ ତୁମକୁ ଗୀତରେ ବଢ଼ାଇ, ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ପାଇଁ ଆନନ୍ଦ ଦେଉଥିବା ତୁଣ୍ଡକୁ ଦବାଇଛନ୍ତି। ଏହି ଋଷି, ଉଚ୍ଚ ପ୍ରଶଂସିତ, ତାଳାରେ ଆନନ୍ଦ ଦେଉଥିବା, ଶୁଧ୍ଧ ହୋଇ, ସମସ୍ତ ବାଧାକୁ ଦୂର କରିଥାନ୍ତି। ଏହି କୌଶଳୀ, ତାଳାରେ ଇନ୍ଦ୍ର ଓ ବାୟୁଙ୍କ ପାଇଁ ପ୍ରସ୍ତୁତ, ଆଲୋକ ଆଣିଥାନ୍ତି। ମନୁଷ୍ୟମାନେ ନେଇଥିବା, ଏହି ବଳିଷ୍ଠ ବୃଷ, ପିଡ଼ାଯାଇଥିବା, ସୋମା, ସମସ୍ତ ଜ୍ଞାନୀ, ଉଦ୍ବନ୍ଧରେ ସ୍ୱର୍ଗର ମୁଣ୍ଡ। ଗୋମାନେ ଆଶା କରି, ପବମାନା, ସୁବର୍ଣ୍ଣ କଳା, ତୁଣ୍ଡ, ସଭାରେ ଜୟୀ, ଶୀଘ୍ର ଗର୍ଜନ କରନ୍ତି। ପବମାନା, ସୂର୍ଯ୍ୟ ସହିତ ଆକାଶରେ ଚମକିଉଛନ୍ତି; ତାଳାରେ ଆନନ୍ଦ ଆନନ୍ଦ। ଏହି ଶକ୍ତିଶାଳୀ, ପିତାମ୍ବର, ଶୁଧ୍ଧ ହୋଇ, ମଧ୍ୟାକାଶରେ ପିଡ଼ାଯାଇଛନ୍ତି; ତୁଣ୍ଡ, ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ପାଇଁ। ମନୁଷ୍ୟମାନେ ଚଳାଇଥିବା, ଏହି ଶକ୍ତିଶାଳୀ, ସମସ୍ତ ଜ୍ଞାନର ନାୟକ, ଅଶ୍ୱ ସ୍ୱରୂପ ଅବାଧ ଭାବରେ ଦୌଡ଼ିଥାନ୍ତି। ଦେବତାମାନେ ପାଇଁ ପିଡ଼ାଯାଇଥିବା ସୋମା ତାଳାରେ ବହିଛି; ସେ ସମସ୍ତ ନିବାସରେ ପ୍ରବେଶ କରିଛି। ଏହି ଦେବତା ତାଙ୍କର ଗର୍ଭରେ ଅମର ଭାବରେ ଚମକିଉଛନ୍ତି, ବୃତ୍ରଙ୍କୁ ବଧ କରିଥିବା, ଦେବତାମାନେ ପାଇଁ ସ୍ରେଷ୍ଠ ଧାରଣ କରୁଥିବା। ଦଶ ସାଥୀ ସହିତ ଏହି ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଗର୍ଜନ କରି, ପାତ୍ରମାନେ ଦିଗରେ ବହୁଛି। ପବମାନା, ସମସ୍ତ ଜ୍ଞାନୀ, ସୂର୍ଯ୍ୟକୁ ଚମକିଉଛନ୍ତି; ସମସ୍ତ ନିବାସରେ ପ୍ରବେଶ କରିଛନ୍ତି। ସୋମା, ନିଜକୁ ଶୁଧ୍ଧ କରି, ଅବିଚଳିତ ମାନେ ପାଇଁ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଭାବରେ ବହୁଛି; ଦୁଷ୍ଟ ଭାଷାକୁ ନଷ୍ଟ କରି, ଦେବତା ଓ ବୀରମାନେ ପାଇଁ ଧନୀ। ଏହି ଶକ୍ତିଶାଳୀ, ପିଡ଼ାଯାଇଥିବା ସୋମାର ଧାରା ଶକ୍ତିରେ ବହିଛି; ଦେବତାମାନେ ଏହି ବଳିଷ୍ଠ ପଛରେ ଚାଲିଥାନ୍ତି। ଦ୍ରଷ୍ଟାମାନେ ଶୁଧ୍ଧ ପାନକୁ ଶୁଧ୍ଧ କରନ୍ତି, ଗାୟକମାନେ ଗୀତରେ ପ୍ରଶଂସା କରନ୍ତି; ଉଜ୍ଵଳ ହୋଇଥିବା, ଶ୍ରେଷ୍ଠ ହୋଇଥିବା ଆଲୋକ ଜନ୍ମ ନେଇଛି। ସୋମା, ଶକ୍ତିଶାଳୀ, ତୁମର ଏହି ଶୁଧ୍ଧ କାର୍ଯ୍ୟ, ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଗୀତର ମହାସାଗରକୁ ବଢ଼ାଇଥାଏ। ସୋମା, ତୁମ ଧାରାରେ ସମସ୍ତ ଧନକୁ ଏକତ୍ର କର; ବିରୋଧକୁ ପାଶାପାଶି ରଖ। ପିତାମ୍ବର, ଉଚ୍ଚ ଶବ୍ଦର ଅନ୍ୟ କ୍ଷତିରୁ, ମୁକ୍ତ ହୋଇଥିବା ନିନ୍ଦାରୁ ଆମକୁ ରକ୍ଷା କର। ତୁଣ୍ଡ, ତୁମ ଧାରାରେ ଭୂମି ଓ ଦିବିନ୍ଦ୍ର ଧନକୁ ଶୁଧ୍ଧ କର; ଉଜ୍ଵଳ ଶକ୍ତି ଆଣ। ଏହି ଶକ୍ତିଶାଳୀର ଧାରା ତାଳାରେ ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର ଭାବରେ ବହିଛି; ଶୁଧ୍ଧ ହୋଇ, ସେ ଶବ୍ଦକୁ ଚାହିଁଥାଏ। ପିଡ଼ାଯାଇଥିବା ତୁଣ୍ଡ, ପିଡ଼ାକାରୀମାନେ ସହିତ ବହି, ଶୁଧ୍ଧ ହୋଇ, ଗର୍ଜନ କରି, ଶକ୍ତିକୁ ଉତ୍ତେଜିତ କରିଥାଏ। ସୋମା, ତୁମ ଧାରାରେ ଆମ ପାଇଁ ମନୁଷ୍ୟଙ୍କୁ ଜୟ କରିବା ଶକ୍ତି, ବୀରମାନେ ଦେଉଥିବା, ଅତି ଆକାଂକ୍ଷିତ ଧନ ଉତ୍ସର୍ଜନ କର। ସୋମା, ଶୁଧ୍ଧ ହୋଇ, ନିଜ ଧାରାରେ ବହି, ପାତ୍ରମାନେ ଉପରେ ବସିଛି। ସେମାନେ ତୁମକୁ, ସବୁଠୁ ମଧୁର, ସୁବର୍ଣ୍ଣ କଳା, ପତ୍ଥରରେ ପିଡ଼ି, ଜଳରେ ଉତ୍ସର୍ଜନ କରନ୍ତି, ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ପାଇଁ ପାନ। ବଜ୍ରଧାରୀ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ପାଇଁ ସବୁଠୁ ମଧୁର ସୋମାକୁ ପିଡ଼ିବା, ଭଲ, ଦଳକୁ ଆନନ୍ଦ ଦେଉଥିବା। ସ୍ୱ-ଶୁଧ୍ଧ, ବହୁଥିବା ସୋମାମାନେ ଆଗେଇଛନ୍ତି; ସେମାନେ ଅପାର, ସଚେତନ ଧନ ସୃଷ୍ଟି କରନ୍ତି। ସୋମା, ସ୍ୱର୍ଗ ଓ ପୃଥିବୀର ଉପରେ ଅବସ୍ଥିତ, ଅପରାଜିତ ଶ୍ରୀ ବଢ଼ାଇ, ଧନର ନାୟକ ହୁଅ। ତୁମ ପାଇଁ ପବନମାନେ ଉତ୍ସୁକ, ତୁମ ପାଇଁ ନଦୀମାନେ ଦୌଡ଼ୁଛନ୍ତି; ସୋମା, ତୁମର ମହାନତା ବଢ଼ୁଛି। ସୋମା, ନିଜକୁ ପୂର୍ଣ୍ଣ କର, ତୁମ ଶକ୍ତି ସମସ୍ତ ଦିଗରୁ ଏକତ୍ର କର; ଧନର ସମ୍ମିଳନ ସ୍ଥାନ ହୁଅ। ପିତାମ୍ବର, ତୁମ ପାଇଁ ଗୋମାନେ ଅସୀମ ଘୃତ ଓ ଦୁଧ ଉତ୍ସର୍ଜନ କରନ୍ତି, ଉଚ୍ଚ ଶିଖରରେ। ସମସ୍ତ ଅସ୍ତିତ୍ୱର ନାୟକ, ନିଜ ଶକ୍ତିରେ ସଜ୍ଜ, ସୋମା, ଆମେ ତୁମ ମିତ୍ରତ୍ୱ ଚାହୁଁଛୁ। ପିଡ଼ିଯାଇ, ଆନନ୍ଦରେ ବହୁଥିବା ସୋମାମାନେ ଆମର କୀର୍ତ୍ତି ପାଇଁ, ଦାନୀ, ସଭାରେ ପ୍ରବେଶ କରିଛନ୍ତି। ତ୍ରିତାଙ୍କ ନାରୀମାନେ ପତ୍ଥରରେ ପିତାମ୍ବରକୁ ପିଡ଼ି, ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ପାଇଁ ତୁଣ୍ଡ ଉତ୍ସର୍ଜନ କରନ୍ତି। ହଂସ ସ୍ଵ ଦଳକୁ ଯାଏ ଭଳି, ସୋମା ସମସ୍ତଙ୍କ ଚିନ୍ତାକୁ ଜାଗାଇଥାଏ; ଅଶ୍ୱ ଭଳି, ଗୋମାନେ ସହିତ ଯୁକ୍ତ ହୁଅନ୍ତି। ସୋମା, ତୁମେ ଦୁଇ ପ୍ରକାର ଶବ୍ଦ କହୁଛ; ଚିହ୍ନିତ ହରିଣ ଭଳି ଦୌଡ଼ୁଛ, ସତ୍ୟର ଗର୍ଭରେ ବସିଥାଏ। ଏଭଳି, ଋଗ୍ବେଦର ଏହି ଶୁଧ୍ଧ, ଶକ୍ତିଶାଳୀ, ଅନେକ ଦାତା, ଚତୁର, ଦେବତାମାନେ ପାଇଁ ଉତ୍ସର୍ଜିତ ସୋମା, ଦିବିନ୍ଦ୍ର ଓ ପୃଥିବୀରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଧନ, ଶକ୍ତି, ଆଲୋକ ଆଣିଥାଏ; ଭକ୍ତମାନେ ତାଙ୍କର ଶୁଧ୍ଧତା, ଚମକ, ଦାୟିତ୍ୱ ଓ ଦୟାରେ ପ୍ରଶଂସା କରନ୍ତି।