ସୋମ, ମନୁଷ୍ୟମାନଙ୍କୁ ଆନନ୍ଦ ଦେଇ, ଜାତିଗୁଡିକର ସମର୍ଥନ ପାଇଁ ବହୁଛନ୍ତି । ସେ ଅତି ଦୀର୍ଘକାଳୀନ, ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ସ୍ତୁତିଯୋଗ୍ୟ । ପାଥରରେ ଚପି ଦିଆଯିବା ବେଳେ, ଇନ୍ଦୁ ନାମକ ସେଇ ସୋମ ଶୁଦ୍ଧିକରଣ ତଳ ଦ୍ୱାରା ଚାଲିଯାନ୍ତି, ଏବଂ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ନିବାସକୁ ଯିବାକୁ ଯୋଗ୍ୟ ହୁଅନ୍ତି । ଏହି ସୋମ, ଭୃତ୍ରଙ୍କୁ ବିନାଶ କରିଥିବା, ସ୍ତୁତିର ଶବ୍ଦ ସହ ବହୁଛନ୍ତି, ସ୍ପଷ୍ଟ, ଦ୍ୟୁତିମାନ୍, ଅଦ୍ଭୁତ ଶକ୍ତିର ଧାରକ । ଏହି ସୋମ ଚିରଉଜ୍ଜ୍ୱଳ, ଶୁଦ୍ଧ, ମଧୁ ସମାନ ମଧୁର ଏବଂ ଦେବତାସ୍ୱରୂପ, ବୀର୍ଯ୍ୟବାନ୍, ଅଶୁଭ କଥାର ନାଶକ ଭାବେ ପରିଚିତ । ପିତାମହ ସୋମ, କୁଂକୁମ ରଙ୍ଗର, ଦେବତାମାନଙ୍କ ପାନ ପାଇଁ କୌଶଳପୂର୍ଣ୍ଣ କାର୍ଯ୍ୟ ସାଧନ କରି, ମାରୁତ ଏବଂ ବାୟୁଙ୍କୁ ଆନନ୍ଦ ଦେଇ ବହୁଛନ୍ତି । ପବମାନା, ଚିନ୍ତାରେ ଚାଳିତ, ଗର୍ଜନ କରି ନିଜ ଗର୍ଭକୁ ପ୍ରବେଶ କରନ୍ତି; ନିଜ ନିୟମ ଦ୍ୱାରା ବାୟୁ ଭିତରକୁ ପ୍ରବେଶ କରନ୍ତି । ଦେବମାନେ ସହିତ, ଏହି ଶକ୍ତିଶାଳୀ କବି ନିଜ ଗର୍ଭରେ ପ୍ରିୟ ହୋଇ ଦ୍ୟୁତିମାନ୍; ସେ ଭୃତ୍ର ହନନକର୍ତ୍ତା, ଦେବତାମାନଙ୍କ ପାଇଁ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଯୋଗ୍ୟ । ଶୁଦ୍ଧ ହୋଇ, ସେ ସମସ୍ତ ଆକୃତିକୁ ଅନ୍ତର୍ଗତ କରି, ଅମରମାନେ ବସିଥିବା ସ୍ଥାନକୁ ଆନନ୍ଦ ସହ ବହୁଛନ୍ତି । ରକ୍ତିମ ସୋମ, ଗୀତ ଉତ୍ପାଦନ କରି, ଦୀର୍ଘାୟୁ ପାଇଁ ବହୁଛନ୍ତି, ଏହି ଜ୍ଞାନୀ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ ଯାଉଛନ୍ତି । ହେ ମୁନି, ସବୁଠାରୁ ଆନନ୍ଦଦାୟକ, ଶୋଧନ ତଳ ଦ୍ୱାରା ବହ; ତୁମେ ସ୍ତୋତ୍ରର ଗର୍ଭରେ ବସିଛ । ପ୍ରେରିତମାନେ ଏହି ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଘୋଡ଼ାକୁ ଅଦିତିଙ୍କ ଆଞ୍ଚଳରେ ନିମ୍ନ ଚିନ୍ତାରେ ଶୁଦ୍ଧ କରନ୍ତି । ଗାୟମାନେ ଏହି ହଜାର ଧାରାବାହି ଅବିନାଶୀ ତୁଣ୍ଡକୁ ଆସିଛନ୍ତି, ଯିଏ ସ୍ୱର୍ଗର ସମର୍ଥକ । ଏହି ଜ୍ଞାନୀ, ଶୁଦ୍ଧ ହୋଇ, ଆକାଶରେ ବୁଦ୍ଧି ସହ ପ୍ରଶଂସିତ, ଦାତା ଏବଂ ସମର୍ଥକ ଭାବେ ପରିଚିତ । ସେ, ନିତ୍ୟ ନୂତନ, ଦ୍ୟୁତିମାନ୍ ସହ ସାଥୀ, ବାଣୀର ଶ୍ୱାମୀ, ଅଜୟ୍ୟ, ଚିନ୍ତା ସହ ପ୍ରଶଂସିତ । ପିତାମହ, କୁଂକୁମ ରଙ୍ଗର, ପର୍ବତରେ ଶିଳା ଦ୍ୱାରା ଯଜ୍ଞପତ୍ନୀମାନେ ଚାପି, ଦୂରଦର୍ଶୀ ଏବଂ ଆନନ୍ଦଦାୟକ ଭାବେ ପ୍ରକାଶିତ । ହେ ପବମାନା, ଜ୍ଞାନୀମାନେ ତୁମକୁ ଗୀତରେ ବଢ଼ାନ୍ତି, ଏହି ତୁଣ୍ଡ ଇନ୍ଦ୍ର ପାଇଁ ଆନନ୍ଦ ଦେଇ ବଢ଼ୁଛି । ଏହି ପ୍ରଶଂସିତ ମୁନି ଶୋଧନ ତଳରେ ଆନନ୍ଦ ଦେଉଛନ୍ତି; ଶୁଦ୍ଧ ହୋଇ ସମସ୍ତ ବାଧା ଦୂର କରନ୍ତି । ଏହି କୌଶଳପୂର୍ଣ୍ଣ ତୁଣ୍ଡ ଇନ୍ଦ୍ର ଓ ବାୟୁଙ୍କୁ ଶୋଧନ ତଳରେ ଧାରା ଭାବେ ପ୍ରବାହିତ, ଆଲୋକ ଦାତା । ଏହି ସୋମ, ମନୁଷ୍ୟମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ନେତୃତ୍ୱ ପାଇ, ଉତ୍କୃଷ୍ଟ, ଅରଣ୍ୟରେ ସ୍ୱର୍ଗର ମୁଣ୍ଡ ଭାବେ ପ୍ରକାଶିତ । ଗାୟ ପ୍ରାର୍ଥନା କରି, ପବମାନା ତୁଣ୍ଡ ଧ୍ୱନି କରି, ସୁନା ରଙ୍ଗରେ ବିଜୟୀ ଏବଂ ଶୀଘ୍ର । ଏହି ପବମାନା ସୂର୍ଯ୍ୟ ସହ ଆକାଶରେ ଚମକିଉଠନ୍ତି; ଶୋଧନ ତଳରେ ଆନନ୍ଦ ଦେଉଥିବା ଆନନ୍ଦ ଅଛି । ଏହି ଶକ୍ତିଶାଳୀ, କୁଂକୁମ ରଙ୍ଗର, ମଧ୍ୟାକାଶରେ ଶୁଦ୍ଧ ହୋଇ ଚାପିଯାଉଛନ୍ତି; ଏହି ତୁଣ୍ଡ ଇନ୍ଦ୍ର ପାଇଁ । ଏହି ଶକ୍ତିଶାଳୀ, ମନୁଷ୍ୟଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଚଳିତ, ସମସ୍ତ ଜ୍ଞାନର ନାଥ, ଏକ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଘୋଡ଼ା ପରି ଅବିରୋଧ ଚାଲିଯାଉଛନ୍ତି । ଦେବତାମାନଙ୍କ ପାଇଁ ଚାପିଦିଆଯିଥିବା ସୋମ ଶୋଧନ ତଳରେ ବହିଛି; ସେ ସମସ୍ତ ଆଶ୍ରୟକୁ ପ୍ରବେଶ କରିଛନ୍ତି । ଏହି ଦେବତା ନିଜ ଗର୍ଭରେ ଅମର ଭାବେ ଦ୍ୟୁତିମାନ୍, ଭୃତ୍ର ହନନକର୍ତ୍ତା, ଦେବମାନଙ୍କର ଶ୍ରେଷ୍ଠ ସମର୍ଥକ । ଏହି ଶକ୍ତିଶାଳୀ, ଦଶ ସହଯୋଗୀ ସହ ଗର୍ଜନ କରି, ପାତ୍ରମାନଙ୍କୁ ଦୌଡ଼ିଯାଉଛନ୍ତି । ପବମାନା, ସବୁଠୁ ଜ୍ଞାନୀ, ସୂର୍ଯ୍ୟକୁ ଉଦୟ କରିଛନ୍ତି; ସମସ୍ତ ଜ୍ଞାନର ଅଧିକାରୀ, ସମସ୍ତ ଆଶ୍ରୟକୁ ପ୍ରବେଶ କରିଛନ୍ତି । ଏହି ସୋମ, ନିଜକୁ ଶୁଦ୍ଧ କରି, ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଭାବେ ଅବିଭ୍ରାନ୍ତଙ୍କ ପାଇଁ ବହିଛନ୍ତି; ଅଶୁଭ କଥାର ନାଶକ, ଦେବ ଓ ବୀରରେ ସମୃଦ୍ଧ । ଏହି ଶକ୍ତିଶାଳୀ ସୋମର ଧାରା ଶକ୍ତି ସହ ବହିଛି; ଦେବମାନେ ଏହି ଶକ୍ତିଶାଳୀଙ୍କୁ ଅନୁସରଣ କରନ୍ତି । ପ୍ରେରିତମାନେ ଏହି ତୁଣ୍ଡକୁ ଶୁଦ୍ଧ କରନ୍ତି, ଗାୟକମାନେ ଗୀତରେ ପ୍ରଶଂସା କରନ୍ତି; ଦ୍ୟୁତିମାନ୍, ସ୍ତୁତିଯୋଗ୍ୟ ଆଲୋକ ଉତ୍ପନ୍ନ ହୁଏ । ହେ ସୋମ, ଶକ୍ତିଶାଳୀ ସହାୟ, ତୁମର ଶୁଦ୍ଧ କାର୍ଯ୍ୟ, ମହାନ୍, ଗୀତର ସମୁଦ୍ରକୁ ବଢ଼ାଇ ଦିଅ । ତୁମ ଧାରା ଦ୍ୱାରା ସମସ୍ତ ଧନକୁ ଏକତ୍ରିତ କର, ଦ୍ୱେଷକୁ ଏକସାଥି ରଖ । ହେ କୁଂକୁମ ରଙ୍ଗର, ଆମକୁ ସବୁ ପ୍ରକାର ହାନି ଓ ଅପବାଦରୁ ରକ୍ଷା କର । ହେ ତୁଣ୍ଡ, ତୁମର ଧାରା ଦ୍ୱାରା ପୃଥିବୀ ଓ ଦ୍ୟୁଲୋକର ଧନକୁ ଶୁଦ୍ଧ କର; ଦ୍ୟୁତିମାନ୍ ଶକ୍ତି ଆଣ । ଏହି ଶକ୍ତିଶାଳୀ ସୋମର ଧାରା ଶୋଧନ ତଳରେ ସ୍୵ାଧୀନ ଭାବେ ବହିଛି; ନିଜକୁ ଶୁଦ୍ଧ କରି, ସେ କଣ୍ଠକୁ ଖୋଜୁଛନ୍ତି । ତୁଣ୍ଡ, ଚାପିଦିଆଯିବା ବେଳେ, ଶୁଦ୍ଧ ହୋଇ, ଗର୍ଜନ କରି, ଶକ୍ତିର ଉତ୍ଥାନ କରେ । ହେ ସୋମ, ତୁମର ଧାରା ଦ୍ୱାରା, ଆମ ପାଇଁ ପୁରୁଷଜୟୀ, ବୀରପୂର୍ଣ୍ଣ, ଅତ୍ୟନ୍ତ ଆକାଂକ୍ଷିତ ଶକ୍ତି ଦିଅ । ସୋମ, ଶୁଦ୍ଧ ହୋଇ, ନିଜ ଧାରାରେ ପାତ୍ରମାନେ ଉପରେ ବସିଛନ୍ତି । ତୁମକୁ, ସବୁଠୁ ମଧୁର, ସୁନା ରଙ୍ଗର, ପାଥର ଦ୍ୱାରା ଜଳରେ ଢାଳାଯାଉଛି, ଇନ୍ଦ୍ର ପାନ ପାଇଁ । ଇନ୍ଦ୍ର, ବଜ୍ରଧାରୀ ପାଇଁ ସବୁଠୁ ମଧୁର ସୋମ ଚାପିଦିଅ, ମନୋହର, ସେନା ପାଇଁ ଆନନ୍ଦଦାୟକ । ଏଭଳି, ସୋମ ତୁଣ୍ଡ ଆତ୍ମାର ଶୁଦ୍ଧି, ଦେବମାନଙ୍କର ଆନନ୍ଦ, ଶକ୍ତି ଓ ଜ୍ଞାନର ପ୍ରତୀକ ଭାବେ ଶୋଧନ ତଳରେ ବହି ଚାଲିଥାଏ, ଦେବତାମାନଙ୍କୁ ଆନନ୍ଦ ଦେଇ, ଦୁଷ୍ଟତା ଦୂର କରି, ଜଗତର ଉନ୍ନତି ଓ ଶୁଭ ଦିଗକୁ ନେଇଯାଏ ।