ଏକ ପବିତ୍ର କଥା ଆରମ୍ଭ ହେଉଛି — ଏହି ସୋମା ଦେବତା, ତିନି ତ୍ରୁତିରେ ପୃଥିବୀ ଓ ଆକାଶକୁ ଦୃତ ଗତିରେ ଚଳି, ଉପହାର ନେଇ ଆସନ୍ତି; ସେ ସମସ୍ତ ଆନନ୍ଦରେ ବିଦ୍ୟମାନ। ଶକ୍ତିଶାଳୀ, ଶୁଦ୍ଧ ହୋଇ ପାତ୍ରରେ ବସି, ସୋମା ଉଚ୍ଚ ଶବ୍ଦରେ ଚିତ୍କାର କରନ୍ତି; ସେ ସମସ୍ତ ଆନନ୍ଦରେ ଅନୁପସ୍ଥିତ ନୁହେଁ। ହେ ସୋମା, ଯେଉଁ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ସ୍ତୁତି, ଦିବ୍ୟ ବା ପୃଥିବୀର ଧନ ଆମକୁ ଦିଅ, ଶୁଦ୍ଧ ହୋଇ। ଏହି ଦୁଇଜଣ — ଇନ୍ଦ୍ର ଓ ସୋମା — ଆଲୋକର ସ୍ୱାମୀ, ଗୋମାସ୍ତକର ରକ୍ଷକ; ସେମାନେ ଆମର ଚିନ୍ତାକୁ ପୋଷଣ କରନ୍ତି। ଶୁଦ୍ଧ ହୋଇଥିବା ବୃଷଭ ଜୀବନରେ ଗର୍ଜନ କରି, ଘାସ ଉପରେ ବସିଛି; ପିତଳିଆ ଏହି ଦେବତା ତାଙ୍କ ନିବାସକୁ ଆସିଛନ୍ତି। ବୃଷଭର ମୂଳରେ ଚିନ୍ତା ଉଦ୍ଭବିଛି, ଯେଉଁ ମାନେ ଦୁଧ ଦେଇଥିବା ଛୋଟ ଶିଶୁର ମା'। ସୋମା ଶୁଦ୍ଧ ହୋଇ, ସମ୍ଭବତଃ ଉର୍ବରା ମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଉତ୍ପାଦନ ରଖିଛନ୍ତି, ସେମାନେ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ଦୁଧ ଦେଇଥିବା। ଶୁଦ୍ଧ ହୋଇଥିବା ଦେବତା, ଆପଣମାନେ ଦୃଢ଼ ଭାବରେ ଆସନ୍ତୁ; ଶତ୍ରୁମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଭୟ ରଖ; ଆମକୁ ଧନ ଦିଅ। ସୋମା, ଶତ୍ରୁର ଶକ୍ତି, ଉତ୍ସାହ, ଜୀବନଶକ୍ତିକୁ ନିମ୍ନ କର, ସେ ଦୂର ବା ନିକଟ ଯେଉଁଉଁ ହେଉ। ଏକ ପ୍ରେରିତ ଋଷି, ଦେବମାନଙ୍କ ଅନୁଗ୍ରହ ପାଇଁ, ନିର୍ବିଘ୍ନ ଭାବରେ ତାଙ୍କ ଧାରା ଦେଇ, ସମସ୍ତ ପ୍ରତିଦ୍ୱନ୍ଦୀଙ୍କୁ ସାମ୍ନା କରି ଗଲେ। ତିନି ଗାୟକମାନେ ପାଇଁ ଗୋମାସ୍ତକ ଧନ ଆଣନ୍ତି, ଏହି ପବିତ୍ର ସୋମା, ହଜାର ଉପହାର ଦେଇ। ଶୁଦ୍ଧ ହେଇ, ସୋମା ସମସ୍ତ କଥାକୁ ଚିନ୍ତା କରନ୍ତି; ଆମକୁ ଖ୍ୟାତି ଦିଅ। ଏହି ସୋମା ମହାପ୍ରଭା ନେଇ ଚଳ, ଉଦାରମନ୍ତି ଲୋକଙ୍କୁ ଦୃଢ଼ ଧନ ଦିଅ, ଗାୟକମାନେ ପାଇଁ ପୋଷଣ ଦିଅ। ଭଲ ଭାବନାର ସୋମା, ରାଜା ପରି ଗୀତରେ ପ୍ରବେଶ କରନ୍ତି; ଅଦ୍ଭୁତ ଅଗ୍ନି, ଶୁଦ୍ଧ ହୋଇ। ଏହି ଅଗ୍ନି, ସୋମା, ଜଳରେ ଅପରାଜିତ, ହାତ ମଧ୍ୟରେ ଶୁଦ୍ଧ ହୋଇ, ପାତ୍ରରେ ବସିଛି। ଉତ୍ସବ ଭାବରେ ଖେଳି, ଆନନ୍ଦ କରୁଥିବା ଏହି ସୋମା ତାଳକୁ ପହଁଚି, ଗୀତକୁ ରଣଶୂର ଶକ୍ତି ଦିଅନ୍ତି। ଏହି ଦୃତ ଧାରା, ସୋମା, ଇନ୍ଦ୍ର ପାଇଁ ଉତ୍ସୁକ, ଆଲୋକ ଜ୍ଞାନରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ, ଦୃତ ଗତିରେ ଚଳିଯାନ୍ତି। ସେମାନେ ନିଜେ ଚୟନ କରି, ପ୍ରତିଦ୍ୱନ୍ଦୀଙ୍କୁ ଜୟ କରି, ବିଶ୍ରାମର ପଥ ଜାଣି, ଗୀତ ପାଇଁ ଶକ୍ତି ଉତ୍ପାଦନ କରନ୍ତି। ଧାରାଗୁଡିକ ଅପରିଗ୍ରହ ଭାବରେ ଖେଳି, ଆସି, ଆସନରେ ଏକତ୍ରିତ; ନଦୀରୁ ତରଙ୍ଗ ଉତ୍ସର୍ଗ କରିଛନ୍ତି। ଏହି ପବିତ୍ର ଧାରା ଚାହିଁଥିବା ସମସ୍ତ ଆବଶ୍ୟକ ଜିନିଷକୁ ଚାହିଁଛନ୍ତି, ଉତ୍ତମ ଯୁକ୍ତ ଘୋଡା ପରି ରଥ ଉପରେ। ଏହି ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ସୋମା ଉପରେ, ଧାରାଗୁଡିକ ଗାୟକ ପାଇଁ ଚିହ୍ନ ରଖିଛନ୍ତି, ଯିଏ ଆମର ସହାୟ। ରଭୁମାନେ ନୂତନ ରଥ ରଖିଥିବା ପରି, ସେମାନେ ଗାୟକ ପାଇଁ ଚିହ୍ନ ରଖିଛନ୍ତି; ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ, ଦୃଢ଼ ଶୁଦ୍ଧ ହୋଇ। ଏହି ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଧାରା ଜାଗିଛନ୍ତି, ଲକ୍ଷ୍ୟ ସୃଷ୍ଟି କରିଛନ୍ତି, ଅସ୍ତିତ୍ୱ ପାଇଁ ବୁଦ୍ଧି ଦେଇଛନ୍ତି। ଏହି ସୋମା ଧାରା ରଥ ପରି ଉପହାର ପାଇଁ ଦୃତ ଗତିରେ ଚଳି, ମୁକ୍ତ ଧାରା ଦୃତ ଗତିରେ ଆଗେଇଛି। ବାୟୁ ପରି, ପର୍ଜନ୍ୟର ବର୍ଷା ପରି, ଅଗ୍ନିର ତୁଳିକା ପରି, ସେମାନେ ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର ଚଳନ କରନ୍ତି। ଶୁଦ୍ଧ ଓ ବୁଦ୍ଧିମତ୍ ସୋମା, ଦଧ୍ୟ ଋଷିର ମୁଣ୍ଡ ଧାରଣ କରି, ଚିନ୍ତାକୁ ଦୂର ଦୂର ପ୍ରସାର କରିଛନ୍ତି। ଅମର ଏହି ପବିତ୍ର ଧାରା, ସୃଷ୍ଟି ହୋଇ, କ୍ଳାନ୍ତି ନୁହେଁ; ଚାହିଁ, ଆକାଶର ରାସ୍ତା ଚଳିଛନ୍ତି। ବିଭିନ୍ନ ଦିଗରେ ଚଳି, ଦୁଇ ପୃଥିବୀର ପୃଷ୍ଠ ଚାଉଁଛନ୍ତି; ଏହି ସର୍ବୋଚ୍ଚ ସ୍ଥାନ। ସର୍ବୋଚ୍ଚ ତନ୍ତୁ ଏଣି, ଆଗକୁ ରାସ୍ତା ଚାହିଛନ୍ତି; ଏହି ସର୍ବୋଚ୍ଚ ଉପଲବ୍ଧି। ସୋମା, ବ୍ୟବସାୟୀଙ୍କୁ ଧନ ଦିଅ, ଗୋମାସ୍ତକ ଦିଅ; ତନ୍ତୁ ଉପସ୍ଥାପନ କରି, ଶବ୍ଦ ଦିଅ। ସୋମା ଧାରା ହୁଏ, ମଧୁ ଓ ଉତ୍ସାହ ଶକ୍ତିରେ, ସମସ୍ତ ପବିତ୍ର କାର୍ଯ୍ୟକୁ ଆବୃତ କରି। ପ୍ରାଚୀନ ଧାରା ନୂତନ ପଥ ଚାଲିଛି; ତାଙ୍କ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳତାରେ ସୂର୍ଯ୍ୟ ଉତ୍ପାଦିତ। ଶୁଦ୍ଧ ହୋଇ, ଦୟାଳୁ ମନ୍ତି, ଆମକୁ ଜୀବନ ଦିଅ, ସନ୍ତାନ ଓ ପୋଷଣ ଦିଅ। ସୋମା ଧାରା, ପବିତ୍ର, ମଦ ଆନନ୍ଦରେ ବହି, ପାତ୍ରକୁ ମଧୁ ମିଶିଥିବା ମିଠାସରେ ପୂରଣ କରି। ସୋମା ଧାରା ଶକ୍ତି ଓ ତତ୍ତ୍ୱ ପୋଷଣ କରେ; ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଅପବାଦରୁ ରକ୍ଷା କରେ। ସୋମା, ଇନ୍ଦ୍ର, ଦେବମାନେ ପାଇଁ ଶୁଦ୍ଧ ହୋଇ, ଉତ୍ସବର ସାଥୀ; ଇନ୍ଦୁ, ଉପହାର ଚାହି। ତାଙ୍କ ଉତ୍ସାହରୁ ପିଇ ଇନ୍ଦ୍ର, ଅଜୟ, ଶତ୍ରୁଙ୍କୁ ଦୁଇଥର ଦଳିଛନ୍ତି। ସୋମା ଧାରା ତାଙ୍କ ରାସ୍ତାରେ ବହି, ପବିତ୍ର ଇନ୍ଦୁ ଧାରା, ଜଳରେ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳମାନେ ଶୁଦ୍ଧ କରନ୍ତି। ଗାୟମାନେ ରାସ୍ତାରେ ବହି, ନଦୀ ପରି ଚଳି, ଶୁଦ୍ଧ ମାନେ ଇନ୍ଦ୍ରକୁ ଚାହି। ଶୁଦ୍ଧ ହୋଇ, ସୋମା, ଇନ୍ଦ୍ର ପାଇଁ ବହିଛନ୍ତି; ମନୁଷ୍ୟମାନେ ତୁମକୁ ଆଗେଇ ନେଇଯାନ୍ତି। ଏହି ପରି, ସୋମା ଦେବତା ଶୁଦ୍ଧ ହୋଇ, ଚଳି, ଉପହାର ଦେଇ, ଚିନ୍ତାକୁ ପୋଷଣ କରି, ଧନ ଦେଇ, ଶତ୍ରୁଙ୍କୁ ଦଳି, ମନୁଷ୍ୟ ଓ ଦେବମାନେ ପାଇଁ ପୋଷଣ ଓ ଆନନ୍ଦ ଦେଇ, ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ଶକ୍ତିରେ ଏହି ବିଶ୍ୱକୁ ଆଲୋକିତ କରନ୍ତି।