ସୋମ ଦେବତା, ତୁମେ ଦିବ୍ୟ ଓ ପୃଥିବୀର ସମସ୍ତ ଧନ-ରତ୍ନକୁ ସ୍ପର୍ଶ କରିଛ; ଏଠାରେ ଥିବା ସମୃଦ୍ଧିକୁ ଆସ। ବୁଦ୍ଧିମାନ ଓ ସୂକ୍ଷ୍ମ ସୋମ, ଶୀଘ୍ର ରଥରେ ଯାଇ, ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ପାଇଁ ଉପହାର ଚାହେ। ଏହି ସୋମ, ବହୁ ଲୋକଙ୍କର ଚିନ୍ତାରେ ପ୍ରଶଂସିତ, ଅମରମାନେ ଯେଉଁଠି ବସନ୍ତି, ସେ ଦିବ୍ୟତାର ଉପରେ ପ୍ରଶଂସା ପାଉଛି। ଦବା ପଥର ଦ୍ୱାରା ଉତ୍ସାହିତ ହେଲେ, ସୋମ ଚମକୁଥିବା ପଥରେ ଆଗକୁ ଯାଉଛି। ଯୁବ ନୃଷ୍ଠ ଦୂଧ ଦେଇଥିବା ବଳିଅଁ ଶଙ୍ଖ ହଲେଇ, ଶକ୍ତି ଓ ଉତ୍ସାହ ଆଣିଥାଏ। ସୋମ ସୁନା ଭୂଷଣ ପିନ୍ଧି, ଚମକୁଥିବା କିରଣରେ ଶୀଘ୍ର ଗତିରେ ଆଗକୁ ବଢ଼ି, ନଦୀମାନଙ୍କ ର ନାୟକ ହେଉଛି। ଧନର ରସ ପିଇ, ସୋମ କଠିନ ସ୍ଥଳକୁ ଅତିକ୍ରମ କରି, ପାତ୍ରରେ ପ୍ରବେଶ କରେ। ଶୁଦ୍ଧି ପାଇଁ ଧାନ ଟାଙ୍କିରେ ସୋମକୁ ପରିଶୋଧନ କରେ, ଶକ୍ତିରେ ଗତିଶୀଳ। ଦଶ ଆଙ୍ଗୁଳି ଓ ସାତ ଚିନ୍ତା ସୋମକୁ ଶୁଦ୍ଧ କରେ, ସେ ନିଜ ଅସ୍ତ୍ର ସହିତ ସବୁଠାରୁ ଉତ୍ତମ ମଦିରା। ଦକ୍ଷ ପେସକାରମାନେ ତୁମ ପାଇଁ ରସକୁ ଉପଭୋଗ ପାଇଁ ପ୍ରବାହ କରିଛନ୍ତି, ଏହା ଏକ ନଦୀ ପରି ଶୀଘ୍ର ବହୁଛି। ଜ୍ଞାନ ଓ ଦକ୍ଷତା ସହିତ, ଗୋମାନ୍ୟଙ୍କୁ ଚାହି, ଆମେ ଉତ୍ସାହଦାୟକ ପାନୀୟ ସହିତ ଏକତ୍ରିତ ହେଉଛୁ। ପାନୀୟ ନଦୀରେ ଅପ୍ରାପ୍ୟ ଓ କଠିନ ସୋମକୁ ମୁକ୍ତ କର, ଫିଲ୍ଟର ଦ୍ୱାରା ଶୁଦ୍ଧ କର, ଯେଉଁଥିରେ ଇନ୍ଦ୍ର ପାନ କରିପାରିବେ। ଶୁଦ୍ଧିକାରୀର ଚିନ୍ତା ସହିତ, ସୋମ ଫିଲ୍ଟର ଦ୍ୱାରା ବହୁଛି, ଦୃଢ଼ ନିଶ୍ଚୟରେ ସେ ଆସନରେ ବସିଛି। ଭକ୍ତି ସହିତ, ସୋମର ବିନ୍ଦୁଗୁଡିକ ଇନ୍ଦ୍ର ପାଇଁ ବହିଛି, ଉତ୍ସର ମହା ଦାନ ପାଇଁ। ଅପରିବର୍ତ୍ତନଶୀଳ ରୂପରେ, ସୋମ ସମସ୍ତ ଆଲୋକରେ ଶୁଦ୍ଧି କରି ବହୁଛି; ଏକ ବୀର ପରି, ସେ ଗୋମାନ୍ୟଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଦଢ଼। ଦିବ୍ୟ ଆକାଶର ପୂଷ୍ଟିକର ଧାର ପରି, ପେସା ହୋଇଥିବା ସୋମ ଫିଲ୍ଟର ଦ୍ୱାରା ସ୍୵ଚ୍ଛନ୍ଦ ବହୁଛି। ଜ୍ଞାନୀ, ନିଜ ଜୀବନରେ ଶୁଦ୍ଧି କରି, ଅବରଣକୁ ଦୂର କରି, ଜଳକୁ ପ୍ରବାହ କରାଉଛି। ନଦୀ ପରି ଅବରୋଧକୁ ଆଘାତ କରି, ପେସା ପଥର ଦ୍ୱାରା, ସୋମର ଶୀଘ୍ର ଧାରା ବହିଛି। ଭଲ ପେସା ବିନ୍ଦୁଗୁଡିକ ବୃଷ୍ଟି ପରି ପୃଥିବୀରେ ଏକାଗ୍ର ହୋଇ, ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ପାଇଁ ଦୌଡ଼ିଛି। ଉତ୍ସାହ ଓ ଆନନ୍ଦ ଦାୟକ ସୋମ ଫିଲ୍ଟର ଦ୍ୱାରା ବହି, ଦୈତ୍ୟମାନେ ନାଶ କରେ, ଦିବ୍ୟ କାର୍ଯ୍ୟରେ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ। ସେ ପାତ୍ରରେ ଅତି ଶୀଘ୍ର ପ୍ରବେଶ କରେ, ଶୁଦ୍ଧିକାରୀକୁ ଘେରି ରହେ; ଯଜ୍ଞର ସ୍ତୁତିରେ ବୃଦ୍ଧି ପାଉଛି। ସୋମ, ତୁମେ ତିନି ଦିପ୍ତିମାନ ଲୋକକୁ ଅତିକ୍ରମ କର, ଉଦିତ ହୋଇ ଆକାଶରେ ଚମକୁଛ; ଆଶା କରି, ସୂର୍ଯ୍ୟକୁ ଉତ୍ସାହିତ କର। ବୃହତ ଯଜ୍ଞର ଶିର୍ଷରେ ଋଷିମାନେ ତୁମେ ପାଇଁ ଗୀତ ଗାଇଛନ୍ତି, ତୁମ ଦୃଷ୍ଟିକୁ ପ୍ରିୟ ବସ୍ତୁ ରଖିଛନ୍ତି। ଶକ୍ତିଶାଳୀ ସୋମ, ବୁଦ୍ଧିମାନ ଲୋକମାନେ ଚିନ୍ତାରେ ଶୁଦ୍ଧ କରି, ଦିବ୍ୟତା ପାଇଁ ସାହାଯ୍ୟ ଚାହି ତୁମେ ପାଉଛନ୍ତି। ମଧୁର ଧାରା ତୀବ୍ର ଭାବରେ ବହି, ଆସନରେ ବସି, ଏହା ସତ୍ୟ ଓ ପାନ ପାଇଁ ଅତି ରୂପବନ୍ତ। ପେସା ହୋଇଥିବା ସୋମ ପରିଶୋଧକ ଦ୍ୱାରା ପାହାଡ଼ ଶିଖରକୁ ଘେରି ବହିଛି; ସମସ୍ତ ଆନନ୍ଦରେ ତୁମେ ବିଦ୍ୟମାନ। ତୁମେ ଋଷି, ତୁମେ କବି, ମଧୁର, ଉତ୍ସାହ ଦାୟକ ରସରୁ ଜନ୍ମିତ; ସମସ୍ତ ଆନନ୍ଦରେ ତୁମେ ବିଦ୍ୟମାନ। ସମସ୍ତ ଦେବତା ଏକାତ୍ମ ହୋଇ ତୁମ ପାନ ଚାହିଛନ୍ତି; ସମସ୍ତ ଆନନ୍ଦରେ ତୁମେ ବିଦ୍ୟମାନ। ସମସ୍ତ ଇଚ୍ଛିତ ଧନ ନିଜ ହାତରେ ରଖିଥିବା ସୋମ; ସମସ୍ତ ଆନନ୍ଦରେ ତୁମେ ବିଦ୍ୟମାନ। ବିଶାଳ ଭୂମି ଓ ଆକାଶକୁ ମା' ପରି ଦୁହିଥିବା ସୋମ; ସମସ୍ତ ଆନନ୍ଦରେ ତୁମେ ବିଦ୍ୟମାନ। ଦୁଇ ଭୂମି ଓ ଆକାଶକୁ ଉପହାର ସହିତ ଶୀଘ୍ର ଗତିରେ ଘୂରିଥିବା ସୋମ; ସମସ୍ତ ଆନନ୍ଦରେ ତୁମେ ବିଦ୍ୟମାନ। ପାତ୍ରରେ ଶୁଦ୍ଧ ହୋଇ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ସୋମ ଉଚ୍ଚ ସ୍୵ରରେ ଚିତ୍କାର କରେ; ସମସ୍ତ ଆନନ୍ଦରେ ତୁମେ ବିଦ୍ୟମାନ। ଏ ସୋମ, ଯେଉଁ ଦିବ୍ୟ କିମ୍ବା ପୃଥିବୀର ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଷ୍ଟୁତି, ଧନ, ତୁମେ ଶୁଦ୍ଧ ହୋଇ ଆମକୁ ଦିଅ। ଇନ୍ଦ୍ର ଓ ସୋମ, ଦୁଇ ଜଣେ ଆଲୋକର ନାୟକ, ଗୋମାନ୍ୟଙ୍କର ରକ୍ଷକ; ମାସ୍ଟର ଭାବେ ଆମର ଚିନ୍ତାକୁ ପୋଷଣ କର। ବଳିଅଁ, ଶୁଦ୍ଧି ହୋଇ ଜୀବନରେ ଗର୍ଜନ କରି, ଘାସରେ ବସିଛି; ପିତାଳି ଏହି ନିଜ ଘରକୁ ପହଂଚିଛି। ବଳିଅଁର ମୂଳରେ ଚିନ୍ତା ଉତ୍ପନ୍ନ ହୋଇଛି, ଶିଶୁର ମା'ମାନେ। ଶୁଦ୍ଧି ହୋଇଥିବା ଏହି ଏକାଧିକ ଫଳଦାୟକା ମାନେ ତେଁ ଗର୍ଭ ପ୍ରତିଷ୍ଠା କରିପାରେ, ଦୂଦ୍ଧ ଦେଇଥିବା ଲୋକମାନେ। ଶିକ୍ଷିତମାନେ, ଦୃଢ଼ ଭାବରେ ଆସ, ଶତ୍ରୁମାନେ ମଧ୍ୟରେ ଭୟ ଦିଅ; ଶୁଦ୍ଧି ହୋଇଥିବା, ଆମକୁ ଧନ ଦିଅ। ଏ ସୋମ, ଶତ୍ରୁର ଶକ୍ତି, ବଳ, ଓ ଉତ୍ସାହକୁ ଫିଙ୍ଗି ଦିଅ, ସେ ଦୂର କିମ୍ବା ନିକଟ ଯେଉଁଠି ଥାଉ। ଦେବତାମାନଙ୍କ ଅନୁଗ୍ରହ ପାଇଁ ଉତ୍ସାହିତ ଋଷି, ନିର୍ବିଘ୍ନ ଧାରାରେ ପ୍ରବାହିତ ହୋଇ, ସମସ୍ତ ପ୍ରତିଦ୍ୱନ୍ଦୀଙ୍କୁ ସାମ୍ନା କରିଛି। ଏଭଳି, ସୋମ ଦେବତାର ଦିବ୍ୟ ଗତି, ଶୁଦ୍ଧି, ଶକ୍ତି ଓ ଆନନ୍ଦର ଉପାସନା ମାନବ ଓ ଦେବତାମାନେ କରିଛନ୍ତି; ସେ ଉତ୍ସରେ, ଯଜ୍ଞରେ, ଚିନ୍ତାରେ ଓ ଭକ୍ତିରେ ସମସ୍ତ ଧନ, ଶକ୍ତି ଓ ଆନନ୍ଦ ଦାୟକ, ଦିବ୍ୟ ଚେତନାର ସ୍ରୋତ ଭାବେ ବହିଛି।