ଏକ ଦିନ, ଅମର ଦେବତା ସୋମା ନିଜର ଶକ୍ତିରେ ଚଳିତ ହେଲେ, ଏକ ହରିତ ଶାଖା ପରି ହେବା ସହିତ, ସେ ବିଭିନ୍ନ ପାତ୍ରରେ ପ୍ରବେଶ କରିଲେ। ସୋମା, ସ୍ପଷ୍ଟ ହୋଇ, ସଂକୀର୍ଣ୍ଣ ସ୍ଥାନଗୁଡ଼ିକୁ ଅତିକ୍ରମ କରି ଦୌଡ଼ିବାକୁ ଲାଗିଲେ; ସ୍ବୟଂଶୁଧ୍ଧି ଦେବତା କେହିଁ ଠକାଯିବାକୁ ନାହିଁ। ସେ, ଜ୍ଞାନୀମାନେ, ସ୍ବୟଂଶୁଧ୍ଧି ଦେବତା, ଏବଂ ସତ୍ୟରେ ବଞ୍ଚିଥିବା ଲୋକମାନଙ୍କ ସହିତ, ରଙ୍ଗିନ ଦେବତା ଶକ୍ତି ପାଇଁ ପରିଷ୍କୃତ ହେଲେ। ଏହି ସ୍ବୟଂଶୁଧ୍ଧି ଦେବତା ସମସ୍ତ ଧନର ଅନ୍ୱେଷଣ କରିଥିଲେ, ଏକ ବୀର ପରି, ନିଜ ସାଥୀମାନେ ସହିତ। ପରିଷ୍କାରକ ଦେବତା ତାଙ୍କର ରଥରେ ଚଢ଼ି, ଆନନ୍ଦ ଆଣିଲେ ଏବଂ ନିଜର ସ୍ୱରକୁ ଗୀତରେ ପ୍ରକାଶ କରିଲେ। ପ୍ରେରିତମାନେ ଦ୍ୱାରା ପ୍ରଶଂସିତ, ଏହି ଦେବତା ଜଳ ମାନେ ମାଧ୍ୟମରେ ବହି ଚାଲିଲେ; ଉପାସକଙ୍କୁ ଧନ ଦେଇଲେ। ସେ ତାଙ୍କର ଧାରା ସହିତ ଆକାଶ ଉପରେ ଦୌଡ଼ିଲେ, ସ୍ଥାନଗୁଡ଼ିକୁ ଅତିକ୍ରମ କରି; ଗଞ୍ଜାଇଥିବା ପରିଷ୍କାରକ ଦେବତା। ସେ ଆକାଶରେ ବିସ୍ତାରିତ, ଅସ୍ପର୍ଶ୍ୟ, ସ୍ଥାନଗୁଡ଼ିକୁ ଅତିକ୍ରମ କରି; ନିଜ ଉପଚାର କରୁଥିବା ପରିଷ୍କାରକ ଦେବତା। ପୁରାତନ ଜନ୍ମରୁ ଉତ୍ପନ୍ନ, ଏହି ଦେବତା ଦେବମାନେ ପାଇଁ ଚାପି ଦିଆଯାଇଥିଲେ; ରଙ୍ଗିନ ଦେବତା ଚାପି ଦିଆଯାଇଥିବା ତାଲା ମାଧ୍ୟମରେ ବହିଯାଉଥିଲେ। ଅନେକ ବ୍ରତ ନେଇ, ନୂତନ ଜନ୍ମ ନେଇ, ସେ ପ୍ରକାଶ ଉତ୍ପନ୍ନ କରିଥିଲେ; ଚାପି ଦିଆଯାଇଥିବା ସୋମା ତାଙ୍କର ଧାରା ଦ୍ୱାରା ପରିଷ୍କୃତ ହେଲେ। ଏହି ସମୟରେ, ଉପାସକମାନେ ସୋମାଙ୍କୁ ପ୍ରାର୍ଥନା କରିଲେ — “ଓ ସୋମା, ସଦା ବିଜୟୀ, ପରିଷ୍କାରକ, ଆମକୁ ବଡ଼ ଖ୍ୟାତି ଦିଅ; ତାପରେ ଆମକୁ ତୁମ ଦାୟିତ୍ୱରେ ଅଂଶୀଦାର କର। ଓ ସୋମା, ସଦା ଚମକୁଥିବା, ସଦା ଦୀପ୍ତିମାନ୍, ଆମକୁ ସମସ୍ତ ଭଲ ଭାଗ୍ୟ ଦିଅ; ତାପରେ ଆମକୁ ତୁମ ଦାୟିତ୍ୱରେ ଅଂଶୀଦାର କର। ଓ ସୋମା, ସଦା ଜ୍ଞାନୀ, ସଦା ଦକ୍ଷ, ଆମର ଶତ୍ରୁମାନେ ଦୂର କର; ତାପରେ ଆମକୁ ତୁମ ଦାୟିତ୍ୱରେ ଅଂଶୀଦାର କର। ପରିଷ୍କାରକମାନେ, ସୋମାକୁ ଇନ୍ଦ୍ର ପାଇଁ ପରିଷ୍କୃତ କର; ତାପରେ ଆମକୁ ତୁମ ଦାୟିତ୍ୱରେ ଅଂଶୀଦାର କର। ତୁମେ ଯେପରି ସୂର୍ଯ୍ୟକୁ ଦିଅ, ତେଣୁ ଆମକୁ ମଧ୍ୟ ତୁମ ଶକ୍ତି ଓ ଉପକାର ଦ୍ୱାରା ଦିଅ; ତାପରେ ଆମକୁ ତୁମ ଦାୟିତ୍ୱରେ ଅଂଶୀଦାର କର। ତୁମ ଶକ୍ତି ଓ ଉପକାର ଦ୍ୱାରା, ଆମେ ସଦା ସୂର୍ଯ୍ୟକୁ ଦେଖିପାରିବା; ତାପରେ ଆମକୁ ତୁମ ଦାୟିତ୍ୱରେ ଅଂଶୀଦାର କର। ବହିଯାଉ, ସୋମା, ନିଜ ଅସ୍ତ୍ର ଦ୍ୱାରା, ଦୁଇ ଗୁଣା ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଧନ ଆଣି; ତାପରେ ଆମକୁ ତୁମ ଦାୟିତ୍ୱରେ ଅଂଶୀଦାର କର। ବହିଯାଉ, ଅଜୟ, ସଂଘର୍ଷରେ ଜୟ ଆଣିଥିବା ଧନ ଆଣି; ତାପରେ ଆମକୁ ତୁମ ଦାୟିତ୍ୱରେ ଅଂଶୀଦାର କର। ପରିଷ୍କାରକ, ଉପଚାରରେ ତ୍ୱମେ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ହେଲେ; ତାପରେ ଆମକୁ ତୁମ ଦାୟିତ୍ୱରେ ଅଂଶୀଦାର କର। ଆଶ୍ୱିନମାନଙ୍କ ପରି ଚମକୁଥିବା, ସମସ୍ତକୁ ପୋଷିଥିବା ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟ ଧନ ଆଣ, ଓ ଇନ୍ଦୁ; ତାପରେ ଆମକୁ ତୁମ ଦାୟିତ୍ୱରେ ଅଂଶୀଦାର କର।” ସୋମା, ଦୀପ୍ତିମାନ୍ ଧାରାରେ, ଦେବମାନେ ପାଇଁ ପରିଷ୍କୃତ ହେଲେ; ଆବରଣ ମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଅନ୍ୟତମ, ଆମ ପାଇଁ ଉତ୍ସୁକ। ଏହି ତରଳ ଶକ୍ତି ଅନ୍ଦୁ, ଉତ୍ସାହର ଦିଗରେ ବହିଯାଉ, ଇନ୍ଦ୍ର ପରି; ତୀବ୍ର ଅଶ୍ୱ ଓ ଘୋଡ଼ାମାନଙ୍କ ଦିଗରେ। ଚାପି ଦିଆଯାଇଥିବା, ପୁରାତନ ଉତ୍ସାହର ଦିଗରେ ବହିଯାଉ; ଶକ୍ତି ଓ ଖ୍ୟାତିର ଦିଗରେ। ଜଳମାନେ ଏକ ଉତ୍ସରୁ ତଳକୁ ବହିଯିବା ପରି, ଏହି ତରଳ ଅନ୍ଦୁ, ପରିଷ୍କୃତ ହୋଇ, ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ ପହଞ୍ଚିଲେ। ଦଶ ଜନୀମାନେ, ଏକ ତୀବ୍ର ଦୌଡ଼ିବାଳା ପରି, ଡାଳରେ ଖେଳି, ସୋମାକୁ ପରିଷ୍କୃତ କରିଲେ। ଏହି ବୃଷଭ, ଗାଁ ମାନଙ୍କ ସହିତ ରସ ମୁକ୍ତ କର, ଉତ୍ସାହ ପାଇଁ, ଦେବମାନେ ଦୟା ପାଇଁ, ଚାପି ଦିଆଯାଇଥିବା ସୋମା, ନିବେଦନ ପାଇଁ। ଦେବତା, ଚାପି ଦିଆଯାଇଥିବା, ଇନ୍ଦ୍ର ପାଇଁ ପରିଷ୍କୃତ ହେଲେ; ଯେତେବେଳେ ତାଙ୍କର ଦୁଧ ସୋମାକୁ ବୃଦ୍ଧି କରିଥିଲା। ନିବେଦିତ ଆହୁତିର ଆତ୍ମା, ଆନନ୍ଦଦାୟକ, ଚାପି ଦିଆଯାଇଥିବା, ପରିଷ୍କୃତ ହେଲେ; ସେ ପୁରାତନ ଜ୍ଞାନ ପ୍ରବାହ କରିଥିଲେ। ଏଭଳି, ପରିଷ୍କୃତ ହୋଇ, ଅନ୍ଦୁ, ଉତ୍ସବ ପାଇଁ ସର୍ବାଧିକ ଉତ୍ସାହ ଆଣିବା; ଗୁପ୍ତ ଭାବରେ ମଧ୍ୟ ସେ ଗୀତ ରଖିଥିଲେ। ଏହିପରି, ସୋମା ଦେବତା ନିଜର ଶକ୍ତି, ପରିଷ୍କାରତା, ଓ ଦିପ୍ତି ଦ୍ୱାରା ଦେବମାନେ, ଉପାସକମାନେ, ଏବଂ ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀଙ୍କୁ ଉତ୍ସାହ, ଆନନ୍ଦ, ଧନ ଓ ଜ୍ଞାନ ଦେଇ ଦୟା କରିଥିଲେ।