ଏକ ଦିବ୍ୟ ଉତ୍ସବରେ, ଅଗ୍ନି ଦେବତାଙ୍କୁ ସମ୍ମାନିତ କରିବା ପାଇଁ ମନୁଷ୍ୟମାନେ ଏକତ୍ରିତ ହେଲେ। ଅଗ୍ନି, ଯେଉଁଠି ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଦୁର୍ଗକୁ ଜୟ କରିଥାନ୍ତି, ତାଙ୍କର ଶକ୍ତି ଓ ପରାକ୍ରମ ସହିତ ସଂପଦ ଅর্জନ କରିଥାନ୍ତି, ଏବଂ ତାଙ୍କର ଅବିନାଶୀ କୀର୍ତି ସକଳ ଦିନରେ ବିକାଶ ପାଇଥାଏ। ସେ ସଦା ଯୁବା ଓ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଅଟୁଟ ଦେବତା, ଯାହାକୁ ଲୋକମାନେ ସବୁ ଆଶା ଓ ଆକାଂକ୍ଷା ନିମିତ୍ତେ ସମ୍ମୋହିତ ହୋଇ ଶରଣାଗତ ହୁଅନ୍ତି। ଅଗ୍ନି, ଜନସମୂହର ଆନନ୍ଦ ଦେଇଥିବା ପୁରୋହିତ, ସମସ୍ତ ଧନ ଓ ମଧୁର ପାତ୍ର ଦେଇଥାନ୍ତି। ତାଙ୍କୁ ପ୍ରଶଂସା ଓ ଶ୍ରଦ୍ଧା ଦିଆଯାଏ। ଦେବତାଙ୍କର ଯୁବା ଦୟାଳୁ ଏବଂ ଦିବ୍ୟ ଶକ୍ତି ଅଗ୍ନିର ଗୀତରେ ଅନୁପ୍ରେରିତ ହୋଇଥାନ୍ତି, ଯେପରି ରଥରେ ଘୋଡା ଜୋଡାଯାଏ। ମହାଶକ୍ତିଶାଳୀ ଅଗ୍ନି, ଦୟାଳୁ ଲୋକମାନେ ସମ୍ପଦ ଓ ସନ୍ତାନ ଦେଇଥିବାର ଆଶାକୁ ପୂରଣ କରନ୍ତି। ଅଗ୍ନି, ଅତି ଉଚ୍ଚ ଓ ମହାନ, ଋତ୍ର ଧାରଣ କରିଥିବା ଦେବତା, ତାଙ୍କୁ ପ୍ରଶଂସା ଓ ଗୀତ ଦିଆଯାଏ। ଦୟାଳୁ ଓ ବୀରମାନେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ଅଗ୍ନି, ଆହ୍ୱାନ ଓ ଦୀପ୍ତିରେ ଆସିଥାନ୍ତି, ତାଙ୍କର ନୂତନ କୃପା ସମ୍ପଦ ସହ ଆମ ପାଖକୁ ଆସୁ। ଅଗ୍ନି, ରଥର ନେତୃତ୍ୱ କରିଥିବା ଆତି ପ୍ରିୟ ଅତିଥି, ତାଙ୍କୁ ଶ୍ରଦ୍ଧା ଓ ପ୍ରଶଂସା ଦିଆଯାଏ। ଅଗ୍ନି ଉଦୟ ଓ ଅସ୍ତ ହୁଅନ୍ତି, ଧନର ଜ୍ଞାନୀ, ଯଜ୍ଞର ଯୋଗ୍ୟ, ତାଙ୍କର ପଥ ଜ୍ଞାନ ଓ ବୁଦ୍ଧି ସହିତ ସରଳ ଓ ଅବିରୋଧ। ଦୟାଳୁ ଓ ଅତିଥି ଅଗ୍ନି, ଯଥାଯଥି ରିତିରେ ଯଜ୍ଞ କରିଥିବା ପୁରୋହିତ, ଆମ ନିକଟରୁ କିଛି ନେଇଯିବେ ନାହିଁ। ଏହି ଅଗ୍ନି, ଦୟାଳୁ, ଆମ ସତ୍ୟ ବାକ୍ୟରୁ କିମ୍ବା ଅନ୍ୟ ଦେବତାଙ୍କରୁ କିଛି କ୍ଷତି ନ ପାଉନ୍ତୁ। ଦରିଦ୍ର ମନୁଷ୍ୟମାନେ ମଧ୍ୟ ଆହ୍ୱାନ କରନ୍ତି ଅଗ୍ନିକୁ ଦୂତ ଭାବେ, ଯେଉଁଠି ସେ ଯଥାଯଥି ଯଜ୍ଞ କରନ୍ତି। ଅଗ୍ନି, ମାରୁତ ଓ ରୁଦ୍ରମାନେ ସହ ଆସନ୍ତୁ, ସୋମା ପାନ କରନ୍ତୁ, ଆମ ଭଲ ପ୍ରଶଂସାରେ ଆନନ୍ଦ କରନ୍ତୁ, ତାଙ୍କର ପରିବାର ସହ ଆଲୋକ ଆଣନ୍ତୁ। ଏହି ଉତ୍ସବରେ, ସୋମା ଦେବତା ମଧୁର ଓ ଉତ୍ସାହଦାୟକ ଝରଣାରେ ବହିବାରେ ଆରମ୍ଭ କଲେ, ଇନ୍ଦ୍ର ପାଇଁ ଚୁଆଯାଇଥିବା। ସୋମା, ଭୂତମାନ୍ୟ ଦେବତାଙ୍କୁ ନଷ୍ଟ କରିଥିବା, ସମସ୍ତ ମନୁଷ୍ୟମାନେ ମଧ୍ୟ ଅନ୍ତର୍ଗତ, ତାଙ୍କର ଦେବତା ସ୍ଥାନକୁ ପହଁଚିଲେ, କାଠର ପାତ୍ରରେ ବସିଥିଲେ। ସୋମା, ଅତି ବିଶାଳ ଓ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ହୋଇ, ଭୟଙ୍କର ବୃତ୍ରକୁ ବଧ କରିଥାନ୍ତି, ଦୟାଳୁ ଲୋକମାନେ ସମ୍ପଦ ଦେଇଥିବାର ଦୟାକୁ ଦେଇଥାନ୍ତି। ସୋମା, ମହାଦେବମାନେ ଏକତ୍ରିତ ହୋଇଥିବା ସଭାକୁ ଝରିଯାନ୍ତି, ଶକ୍ତି ଓ କୀର୍ତି ଆଣନ୍ତୁ। ଦିନ ପରେ ଦିନ, ମନୁଷ୍ୟମାନେ ଇନ୍ଦୁକୁ ଏହି ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟରେ ଆସନ୍ତି, ତାଙ୍କର ଆଶା ସୋମାରେ ରହିଛି। ସୂର୍ୟ କନ୍ୟା ତାଙ୍କର ଶୁଭ୍ର ବସ୍ତ୍ର ଦ୍ୱାରା ସୋମାକୁ ପବିତ୍ର କରନ୍ତି। ଦଶ ଜଣୀ ଯୁବତୀ, ଭଉଣୀମାନେ ପରି, ଦୂର ଆକାଶରେ ସୋମାକୁ ଧରିଥାନ୍ତି। ଅଟୁଟ ଯୁବତୀମାନେ ସୋମାକୁ ଚୁଆନ୍ତି, ତିନି ତଳ ଦ୍ୱାରା ମଧୁର ଶକ୍ତି ଝାଡି ଦିଅନ୍ତି। ଯୋଡା ନହୋଇଥିବା ଗାଈମାନେ ସୋମାକୁ ଚୁଆନ୍ତି, ବଛା ପରି, ଇନ୍ଦ୍ର ପାଇଁ ପାନ କରିବାକୁ। ସୋମାର ଉତ୍ସାହରେ, ଇନ୍ଦ୍ର ସମସ୍ତ ଶତ୍ରୁମାନେ ବଧ କରନ୍ତି, ବୀର ଦେବତା ଉପହାରରେ ଆନନ୍ଦ କରନ୍ତି। ସୋମା, ଦିବ୍ୟ ଶକ୍ତି ସହ ବହିଯାଅ, ଶୋଧନ ଦ୍ୱାରା, ଉତ୍ସାହଦାୟକ ବଳ ହୋଇ, ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ସହ ଆସନ୍ତୁ। ବଳୀୟ, ଅତି ପ୍ରଶଂସିତ ବଳି ଶୋମା, ତୁମର ବଡ ଝରଣା ଝାଡି ଦିଅ, ତୁମର ନିତ୍ୟ ବାସସ୍ଥାନକୁ ପରିବେଶ କର। ଚୁଆଯାଇଥିବା, ପ୍ରେରିତ ସୋମାର ଝରଣା ପ୍ରିୟ ମଧୁ ଦେଇଥାନ୍ତି, ଜଳକୁ ବ୍ୟାପି ଦିଅଛନ୍ତି। ମହା ନଦୀମାନେ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ସୋମାକୁ ଅନୁସରଣ କରନ୍ତି, ଗାଈ ଦ୍ୱାରା ଆବୃତ ହେବା ସମୟରେ। ସମୁଦ୍ର ଜଳରେ ନିଜକୁ ପବିତ୍ର କରିଛି, ଆକାଶର ଉପସ୍ଥମ୍ଭ ଭାବେ, ଶୋମା ଶୋଧନ ଦ୍ୱାରା ଉତ୍ସୁକ୍ତ ହୋଇଛି। ଶକ୍ତିଶାଳୀ, ପିତଳ ରଙ୍ଗର ସୋମା, ମିତ୍ର ପରି ଅଦୃଶ୍ୟ ହୋଇ ଗର୍ଜନ କରନ୍ତି, ସୂର୍ୟ ସହ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ହୋଇଥାନ୍ତି। ସୋମା, ତୁମର ଶକ୍ତି ଦ୍ୱାରା ଗୀତମାନେ ଶୋଧିତ ହୋଇଛି, ଉତ୍ସାହ ପାଇଁ ତୁମେ ନିଜକୁ ଭୂଷିତ କରିଥାନ୍ତି। ଉତ୍ସାହ ପାଇଁ ଆମେ ତୁମକୁ ଚାହୁଁଛୁ, ତୁମେ ଶୀଘ୍ର ଏବଂ ଜଗତ ରଚନା କରିଥିବା, ତୁମର ପ୍ରଶଂସା ବଡ। ଇନ୍ଦ୍ର ପାଇଁ ମଧୁର ପାନ ଝରଣା ଦ୍ୱାରା ଆମ ପାଇଁ ଦିଅ, ବର୍ଷା ଭରି ଆଉ ମେଘ ପରି। ସୋମା, ତୁମେ ଗାଈରେ, ମନୁଷ୍ୟରେ, ଘୋଡାରେ, ଶକ୍ତିରେ ଧନୀ, ଯଜ୍ଞର ପୁରାତନ ଆତ୍ମା। ଏହି ଅମୃତ ଦେବତା ଗଛର ଶାଖା ପରି ଚଳିତ, ପାତ୍ରରେ ପ୍ରବେଶ କରିଛି। ଏହି ଦେବତା, ଶୁଭ୍ର ହୋଇ, ସଂକୀଣ୍ଡ ସ୍ଥାନକୁ ଅତିକ୍ରମ କରି ଦୃଢ ଶୁଧିତ, ମୂଢ ହୋଇପାରିବେ ନାହିଁ। ଏହି ଦେବତା, ବୁଦ୍ଧିମାନ ଓ ଶୁଧିତ ଲୋକମାନେ ସହିତ, ସତ୍ୟ ଜୀବନ ଯାପନ କରୁଥିବା, ପିତଳ ରଙ୍ଗର ଦେବତା ଶକ୍ତି ପାଇଁ ପବିତ୍ର ହୋଇଛି। ଏହି ଶୁଧିତ ଦେବତା ସମସ୍ତ ଧନ ଚାହାନ୍ତି, ବୀର, ନିଜ ସହଚରମାନେ ପରି। ଏହି ପବିତ୍ର ଦେବତା ନିଜ ରଥରେ ଚାଲିଛି, ଆନନ୍ଦ ଆଣନ୍ତି, ଗୀତରେ ନିଜ ଶବ୍ଦ ପ୍ରକାଶ କରନ୍ତି। ପ୍ରେରିତ ଲୋକମାନେ ପ୍ରଶଂସା କରିଥିବା ଏହି ଦେବତା ଜଳ ଦ୍ୱାରା ଝରିଯାନ୍ତି, ଉପାସକଙ୍କୁ ଧନ ଦେଇଥାନ୍ତି। ସେ ଆକାଶ ଅତିକ୍ରମ କରି, ଅନ୍ତରିକ୍ଷରେ ଝରିଯାନ୍ତି, ଗର୍ଜନ କରୁଥିବା ପବିତ୍ର କରିଥିବା। ସେ ଆକାଶରେ ବ୍ୟାପି ଯାଇଛନ୍ତି, ଅସ୍ପର୍ଶ୍ୟ ଓ ଅନ୍ତରିକ୍ଷରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ, ନିଜ ଯଜ୍ଞ କରୁଥିବା ପବିତ୍ର ଦେବତା। ପ୍ରାଚୀନ ଜନ୍ମରୁ ଉତ୍ପନ୍ନ ଏହି ଦେବତା ଦେବମାନେ ପାଇଁ ଚୁଆଯାଇଛନ୍ତି, ପିତଳ ରଙ୍ଗର ଦେବତା ଶୋଧନ ଦ୍ୱାରା ଝରିଯାନ୍ତି। ନିଜ ନୂତନ ନିୟମ ଦ୍ୱାରା, ନବ ଜନ୍ମ ହୋଇ, ସେ ଆଲୋକ ଉତ୍ପାଦନ କରନ୍ତି; ଚୁଆଯାଇଥିବା ସୋମା ତାଙ୍କର ଝରଣା ଦ୍ୱାରା ପବିତ୍ର ହୋଇଛି। ଏଭଳି ଦେବତାମାନେ, ଅଗ୍ନି ଓ ସୋମା, ଦୟା, ଶକ୍ତି, ପବିତ୍ରତା, ଏବଂ ଉତ୍ସାହର ଉପହାର ଦେଇ, ମନୁଷ୍ୟ ଓ ଦେବମାନେ ମଧ୍ୟ ଆନନ୍ଦ ଓ କୀର୍ତିରେ ଏକତ୍ରିତ ହୋଇଥିଲେ।