ଏକ ସମୟର କଥା, ଦେବତା ଅଶ୍ୱିନ ଦ୍ୱୟଙ୍କୁ ମନୁଷ୍ୟମାନେ ଆହ୍ୱାନ କରିଲେ । ସେମାନଙ୍କର ଆତ୍ମୀୟତା ଏବଂ ବନ୍ଧନ ସଦା ସମାନ, ଏହି ଭାବରେ ସେମାନେ ନିଜ ଦୟା ଏବଂ କୃପା ନିକଟରେ ରଖନ୍ତୁ ବୋଲି ପ୍ରାର୍ଥନା କରାଗଲା । ଅଶ୍ୱିନଙ୍କର ରଥ ଦୁଇ ଜଗତ ଓ ଦିଗ୍ଦିଗନ୍ତରେ ଯାତ୍ରା କରେ, ତେଣୁ ସେମାନଙ୍କର ଦୟା ସଦା ନିକଟରେ ରଖିବାକୁ ଅନୁରୋଧ କରାଗଲା । ଏହି ଦେବତା ଅଶ୍ୱିନ ହଜାର ଗାଈ ଓ ଘୋଡା ସହିତ ଆସନ୍ତୁ, ତାଙ୍କର ଦୟା ଆମ ସମୀପରେ ରହୁ । ଏହି ସମୃଦ୍ଧି ସହିତ ଯେତେବେଳେ ତାଙ୍କର ଯାତ୍ରା ହୁଏ, ସେମାନେ ଆମକୁ ଛାଡ଼ି ଚାଲିଯିବେ ନାହିଁ, ତାଙ୍କର ଦୟା ଆମ ଉପରେ ଅବିରତ ରହୁ । ଲାଲଟିକା, ଶୀଘ୍ର ଏବଂ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ତାରା ଜଳ ରୂପେ ହୋଇଯାଇଛି, ଯାହା ସତ୍ୟକୁ ଧାରଣ କରେ; ଏହି ଦୟା ଆମ ସମୀପରେ ରହୁ । ଅଶ୍ୱିନ ଦ୍ୱୟ ଗଛକୁ କୁହାଡ଼ି ଦ୍ୱାରା ଭଲଭାବେ ଭାଗ କରିଥିଲେ, ତେଣୁ ତାଙ୍କର ଦୟା ଆମ ଉପରେ ରହୁ । ସେମାନେ ଦୁଷ୍ଟ ଏବଂ ଅନ୍ଧକାର ଶକ୍ତିମାନ ଦଳକୁ କିଲ୍ଲା ଭାଙ୍ଗିବା ପରି ଭଙ୍ଗ କରନ୍ତୁ, ତାଙ୍କର ଦୟା ଆମ ସମୀପରେ ରହୁ । ଏହିପରେ ମନୁଷ୍ୟମାନେ ଘରେ ଘରେ ଦେବତା ଅଗ୍ନିଙ୍କୁ ଆହ୍ୱାନ କରି, ସମ୍ମାନ ଓ ଆଶା ସହିତ ପୂଜା କରିଥିଲେ । ଅଗ୍ନି, ଯିଏ ସମସ୍ତଙ୍କ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଅତିଥି, ତାଙ୍କୁ ମନୁଷ୍ୟମାନେ ମନ୍ତ୍ର ଏବଂ ଘୃତ ଦ୍ୱାରା ମିତ୍ରଙ୍କ ପରି ପୂଜା କରନ୍ତି । ସେ ଜଗତ ଜ୍ଞାନୀ, ଦେବମାନେ ତାଙ୍କୁ ଦୂତ ଭାବେ ଆକାଶକୁ ଅର୍ପଣ ପହଞ୍ଚାଇବା ପାଇଁ ପଠାଇଛନ୍ତି । ଏହି ଅଗ୍ନି ହେଉଛନ୍ତି ବୃତ୍ର ନାଶକ, ମହାନ୍ୟ, ଯାହାଙ୍କର କୀର୍ତ୍ତି ଚାରିପାଖରେ ପ୍ରସାରିତ ଓ ଗମ୍ଭୀର ଧ୍ୱନି ସମ୍ମୁଖରେ ବଢ଼ିଯାଏ । ଅମର, ସର୍ବଜ୍ଞ, ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ଏବଂ ଅନ୍ଧକାର ଦୂର କରିବାରେ ସକ୍ଷମ ଏହି ଅଗ୍ନି, ଘୃତ ଦ୍ୱାରା ପୂଜିତ ହୁଅନ୍ତି । ଲୋକମାନେ ଯେଉଁଠି ପୂଜା କରନ୍ତି, ସେଠି ଅଗ୍ନିଙ୍କୁ ନିର୍ବିଘ୍ନ ଭାବେ ଅର୍ପଣ କରାଯାଏ । ଏହି ନୂତନ ଚିନ୍ତା ଓ ଉତ୍ସାହ ଅଗ୍ନିଙ୍କୁ ଦିଆଯାଉଛି—ସେ ଅଦ୍ଭୁତ ଅତିଥି, ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଦକ୍ଷ ଓ ଅଚ୍ୟୁତ । ଏହି ମଙ୍ଗଳମୟ ଓ ପ୍ରିୟ ଅର୍ପଣ ଅଗ୍ନିଙ୍କୁ ଖୁସି କରୁ, ଆମର ସ୍ତୁତି ଦ୍ୱାରା ସେ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ହେଉନ୍ତୁ । ଏହି ଅର୍ପଣ ଆମ ପାଇଁ ମହାନ୍ କୀର୍ତ୍ତି ଓ ଯଶ ଆଣିଦିଅ । ଯେପରି ଘୋଡ଼ା, ଗାଈ, ଶୀଘ୍ର ରଥ କିମ୍ବା ବୀର ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ ଲୋକେ ସ୍ତୁତି କରନ୍ତି, ସେପରି ଯାହା ପ୍ରଶଂସାଯୋଗ୍ୟ, ତାହାକୁ ଲୋକମାନେ ପ୍ରଶଂସା କରନ୍ତି । ଗୋପବନ ଯିଏ ଅଗ୍ନି ଅଙ୍ଗିରସ ସନ୍ତାନଙ୍କୁ ମନ୍ତ୍ର ଦ୍ୱାରା ଚୟନ କରିଛନ୍ତି, ସେଇ ପବିତ୍ର ଅଗ୍ନି ଆମ ଡାକକୁ ଶୁଣନ୍ତୁ । ଲୋକମାନେ ଶକ୍ତି ଲାଗି ସ୍ୱଚ୍ଛନ୍ଦ ଭାବେ ଅଗ୍ନିଙ୍କୁ ପୂଜନ୍ତି, ବିଘ୍ନବିନାଶ ପାଇଁ ତାଙ୍କୁ ଜାଗ୍ରତ କରନ୍ତୁ । ମୁଁ ଉଲ୍ଲାସ ଓ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ଧ୍ୱନି ସହିତ ଅଗ୍ନିଙ୍କୁ ଗାଇ ପୁକାର କରୁଛି, ଯେପରି ଜୟପ୍ରାପ୍ତ ସେନା ଚିତ୍କାର କରେ । ଚାରିଟି ଶୀଘ୍ର ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଯାନ ବଡ଼ ଉପହାର ସହିତ ମୋତେ ଲକ୍ଷ୍ୟକୁ ଆଗେଇ ନେଉଛନ୍ତି, ପରିବାର ଲକ୍ଷ୍ୟରେ ଯାଉଥିବା ପରି । ମୁଁ ତୁମକୁ, ଶକ୍ତିଶାଳୀ, ପରୁଷ୍ଣୀ ନଦୀର ଉତ୍ତୀର୍ଣ୍ଣ ସ୍ଥାନ ଦେଖାଇଛି; ଏହି ଜଳ ଘୋଡ଼ା ଦେଇନଥାଏ, ଏଠାରେ କୌଣସି ମର୍ତ୍ୟ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ନୁହେଁ । ଏବେ ଅଗ୍ନିଙ୍କୁ ଦେବତାମାନେ ଆହ୍ୱାନ କରିଲେ, ଯେପରି ରଥି ଘୋଡ଼ାକୁ ଯୋଗ ଦେଉଛି, ତେଣୁ ସେ ପ୍ରାଚୀନ ପୂରୋହିତ ଭାବେ ସଭାରେ ବସନ୍ତୁ । ଦେବମାନେ ଅତିବୁଦ୍ଧିମାନ୍ ଅଗ୍ନିଙ୍କୁ ସମସ୍ତ ଧନ ଦିଅନ୍ତୁ ବୋଲି ପ୍ରାର୍ଥନା କରିଲେ । ଅଗ୍ନି, ଯିଏ ଶକ୍ତିର ସନ୍ତାନ ଓ ସବୁଠାରୁ କନିଷ୍ଠ, ସତ୍ୟ ଏବଂ ଯଜ୍ଞଯୋଗ୍ୟ । ସେ ହଜାରର ନାୟକ, ଶତଧନ୍ୟ ଓ ଧନ ର ମାଲିକ, ପ୍ରଜ୍ଞାମାନଙ୍କ ମୁଣ୍ଡ ଓ ଧନ ର ମୁଖ୍ୟ । ଦକ୍ଷ ଲୋକମାନେ ଚକ୍ରର ଅଣ୍ଡ ପରି ଏହି ଅଗ୍ନିଙ୍କୁ ଏକତ୍ରିତ ଅର୍ପଣ କରନ୍ତୁ, ଅଙ୍ଗିରସ, ଯଜ୍ଞକୁ ନିକଟରେ ଆଣ । ଏହି ଯୁବ ଅଗ୍ନିଙ୍କୁ ବିଭିନ୍ନ ଧ୍ୱନି ଦ୍ୱାରା ଉତ୍ସାହିତ କର, ଭଲ ମନ୍ତ୍ର ଦ୍ୱାରା ଶକ୍ତିଶାଳୀଙ୍କୁ ଆଗେଇ ନେ । ଅଗ୍ନି, ତୁମର ଦୃଢ଼ ସେନା ସହିତ ଆମେ କେମିତି ପଣିମାନେ ମଧ୍ୟରେ ଗୋଧନ ସହିତ ଅତିକ୍ରମ କରିପାରିବୁ? ଦେବତାଙ୍କର କୁଳମାନେ ଦୁଧ ଦେଉଥିବା ଗାଈ ପରି ଆମକୁ ତ୍ୟାଗ ନ କରନ୍ତୁ; ଆମେ ଶୁକ୍ଳ ଗାଈର ଦୁଃଖୀ ପରି ନ ହେଉ । ସମସ୍ତ ସଭାର ଶତୃତା, ଶତ୍ରୁତା କିମ୍ବା କଷ୍ଟ ଆମକୁ ତରଙ୍ଗ ପରି ତଳେ ଦେଇ ଦେଉ ନାହିଁ । ଅଗ୍ନି, ତୁମ ଶକ୍ତିକୁ ଆମେ ଶିର ନମାଉଛୁ; ଲୋକମାନେ ତୁମକୁ ପ୍ରଶଂସା କରନ୍ତି; ଅମାନ୍ୟ ଶତୃମାନେ ନାଶ କର । ଅଗ୍ନି, ତୁମର ଧନ ଆଣିଦିଅ, ଆମକୁ ବିସ୍ତୃତ ଓ ଶକ୍ତିଶାଳୀ କର । ଏହି ବଡ଼ ଧନରେ ଆମେ ଅନ୍ୟମାନଙ୍କର ଭାର ବହିବାକୁ ବାଧ୍ୟ ହେବୁ ନାହିଁ, ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଧନ ଆମ ପାଇଁ ଜିତି ଦିଅ । ଏହି ଦୁଷ୍ଟ ଭାବ ଅନ୍ୟ କାହାରି ଉପରେ ପଡ଼ୁ, ଆମ ଉପରେ ନୁହେଁ; ଆମ ପାଇଁ ଶକ୍ତି ଓ ପ୍ରଭାବ ବଢ଼ାଇଦିଅ । ଯେଉଁଠାରେ ଭକ୍ତ କିମ୍ବା ଦୁଷ୍ଟ ଅନୁସରଣ କରେ, ଅଗ୍ନି ସେଉଁଠି ସତ୍ୟ ସହଯୋଗ କରନ୍ତି । ଦୂର କୂଳରୁ ନିକଟ କୂଳକୁ ଆମକୁ ଉତ୍ତୀର୍ଣ୍ଣ କର; ମୁଁ ଯେଉଁଠି ଅଛି, ସେଉଁଠି ଆମକୁ ସୁରକ୍ଷିତ ଭାବେ ନେଇଯାଅ । ପୂର୍ବରୁ ଯେପରି ଆମେ ତୁମକୁ ଜାଣୁଥିଲୁ, ଏବେ ଆମେ ତୁମର ଦୟା ଚାହୁଁଛୁ । ଏହି ସମୟରେ ପୂଜାରୀ ଅଦ୍ଭୁତ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ ମାରୁତମାନେ ସହିତ ଆହ୍ୱାନ କଲେ, କାରଣ ତୁମେ ତାଙ୍କୁ କଦାପି ତ୍ୟାଗ କରନ୍ତୁ ନାହିଁ । ଏହି ଇନ୍ଦ୍ର, ମାରୁତମାନେଙ୍କର ମିତ୍ର, ନିଜର ଶତଧାରୀ ବଜ୍ର ଦ୍ୱାରା ବୃତ୍ରର ମୁଣ୍ଡ କାଟିଦେଇଥିଲେ । ଏଭଳି, ଦେବତାଙ୍କୁ ନିରନ୍ତର ଆହ୍ୱାନ, ପୂଜା ଏବଂ ସ୍ତୁତି ଦ୍ୱାରା ମନୁଷ୍ୟମାନେ ତାଙ୍କର କୃପା, ରକ୍ଷା ଓ ସମୃଦ୍ଧି ଲାଗି ପ୍ରାର୍ଥନା କଲେ ।