ଏକ ପବିତ୍ର ଅନୁଷ୍ଠାନରେ, ଭକ୍ତମାନେ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଶ୍ରଦ୍ଧାର ସହିତ ଅବିରତ ଓ ଅକ୍ଷୟ ଧାରାକୁ ପ୍ରବାହିତ କରୁଥିଲେ, ଯେଉଁ ଧାରା କେବେ ଶୁଖାଏ ନାହିଁ, ସେ ଚିରଅବିରତ ଏବଂ ଅପାର। ପାହାଡ଼ମାନେ ଆଗକୁ ଆସିଲେ, ଅମୃତ ମଧୁ ହେଉଥିବା ପଦ୍ମ ମଧ୍ୟରେ ପୂରିବା ଲାଗିଲା; ସେହି ସ୍ମୃତିରେ ଧାରା ମୁକ୍ତ ହେଲା। ଗାଈମାନେ ମହାନ ଧାରା ନିକଟକୁ ଆସିଲେ, ଯେଉଁଠାରେ ସେମାନେ ଯଜ୍ଞକୁ ଧନ ଦେଇ ଧନ୍ୟ କରିଲେ; ତାଙ୍କର ଦୁଇ କାନ୍ ସୁବର୍ଣ୍ଣରେ ଖିଲିଯାଇଥିଲା। ସେହି ସମୟରେ, ସମ୍ପୀଡନ କାଳରେ, ପୃଥିବୀ ଓ ସ୍ୱର୍ଗର ତେଜସ୍ବି ମହିମା ଝରିଲା; ଏହି ରସ ବୃଷଭକୁ ବହିନେଲା। ସେମାନେ ନିଜ ମୂଳକୁ ଜାଣିଥିଲେ, ବଛା ଓ ମାଆଗାଈ ପରି ସମେତିକ ହୋଇ ଆପଣାଙ୍କ ସ୍ୱଜନଙ୍କ ସହିତ ଏକତ୍ରିତ ହେଲେ। ତାଙ୍କର ଶୋଭାମୟ ମାଳା ଉପରେ ସେମାନେ ସ୍ୱର୍ଗରେ ଏକ ଆଧାର ତିଆରି କଲେ; ଏହି ପୂଜା ଓ ସ୍ତୁତି ଇନ୍ଦ୍ର ଓ ଅଗ୍ନିଙ୍କୁ ଦିଆଯାଇଥିଲା। ସେଇଁ ଚିରଅମୃତ ଅନ୍ନ ଓ ଶକ୍ତିକୁ ଦୋହନ କଲେ, ସପ୍ତପଦୀ, ସୂର୍ଯ୍ୟର ସାତଟି କିରଣ ଏହିଁ ଦେଇଲେ। ମିତ୍ର ଓ ବରୁଣ, ସୋମଙ୍କ ସହିତ, ସୂର୍ଯ୍ୟକୁ ଦେଇଥିଲେ; ଏହିଁ ଦୁଃଖିତଙ୍କ ପାଇଁ ଔଷଧ ଅଟୁଟ ରହିଲା। ତେଁ, ତୀବ୍ର ଏହିଁ ସ୍ଥାନକୁ, ମହାଭଣ୍ଡାରକୁ, ତାଙ୍କର ଜିଭା ଆକାଶରେ ପ୍ରସାରିଲେ। ଏବେ, ଅଶ୍ୱିନୀଦ୍ୱୟଙ୍କୁ ଡାକାଯାଉଛି—ଅମୃତତା ପାଇଁ ଉଠ, ତୁମର ରଥକୁ ଯୋଜନ କର; ତୁମର କୃପା ନିକଟରେ ରହୁ। ହେଁ ଅଶ୍ୱିନୀ, ତୁମର ରଥ ଆଣ, ଯାହା ଚକ୍ଷୁମିଳିବାରୁ ଅଧିକ ତୀବ୍ର; ତୁମର କୃପା ଆମ ପାଖରେ ରହୁ। ଅଶ୍ୱିନୀ, ଶୀତ ଓ ଉଷ୍ମା ମିଶାଇ ଉପାସକଙ୍କ ପାଇଁ ଉପକୃତି ଦିଅ; ତୁମର କୃପା ନିକଟରେ ରହୁ। "ତୁମେ କେଉଁଠି ଅଛ? କେଉଁଠି ଗଲ? କୁଣ୍ଡୁଳି ପରି କେଉଁଠି ଉଡ଼ିଗଲ?"—ଏପରି ଆହ୍ୱାନ ହେଉଛି। ଯେତେବେଳେ, ଯେଉଁଠି, ଯେଉଁ ସମୟରେ ତୁମେ ଏହି ଡାକକୁ ଶୁଣିବ, ତୁମର କୃପା ଆମ ପାଖରେ ରହୁ। ଡାକିଲେ ଆସ, ନିକଟମ ଆହ୍ୱାନରେ ଆସ; ତୁମର କୃପା ନିକଟରେ ରହୁ। ଏହି ଘରକୁ ଉପାସକଙ୍କ ପାଇଁ ସୁରକ୍ଷା ଦିଅ; ତୁମର କୃପା ନିକଟରେ ରହୁ। ଅଗ୍ନି, ଉଷ୍ମା ଏଠିରେ ଉପାସକଙ୍କ ପାଇଁ ସର୍ବୋତ୍କୃଷ୍ଟ ଚୟନ ହେଲେ; ତୁମର କୃପା ନିକଟରେ ରହୁ। ସପ୍ତପଟିକା ଦ୍ୱାରା ଅଗ୍ନି ତୀବ୍ର ଆକାଂକ୍ଷାରେ ଅଗ୍ନି ଧାରାକୁ ଝରାଇଲେ; ତୁମର କୃପା ନିକଟରେ ରହୁ। ହେଁ ମହାଦାତା, ଏଠିକୁ ଆସ, ଏହି ଆହ୍ୱାନକୁ ଶୁଣ; ତୁମର କୃପା ନିକଟରେ ରହୁ। ତୁମର କ’ଣ ଏମିତି ପୁରାତନ ଓ ପୂଜିତ, ଯେଉଁଠାରେ ଦୁଇ ବଳଶାଳୀର କାର୍ଯ୍ୟ ଦୃଶ୍ୟ ହୁଏ? ତୁମର କୃପା ନିକଟରେ ରହୁ। ହେଁ ଅଶ୍ୱିନୀ, ତୁମର ସମ୍ପର୍କ, ତୁମର ବନ୍ଧନ ସଦା ଏକ; ତୁମର କୃପା ନିକଟରେ ରହୁ। ତୁମର ରଥ, ଦୁଇ ଲୋକ ଓ ସମସ୍ତ ଖେତ୍ର ଅତିକ୍ରମ କରେ; ତୁମର କୃପା ନିକଟରେ ରହୁ। ହଜାର ଗାଈ ଓ ଘୋଡ଼ା ସହ ଆସ; ତୁମର କୃପା ନିକଟରେ ରହୁ। ଆମକୁ ଛାଡ଼ିଯିଅନାହିଁ, ହଜାର ଗାଈ ଓ ଘୋଡ଼ା ସହିତ; ତୁମର କୃପା ନିକଟରେ ରହୁ। କପିଳ ତୀବ୍ର ଏକ ଜଳ ହୋଇଗଲେ, ସତ୍ୟକୁ ଧାରଣ କରୁଥିବା ଆଲୋକ; ତୁମର କୃପା ନିକଟରେ ରହୁ। ଅଶ୍ୱିନୀ, ଗଛକୁ କୁହାଡ଼ି ଦ୍ୱାରା ଭଲଭାବେ ଚିରିଦେଲେ; ତୁମର କୃପା ନିକଟରେ ରହୁ। ଦୁଷ୍ଟ ଅନ୍ଧକାର ଶକ୍ତିକୁ ଦୁର୍ଗ ଭାଙ୍ଗି ଦଳନ କର; ତୁମର କୃପା ନିକଟରେ ରହୁ। ଏଠିଏ, ଘରେ ଘରେ ଯାଇ, ଆତିଥ୍ୟରେ ଅତିପ୍ରିୟ ଅଗ୍ନିଙ୍କୁ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଅତିଥି ଭାବେ ମନ୍ଦାର ଶବ୍ଦରେ ସ୍ତୁତି କରାଯାଉଛି। ଲୋକେ ଯେଉଁଠି, ମିତ୍ରଙ୍କୁ ଘୃତ ଓ ଭକ୍ତିରେ ପୂଜିଥିବେ, ସେଉଁଠି ଅଗ୍ନିଙ୍କୁ ଉପହାର ଓ ସ୍ତୁତିରେ ସମ୍ମାନ କରିଥିଲେ। ସେଉଁ ଜ୍ଞାନମୟ, ଦେବତାମାନେ ଯଜ୍ଞ ଉପହାରକୁ ସ୍ୱର୍ଗକୁ ନେଇଯିବା ପାଇଁ ଯାହାକୁ ପ୍ରେରଣ କରିଥିଲେ। ଆମେ ବିରାଟ, ବୃତ୍ର ନାଶକ ଅଗ୍ନି, ସଦାର୍ଯ୍ୟ ଏବଂ ମହାନ୍ତ, ତାଙ୍କର ପ୍ରସିଦ୍ଧି ଶବ୍ଦ ଚାରିପଟେ ଅନୁରଣିତ ହେଉଥିବା ତାଙ୍କୁ ପ୍ରାପ୍ତ ହେଲୁ। ଅମୃତ, ସର୍ବଜ୍ଞ, ଦୀପ୍ତିମାନ, ଅନ୍ଧକାର ନାଶକ, ଯିଏ ପୂଜାଯୋଗ୍ୟ, ଯାଙ୍କୁ ଘୃତ ଦ୍ୱାରା ଆହୁତି ଦିଆଯାଏ। ଏହି ଲୋକମାନେ ଅବିରତ ଅଗ୍ନିଙ୍କୁ ଉପଚାର କରନ୍ତି, ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଆହୁତି ଦେଇ ଯଥାନୁଷ୍ଠାନ ଲାଡ଼ି ଦ୍ୱାରା ପୂଜା କରନ୍ତି। ଏହି ନୂତନ ଚିନ୍ତା ଅଗ୍ନିଙ୍କୁ ଉପହାର ଭାବେ ଦିଆଯାଉଛି—ସୁମଧୁର, ଉତ୍ତମ, କୁଶଳ, ଅଚ୍ୟୁତ, ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟ ଅତିଥି। ଏହି ସର୍ବଶ୍ରେଷ୍ଠ ଓ ପ୍ରିୟ ଆହୁତି ଅଗ୍ନିଙ୍କୁ ଖୁସି କରୁ, ଏହି ମାଧ୍ୟମରେ ଆମ ପ୍ରଶଂସା ଦ୍ୱାରା ତୁମେ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ହେଉ। ସେ, ତେଜଃପୂର୍ଣ୍ଣ ଓ ମହିମାମୟୀ, ଆମକୁ ବିପଦ୍ରେ ବିଶାଳ କୀର୍ତି ଦିଅନ୍ତୁ। ଘୋଡ଼ା, ଗାଈ, ତୀବ୍ର ରଥ, ବା ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଇନ୍ଦ୍ର ପରି, ଯାହା ସତ୍ୟର ଶାସକ, ତାଙ୍କର କୀର୍ତି ସମସ୍ତେ ଗାନ କରନ୍ତି। ଯେଉଁ ଅଗ୍ନିଙ୍କୁ ଗୋପବନ ଶବ୍ଦରେ ଚୟନ କରିଥିଲେ, ଅଙ୍ଗିରସଙ୍କ ବଂଶଧର, ହେଁ ଶୁଧ୍ଧ ଅଗ୍ନି, ଆମ ନିବେଦନ ଶୁଣ। ଲୋକେ ଅବିରତ ଶକ୍ତି ପାଇଁ ଅଗ୍ନିଙ୍କୁ ପୂଜନ କରନ୍ତି; ବିଘ୍ନ ଦୂର କରିବା ପାଇଁ ତୁମେ ଜାଗୃତ ହୁଅ। ମୁଁ, ନିବେଦନ କରି, ପ୍ରସିଦ୍ଧ ଶବ୍ଦ ଓ ଆନନ୍ଦରେ ଗାଉଛି, ଯେପରି ଜୟର ଦଳ ଆରବ କରେ, ଚାରି ମୁଣ୍ଡର ଉଚ୍ଚରଣ ପରି।