ଏକ ସମୟର କଥା, ଦେବତାମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ଶକ୍ତି ଓ ବିରାଟ୍ୟ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ଥିଲା। ସେଁ ଅପାର ଶକ୍ତିର ସ୍ୱାମୀ, ତାଙ୍କର ବିସ୍ତୃତି ଏମିତି ଥିଲା ଯେ, ଜୀବନପଥ ଚାଲିବା ପାଇଁ ସେଉଁଠି ସମସ୍ତଙ୍କୁ ସୁଯୋଗ ମିଳୁଥିଲା। ଯେପରି ଝାଉ ଗହମ ଗାଈମାନେ ଖାଇଥାନ୍ତି, ସେପରି ଇନ୍ଦ୍ର ମହାନ ଦାତା ଭାବେ ସମସ୍ତଙ୍କୁ ଦେଇଥିଲେ। ପୂର୍ବଜମାନେ, ଜଣେ ଜଣେ ଜ୍ଞାନୀ ପିତୃମାନେ, ତାଙ୍କ ଉପକୃତି ଧାରଣ କରିଥିଲେ। ଏହି ଉପକୃତି ଆମେ ମଧ୍ୟ ଅନୁସରଣ କରି, ମାରୁତଧାରୀ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କର ବୃଦ୍ଧି ପାଇଁ ଆଶୀର୍ବାଦ ମାଗୁଥିଲୁ। ଗାୟକମାନେ, ଶକ୍ତି ଓ ନିବାସ ପାଇଁ, ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ସହ ଏକତ୍ରିତ ହୋଇ ପ୍ରୟାସ କରୁଥିଲେ। ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ମିତ୍ରତାରେ ଆମେ ଜୟ ଲାଭ କରିବାକୁ ଆଶା କରୁଥିଲୁ। ରୁଦ୍ର, ମାରୁତ, ପାହାଡ଼ମାନେ ଏକତ୍ରିତ ହୋଇ, ବୃତ୍ର ନିବାରଣ ଓ ଯୁଦ୍ଧର ଅନୁରୋଧରେ ଆମକୁ ସାହାଯ୍ୟ କରିଲେ। ଯେଉଁଠାରେ ଯେଉଁଠାରେ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ପ୍ରଶଂସା ହୁଏ, ସେଠାରେ ଦେବମାନେ ତାଙ୍କ ନେତୃତ୍ୱରେ ରକ୍ଷା କରିଥିଲେ। ଗାୟନମାନେ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ପାଇଁ ମଧୁର ସ୍ତୁତି କରି, ତାଙ୍କୁ ଖୁସି କରିବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କରୁଥିଲେ। ଇନ୍ଦ୍ର ତାଙ୍କୁ ଅନୁଗ୍ରହ କରି, ପ୍ରାର୍ଥନା ଦ୍ୱେଷୀମାନଙ୍କୁ ଦଳନ କରିଥିଲେ। ତାଙ୍କର ଶକ୍ତି ଅପାର, ପାଣିମାନେ ବଢ଼ି ଆସିଲେ ମଧ୍ୟ, ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ପାଦ ଦ୍ୱାରା ସେମାନେ ଦୂରେ ଚାଲିଯାଉଥିଲେ। ଇନ୍ଦ୍ର ହେଉଛନ୍ତି ଦବି ଓ ଅଦବି ସୋମ ରସର ଅଧିପତି, ଲୋକମାନଙ୍କ ରାଜା। ସମସ୍ତ ଲୋକ ତାଙ୍କୁ ଗୃହପତି ଭାବରେ ଡାକୁଥିଲେ, ତାଙ୍କର ଧ୍ୱନି ଦ୍ୱାରା ଗଗନ ଓ ପୃଥିବୀ ଭରିଯାଉଥିଲା। ଶତ, ସହସ୍ର ଚୂଡ଼ା ଥିବା ପାହାଡ଼କୁ ମଧ୍ୟ ଗାୟକମାନଙ୍କ ପାଇଁ ଭାଗ କରିଥିଲେ। ସୋମ ରସ ଚାପିବା ବେଳେ ଦିନ ଓ ରାତିରେ ତାଙ୍କୁ ଡାକାଯାଉଥିଲା, ଆଶା କରାଯାଉଥିଲା ଯେ, ଇନ୍ଦ୍ର ଆସି ଆମର ଇଚ୍ଛା ପୂରଣ କରିବେ। ଏହି ଅପରିମିତ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ବୃଷଭ କେଉଁଠି ଅଛନ୍ତି? କେଉଁ ଋତ୍ବିକ୍ ତାଙ୍କୁ ଉପାସନା କରୁଛନ୍ତି? କେଉଁ ଚାପିକୁ ଖୁସି ହୋଇ ଇନ୍ଦ୍ର ଅବତରିତ ହୁଅନ୍ତି? କିଏ ତାଙ୍କୁ ତିଆରି କରିଛି? ଏହି ବୃତ୍ରନାଶକ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ଦାନ କିଏ ପାଇଛି? କିଏ ତାଙ୍କ ଶୌର୍ୟ କାର୍ଯ୍ୟ ଉପଭୋଗ କରିଛି? କିଏ ସ୍ତୁତିରେ ସବୁଠୁ ଅଧିକ ଭକ୍ତ? ମାନବମାନେ, ପୁରୁମାନେ, ସୋମ ଚାପି ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ପାଇଁ ତ୍ୟାଗ କରୁଥିଲେ, ତାଙ୍କୁ ଡାକି ଆଶା କରୁଥିଲେ ଯେ, ତିନି ଶୀଘ୍ର ଆସି ଏହି ରସ ପାନ କରିବେ। ଶର୍ୟଣାବତ ଓ ଅର୍ଜୀକୀୟ ଉପରେ ସୋମ ତାଙ୍କ ପାଇଁ ଚାପାଯାଉଥିଲା, ଏହି ଦ୍ରବ୍ୟ ତାଙ୍କର ଦୟା ପ୍ରାପ୍ତି ପାଇଁ ଉତ୍ସର୍ଗ କରାଯାଉଥିଲା। ପୂର୍ବ, ପଶ୍ଚିମ, ଉତ୍ତର ଦିଗରୁ ଯେଉଁ ମାନବ ଡାକିଥିଲେ, ଇନ୍ଦ୍ର ତାଙ୍କ ଦଳ ସହ ଶୀଘ୍ର ଆସୁଥିଲେ। ସେ ମେଘର ବର୍ଷା କିମ୍ବା ସୋମ ରସର ସାଗର ଭିତରେ ଆନନ୍ଦ କରୁଥିଲେ। ବିଶାଳ ମଧୁର ସ୍ତୁତିରେ ତାଙ୍କୁ ଡାକାଯାଉଥିଲା, ଗାୟକମାନେ ଗାଈକୁ ଡାକିବା ପରି ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ ସୋମ ପାନ ପାଇଁ ଡାକୁଥିଲେ। ତାଙ୍କର ମହାନ ଘୋଡ଼ାମାନେ ତାଙ୍କର ବିରାଟ୍ୟ ଚାରିଏଁ ପ୍ରଚାର କରୁଥିଲେ। ଗାୟକମାନେ ତାଙ୍କୁ ପ୍ରଶଂସା କରି, ଦୟାଳୁ ଭାବରେ ସୋମ ଦେଉଥିଲେ। ଇନ୍ଦ୍ର ସମସ୍ତଙ୍କ ପାଇଁ ସାଧାରଣ, ତେଣୁ ସମସ୍ତ ତାଙ୍କୁ ଡାକିଥିଲେ। ପ୍ରେସ୍ତ ସୋମ ପାନ କରିବାକୁ ଇନ୍ଦ୍ର ଆସୁଥିଲେ, ତାଙ୍କୁ ମଧୁର ଗୀତ ଦ୍ୱାରା ମହିମା କରାଯାଉଥିଲା। ସେ ଚିତ୍ସାଳୀ, ସମସ୍ତଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ, ମହାନ ଯଶ ଦେଉଥିଲେ। ସେ ଚିତ୍ର ବୃଷ ଦାତା, ସୁବର୍ଣ୍ଣ ଭୂଷଣଧାରୀମାନଙ୍କ ରାଜା, ଦୟାଳୁ ଦେବତା କେବେ ଆମକୁ କ୍ଷତି ଦେଉନାହାନ୍ତି। ସହସ୍ର ବୃଷ ଓ ଅନେକ ଉଜ୍ୱଳ ସୁବର୍ଣ୍ଣ ଦାନ କରି, ମୁଁ ଦେବମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ହୋଇଛି। ମହାନ ଦୁର୍ଗର ସନ୍ତାନ, ଶତାନ୍ତ ଦାନ ଦେଇ, ମୋତେ ଦେବମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଯଶସ୍ବୀ କରିଛନ୍ତି। ଧନ ଲାଗି ମୁଁ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ ଗୀତ ଦ୍ୱାରା ଡାକୁଛି, ସୋମ ଚାପି ଉଚ୍ଚ ସ୍ବରେ ତାଙ୍କୁ ଆହ୍ୱାନ କରୁଛି, ଦୟାଳୁ ଭୋଜନଦାତା ପରି। ଲୋଭୀ କିମ୍ବା ଦୃଢ଼ ମନ୍ତି ତାଙ୍କୁ ବାନ୍ଧିପାରିବେ ନାହିଁ, ସେ ଶୀଘ୍ର ଓ ଉତ୍ସାହୀ, ଦାନଶୀଳ ଓ ସୋମ ଚାପିବାକୁ ଚେଷ୍ଟାଶୀଳ ଲୋକଙ୍କ ପ୍ରଶଂସା ଯୋଗ୍ୟ। ଘୋଡ଼ାର ଧନୀ, ସୁବର୍ଣ୍ଣ ଧନୀ ଇନ୍ଦ୍ର, ବୃତ୍ରନାଶକ ଭାବେ ଚତୁର୍ଦିଗରେ ଗୋଧନ ପ୍ରବାହ କରିଥିଲେ। ଯେଉଁ ଧନ ଗୁପ୍ତ ଅଥବା ଅନେକେ ସଞ୍ଚିତ କରିଥିଲେ, ସେ ଭକ୍ତଙ୍କୁ ଦେଇଥିଲେ। ତାଙ୍କର ଇଚ୍ଛାରେ ତାଙ୍କର ବଜ୍ର ଦ୍ୱାରା ସବୁ ଦୁଷ୍ଟ ପାଣିମାନେ ନିବାରିତ ହୋଇଥିଲେ। ପ୍ରାଚୀନ କାଳରେ ଯେଉଁ ଦେବତାଙ୍କ ପାଇଁ ଇନ୍ଦ୍ର କାର୍ଯ୍ୟ କରିଥିଲେ, ଆମେ ତାହାକୁ ବର୍ତ୍ତମାନ ପୁନଃ ସ୍ମରଣ କରି, ତ୍ୟାଗ, ସ୍ତୁତି, ଓ ଶୀଘ୍ର ପ୍ରାର୍ଥନା ପ୍ରଦାନ କରୁଥିଲୁ। ସୋମ ଅର୍ପଣ ଦ୍ୱାରା, ଏହି ବଜ୍ରଧାରୀ, ପ୍ରଶଂସିତ, ଉଜ୍ୱଳ ଦେବତା ଗାୟକଙ୍କ ପାଇଁ ସବୁଠୁ ଆକାଙ୍କ୍ଷିତ ଧନ। ଆମେ ଏହି ବଜ୍ରଧାରୀକୁ ପୂର୍ଣ୍ଣ କରିଛୁ, ଏହି ଦିନ ଏକତାରେ ଏହି ପ୍ରେସ୍ତ ସୋମ ଦେଇ, ତାଙ୍କୁ ଯଶସ୍ବୀ କରିବାକୁ ଚାହୁଁଛୁ। ତାଙ୍କର ଶତ୍ରୁ, ଏକ ନିର୍ବଳ ନର ମଧ୍ୟ, ତାଙ୍କ ଚାଳିରେ ଶୋଭିତ ହୁଏ। ତେଣୁ ଇନ୍ଦ୍ର, ଯେଉଁଠି ପ୍ରଶଂସା ଆଣନ୍ତି, ସେଠାରେ ତୁମେ ଆସ, ଏହି ଗୀତ ଗ୍ରହଣ କର। ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ କୌଣସି କାର୍ଯ୍ୟ ଅପୁରୁଷ ନୁହେଁ। ତାଙ୍କର କୌଣସି ଯଶ, କିଏ ପାଇଁ, କେବେ ଅଶୁନିତ? ବୃତ୍ରନାଶକ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ କୌଣସି ଶକ୍ତି ଅଚଳ ନୁହେଁ? ସେ ସମସ୍ତ ଚତୁର୍ ଦୁଷ୍ଟମାନେ ନିବାରି, ପାଣିମାନେକୁ ଜୟ କରିଛନ୍ତି। ଆମେ, ବୃତ୍ରନାଶକ ଇନ୍ଦ୍ର, ତୁମେ ପାଇଁ ନୂତନ ଗୀତ ଆଣିଛୁ, ବହୁ ପ୍ରଶଂସା ଦେଉଛୁ। ଏହି ଭାବରେ ଅନେକ ନିର୍ବଳ ଲୋକ ମଧ୍ୟ ତୁମେ ପାଇଁ ଡାକିଛନ୍ତି। ଧନଦାତା, ଦୂରରୁ ଆସି, ଆମର ଅର୍ପିତ ସୋମ ଗ୍ରହଣ କର, ରକ୍ଷା କର—ଏହି ଆମ ପ୍ରାର୍ଥନା।