ଏକ ସମୟର କଥା, ଯେଉଁଠାରେ ଋଷିମାନେ ନିରନ୍ତର ଅଗ୍ନିଙ୍କୁ ନମସ୍କାର କରି ତାଙ୍କର କୃପା ଅନୁଗ୍ରହ ପ୍ରାର୍ଥନା କରୁଥିଲେ। ସେମାନେ କହିଲେ, “ଅଗ୍ନି, ତୁମେ ଆମକୁ ଏକ ପ୍ରଶଂସାରେ ରକ୍ଷା କର, ଦ୍ୱିତୀୟରେ ମଧ୍ୟ ରକ୍ଷା କର, ତୃତୀୟ ଓ ଚତୁର୍ଥ ପ୍ରଶଂସା ଦ୍ୱାରା ମଧ୍ୟ ଆମକୁ ସୁରକ୍ଷିତ କର। ଶକ୍ତିର ନାଥ, ଧନ-ଦାତା, ତୁମେ ଆମ ରକ୍ଷା କର।” ଏହିପରି ଅନୁରୋଧ କରି ସେମାନେ ଅଗ୍ନିଙ୍କୁ ଅନ୍ୟାୟ ଶକ୍ତି, ଦୁଷ୍ଟ ଶତ୍ରୁ ଓ ସମସ୍ତ ଆପଦରୁ ସଦା ରକ୍ଷା କରିବାକୁ ପ୍ରାର୍ଥନା କଲେ। ତାଙ୍କର ଏକମାତ୍ର ଆଶା ଥିଲା ଅଗ୍ନି, ଯିଏ ଦେବମାନ୍ୟଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ସବୁଠାରୁ ନିକଟସ୍ଥ, ସେଇ ଆଶା ଓ ବୃଦ୍ଧି ପାଇଁ ସେମାନେ ତାଙ୍କୁ ଡାକିଥିଲେ। ଅଗ୍ନିଙ୍କୁ ସମ୍ମାନ ଦେଇ ସେମାନେ କହିଲେ, “ହେ ପବିତ୍ର ଅଗ୍ନି, ଆମକୁ ସେଇ ଧନ ଦିଅ, ଯାହା ଜୀବନ ସହ ବୃଦ୍ଧି ପାଏ, ଯାହା ପ୍ରଶଂସାଯୋଗ୍ୟ। ହେ ଦାନଶୀଳ, ଆମକୁ ଆଶାକୃତ ଧନ ଦିଅ, ଯାହା ଉତ୍ତମ ବୁଦ୍ଧି ଓ ଶ୍ରେଷ୍ଠ କୀର୍ତି ସହିତ ଆସେ।” ସେମାନେ ଅଗ୍ନିଙ୍କୁ ଅନୁରୋଧ କଲେ, “ଯାହା ଦ୍ୱାରା ଆମେ ଯୁଦ୍ଧରେ ଶତ୍ରୁମାନେ ଉପରେ ବିଜୟ ଲାଭ କରିପାରିବା, ଏହିପରି ଶକ୍ତି ଆମକୁ ଦିଅ। ହେ ମାନବଙ୍କର ନେତା, ତୁମେ ଆମକୁ ଶକ୍ତି ଦିଅ, ଆମ ମନକୁ ପ୍ରେରଣା ଦିଅ, ଆମକୁ ଶକ୍ତିଶାଳୀ କର।” ଅଗ୍ନିଙ୍କ ଶକ୍ତିକୁ ବିବର୍ଣ୍ଣନା କରି ସେମାନେ କହିଲେ, “ଅଗ୍ନି, ବୃଷଭ ଭଳି ତୁମେ ଗର୍ଜନ କର, ତୁମ ଶିଙ୍ଗ ଉଠାଇ ଦେଖାଉଛ। ତୁମ ଜିହ୍ବା ତୀକ୍ଷ୍ଣ, ତୁମ ଶକ୍ତି ଅପାର, ତୁମ ଉର୍ଜା ଅସୀମ।” ଏହିପରି ଶକ୍ତି ଦେଖି ସେମାନେ କହିଲେ, “ଅଗ୍ନି, ବୃଷଭ ଭଳି ତୁମ ଶକ୍ତିକୁ କେହି ରୋକିପାରିବେ ନାହିଁ। ଆମର ପୂଜା ଭଲଭାବେ ଦେବତାମାନେ ପ୍ରତିଗ୍ରହଣ କରନ୍ତୁ, ଆମକୁ ଅନେକ ଆଶାକୃତ ଦାନ ଦିଅ।” ଅଗ୍ନି ପ୍ରକୃତିର ଶିଶୁ, ମଣିଷମାନେ ତାଙ୍କୁ ଉଦ୍ଧାନ କରନ୍ତି, ସେ ଅକ୍ଷୟ ଶକ୍ତିରେ ନିରନ୍ତର ହବି ଧାରଣ କରନ୍ତି। ସେ ଆରମ୍ଭରୁ ଦେବମାନ୍ୟଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ରାଜ କରୁଛନ୍ତି। ସାତିଜଣ ପୁରୋହିତ ଅଗ୍ନିଙ୍କୁ ଗୀତ ଦେଇ ପ୍ରଶଂସା କରନ୍ତି, ସେ ଅକ୍ଷୟ ଓ ଦାନଶୀଳ। ତାଙ୍କର ତାପ ଓ ଅଗ୍ନିରେ ପାହାଡ଼ ଭି ଭାଙ୍ଗିଯାଏ। ଅଗ୍ନି ସମାଜରେ ଉଦ୍ଭାସିତ ହୁଅ। ଅଗ୍ନିକୁ ଶୁଭ୍ର କୁଶ ଛାଡ଼ି ଭକ୍ତି ସହିତ ଆହ୍ୱାନ କରାଯାଏ, ସେ ସମସ୍ତଙ୍କ ପୁରୋହିତ, ଏବଂ ଯଥାବିଧି ହବି ଦେଇ ପ୍ରଶଂସିତ। ଅଗ୍ନିଙ୍କ ନେତୃତ୍ୱରେ ଶରଣ ଓ ସମୃଦ୍ଧି ଚାହାଯାଏ, ତାଙ୍କର ପୋଷଣ ଦ୍ୱାରା ବିବିଧ ଶକ୍ତି ଓ ଧନ ଆଶା କରାଯାଏ। ଅଗ୍ନି ଗାୟକ, ସମସ୍ତଙ୍କ ନାଥ, ସୁରକ୍ଷକ, ଦେବତା; ସେ ଗୃହର ରକ୍ଷା କରନ୍ତି, ଦିନ ଓ ରାତି ଆମକୁ ଅପୟ ଦେଖି ଦୂରେ ରଖନ୍ତୁ। ଅଗ୍ନିଙ୍କୁ ପ୍ରାର୍ଥନା କରାଯାଏ, “ହେ ଦୟାଳୁ, ଆମ ପାଖକୁ ଅପୟ ଆସିବା ଦିଅନି, ଶତ୍ରୁ ଦୂରେ ରଖ। ଭୂକ୍ଷା ଓ ଦୁଷ୍ଟତା ଦୂର କର, ଯେଉଁମାନେ ଆମକୁ ଖରାପ ଚାହାନ୍ତି ସେମାନେ ଦୂରେ ରହନ୍ତୁ।” ଏହିପରି ଅଗ୍ନିଙ୍କୁ ନମସ୍କାର କରି, ଋଷିମାନେ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ ମଧୁର ଶବ୍ଦରେ ଡାକିଲେ—“ହେ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଇନ୍ଦ୍ର, ଆମ କଥା ଶୁଣ। ଆମର ପ୍ରାର୍ଥନା ଓ ଶକ୍ତିରେ ଆକୃଷ୍ଟ ହୋଇ, ସୋମ ପାନ ପାଇଁ ଆସ।” ପଣ୍ଡିତମାନେ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ, ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ଜ୍ୟୋତିର ନାଥ, ବୃଷଭ ଭଳି ଶକ୍ତିଶାଳୀ, ସମସ୍ତଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ପ୍ରଥମ ଆସନ ଦେଲେ, କାରଣ ତାଙ୍କର ମନ ସୋମକୁ ଚାହେ। ଏବେ ଋଷିମାନେ କହିଲେ, “ହେ ଇନ୍ଦ୍ର, ବହୁମତୀ ରମଣୀଙ୍କ ପ୍ରିୟ, ଅମୃତ ସୋମ ପାନ ପାଇଁ ଆସ। ଆମେ ତୁମକୁ ସୁନା ବର୍ଣ୍ଣ, ଯୁଦ୍ଧରେ ଅଜୟ, ଦୃଢ଼ ଦେଖିଛୁ।” ଏହିପରି ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ ଦାନଶୀଳ, ସତ୍ୟବାନ୍, ଏବଂ ଅଜୟ ଭାବରେ ପ୍ରାର୍ଥନା କଲେ—“ତୁମେ ଯେପରି ଚାହଁ, ସେପରି କର। ହେ ବଜ୍ରଧାରୀ, ଆମେ ତୁମର କୃପା ପାଇଁ ଉତ୍ସୁକ୍ତ, ତୁମ ଉପହାର ଶୀଘ୍ର ଦିଅ।” ଏହିପରି ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ ଦୟାଳୁ ଏବଂ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଭାବରେ ପ୍ରାର୍ଥନା କରାଯାଏ—“ହେ ଧନର ନାୟକ, ତୁମ ସମସ୍ତ ସାହାଯ୍ୟ ଆମକୁ ଦିଅ। ଅମେ ତୁମକୁ ଅନୁସରଣ କରୁଛୁ, ହେ ବୀର, ତୁମେ ଧନ ଓ କୀର୍ତିର ଜ୍ଞାତା।” ଇନ୍ଦ୍ର ଘୋଡ଼ା ଓ ଗାଁ ଦେଇଥିବା, ସୁନା ଝରଣା ଭଳି ଦାନ କରୁଥିବା ଦେବତା। ଯେଉଁ ଉପହାର ଆମେ ଚାହୁଁ, ସେଇ ଦିଅ। ଏହିପରି ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ ଆହ୍ୱାନ କରାଯାଏ—“ଆମ ଆନନ୍ଦ ପାଇଁ ଆସ, ଧନ ଓ ସମୃଦ୍ଧି ଦିଅ। ଗାଁ ଓ ଘୋଡ଼ା ପ୍ରାପ୍ତି ପାଇଁ ଉପହାର ଦିଅ।” ଇନ୍ଦ୍ର ଅନେକ ହଜାର ଓ ଶତ ଗୋଠ ଦେଇଥିବା, ତାଙ୍କୁ ପୁରନ୍ଦର ଭାବେ ପ୍ରଶଂସା କରାଯାଏ, ତାଙ୍କ ଉପରେ ଗୀତ ରଚିତ। ଏହିପରି ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ ଶତଶକ୍ତି ଭାବରେ ପ୍ରାର୍ଥନା କରାଯାଏ—“ଯଦି ଜ୍ଞାନୀ କିମ୍ବା ଅଜ୍ଞାନୀ କୌଣସି ଋଷି ତୁମକୁ କଥା କହେ, ସେ ତୁମ ପ୍ରଶଂସା କରୁ, ଆମକୁ କ୍ଷତି ଦିଅନି।” ଅନ୍ୟ ଦିଗରୁ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ ବାହୁଶାଳୀ, ଦୁର୍ଗ ଧ୍ୱଂସକାରୀ ଭାବରେ ଡାକାଯାଏ—“ଯଦି ଆମର ଡାକ ଶୁଣ, ଆମେ ଧନର ନାଥ, ଶତଶକ୍ତି, ତୁମକୁ ଷ୍ଟୁତି ଦେଉଛୁ।” ଏଠାରେ ଋଷିମାନେ କହିଲେ, “ଆମେ ଦୁଷ୍ଟ, କ୍ଳାନ୍ତ, ଅଲସ ଲୋକଙ୍କୁ ଚାହୁଁ ନାହିଁ; ଯଦି ଇନ୍ଦ୍ର ଆମ ସଙ୍ଗୀ, ଆମେ ମିତ୍ରତା କରିବାକୁ ଚାହୁଁ।” ଏହିପରି ଇନ୍ଦ୍ରକୁ ଯୁଦ୍ଧରେ ଦୁଷ୍ଟ ନାଶକ, ଶକ୍ତିଶାଳୀ, ଅତି ଉତ୍ସାହୀ ଭାବରେ ଆହ୍ୱାନ କରାଯାଏ। ସେ ଭୟଭୀତ କୁ ଜାଣିଥାଏ, ଶ୍ରେଷ୍ଠ ରଥୀ, ଅପରାଜିତ। ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ ପ୍ରାର୍ଥନା କରାଯାଏ—“ଯାହାରୁ ଆମେ ଭୟ କରୁଛୁ, ସେଠାରୁ ଆମକୁ ନିର୍ଭୟ କର, ଆମ ଶତ୍ରୁମାନେ ଓ ଦ୍ୱେଷୀମାନେ ଦୂରେ ରହନ୍ତୁ।” ଇନ୍ଦ୍ର ଧନର ନାଥ, ଦାନଶୀଳ, ଷ୍ଟୁତିପ୍ରିୟ; ସେକୁ ସୋମ ଆହୁତି ସହ ପ୍ରାର୍ଥନା କରାଯାଏ। ଏହିପରି ଇନ୍ଦ୍ର, ବୃତ୍ର ନାଶକ, ଅଜୟ; ତାଙ୍କୁ ଆମେ ଚୟନ କରିଛୁ। ସେ ଆଗ, ପଛ, ମଧ୍ୟରେ ଆମକୁ ରକ୍ଷା କରନ୍ତୁ। ଏହିପରି ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ ଚାରିଦିଗରୁ, ଉପରୁ, ତଳରୁ, ସମସ୍ତ ଦିଗରୁ ଆମକୁ ରକ୍ଷା କରିବାକୁ ପ୍ରାର୍ଥନା କରାଯାଏ, ଦେବତାଙ୍କର ଆପଦ ଓ ଅଧର୍ମୀଙ୍କ ଅସ୍ତ୍ର ଦୂରେ ରହନ୍ତୁ। ଏହିପରି ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ ଦିନ, କାଲି, ଏବଂ ପ୍ରତିଦିନ ରକ୍ଷା କରିବାକୁ ଅନୁରୋଧ କରାଯାଏ, ସମସ୍ତ ଗାୟକଙ୍କୁ ଦିନ ଓ ରାତି ରକ୍ଷା କରନ୍ତୁ। ଇନ୍ଦ୍ର, ଦାନଶୀଳ ଓ ଶକ୍ତିଶାଳୀ, ଶକ୍ତି ପାଇଁ ଉତ୍ସୁକ୍ତ, ତାଙ୍କର ଦୁଇ ବଳୀୟ ବାହୁ ଦ୍ୱାରା ବଜ୍ର ତିଆରି କରିଛନ୍ତି। ଏହିପରି ଋଷିମାନେ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ ଷ୍ଟୁତି କରି, ତାଙ୍କର ମହିମା ବଢ଼ାଇ ଦେଲେ।