ସମସ୍ତ କାର୍ଯ୍ୟ ଯେଉଁଠି ଏକଠି ହୋଇ ଅବସ୍ଥିତ, ସେଉଁଠି ଏକ ଚକ୍ରକୁ ନାଭି ଭଳି ଧାରଣ କରେ। ଏହି ମହାଶକ୍ତିକୁ ତ୍ରିତା ରଥିକ ଭଳି ପୂଜିଛନ୍ତି। ଏହି ପବିତ୍ର ପରିସରରେ ଗାଈମାନେ ଯୋଗାଯୋଗ କରାଯାଉଛନ୍ତି, ଘୋଡ଼ାମାନେ ଯୁକ୍ତ ହେଉଛନ୍ତି। ଏହି ସଭାରେ କେହି ଆମକୁ ବାଧା ଦିଅନ୍ତୁ ନାହିଁ। ଏହି ଦେବତା ତାଙ୍କର ନିଜ ନିବାସରେ ବସି ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀକୁ ଦୃଷ୍ଟି କରନ୍ତି, ଭାରୁଣଙ୍କର ନିବାସଗୁଡ଼ିକୁ ମାପନ୍ତି, ସେ ନଗରଗୁଡ଼ିକୁ ଅଗ୍ରସର ହେଇ ଯାଆନ୍ତି। ସମସ୍ତ ଦେବତା ତାଙ୍କର ନିୟମକୁ ଅନୁସରଣ କରନ୍ତି। ଏହି ସଭାରେ କେହି ଆମକୁ ବାଧା ଦିଅନ୍ତୁ ନାହିଁ। ସେ ସମୁଦ୍ର ଭଳି ନିମ୍ନମୁଖୀ ହେଉଛନ୍ତି, କିନ୍ତୁ ପୁଣି ଆକାଶକୁ ଉତ୍ତୋଳିତ ହୁଅନ୍ତି, ଯେତେବେଳେ ଯଜ୍ଞମନ୍ତ୍ର ସ୍ଥିର ହୁଏ। ତାଙ୍କର ମାୟାମୟ ପ୍ରଭା ଦ୍ୱାରା ସେ ଦିଗ୍ବିଜୟୀ ହେଉଛନ୍ତି। ସମସ୍ତେ ଏହି ସ୍ଥାନରେ ଆନନ୍ଦ କରନ୍ତୁ। ଯେଉଁ ଦେବତାଙ୍କର ତିନିଟି ଶୁଭ୍ର ଓ ଜ୍ଞାନମୟ ଲୋକ ଅଛି, ସେମାନେ ତିନିଥର ବାରୁଣଙ୍କର ନିଶ୍ଚଳ ନିବାସକୁ ପରିକ୍ରମା କରିଛନ୍ତି। ସେ ସପ୍ତ ଲୋକର ମଧ୍ୟରେ ଆନନ୍ଦ କରନ୍ତି, ଅନ୍ୟମାନେ ମଧ୍ୟ ଏହି ସ୍ଥାନରେ ଆନନ୍ଦ କରନ୍ତୁ। ଯିଏ ଶୁଭ୍ରମାନେ ପବିତ୍ର କରିଛନ୍ତି, କଳାମାନେ ନିୟମ ଅନୁଯାୟୀ ଅନୁସରଣ କରନ୍ତି, ସେ ପୁରାତନ ରାଜ୍ୟକୁ ଅଧିକାର କରନ୍ତି। ତାଙ୍କର ସ୍ଥମ୍ଭରେ ସେ ଦୁଇ ଜଗତ୍କୁ ଧାରଣ କରନ୍ତି, ଅଜନ୍ମା ଭଳି ଆକାଶକୁ ଧାରଣ କରନ୍ତି। ସମସ୍ତେ ଏହି ସ୍ଥାନରେ ଆନନ୍ଦ କରନ୍ତୁ। ଏହି ମହାଶକ୍ତି, ସବୁକିଛି ଜାଣିଥିବା, ଆକାଶକୁ ଧାରଣ କରିଛନ୍ତି, ପୃଥିବୀକୁ ମାପିଛନ୍ତି। ସେ ରାଜା ଭାବେ ବସିଛନ୍ତି, ସମସ୍ତ ଜଗତ୍ ଏକଠି ହୋଇଛି। ଏହି ସବୁ ଭାରୁଣଙ୍କର ନିୟମ। ଏଭଳି ଭାରୁଣଙ୍କୁ ସମ୍ମାନ ଦିଅ, ସେ ଉତ୍କୃଷ୍ଟ ଓ ଅମୃତତ୍ୱର ରକ୍ଷକ। ସେ ଆମକୁ ତିନି ପ୍ରକାର ରକ୍ଷା ଦିଅନ୍ତୁ। ଦିବା ଓ ପୃଥିବୀ ଆମକୁ ତାଙ୍କର କୋଳେ ରକ୍ଷା କରନ୍ତୁ। ଏ ଭାରୁଣ, ମୋତେ ଜ୍ଞାନ, ଦୃଢ଼ ସଙ୍କଳ୍ପ ଓ ଦକ୍ଷତା ଦିଅ। ଏହି ଶକ୍ତି ଦ୍ୱାରା ଆମେ ସମସ୍ତ ଦୁଃଖକୁ ଅତିକ୍ରମ କରିବାକୁ ପାରିବା; ଆମେ ଭଲ ତିଆରି ହୋଇଥିବା ନୌକାରେ ଚଢ଼ିବା। ଏ ଅଶ୍ୱିନୀଦ୍ୱୟ, ପାଷାଣମାନେ ପ୍ରାର୍ଥନା କରି ତୁମକୁ ଡାକିଛନ୍ତି। ନାସତ୍ୟ, ସୋମପାନ ପାଇଁ ଆସନ୍ତୁ, ଅନ୍ୟମାନେ ଏହି ସ୍ଥାନରେ ଆନନ୍ଦ କରନ୍ତୁ। ଯେପରି ପୁରୋହିତ ଗୀତ ଦ୍ୱାରା ତୁମକୁ ଡାକିଥିଲେ, ଅଶ୍ୱିନୀଦ୍ୱୟ, ନାସତ୍ୟ, ସୋମପାନ ପାଇଁ ଆସନ୍ତୁ, ଅନ୍ୟମାନେ ଏହି ସ୍ଥାନରେ ଆନନ୍ଦ କରନ୍ତୁ। ମୁଁ ମଧ୍ୟ ଏହିପରି ଡାକୁଛି, ଯେପରି ପୂର୍ବଜ ଜ୍ଞାନୀମାନେ ଡାକିଥିଲେ; ନାସତ୍ୟ, ସୋମପାନ ପାଇଁ ଆସନ୍ତୁ, ଅନ୍ୟମାନେ ଏହି ସ୍ଥାନରେ ଆନନ୍ଦ କରନ୍ତୁ। ଏବେ, ପ୍ରେରିତ କବି ଅଗ୍ନିଙ୍କୁ, ଯଜ୍ଞର ପୁରୋହିତ, ଜ୍ଞାନୀକୁ ସ୍ତୁତି କରୁଛନ୍ତି। ଏହି ଜାତବେଦସ୍ ଅଗ୍ନିଙ୍କୁ, ତୀବ୍ର ବୁଦ୍ଧିମାନ୍, ଆମେ ନିବେଦନ କରୁଛୁ; ଅଗ୍ନି, ଏହି ଉତ୍ତମ ସ୍ତୁତି ମୁଁ ତୁମକୁ ଦେଉଛି। ତୁମର କିରଣ ସଦୃଶ ତୀବ୍ର ଉଜ୍ଜ୍ୱଳତା ଚମକେ, ତୁମର ଦାନ୍ତରେ କାଠକୁ ଖାଉଛ। ପିତାଳିଆ, ଧୂମପତାକା ଅନ୍ଗାରମାନେ ବାୟୁ ଦ୍ୱାରା ଉପରକୁ ଚେଷ୍ଟା କରନ୍ତି; ଅଗ୍ନିର ଶିଖାଗୁଡ଼ିକ ଅଲଗା ଅଲଗା ଚାଲିଯାଉଛି। ଏହି ଅଗ୍ନିର ଶିଖାଗୁଡ଼ିକ ଏକଠି ଦେଖାଯାଉଛି, ଉଷାର କିରଣ ସଦୃଶ। ଅନ୍ଧକାର ସ୍ଥାନଗୁଡ଼ିକୁ ଜାତବେଦସ୍ ଅଗ୍ନିର ସନ୍ତାନମାନେ ଅତିକ୍ରମ କରନ୍ତି, ଯେତେବେଳେ ଅଗ୍ନି ପୃଥିବୀରେ ଆଗ୍ରସର ହୁଏ। ଅନ୍ନ ତିଆରି କରି, ଅଗ୍ନି ଉଦ୍ଭିଦମାନେ ଖାଉଛନ୍ତି; ସେ ଚଳି ଯାଉଛନ୍ତି, ରକ୍ତିମ ଶିଖାଗୁଡ଼ିକ ପୁଣି ଫେରି ଆସନ୍ତି। ତାଙ୍କର ଜିହ୍ୱା ଦ୍ୱାରା ଲିଞ୍ଗି, ଶିଖା ଦ୍ୱାରା ଚମକେ, ଅଗ୍ନି କାଠରେ ଜ୍ୱଳନ୍ତି। ଜଳରେ ଅଗ୍ନି ବିଦ୍ୟମାନ, ଔଷଧିଗୁଡ଼ିକୁ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ କରନ୍ତି; ଗର୍ଭରେ ତିନି ଥର ଜନ୍ମ ନେଉଛନ୍ତି। ଅଗ୍ନି, ତୁମର ଘୃତ ଦ୍ୱାରା ଶିଖା ପ୍ରକାଶିତ ହୁଏ, ଯେତେବେଳେ ହୋମ ଦିଆଯାଏ; ଜିହ୍ୱାମାନେ ତୁମ ମୁଁହେଁ ପ୍ରସାରିତ ହୁଅନ୍ତି। ଯେ ଦୁଧ ଓ ମାଂସ ଦେଉଛନ୍ତି, ଯେ ସୋମାଧାରୀ ଜ୍ଞାନୀ, ତାଙ୍କ ପାଇଁ ଅଗ୍ନିକୁ ହେଉଛି ଆମ ସ୍ତୁତି। ଏବଂ ଅଗ୍ନି, ଆମେ ଭକ୍ତି ସହିତ ତୁମକୁ ପ୍ରାର୍ଥନା କରୁଛୁ, ଉତ୍କୃଷ୍ଟ କର୍ମର ପୁରୋହିତ, ଶମି ଦ୍ୱାରା ଉପାସନା କରୁଛୁ। ଭୃଗୁ ସଦୃଶ ପବିତ୍ର ଅଗ୍ନି, ମନୁଷ୍ୟଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଆହ୍ୱାନିତ, ଆମେ ତୁମକୁ ଅଙ୍ଗିରସ୍ ଭାବେ ଡାକୁଛୁ। ତୁମ ପାଇଁ, ଅଗ୍ନି, ଅଗ୍ନି ସହିତ, ଋଷି ଋଷିର ସଂଯୋଗ କରନ୍ତି; ବନ୍ଧୁ ବନ୍ଧୁ ସହିତ ତୁମେ ପ୍ରଜ୍ୱଳିତ। ଏହିପରି, ଅଗ୍ନି, ତୁମେ ସେଇ ଋଷି ପାଇଁ ହଜାର ଧନ ଓ ଶୂରବଳା ଆହାର ଦିଅ। ଅଗ୍ନି, ଭାଇ, ରକ୍ତ ଘୋଡ଼ାରେ ଚଢ଼ିବା, ପବିତ୍ର ବ୍ରତୀ, ଏହି ମୋର ସ୍ତୁତି ଗ୍ରହଣ କର। ଏବଂ ଅଗ୍ନି, ମୋର ସ୍ତୁତିରେ ପ୍ରଶଂସିତ, ଶକ୍ତିଶାଳୀଙ୍କ ପାଇଁ ଉଦ୍ଭାସିତ; ଗାଁରେ ଗାଈ ଯେପରି ଏକଠି ହୁଏ। ତୁମ ପାଇଁ, ସବୁ ଶୁଭ୍ର ନିବାସ ଅଲଗା ଅଲଗା ଭାବେ ଅପରାହ୍ନ କରାଯାଇଛି, ଅଗ୍ନି, ଆଶା ପାଇଁ। ଅଗ୍ନି, ଜ୍ଞାନୀ, ବୁଦ୍ଧିମାନ୍, ଚିନ୍ତାଶୀଳ, ଦୃଷ୍ଟିମାନ୍, ତିଆରି କରାଯାଇଛନ୍ତି ଉପହାର ଆସନ୍ତି ପାଇଁ। ଏହି ଅଗ୍ନି, ଶକ୍ତିଶାଳୀ, ଯଜ୍ଞରେ ଡାକାଯାଉଛନ୍ତି, ଅଗ୍ନି ଭଳି, ପୁରୋହିତ ଭଳି। ତୁମେ ନିଶ୍ଚୟ ଅନେକ ସ୍ଥାନରେ ପ୍ରିୟ, ସମସ୍ତ ଜନଙ୍କ ମାଲିକ; ଆମେ ସଭାରେ ତୁମକୁ ଡାକୁଛୁ। ଯେତେବେଳେ ଡାକାଯାଉଛ, ଘୃତ ଦ୍ୱାରା ଅଗ୍ନି ଚମକେ; ସେ ଆମ ଡାକକୁ ଶୁଣନ୍ତୁ। ଏହି ସର୍ବଜ୍ଞାନୀ ଅଗ୍ନିକୁ ଆମେ ଡାକୁଛୁ, ଯିଏ ଶୁଣନ୍ତି; ଅଗ୍ନି, ଆମ ସତ୍ରୁମାନେକୁ ନଶ୍ୱନ୍ତୁ। ମୁଁ ଅଗ୍ନିଙ୍କୁ ଆହ୍ୱାନ କରୁଛି, ମହାନ୍ତ ରାଜା, ଲୋକମାନଙ୍କ ନିୟମ ଦ୍ରଷ୍ଟା; ସେ ଶୁଣନ୍ତୁ। ଅଗ୍ନି, ସମସ୍ତ ଜନଙ୍କ ପାଇଁ, ଯୁବା, ଉତ୍କୃଷ୍ଟ, ଘୋଡ଼ା ସଦୃଶ ଶକ୍ତିଶାଳୀ, ଆମେ ତୁମକୁ ପ୍ରେରଣା କରୁଛୁ। ଶତ୍ରୁଙ୍କୁ ନଶ୍ୱା, ଶତ୍ରୁମାନେକୁ ଦୂର କର, ଅସୁରମାନେକୁ ଜଳାଅ, ସମସ୍ତଙ୍କୁ ନଶ୍ୱା, ଅଗ୍ନି, ତୁମର ତୀକ୍ଷ୍ଣତାରେ ଚମକ। ଯେଉଁ ଅଗ୍ନିକୁ ଲୋକମାନେ ପ୍ରଜ୍ୱଳିତ କରନ୍ତି, ପ୍ରଧାନ ଅଙ୍ଗିରସ୍ ସଦୃଶ, ଅଗ୍ନି, ମୋର କଥାକୁ ଶୁଣ। ଅଗ୍ନି, ତୁମର ଶକ୍ତି ଦିବା କିମ୍ବା ଜଳରେ ଜନ୍ମ ନେଉଥିବା, ଆମେ ଗୀତରେ ତୁମକୁ ଡାକୁଛୁ।