ଏକ ସୁନ୍ଦର ପ୍ରଭାତରେ, ଋଷିମାନେ ଏବଂ କଣ୍ୱମାନେ ମହାପ୍ରଭୁ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ ସମ୍ମାନ ଦେଇ ଡାକିଲେ—“ହେ ପ୍ରଚଣ୍ଡ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଇନ୍ଦ୍ର! ଆପଣ ମଧୁର ସୋମରସ ପାନ କରିବାକୁ ଆସନ୍ତୁ, ଆମ ଶ୍ରଦ୍ଧାପୂର୍ଣ୍ଣ ସ୍ତୁତି ଓ ମନ୍ତ୍ରଗୁଡ଼ିକୁ ଅସ୍ୱୀକାର କରିବେ ନାହିଁ, ହେ ପ୍ରଜ୍ଞାମୟ!” ତାଙ୍କର ଶ୍ୱେତ ଘୋଡ଼ା, ଯେଉଁମାନେ ରଥକୁ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ କରନ୍ତି, ସେମାନେ ଶତଶକ୍ତିଶାଳୀ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ ଶତ୍ରୁମାନେ ଥିବା ସମ୍ମିଳନ ସ୍ଥଳ ଦେଇ ମଧୁର ସୋମରସ ପାନ କରିବା ସ୍ଥାନକୁ ଆଣିଲେ। ଏହି ଦିନ, ଋଷିମାନେ ଏହିପରି ଉଚ୍ଚତମ ସ୍ତୁତି ଓ ଅର୍ପଣା ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ ଦେଲେ, ଯାହା ତାଙ୍କୁ ଅତ୍ୟନ୍ତ ପ୍ରିୟ ହେଉ। ଏଠାରେ ଋଷି କହିଲେ, “ମୋ ସ୍ତୁତି କିମ୍ବା ଅନ୍ୟ କାହାରି ସ୍ତୁତି ଏହି ଯଜ୍ଞରେ ଏଠିକି ଅଧିକ ନୁହେଁ—ଏହି ଯଜ୍ଞ ଆମକୁ ନାୟକତ୍ୱ ଦେଇଛି।” ଏହି ସମୟରେ ଇନ୍ଦ୍ର କହିଥିଲେ, “ସ୍ତ୍ରୀ ମନ ଭରସାଯୋଗ୍ୟ ନୁହେଁ, ମୁଁ ଦେଖିଛି ତାଙ୍କର ମନ ଅସ୍ଥିର ଓ ଚଞ୍ଚଳ।” ଯେପରି ଦୁଇ ଘୋଡ଼ା ଏକଠି ରଥ ଟାଣନ୍ତି, ସେମାନେ ଏଠି ସବୁଠାରୁ ଶ୍ରେଷ୍ଠ। ଏଠାରେ ଋଷିଙ୍କୁ ଉପଦେଶ ମିଳେ—“ତୁମେ ତଳକୁ ଦେଖ, ଉପରକୁ ନୁହେଁ, ପାଦ ଉଠାଇ ଆଗକୁ ବଢ଼, ଦୁଇ ଛୋଟ ଝିଲିକୁ ଦେଖନିଅ—କାରଣ, ଏଠି ତୁମେ ଏକ ନାରୀ ରୂପ ଧାରଣ କରିଛ।" ଏବେ, କଣ୍ୱମାନେ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ ଡାକିଲେ—“ହେ ଇନ୍ଦ୍ର! ଆପଣ ଆପଣଙ୍କ ଶ୍ୱେତ ଘୋଡ଼ା ସହିତ ଆମ ସ୍ତୁତିକୁ ଗ୍ରହଣ କରନ୍ତୁ। ସ୍ୱର୍ଗର ଆଦେଶରେ, ଆପଣ ଦିବ୍ୟ ନିବାସକୁ ଆସନ୍ତୁ, ହେ ପ୍ରଭା ଦାତା। ଏଠି ଉଚ୍ଚାରିତ ପାଶାଣ ଆପଣଙ୍କୁ ସୋମ ପାଇଁ ଡାକୁଛି, ଏଠି ରଥର ଧୁରି ଭାଙ୍ଗେ ନାହିଁ, କିମ୍ବା କୌଣସି ବଘ ଆସି ଭଙ୍ଗ କରିପାରେ ନାହିଁ। କଣ୍ୱମାନେ ଶକ୍ତି ଲାଗି ଆପଣଙ୍କୁ ଡାକୁଛନ୍ତି, ଆମ ଅର୍ପଣା ଆପଣଙ୍କ ପାଇଁ ପ୍ରସ୍ତୁତ—ଏଠି ବଳିୟା ଷାଣ୍ଡ ଯେପରି ମଧୁର ପାନ କରେ, ସେପରି ଆପଣ ଗ୍ରହଣ କରନ୍ତୁ। ଘରର ସଜ୍ଜନ ସ୍ତ୍ରୀ ପରି, ଆପଣ ସମସ୍ତ ଦିଗରୁ ରକ୍ଷା ପାଇଁ ଆସନ୍ତୁ। ଆପଣ ହଜାର ଦାନ ଓ ଶତ ଦାନର ଧନବାନ୍ ହୋଇ, ଆମ ଉପକାର କରନ୍ତୁ। ମନୁଙ୍କ ନିର୍ବାଚିତ ପୁରୋହିତ ଆପଣଙ୍କୁ ଦେବମାନେ ମଧ୍ୟରେ ଆଣିବେ। ଆପଣଙ୍କ ଉତ୍ସାହିତ ଘୋଡ଼ା, ଶ୍ୟେନପକ୍ଷୀର ଡାନା ପରି ତ୍ୱରିତ ଆପଣଙ୍କୁ ଆଣିବେ। ସ୍ୱାହା ଉଚ୍ଚାରଣ ସହିତ, ଆମ ସୋମ ପାନ କରିବାକୁ ଚତୁର୍ଦିଗରୁ ଆସନ୍ତୁ। ଆମ ସ୍ତୁତି ଶୁଣି, ଆନନ୍ଦରେ ଏହି ଯଜ୍ଞରେ ଆସନ୍ତୁ। ଆପଣଙ୍କ ଯୋଗ୍ୟ ଘୋଡ଼ା ସହିତ ଆସନ୍ତୁ। ପାହାଡ଼ ଓ ସମୁଦ୍ର ଉପରୁ ଆସନ୍ତୁ। ହେ ନାୟକ, ହଜାର ଗାଈ ଓ ଘୋଡ଼ା ଆମକୁ ଦିଅନ୍ତୁ। ହଜାର, ଦଶହଜାର, ଶତ ଦିଅନ୍ତୁ। ହେ ଇନ୍ଦ୍ର, ଆପଣ ଓ ମୁଁ ଏକଠି ହଜାର ଉଜ୍ୱଳ ଧନ, ଅଧିକ ଘୋଡ଼ା ଓ ଗାଈ ଦେଇଛୁ। ଏହି ଘୋଡ଼ାମାନେ ବାତାସ ପରି ତ୍ୱରିତ, ଲାଲ ରଙ୍ଗର, ସୂର୍ଯ୍ୟ ପରି ଚମକେ। ପରାବତଙ୍କ ଦାନରେ, ତ୍ୱରିତ ଚଳନଶୀଳ ରଥମାନେ ଜଙ୍ଗଲ ମଧ୍ୟରେ ଦଢ଼ିଆ ହୋଇ ଦଉଡ଼ନ୍ତି। ଏହିପରି, ଅଗ୍ନି, ଇନ୍ଦ୍ର, ଵରୁଣ, ବିଷ୍ଣୁ, ଆଦିତ୍ୟ, ରୁଦ୍ର, ବସୁ, ଉଷା ଓ ସୂର୍ଯ୍ୟ ସହିତ ଏବଂ ଅଶ୍ୱିନୀକୁମାରମାନେ ଏକତ୍ରିତ ହୋଇ, ସୋମ ପାନ କରିବା ପାଇଁ ଆମ ଯଜ୍ଞକୁ ଆସନ୍ତି। ସମସ୍ତ ଜ୍ଞାନ, ଏହି ସୃଷ୍ଟି, ତ୍ୱରିତ ଶକ୍ତି, ଦିଗ, ପୃଥିବୀ, ଗିରି—ସବୁ ସହିତ ଏହି ଦିବ୍ୟ ଦମ୍ପତି ଆସନ୍ତି। ସମସ୍ତ ଦେବତା, ତିନି ଓ ଏଗାରୋଟି ଦେବ, ମାରୁତ, ଭୃଗୁମାନେ—ସମସ୍ତଙ୍କ ସହ ଅଶ୍ୱିନୀମାନେ ଉଷା ଓ ସୂର୍ଯ୍ୟ ସହିତ ଆସନ୍ତି। ଏହି ଯଜ୍ଞ ଆମନ୍ତ୍ରଣ ଓ ଅର୍ପଣା ଗ୍ରହଣ କରନ୍ତୁ, ଯୁବତୀର ଗୀତ ଓ ସ୍ତୁତି ଗ୍ରହଣ କରନ୍ତୁ, ଆମ ସଙ୍ଗୀତ ଓ କ୍ରିୟାରେ ଆନନ୍ଦ ଅନୁଭବ କରନ୍ତୁ। ଅଶ୍ୱିନୀମାନେ ପିତାଙ୍ଗ ପକ୍ଷୀ ପରି ଜଙ୍ଗଲ ମାଧ୍ୟମରେ ଉଡ଼ନ୍ତି, ମହିଷ ପରି ଦୃଢ଼ ହୋଇ ସୋମ ପାନ କରିବାକୁ ଆସନ୍ତି। ହଂସ ପରି ଉଡ଼ି, ଯାତ୍ରୀ ପରି ଆସନ୍ତି, ଗୃଧ୍ର ପରି ହବି ପାଇଁ ଉଡ଼ନ୍ତି। ସେମାନେ ପିତ୍ରୁସ୍ୱର୍ଗ ଓ ଧନ ଦେଇ ଆଶୀର୍ବାଦ କରନ୍ତି। ଶତ୍ରୁକୁ ଦଳନ କରନ୍ତି, ବନ୍ଧୁତ୍ୱ ବଢ଼ାନ୍ତି, ଅନ୍ନ-ଧନ, ସନ୍ତାନ ଦିଅନ୍ତି। ମିତ୍ର, ବରୁଣ, ଧର୍ମ, ମାରୁତ, ଅଙ୍ଗିରସ, ବିଷ୍ଣୁ, ଋଭୁମାନେ ସହିତ ଅଶ୍ୱିନୀମାନେ ଉଷା ଓ ସୂର୍ଯ୍ୟ ସହିତ ଆସନ୍ତି। ଏଭଳି ଦେବମାନେ ଆମ ଯଜ୍ଞର ସ୍ତୁତି, ଭକ୍ତି ଓ ଅର୍ପଣା ଗ୍ରହଣ କରି, ଆଶୀର୍ବାଦ ଓ ସମୃଦ୍ଧି ଦେଇ, ଏହି ବୈଦିକ ଯଜ୍ଞକୁ ଦିବ୍ୟ ଚେତନା ଓ ଆନନ୍ଦରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ କରିଦେଲେ।