ଏକ ଶୁଦ୍ଧ ଓ ପ୍ରଭାବଶାଳୀ ଦେବତା, ଯାହାଙ୍କ ହାତରେ ତୀକ୍ଷ୍ଣ ଅସ୍ତ୍ର ଅଛି, ସେ ଜଳର ଚିକିତ୍ସକ ଭାବେ ପରିଚିତ । ସେ ଏକାକି ଭାବେ ପଥକୁ ରକ୍ଷା କରିଛନ୍ତି, ଚୋର ଭଳି ସତର୍କ ଓ ସମ୍ପଦର ଜ୍ଞାତା । ସେ, ବିଶାଳ ପଦକ୍ରମରେ, ତିନିଟି ପଦ ଦେଇ ଚାଲିଛନ୍ତି, ଯେଉଁଠାରେ ଦେବତାମାନେ ଆନନ୍ଦ କରନ୍ତି । ଦୁଇ ଜଣ ଏକ ସାଥୀ ସହିତ ଏକାଠି ଚାଲନ୍ତି, ଜଣେ ପରଦେଶୀ ଭଳି ରହନ୍ତି । ଦୁଇ ଶାସକ ଗଗନରେ ତାଙ୍କର ସିଂହାସନ ସ୍ଥାପନ କରିଛନ୍ତି, ମଧୁ ଧାରାର ଦ୍ୱାରା ଏକ ଆଦର୍ଶ ସୃଷ୍ଟି କରିଛନ୍ତି । କେହି କେହି ଗାଇଥିବା ମହାସ୍ତୁତି ରଚନା କରିଛନ୍ତି, ଏହା ଦ୍ୱାରା ସୂର୍ଯ୍ୟକୁ ଉଦ୍ଭାସିତ କରିଛନ୍ତି । ହେ ଦେବଗଣ, ତୁମ ମଧ୍ୟରେ କେହି ଶିଶୁ ନାହାନ୍ତି, କିମ୍ବା କେହି କିଶୋର ନାହାନ୍ତି; ସମସ୍ତେ ମହାନ୍। ଏହିପରି ପ୍ରଶଂସା ପାଇଁ, ତୁମେ ଏଠାରେ ବସିଛ; ବିପକ୍ଷୀଙ୍କୁ ନାଶ କରୁଥିବା ତିରିଶି ଓ ତିନି ଦେବତାମାନେ, ମନୁଙ୍କର ପୂଜ୍ୟ ଦେବଗଣ । ତୁମେ ଆମକୁ ରକ୍ଷା କର; ଆମକୁ ଉଦ୍ଧାର କର; ଆମ ପକ୍ଷରେ କଥା କହ; ଆମକୁ ପୂର୍ବଜମାନେ ଓ ମାନବୀୟ ପଥରୁ ଦୂରେ ନେଉନାହିଁ । ଏଠାରେ ଥିବା ସମସ୍ତ ବିଶ୍ବଦେବମାନେ ଓ ବୈଶ୍ୱାନର ଆମ ଗୋଧନ ଓ ଅଶ୍ୱମାନେ ପାଇଁ ବିସ୍ତୃତ ଆଶ୍ରୟ ଦିଅନ୍ତୁ । ଯେଉଁଠି ସଂସ୍କାର କରାଯାଏ, ସେଉଁଠି ଯିଏ ହବି ଦେଇଥାଏ, ସୋମ ଚାପିଥାଏ, ରନ୍ଧନ କରେ, ସେ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ ସ୍ତୁତି ଦ୍ୱାରା ପରିଚିତ ହୁଏ । ଯେଉଁଠି ତିନି ହବି ଦିଏ, ଦ୍ରୁତ ସୋମ ଦେଇଥାଏ, ଶକ୍ର ସେଉଁଠି ଦୁଃଖରୁ ଉଦ୍ଧାର କରନ୍ତି । ଏହା ପରେ, ଦେବମାନେ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ କରୁଥିବା ଦୀପ୍ତିମାନ ରଥ ଦେଖାଯାଏ; ସେ ସମସ୍ତ ବିପକ୍ଷୀଙ୍କୁ ଜୟ କରି ସମୃଦ୍ଧି ପାଉଥିବା ଦିଖାଯାଏ । ତାଙ୍କ ଘରେ, ସନ୍ତାନରେ ପ୍ରଚୁର, ଦୁଧରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ଇଳା ପ୍ରତିଦିନ ଅବିରତ ଧନ ଦେଇଥାଏ । ସେଇ ସମସ୍ତ ସ୍ତ୍ରୀ-ପୁରୁଷ, ଏକତା ମନେ ସୋମ ଚାପିଥାନ୍ତି, ଦେବମାନେ ସେମାନଙ୍କୁ ଚିରଅନୁଗ୍ରହ ଦେଇଥାନ୍ତି । ଏହି ମହାନ ଲୋକମାନେ, ସଂଗଠିତ ଯଜ୍ଞସ୍ଥଳକୁ ଆସନ୍ତି; ସମ୍ପଦ ମିଳିବା ଯୁଦ୍ଧରେ ସେମାନେ କେବେ ପଛରେ ପଡ଼ନ୍ତି ନାହିଁ । ସେମାନେ ଦେବମାନଙ୍କର କୃପା ହରାଇ ନାହାନ୍ତି, କିମ୍ବା କେବେ ଅପ୍ରିୟ ହୁଏ ନାହାନ୍ତି; ସେମାନେ ସଦା ମହାପ୍ରଶଂସାରେ ଉଜ୍ୱଳ ହୁଏ । ସନ୍ତାନ-ସନ୍ତତି ସହିତ ସେମାନେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ଆୟୁ ଉପଭୋଗ କରନ୍ତି; ସମସ୍ତେ ସୁବର୍ଣ୍ଣ ଭୂଷଣରେ ଶୋଭିତ । ଯେଉଁମାନେ ଯଜ୍ଞ କରନ୍ତି, ସମ୍ପଦ ଅର୍ଜନ କରନ୍ତି, ସେମାନେ ଆମକୁ ଅମୃତତ୍ୱ ପାଇଁ ଆନନ୍ଦିତ କରନ୍ତୁ; କେଶ ଅଞ୍ଚଳ ହଟାଇ, ଦେବମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ହବି ଦିଅନ୍ତୁ । ଆମେ ପର୍ବତ, ନଦୀ ଓ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ସାଥିର ସୁରକ୍ଷା ଚୟନ କରୁ । ପୂଷଣ, ଧନ, ଶ୍ରୀ, ସୁଖ, ସମସ୍ତଙ୍କୁ ଧାରଣ କରୁଥିବା ମଙ୍ଗଳ ଆସୁ, ବିସ୍ତୃତ ପଥ ଆମକୁ ମଙ୍ଗଳକୁ ନେଇଯାଉ । ଅକ୍ଷୟ ଏବଂ ଅଘାତିତ ଭାବେ, ଆଦିତ୍ୟମାନଙ୍କର ସମସ୍ତ ଭାବନା ଦେରି ଛଡ଼ି ଆସୁ । ମିତ୍ର, ଅର୍ଯମାନ୍, ଓ ବରୁଣ ଯେପରି ଆମର ରକ୍ଷକ, ସତ୍ୟର ପଥ ଆମ ପାଇଁ ସୁଗମ ହେଉ । ପ୍ରଶଂସା ସହିତ ମୁଁ ଅଗ୍ନିଙ୍କୁ ଡାକୁଛି, ଧନର ପ୍ରାଚୀନ ଦେବତା; ତାଙ୍କୁ ପୂଜା କର, ଅନେକଙ୍କର ପ୍ରିୟ, ମିତ୍ର ଭଳି କ୍ଷେତ୍ରରେ ସଫଳତା ଦେଉଥିବା । ଦେବମାନଙ୍କର ରଥ ବା ବୀର ଯେଉଁଠି ଯୁଦ୍ଧରେ ଦ୍ରୁତ, ସେଉଁଠି ଭକ୍ତି ସହିତ ଦେବମାନଙ୍କୁ ପୂଜା କରିଥିବା ବ୍ୟକ୍ତି ସବୁବେଳେ ବିପକ୍ଷୀଙ୍କୁ ଜୟ କରିଥାଏ । ଯଜ୍ଞ କରୁଥିବା, ସୋମ ଚାପିଥିବା, ଦେବପୂଜକ କେବେ ହାରି ନାହାନ୍ତି; ଭକ୍ତି ସହିତ ଦେବମାନଙ୍କୁ ପୂଜା କରୁଥିବା ବ୍ୟକ୍ତି ସବୁବେଳେ ବିପକ୍ଷୀଙ୍କୁ ଜୟ କରିଥାଏ । କାହାର କାର୍ଯ୍ୟ, ନାରୀ, କିମ୍ବା କାମନା ଦ୍ୱାରା କେହି ନାଶ ହୁଏ ନାହିଁ; ଭକ୍ତି ସହିତ ଦେବମାନଙ୍କୁ ପୂଜା କରୁଥିବା ବ୍ୟକ୍ତି ସବୁବେଳେ ବିପକ୍ଷୀଙ୍କୁ ଜୟ କରିଥାଏ । ଏଠାରେ ଏକ ସତ୍ୟ ବୀରତ୍ୱ ଓ ଅଶ୍ୱଧନ ମିଳେ; ଭକ୍ତି ସହିତ ଦେବମାନଙ୍କୁ ପୂଜା କରୁଥିବା ବ୍ୟକ୍ତି ସବୁବେଳେ ବିପକ୍ଷୀଙ୍କୁ ଜୟ କରିଥାଏ । ଏବେ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ ଗୀତ ଦ୍ୱାରା କନ୍ବମାନଙ୍କର କୃତ୍ୟ ଘୋଷଣା କର, ସୋମର ଆନନ୍ଦ ବର୍ଣ୍ଣନା କର । ଯିଏ ଶୃବିନ୍ଦ, ଅନର୍ଶନି, ପିପ୍ରୁ ଓ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଧନୁର୍ଧର ଦାସାଙ୍କୁ ହତ କରିଥିଲେ, ସେଇ ଭୟଙ୍କର ଜଳକୁ ଚିରିଦେଇଥିଲେ । ଇନ୍ଦ୍ର, ତୁମେ ଅର୍ବୁଦ ପରିସରକୁ, ଉଚ୍ଚ ଶିଖରକୁ ପ୍ରସାରିତ କରିଥିଲେ; ଏହିପରି କାର୍ଯ୍ୟ ଦ୍ୱାରା ତୁମ ପୁରୁଷ ଶକ୍ତି ପ୍ରକାଶିତ ହେଲା । ପ୍ରସିଦ୍ଧ, ସାହସୀ, ଦ୍ରୁତ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ ପର୍ବତ ଶିଖରରୁ ମୁଁ ଦୟା ଦେଇବାକୁ ଡାକୁଛି । ସୋମ ରସରେ ଆନନ୍ଦ ପାଇ, ବୀର ଇନ୍ଦ୍ର ବୃଷ ଓ ଅଶ୍ୱ ରଖ୍ୟାଗୃହ ଭଙ୍ଗ କରନ୍ତି, କିପରି ଦୁର୍ଗ ଭଙ୍ଗ କରାଯାଏ । ଯଦି ଚାପିଥିବା ସୋମ କିମ୍ବା ଆମ ଗୀତରେ ତୁମେ ପ୍ରସନ୍ନ, ତେବେ ତୁମ ଅନୁଗ୍ରହ ସହିତ ସମୀପକୁ ଆସ । ଆମେ ତୁମ ଗାୟକ, ହେ ଇନ୍ଦ୍ର, ଗୀତପ୍ରେମୀ; ତୁମେ, ସୋମପାନୀ, ଆମକୁ ବିଜୟୀ କର । ଆମ ପାଇଁ ଆନନ୍ଦ ନେଇ, ଅକ୍ଷୟ ଉପଜୀବିକା ଦିଅ; ହେ ଦାତା, ତୁମର ଧନ ବହୁତ । ଆମକୁ ଗୋଧନ, ସୁନା, ଅଶ୍ୱ ଦିଅ; ଉପହାର ସହିତ ଆମେ ଶକ୍ତିରେ ଏକତ୍ରିତ ହେଉ । ଆମେ ବୃହଦୁକ୍ଥଙ୍କୁ ଡାକୁଛୁ, ଶୀଘ୍ର କାର୍ଯ୍ୟ କରୁଥିବା, ସେ ଯିଏ ସଦା ଉପକାର କରନ୍ତି । ସଭାରେ ଯାହାଙ୍କ ଶକ୍ତି ସତ୍ୟ, ଭୃତ୍ର ହନ୍ତା, ସେ ଗାୟକମାନଙ୍କୁ ଧନ ଦେଇଥାନ୍ତି । ଏହିପରି ଶକ୍ର ମଧ୍ୟ ଆମକୁ ବହୁତ ଉପହାର ଦେଉ, ଇନ୍ଦ୍ର ସମସ୍ତ ସାହାଯ୍ୟ ସହିତ ଆସନ୍ତୁ । ଏହିପରି ଦେବତାମାନଙ୍କର ଶକ୍ତି, କୃପା ଓ ଉପସ୍ଥିତି ଦ୍ୱାରା ମନୁଷ୍ୟ ସଫଳ ହୁଏ, ସମୃଦ୍ଧି ଓ ମଙ୍ଗଳ ଲାଭ କରେ, ଓ ସମସ୍ତ ବିପକ୍ଷୀଙ୍କୁ ଜୟ କରିଥାଏ ।