ଏକ ଦିନ, ଅମର ଦେବତା ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ ନୂତନ ସଙ୍ଗୀ ଭାବରେ ଉପାସନା କରିଲେ ଋଷିମାନେ। ପୂର୍ବରୁ ତାଙ୍କର ପୁରାତନ ରୀତିରେ ଅଜଣା ଥିଲେ, କିନ୍ତୁ ବର୍ତ୍ତମାନ ତାଙ୍କର ମିତ୍ରତା ଓ ଦୟା ଅନୁଭବ କରିଲେ। ଏହି ମିତ୍ରତା ଓ ଉପଭୋଗ ପାଇଁ, ଦୟାଳୁ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ ଆହ୍ୱାନ କଲେ—ଯେଉଁଠାରେ ମୃଦୁ ଚେହେରା ଇନ୍ଦ୍ର ଉପସ୍ଥିତ ହେଇ ଉପହାର ଦେଇଥିଲେ। ଯେଉଁ ଦେବତା ପୂର୍ବରୁ ଏହି ସମୃଦ୍ଧି ଦେଇଥିଲେ, ତାଙ୍କୁ ପ୍ରଶଂସା କରିଲେ; ମିତ୍ର ଭାବରେ ସାହାଯ୍ୟ ପାଇଁ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ ଆଶ୍ରୟ କଲେ। ସୁନା ଘୋଡାରେ ଚାଳିଥିବା ଉତ୍ତମ ମହାପୁରୁଷ ଇନ୍ଦ୍ର ଜନସମୂହକୁ ଆନନ୍ଦ ଦେଇ, ଗାଁ ଓ ଘୋଡା ଦାନ କରିଥିଲେ, ଗାୟକମାନେ ପାଇଁ ଶତ ଉପହାର ଦେଇଥିଲେ। ଏହି ବଳଶାଳୀ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ସହିତ, ଗୋଧନରେ ଧନୀ ଲୋକମାନେ ଆସନ୍ତି, ଏବଂ ଆମେ ତାଙ୍କ ସମ୍ମିଳନରେ ଆଶା କରିଥିଲୁ। ଅନେକ ବାର ଉପାସନା କରିଥିବା ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ ଆଶା କରିଲେ—ଯେପରି ଯୁଦ୍ଧରେ ଆମେ ଜିତିବାର ଶକ୍ତି ଓ ଦୃଢ଼ତା ପାଇଁ, ଶତ୍ରୁଙ୍କୁ ଜୟ କରିବା, ଶୁଣିବା ଓ ଚିନ୍ତାଧାରାକୁ ନେତୃତ୍ୱ କରିବାରେ ଇନ୍ଦ୍ର ଆମକୁ ନେତୃତ୍ୱ ଦେଉ। ଇନ୍ଦ୍ର, ଜନ୍ମ ଦିନରୁ ସ୍ୱାଧୀନ, କିନ୍ଦ୍ର ଭାଗିନି ଓ ଶତ୍ରୁ ନାହିଁ; ସେ ସଂଘର୍ଷ ଚାହେ। ସେ ଧନୀ ମିତ୍ର ଖୋଜି ନାହିଁ; ତାଙ୍କର ବଳଶାଳୀ ଘୋଡା ପାନ କରନ୍ତି, ଏବଂ ଜଳ ଏକଠା କରି, ପିତା ଭଳି ଉପାସନା ନେଉଛନ୍ତି। ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ମିତ୍ରତାରେ ତାଙ୍କ ସଙ୍ଗୀମାନେ ଦୃଢ଼ ଓ ଜ୍ଞାନୀ ହେଉନ୍ତୁ, ଆମେ ଏକାଠି ଉପହାର ଆଗ୍ରହ କରିବା। ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ଦାନ ଗାଁ ଆମ ପାଖରେ ରହୁ, ତାଙ୍କ ଦୟା ଅପରାଜିତ ରହୁ; ଏବଂ ତାଙ୍କ ଉପହାର ଆମକୁ ଦିଅ, କାରଣ ଆମେ ତାଙ୍କୁ ଚିନ୍ତା କରି ନେଉନ୍ତି। ଏହି ଧନ ଇନ୍ଦ୍ର ଦେଇପାରନ୍ତି, କିମ୍ବା ଦୟାଳୁ ସରସ୍ୱତୀ ଦେଇପାରନ୍ତି, କିମ୍ବା ଉତ୍ତମ ଦେବତା ଉପାସକଙ୍କୁ ଦେଇପାରନ୍ତି। ରାଜା ଉତ୍ତମ, ସରସ୍ୱତୀଙ୍କ ଅନୁସରଣ କରୁଥିବା ଅନ୍ୟ ରାଜାମାନେ ମଧ୍ୟ ଉତ୍ତମ; ପର୍ଜନ୍ୟା ଭଳି ଏହି ରାଜା ବର୍ଷା ଦେଇ ହଜାର ଓ ଦଶହଜାର ଦାନ କରନ୍ତି। ଏଠି, ଆଜି ମୁଁ ଶୀଘ୍ର ରଥକୁ ଆହ୍ୱାନ କରୁଛି; ଦୁଇ ଅଶ୍ୱିନୀ, ରୁଦ୍ରଙ୍କ ରୀତିରେ, ସୂର୍ଯ୍ୟ ପାଇଁ ଉପସ୍ଥିତ ହୋଇଛନ୍ତି। ପ୍ରାଚୀନ ଜୀବନର ଭୁଜ୍ୟୁ, ଅଶ୍ୱିନୀଙ୍କ ଦୟାରେ, ଯୁଦ୍ଧରେ ପ୍ରଥମ, ଅନେକ ଆଶାର ଉପାସନାରେ, ତାଙ୍କ ସହଯୋଗରେ ନିରାପଦ ଓ ଦ୍ୱେଷ ହୀନ ଅଛନ୍ତି। ଏଠି, ଅଶ୍ୱିନୀ ଦେବତାମାନେ, ଅନେକ ଉପହାରରେ, ଆମେ ଭକ୍ତିରେ ତୁମକୁ ଆହ୍ୱାନ କରୁଛି; ତୁମେ ଉପାସକଙ୍କ ଘରକୁ ଆସନ୍ତୁ। ତୁମର ରଥରେ ଚକ୍ର ଘୂରୁଛି; ଯେଉଁ କିଛି ଚାହିଲେ, ସେହି ପୂରଣ ହୁଏ। ତୁମର ଦୟା ଗୋମାନ୍ୟ ଛୋଟ ଛୋଟ ଶିଶୁ ପ୍ରତି ଦୂତି ଭଳି ଆସୁ। ତିନି ଆଧାର ଓ ସୁନା ରଶି ଥିବା ତୁମର ରଥ ଏହି ଭୂମି ଓ ଆକାଶକୁ ଘୂରେ; ଏହି ରଥରେ ନାସତ୍ୟା ଆସନ୍ତୁ, ଏହା ପ୍ରସିଦ୍ଧ। ପ୍ରାଚୀନ ମନୁଙ୍କୁ ଦୟା ଦେଇଥିଲେ; ଆକାଶରେ ଓଲେଇ ଏଉଁ ଦୟାରେ ଆଜି ମଧ୍ୟ ଅଶ୍ୱିନୀ ଦେବତାମାନେ ଆମେ ପ୍ରଶଂସା କରୁଛି। ସତ୍ୟର ରାସ୍ତାରେ, ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଅଶ୍ୱିନୀ ଦେବତାମାନେ, ତ୍ରିଶିରାସ ଓ ତ୍ରସଦସ୍ୟୁଙ୍କୁ ବଡ଼ ଶକ୍ତି ପାଇଁ ଚାଳିଥିଲେ; ଏଠି, ତୁମ ପାଇଁ ଶୋମ ରସ ଚକ୍କରେ ଚିପାଯାଇଛି, ଧନୀ ଦେବତାମାନେ ଆସନ୍ତୁ, ଉପାସକଙ୍କ ଘରେ ଶୋମ ପିଇବାକୁ। ଅଶ୍ୱିନୀ ଦେବତାମାନେ, ଧନ ଭରା ରଥରେ, ସୁନା ଦେବାରେ, ଉପହାର ଦେଇ ଆସନ୍ତୁ। ପକ୍ଥା, ଅଧ୍ରିଗୁ, ବଭ୍ରୁଙ୍କୁ ଯେଉଁ ଉପାୟରେ ରକ୍ଷା କରିଥିଲେ, ତେଉଁ ଉପାୟରେ ଆମ ପାଖକୁ ଶୀଘ୍ର ଆସନ୍ତୁ, ଆକ୍ରାନ୍ତ ମାନେ ଉପଚାର କରନ୍ତୁ। ଅଧ୍ରିଗୁଙ୍କ ଗାଁ ଦେଉଁ ଅଶ୍ୱିନୀ ଦେବତାମାନେ, ଏହି ଗାନରେ ଆହ୍ୱାନ କରିଛି। ଉତ୍ତମ ଉପାୟରେ, ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଦେବତାମାନେ, କ୍ରିବିଙ୍କୁ ଉନ୍ନତ କରିଥିବା ଉପାୟରେ, ଅନେକ ଉପହାର ଦେଉଁ ଆସନ୍ତୁ। ଏହି ଉପାୟରେ, ଅଶ୍ୱିନୀ ଦେବତାମାନେ, ମୁଁ ଆଜି ଆହ୍ୱାନ କରୁଛି; ଏହି ଉପାୟକୁ ଆଦର ସହିତ ନମସ୍କାର କରେ। ପ୍ରଭାତରେ, ସୂର୍ଯ୍ୟ ଉଦୟ ଦିନରେ, ଯାତ୍ରାରେ, ରୁଦ୍ର ପଥରେ, ଅଶ୍ୱିନୀ ଦେବତାମାନେ, ଆମେ ମରଣ ଶତ୍ରୁ କିମ୍ବା ରୁଦ୍ରଙ୍କ ରୋଷରେ ଚିହ୍ନିତ ହେବା ନାହିଁ। ସହଜ ପଥରେ, ସହଜ ଯାତ୍ରାରେ, ରଥରେ କିମ୍ବା ଶକ୍ତିରେ, ମୁଁ ପୁତ୍ର ଭଳି ପିତାକୁ ଡାକେ, ଅଶ୍ୱିନୀ ଦେବତାମାନେ ଆସନ୍ତୁ। ଚିତ୍ତର ଶୀଘ୍ରତାରେ, ଆନନ୍ଦ ଭରା ଉପହାରରେ, ଦୂରରୁ ଶୀଘ୍ର ଆସନ୍ତୁ, ଅନେକ ଉପଭୋଗ ଉପହାର ଦେଇ ସାହାଯ୍ୟ କରନ୍ତୁ। ଅଶ୍ୱିନୀ ଦେବତାମାନେ, ଘୋଡା ଭରା ପଥରେ, ମଧୁ ପିବା, ଗାଁ ଓ ସୁନା ଦେଇ, ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟ ଉପହାର ଦେଇ ଆସନ୍ତୁ। ଉତ୍ତମ ଉପହାର, ଉତ୍ତମ ଶୌର୍ୟ, ଉତ୍ତମ ଧନ, ଅପରାଜିତ ଶତ୍ରୁ ଦେଇ, ଅଶ୍ୱିନୀ ଦେବତାମାନେ ଆସନ୍ତୁ, ଆମେ ତାଙ୍କର ସମସ୍ତ ଆଶୀର୍ବାଦ ପାଉ। ପୃଥିବୀର ଦୟା ଆଶା କରି, ଜାତବେଦାସ୍ ଅଗ୍ନିକୁ ଉପାସନା କରିବାକୁ ଚାହିଲେ—ଯାହାର ଧୂଁଆ ଚଳିଥାଏ, ଶିଖା ଅନଧରା। ସମସ୍ତ ଜନଙ୍କୁ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ କରୁଥିବା, ସମସ୍ତ ଚିନ୍ତାର ଅଗ୍ନି, ଗୀତରେ, ମୁଁ ଉପହାର ପାଇଁ ରଥମାନେ ପ୍ରଶଂସା କରୁଛି। ଯାହା ପାଇଁ କୌଣସି ବାଧା ନାହିଁ, ଶକ୍ତିଶାଳୀ, ଯାହାର ପୋଷଣ ଓ ଧନ ଅନିରୋଧିତ; ଅଗ୍ନି ଉପହାରରେ ଧନ ଦେଉଛି। ତାଙ୍କର ଶିଖା ଉତ୍ତଳ, ଚମକି, ଅମର; ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ରୂପର ଅଗ୍ନି, ଦଳପତି, ଚମକି ଅଗ୍ନି। ଉଚ୍ଚ ହେଉ, ଉପଯୁକ୍ତ କ୍ରିୟାରେ, ଦୟାଳୁ ଦେବୀର କୃପାରେ, ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ଆଲୋକରେ ଚମକ, ଚମତ୍କାର ଅଗ୍ନି। ଉତ୍ତମ ପ୍ରଶଂସା ସହିତ, ଅଗ୍ନି ଉପହାର ନେଇ ଆସନ୍ତୁ; ଦୂତ ଭଳି ଉପହାର ନେଇ ଆସନ୍ତୁ। ଅଗ୍ନି, ପ୍ରାଚୀନ ଅଗ୍ନି, ମନୁଷ୍ୟର ପୁରୋହିତ, ଏହି ପ୍ରଶଂସା ଓ ଶବ୍ଦରେ ଆଦର କରୁଛି। ଉପାସନାରେ, ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଅଗ୍ନିକୁ ଆଗ୍ରହ କରୁଛି; ଦୟାଳୁ ଦେବତାମାନେ ଉଠି, ସତ୍ୟରେ ଦୃଢ଼, ଲୋକମାନେ ମଧ୍ୟ ତାଙ୍କୁ ମିତ୍ର ଭାବରେ ଆହ୍ୱାନ କରନ୍ତି। ଏହି ମନ୍ତ୍ରରେ, ଅମର, ଋତରେ ଦୃଢ଼, ଯଜ୍ଞ କରିଥିବା, ଶବ୍ଦରେ ନିକଟ ଆସନ୍ତି, ଆଦର ଭରା ନିବାସରେ ଆନନ୍ଦ କରନ୍ତି। ଆମର ଉପାସନା, ଉପକ୍ରମରେ ଉତ୍ତମ, ସମସ୍ତ ଲୋକରେ ଅଙ୍ଗିରସ୍ ଭଳି, ଉପାସନାରେ ଉତ୍ତମ ପୁରୋହିତ ଅଗ୍ନି ପାଉ।