ଏକ ସମୟର କଥା, ଯେଉଁଠାରେ ପ୍ରେରିତ ଋଷିମାନେ, ଯେଉଁମାନେ ଶୁଦ୍ଧ ହୃଦୟରେ ସ୍ତୁତିଗାନ କରନ୍ତି, ସେମାନେ ଜଣେ ଶୀଘ୍ର ଏବଂ ପ୍ରଭାବଶାଳୀ ଦେବତାଙ୍କୁ ଆନନ୍ଦିତ କରିଥିଲେ। ସେମାନେ, ନିଜର ଭକ୍ତିର ଘୃତ ଭଳି, ସତ୍ୟ ଥିବା ସ୍ଥାନକୁ ପ୍ରବାହିତ ହେଲେ। ଏହି ସତ୍ୟର ସ୍ଥାନରେ, ଆଦିତି—ସୂର୍ଯ୍ୟର ଅଧିପତ୍ନୀ—ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ପାଇଁ ଏକ ଅଦ୍ଭୁତ ସ୍ତୁତି ରଚନା କଲେ। ସେଠାରେ, ଅନେକ ପ୍ରଶଂସିତ ସାହାଯ୍ୟମାନେ ଉପସ୍ଥିତ ଥିଲେ। ଋଷିମାନେ ଅଗ୍ନିକୁ ସ୍ମରଣ କରି ସାହାଯ୍ୟ ଓ ପ୍ରଶଂସା ଅର୍ପଣ କଲେ, କାରଣ ସତ୍ୟର ଦିବ୍ୟ ଘୋଡ଼ାମାନେ କେବେ ବି ନିବାରିତ ହୁଏନାହିଁ। ଏହି ସମୟରେ, ଇନ୍ଦ୍ର—ତୁମେ ବିଷ୍ଣୁ ସହିତ ନ କି ତୃତ ଆପ୍ତ୍ୟ ସହିତ, କିମ୍ବା ମାରୁତମାନେ ଏବଂ ସୋମର ଥିବା ଦ୍ରବ୍ୟ ସହିତ ଆନନ୍ଦ କରିଥିଲେ—ଯେଉଁ ଭଳି ଯାହା ହେଉ, ସେ ସମୟର ସ୍ମୃତି ତୁମକୁ ଦେଖାଯାଏ। ଏହିପରି, ଶକ୍ର, ଯେତେବେଳେ ତୁମେ ଦୂର ସାଗରରେ ଆନନ୍ଦ କରିଥିଲେ, ସେହି ସମୟର ସୋମଦ୍ରବ୍ୟ ସହିତ ଯୁଦ୍ଧରେ ଆମର ସାଥୀ ହେଉ। ମହାବଳଶାଳୀ, ଯେତେବେଳେ ତୁମେ ପିଡ଼ିତ ପୁରୋହିତଙ୍କର ଶକ୍ତି ହେଉଛ, କିମ୍ବା ଉତ୍ତମ ପୁରୁଷଙ୍କ ଗୀତରେ ଆନନ୍ଦିତ ହୁଏ, ସେ ସମୟର ଦ୍ରବ୍ୟ ସହିତ ତୁମେ ଆଶୀର୍ବାଦ ଦିଅ। ପ୍ରତ୍ୟେକ ଦେବତାଙ୍କୁ, ଏବଂ ସାହାଯ୍ୟ ପାଇଁ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ, ମୁଁ ଗୀତ ଗାଏ, ଏବଂ ସେମାନେ ତୁର୍ବଣଙ୍କ ପାଇଁ ଯଜ୍ଞ ସଜାଇଥିଲେ। ଯଜ୍ଞରେ ଯଜ୍ଞ ଦେଇ, ସୋମ ଦେଇ, ସେମାନେ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ ବିଶେଷ ଉପହାର ଦେଇ ସ୍ତୁତି କରିଥିଲେ। ତାଙ୍କର ନେତୃତ୍ୱ ଅତ୍ୟନ୍ତ ମହାନ, ଏବଂ ତାଙ୍କୁ ଅନେକ ଗୀତରେ ପ୍ରଶଂସା କରାଯାଏ; ସେମାନେ ସମସ୍ତ ଧନ ଭକ୍ତଙ୍କୁ ଦାନ କରିଥିଲେ। ବୃତ୍ର ନିବାରଣ ପାଇଁ, ଦେବତାମାନେ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ ସବୁଠାରୁ ଆଗରେ ରଖିଥିଲେ; ଗାୟକମାନେ ଶକ୍ତି ପାଇଁ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ ଆହ୍ୱାନ କରିଥିଲେ। ଆମେ ମଧ୍ୟ, ଏହି ମହାନ, ବିଶ୍ରୁତ ଦେବତାଙ୍କୁ, ଯିଏ ଆମର ଡାକ ଶୁଣନ୍ତି, ଶକ୍ତି ପାଇଁ ଗୀତ ଗାଇ ସ୍ତୁତି କରୁଛୁ। ତାଙ୍କର ଅପାର ଶକ୍ତିକୁ ଦିଗନ୍ତ, ଦିନ ଓ ରାତି, ଆକାଶ ଓ ପୃଥିବୀ ଧାରଣ କରିପାରେନାହିଁ। ଯେତେବେଳେ ଦେବତାମାନେ ଯୁଦ୍ଧରେ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ ଆଗରେ ରଖିଥିଲେ, ତେବେ ତାଙ୍କର ଦୁଇଟି ବାଦାମା ଘୋଡ଼ା ତାଙ୍କୁ ଆଗକୁ ନେଇଯାଇଥିଲେ। ଯେତେବେଳେ ବଜ୍ରଧାରୀ ତୁମେ ଶକ୍ତିରେ ବୃତ୍ରକୁ ବିନାଶ କଲେ, ତେବେ ତୁମ ଦୁଇଟି ଘୋଡ଼ା ତୁମକୁ ଆଗକୁ ନେଇଯାଇଥିଲେ। ଏହିପରି, ବିଷ୍ଣୁ ତୁମ ପାଇଁ ତିନିଟି ବଡ଼ ପଦକ୍ଷେପ ନେଲେ, ତେବେ ମଧ୍ୟ ତୁମ ଘୋଡ଼ା ତୁମକୁ ଆଗକୁ ନେଇଯାଇଥିଲେ। ଦିନ ପରେ ଦିନ ତୁମ ଘୋଡ଼ା ଶକ୍ତିଶାଳୀ ହେଲେ, ତେବେ ସମସ୍ତ ଜଗତ ତୁମକୁ ଅନୁଗତ ହେଲା। ଯେତେବେଳେ ମାରୁତମାନେ ତୁମ ପାଇଁ ଯୁକ୍ତ ହେଲେ, ସମସ୍ତ ଜଗତ ତୁମକୁ ଅନୁସରଣ କଲା। ଯେତେବେଳେ ତୁମେ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ସୂର୍ଯ୍ୟକୁ ଆକାଶର ଆଲୋକ ଭାବେ ବ୍ୟବସ୍ଥା କଲେ, ସମସ୍ତ ଜଗତ ତୁମକୁ ଅନୁସରଣ କଲା। ଏହି ଅତି ଉତ୍ତମ ସ୍ତୁତି, ଇନ୍ଦ୍ର, ପ୍ରେରିତ ମନେ ଭାବରେ ତୁମ ପାଇଁ ଉପସ୍ଥାପନ କରେ, ଯେପରି ନିଜ ବନ୍ଧୁ ଯଜ୍ଞରେ କୃପା ଚାହେ। ତାଙ୍କର ପ୍ରିୟ ନିବାସରେ, ସମ୍ମିଳିତ ଗାନ ହୋଇଥିଲା, ଯେଉଁଠି ଯଜ୍ଞର ନାଭିରେ ଦୁଧ ଦେଇଥିଲେ। ଇନ୍ଦ୍ର, ଆମକୁ ବୀରତା, ଉତ୍ତମ ଘୋଡ଼ା, ଓ ଉତ୍ତମ ଗାଈ ଦିଅ, ଯେପରି ହୋତୃ ପୂର୍ବଜମାନେ ପାଇଥିଲେ। ଏହିପରି, ଇନ୍ଦ୍ର ସୋମ ରସରେ ନିଜ ଶକ୍ତି ଓ ପ୍ରଶଂସାକୁ ପବିତ୍ର କରନ୍ତି; ସେ ମହାନ, ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଓ ଜ୍ଞାନର ଧନୀ। ସେ, ପୁରାତନ ଦେବତା, ପ୍ରଥମ ଆକାଶରେ, ଦେବସଭାରେ ବିଜୟୀ, ଦକ୍ଷ ଓ ବିଶ୍ରୁତ। ଆମେ ସେହି ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ ଆହ୍ୱାନ କରୁଛୁ, ଆମ ପାଇଁ ଦୟାଳୁ ଓ ସାହାଯ୍ୟକାରୀ ହେଉ। ତୁମର ଏହି ଦାନ, ଗୀତପ୍ରେମୀ ଇନ୍ଦ୍ର, ସୋମ ପିଡ଼ିବାକୁ ଯିଏ ଚାହେ, ସେଠାକୁ ବହିଯାଏ; ଏହି ଆସନରେ ଆନନ୍ଦିତ ହୁଏ ଓ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ହୁଏ। ବର୍ତ୍ତମାନ, ଇନ୍ଦ୍ର, ଯେଉଁ ଧନ ଆମେ ଚାହୁଁଛୁ, ଆମକୁ ଦିଅ; ଆମ ପାଇଁ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ଧନ ଆଣିଦିଅ। ପ୍ରଶଂସକ, ମନୁଷ୍ୟମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ବୁଦ୍ଧିମାନ, ତୁମକୁ ଗୀତରେ ପ୍ରଶଂସା କରେ; ଯେପରି ପକ୍ଷୀମାନେ ମାଆଙ୍କୁ ଅନୁସରଣ କରନ୍ତି, ସେପରି ସେମାନେ ତୁମର କୃପା ଚାହନ୍ତି। ପୂର୍ବ ପରି, ଗାୟକଙ୍କର ଗୀତ ଶୁଣ, ଉପାସକଙ୍କର ଡାକ ଶ୍ରବଣ କର; ଆନନ୍ଦିତ ହୋଇ, ନିତ୍ୟ କଲ୍ୟାଣ କରୁଥିବାଙ୍କୁ ବଢ଼ାଇଦିଅ। ତାଙ୍କର ଦୟାଳୁ ଦାନ ଝରଣା ଭଳି ପ୍ରବାହିତ ହୁଏ; ଏହି ଭାବରେ, ସେ ଦ୍ୟୌସ୍ୱାମୀ ଭାବେ ପରିଚିତ। ଯିଏ ଜନମାନ୍ୟଙ୍କ ସ୍ୱାମୀ, ଏକମାତ୍ର ଅଧିପତି, ସେ ସମ୍ମାନ ଓ ପ୍ରାର୍ଥନା ସହିତ ସୋମ ପିଡ଼ାରେ ଆହ୍ୱାନିତ। ତାଙ୍କୁ ପ୍ରଶଂସା କର, ଯିଏ ଖ୍ୟାତିଶାଳୀ ଓ ବୁଦ୍ଧିମାନ, ତାଙ୍କର ଦୁଇଟି ଘୋଡ଼ା ସଦା ବିଜୟୀ, ଯିଏ ଭକ୍ତଙ୍କ ଘରକୁ ଆସନ୍ତି ଓ ସମ୍ମାନିତ। ବଡ଼ ଧନ ଆଶାରେ, ତୁମ ଘୋଡ଼ା ଓ ଜଳ ବିତରଣ କରୁଥିବା ଦେବତାମାନେ ସହିତ ଏଠାକୁ ଶୀଘ୍ର ଆସ; ଏହି ଯଜ୍ଞ ତୁମ ପାଇଁ ପ୍ରିୟ ହେଉ। ଇନ୍ଦ୍ର, ଶକ୍ତିଶାଳୀ, ଉତ୍ତମଙ୍କ ନାଥ, ଯେଉଁମାନେ ପ୍ରଶଂସା କରନ୍ତି ସେମାନଙ୍କ ପାଇଁ ଧନକୁ ରକ୍ଷା କର; ଉତ୍ତମଙ୍କୁ ଅମର କୀର୍ତ୍ତି ଓ ଧନ ଦିଅ। ସୂର୍ଯ୍ୟୋଦୟରେ ତୁମକୁ ଡାକୁଛି, ମଧ୍ୟାହ୍ନରେ ଡାକୁଛି, ଇନ୍ଦ୍ର; ଗ୍ରହଣ କରି, ତୁମ ଘୋଡ଼ା ସହିତ ଆସ। ଏଠାକୁ ଆସ, ଶୀଘ୍ର ଆସ, ଗୋଧନ ଭରିଥିବା ସୋମରେ ଆନନ୍ଦ କର; ପୁରୁଣା ସୂତ୍ରକୁ ତୁମ ଜ୍ଞାନରେ ବୁନ। ଯାହା କର, ବୃତ୍ର ନିବାରକ, ଦୂର କିମ୍ବା ନିକଟ, କିମ୍ବା ସାଗର ମଧ୍ୟରେ, ତୁମେ ସୋମ ରସର ରକ୍ଷକ। ଆମର ଗୀତ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ ବଳୀୟ କରୁ, ସୋମ ରସ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ ବଳୀୟ କରୁ; ଉପାସକମାନେ ଅର୍ପିତ କରୁଥିବା ଅଗ୍ନି ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ ଉତ୍ତେଜିତ କରୁ। ପ୍ରେରିତମାନେ ସାହାଯ୍ୟ ଚାହିଁ, ନିଜର ପ୍ରବାହିତ ସ୍ତୁତିରେ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ ବଡ଼ କରିଥିଲେ; ପୃଥିବୀ ମାନେ ମାଆ ଭଳି ତାଙ୍କୁ ବଢ଼ାଇଥିଲେ। ଦେବମାନେ ତିନିପ୍ରକାର ସୋମ ପିଡ଼ାରେ ଜ୍ଞାନ ପାଇଁ କଷ୍ଟ କରିଥିଲେ; ଆମର ଗୀତ ସେ ଅବିରତ ବଢ଼ୁଥିବା ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ ଆରୋହ କରୁ। ପ୍ରଶଂସକ, ତୁମତିରେ ଅଟୁଟ ଭକ୍ତି ରଖି, ନିୟମିତ ଭାବେ ଗୀତ ରଚନା କରିଥିଲେ; ଶୁଦ୍ଧ ଓ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ, ସେ ଅଦ୍ଭୁତ ଭାବେ ପରିଚିତ।