ଏକ ସମୟର କଥା, ଯେଉଁଠାରେ ପୃଥିବୀର ଲୋକମାନେ ଅଗ୍ନିଦେବ ଓ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ ଶ୍ରଦ୍ଧା ଓ ଭକ୍ତି ସହିତ ସ୍ମରଣ କରିଥିଲେ। ସେମାନେ ଅଗ୍ନି, ଯାହାଙ୍କୁ ଜାତବେଦା କୁହାଯାଏ, ତାଙ୍କୁ ଅନୁରୋଧ କରି କହିଲେ: “ହେ ଅଗ୍ନି, ଆମ ଶତ୍ରୁମାନେ ଆମଠାରୁ ଦୂରେ ରୁହନ୍ତୁ, ନିର୍ଦେଵତାମାନେ ଆମ ସମ୍ମୁଖରେ ବିରୋଧ କରିବେ ନାହିଁ। ତୁମେ ନିକଟରେ ଥିଲେ ମଧ୍ୟ, ଶତ୍ରୁଙ୍କର ବଳିକୁ ଗ୍ରହଣ କରିନାହାଁ, ତୁମେ ପୂଜାକୁ ପବିତ୍ର କର। ହେ ଅମୃତ ଅଗ୍ନି, ଲୋକମାନେ ତୁମର ଅନେକ ନାମରେ ଶ୍ରଦ୍ଧା କରନ୍ତି, ବୁଦ୍ଧିମାନମାନେ ସଦା ତୁମକୁ ଡାକନ୍ତି। ଆମେ ବି ତୁମକୁ ଗୀତ ଓ ପ୍ରାର୍ଥନା ସହିତ ସ୍ମରଣ କରୁଛୁ, ଆମ ମନ ଗୋଁଓଁ ଛୁଆ ପରି ଉଚ୍ଚ ଚିନ୍ତାର ଆସନରୁ ତୁମ ପାଖକୁ ଆସିଛି। ଆମେ ଆମର କଣ୍ଠ ଦ୍ୱାରା ତୁମକୁ ଆହ୍ୱାନ କରୁଛୁ। ହେ ଅଗ୍ନି, ତୁମେ ବହୁ ସ୍ଥାନରେ ମିତ୍ରସ୍ୱରୂପ ଅଛ, ସମସ୍ତ ଜନଙ୍କ ଉପରେ ରାଜ୍ୟ କରୁଛ; ଯୁଦ୍ଧ ସମୟରେ ଆମେ ତୁମକୁ ସ୍ମରଣ କରୁଛୁ। ଯୁଦ୍ଧ ରେ ଶକ୍ତି ଓ ବିଜୟ ଆଶା କରି, ଆମେ ତୁମକୁ ଡାକୁଛୁ, ଯିଏ ଦାନ ଓ ଶକ୍ତି ଦେଇଥାଏ। ପୁରାତନ ଓ ନୂତନ ହୋତୃ ଭାବରେ, ବିଦ୍ୱାନ ଓ ପୂଜ୍ୟ ଅଗ୍ନି, ତୁମେ ସ୍ୱଭାବ ଅନୁଯାୟୀ କାର୍ଯ୍ୟ କର, ଆମକୁ ଶୁଭ ଦିଅ। ଏହିପରି, ଅନ୍ୟ ପକ୍ଷରେ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ପୂଜା ଓ ଗାଥା ହେଉଥିଲା। ଲୋକମାନେ କହିଲେ: “ହେ ଇନ୍ଦ୍ର, ସେଇ ମଧୁର ଦ୍ରବ୍ୟ ତୁମକୁ ଶକ୍ତି ଦେଉଛି, ତାହାରେ ତୁମେ ଶତ୍ରୁଙ୍କୁ ଦଳନ କର, ଏହିପାଇଁ ଆମେ ତୁମକୁ ଚାହୁଁ। ଏହି ଶକ୍ତି ଦ୍ୱାରା ତୁମେ ଦଶମୁଣ୍ଡିକୁ, ଅଧ୍ରିଗୁକୁ, ଭୟଭୀତ ଗାୟକକୁ ଅସ୍ଥିର କରିଦେଲ, ସାଗରକୁ ଅତିକ୍ରମ କରିଲ, ଏହିପାଇଁ ଆମେ ତୁମକୁ ଚାହୁଁ। ତୁମେ ବଡ଼ ନଦୀମାନେକୁ ରଥ ପରି ଚଳାଇଲ, ତାହା ସତ୍ୟର ମାର୍ଗ ଅନୁସରଣ କଲ, ଏହିପାଇଁ ଆମେ ତୁମକୁ ଡାକୁଛୁ। ଏହି ପ୍ରଶଂସା, ଶୁଦ୍ଧ ଘୃତ ପରି, ତୁମ ଦୟା ପାଇଁ ଉଚ୍ଚାରିତ ହେଉଛି, ଯାହା ଦ୍ୱାରା ତୁମେ ଶୀଘ୍ର ଶକ୍ତିଶାଳୀ ହେଉଛ। ଏହି ସ୍ତୁତିକୁ ଗ୍ରହଣ କର, ଗୀତପ୍ରିୟ ଇନ୍ଦ୍ର, ଏହା ସାଗର ପରି ପ୍ରବାହିତ; ତୁମେ ସମସ୍ତ ସାହାଯ୍ୟ ଦ୍ୱାରା ଶକ୍ତିଶାଳୀ ହେଉଛ। ଯେ ଦେବତା ଆମେ ଦୂରରୁ ମିତ୍ରତା ପାଇଁ ଡାକିଥିଲୁ, ସେ ଆକାଶରୁ ବର୍ଷା ବର୍ଷାଇଲେ, ତୁମେ ଅଧିକ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ହେଲେ। ତାଙ୍କର କିରଣ ବଢ଼ିଲା, ତାଙ୍କର ବଜ୍ର ହାତରେ ଚମକିଲା; ସୂର୍ଯ୍ୟ ପରି ସେ ଦୁଇ ଜଗତ୍କୁ ବିସ୍ତୃତ କଲେ। ଯେତେବେଳେ ହେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଏକ ହଜାର ମହିଷ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ହେଲେ, ତୁମର ମହାଶକ୍ତି ଏହିପରି ବଢ଼ିଲା। ଇନ୍ଦ୍ର ସୂର୍ଯ୍ୟର କିରଣ ଦ୍ୱାରା ଶତ୍ରୁମାନେକୁ ନାଶ କଲେ; ଅଗ୍ନି, ଅରଣ୍ୟର ଅଗ୍ନି ପରି, ବଡ଼ ଶକ୍ତିରେ ବଢ଼ିଲେ। ଏହି ହିମ୍ସା, ଋତୁସହିତ ନବୀନ ଭାବରେ ଆସେ; ଏହା ଅନେକଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ପ୍ରିୟ, ଏହି ଗୀତ ମାନ୍ୟ ଉପାସନାର ମାପ ଦେଇଥାଏ। ଯଜ୍ଞର ଗର୍ଭ ଦିବ୍ୟ ଭାବେ ଇଚ୍ଛାକୁ ପବିତ୍ର କରେ; ହିମ୍ସା ଦ୍ୱାରା ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କର ପ୍ରଶଂସା ହୁଏ। ଇନ୍ଦ୍ର, ସୋମପାନ ପାଇଁ ଅନ୍ୟମାନେ ଥିଲେ ନାହିଁ, ସେ ବିଶାଳ ସ୍ଥାନ ମାପିଲେ, କର୍ମକୁ ସାଜିଲେ। ଯେଉଁଠାରେ ପ୍ରେରିତ ଗାୟକମାନେ ଶୀଘ୍ରତାରେ ତୁମକୁ ପ୍ରସନ୍ନ କରିଲେ, ଘୃତ ପରି ତାଙ୍କର ଗୀତ ଚଳିଲା, ଯେଉଁଠାରେ ସତ୍ୟ ଅଛି। ଅଦିତି, ସୂର୍ଯ୍ୟର ଶାସିକା, ଇନ୍ଦ୍ର ପାଇଁ ଗୀତ ରଚିଲେ; ଯେଉଁଠାରେ ସତ୍ୟ ଅଛି, ସେଠାରେ ଅନେକ ସାହାଯ୍ୟ ମିଳେ। ଲୋକମାନେ ଅଗ୍ନିକୁ ସାହାଯ୍ୟ ଓ ପ୍ରଶଂସା ପାଇଁ ଡାକିଥିଲେ; ଦିବ୍ୟ ଧୃତିର ଘୋଡ଼େ ଅପରାଜିତ ଥିଲେ। ଇନ୍ଦ୍ର, ତୁମେ ବିଷ୍ଣୁ ସହିତ କିମ୍ବା ତୃତିୟ ଆପ୍ତ୍ୟ, କିମ୍ବା ମାରୁତମାନେ ସହିତ ସୋମର ଆନନ୍ଦରେ ଯେଉଁଠି ଖୁସି ହେଲ, ସେଠି ଆମର ସାଥୀ ହୁଅ। ବା, ଶକ୍ର, ଦୂର ସାଗରେ ତୁମେ ଆନନ୍ଦ କଲେ, ସେହି ସୋମ ତୁମେ ଆମ ଯୁଦ୍ଧରେ ସାଥୀ ହୁଅ। ବା, ପ୍ରେସ୍ତାର ପୁରୁଷ ଶକ୍ତି ଭାବେ ତୁମେ ଥିଲେ, କିମ୍ବା ତାଙ୍କର ହିମ୍ନରେ ଆନନ୍ଦ କଲେ, ସେଠି ଆମକୁ ସାହାଯ୍ୟ କର। ପ୍ରତ୍ୟେକ ଦେବତାକୁ ଓ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ ସାହାଯ୍ୟ ପାଇଁ ଗୀତ ଗାଉଛି; ତେବେ ତୁର୍ବଣଙ୍କ ପାଇଁ ବଳି ସଜାଯାଏ। ଯଜ୍ଞ ସହିତ ଯଜ୍ଞ ଏବଂ ସୋମ ସହିତ ସୋମପାନୀକୁ, ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ ଉପହାର ଦେଇ ବଡ଼ କରାଯାଏ। ତାଙ୍କର ନେତୃତ୍ୱ ମହାନ, ପ୍ରଶଂସା ଅନେକ; ସମସ୍ତ ଧନ ଉପାସକଙ୍କୁ ଦିଆଯାଏ। ବୃତ୍ର ହନନ ପାଇଁ ଦେବତାମାନେ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ ସର୍ବପ୍ରଥମେ ରଖିଥିଲେ; ଗାୟକମାନେ ଶକ୍ତି ପାଇଁ ତାଙ୍କୁ ଡାକିଥିଲେ। ଆମେ ହିମ୍ନ ସହିତ ଏହି ଶକ୍ତିଶାଳୀ, ବଡ଼ ନାମର ଧାରୀ, ଅନୁଗ୍ରହଶୀଳ ଦେବତାଙ୍କୁ ପ୍ରଶଂସା କରୁଛୁ। ତାଙ୍କର ଅତିବଳ ଅନ୍ତର୍ଗତ ସ୍ୱରୂପ କୁ ଆକାଶ ପୃଥିବୀ ବା ବ୍ୟୋମ ଧାରଣ କରିପାରେ ନାହିଁ। ଯେତେବେଳେ ଦେବତାମାନେ ଯୁଦ୍ଧରେ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ ସର୍ବପ୍ରଥମେ ରଖିଥିଲେ, ତାଙ୍କର ଦୁଇ ବାଦାମୀ ଘୋଡ଼ା ତାଙ୍କୁ ଆଗକୁ ନେଇଗଲେ। ଯେତେବେଳେ ବଜ୍ରଧାରୀ ତୁମେ ବୃତ୍ରକୁ ବଳେ ହତ କଲ, ତୁମର ଦୁଇ ଘୋଡ଼ା ତୁମକୁ ଆଗକୁ ନେଇଗଲେ। ବିଷ୍ଣୁ ତୁମ ପାଇଁ ତିନି ପଦ ଚାଲିଲେ, ସେତେବେଳେ ତୁମର ଦୁଇ ଘୋଡ଼ା ଆଗକୁ ଚାଲିଲେ। ଦିନକୁ ଦିନ ତୁମ ଘୋଡ଼ା ଶକ୍ତିଶାଳୀ ହେଲେ, ସମସ୍ତ ଜଗତ୍ ତୁମକୁ ଅନୁଗତ ହେଲା। ଯେତେବେଳେ ମାରୁତମାନେ ତୁମ ପାଇଁ ଯୁକ୍ତ ହେଲେ, ସମସ୍ତ ଜଗତ୍ ତୁମକୁ ଅନୁଗତ ହେଲା। ଯେତେବେଳେ ତୁମେ ଚମକୁଥିବା ସୂର୍ଯ୍ୟକୁ ଆକାଶର ଆଲୋକ ଭାବେ ନିର୍ମାଣ କଲ, ସମସ୍ତ ଜଗତ୍ ତୁମକୁ ଅନୁଗତ ହେଲା। ଏହି ଉତ୍କୃଷ୍ଟ ପ୍ରଶଂସା, ଇନ୍ଦ୍ର, ପ୍ରେରିତ ମନେ ତୁମ ପାଇଁ ଉଚ୍ଚାରଣ କରେ, ଯଥା ଆତ୍ମୀୟ ବନ୍ଧୁ ଯଜ୍ଞରେ ଦୟା ଚାହେ। ଯେତେବେଳେ ପ୍ରିୟ ନିବାସରେ ତାଙ୍କୁ ସମ୍ମିଳିତ ହୋଇ ଗୀତ ଗାଇଯାଏ, ଯଜ୍ଞର ନାଭିରେ ଦୁଧ ଦେଇଥିବା ମନ୍ଦାକିନୀ ପରି। ଏପରି ଅଗ୍ନି ଓ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ ଶ୍ରଦ୍ଧା, ପ୍ରାର୍ଥନା, ଓ ପ୍ରଶଂସା ଦ୍ୱାରା ମନୁଷ୍ୟମାନେ ନିଜ ଜୀବନ ଓ ଯଜ୍ଞକୁ ପବିତ୍ର କରିଥିଲେ, ଦେବତାମାନେ ତାଙ୍କର ସମସ୍ତ କାମନା ପୂରଣ କରିଥିଲେ।