ଏହି କଥାରେ, ପ୍ରାଚୀନ ଋଷିମାନେ ଏକ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଯଶ, କୀର୍ତ୍ତି, ବୀରତ୍ୱ, ଦକ୍ଷତା ଓ ଜ୍ଞାନ ପାଇଁ ଇଶ୍ୱରଙ୍କୁ ପ୍ରାର୍ଥନା କରୁଥିଲେ। ସେମାନେ ଅଶ୍ୱିନୀଦ୍ୱୟଙ୍କୁ ସ୍ମରଣ କରି କହିଲେ—"ଓ ଅଶ୍ୱିନୀଦ୍ୱୟ, ଯେତେବେଳେ ଆପଣମାନେ ପିତୃଙ୍କ ଗର୍ଭରେ ଚିନ୍ତା ଓ ଶୁଭ ବାଣୀ ସହିତ ବସିଥାନ୍ତି, ଆମେ ଆପଣଙ୍କ ସ୍ମରଣ କରୁଛୁ।" ଅଶ୍ୱିନୀଦ୍ୱୟ ଦୂର ଆକାଶରେ, ଜ୍ୟୋତିର୍ମୟ ସ୍ୱର୍ଗରେ, କିମ୍ବା ସାଗର ଉପରେ ତିଆରି ଘରରେ ଯେଉଁଠି ଥାନ୍ତି, ତାଙ୍କୁ ଅନୁରୋଧ କରାଯାଉଛି—"ଓ ଅଶ୍ୱିନୀଦ୍ୱୟ, ଆସନ୍ତୁ। ଆପଣମାନେ ମନୁଙ୍କ ଯଜ୍ଞରେ ଯୋଗଦେବାକୁ ଚାହୁଁଛନ୍ତି କି, କିମ୍ବା କାଣ୍ବଙ୍କ ପାଇଁ ଜାଗ୍ରତ ହୁଅଛନ୍ତି, ସମସ୍ତ ଦେବତା, ବୃହସ୍ପତି, ଇନ୍ଦ୍ର, ବିଷ୍ଣୁ ଓ ଅଶ୍ୱିନୀଦ୍ୱୟଙ୍କୁ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ସ୍ତୁତି ସହ ଡାକୁଛି।" ଅଶ୍ୱିନୀଦ୍ୱୟ ଯେଉଁଠି ରହନ୍ତି, ସେଉଁଠି ସଦା ଦୟାଳୁ ଓ ଉତ୍ତମ ଉପଦେଶକ ଭାବେ ଗୃହରେ ବିରାଜିତ, ଦେବମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ତାଙ୍କର ମିତ୍ରତା ପ୍ରଶଂସା ଯୋଗ୍ୟ। ଯେଉଁଠି ଯଜ୍ଞ ଓ ହୋମ ନିର୍ଭର କରେ, ସେଇ ଦ୍ୱିତୀୟ ଅଶ୍ୱିନୀଦ୍ୱୟ ତାଙ୍କ ସ୍ୱଶକ୍ତିରେ ମଧୁର ସୋମ ପାନ କରନ୍ତି। ଆଜି ତୁମେ ଦୂରରୁ ଡାକାଯାଇଥିବେ କିମ୍ବା ତୁମେ ଅଶ୍ୱଦାତା, ଦ୍ରୁହ୍ୟୁ, ତୁର୍ବଶ, କିମ୍ବା ଯଦୁଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଅଛ, ଆମେ ତୁମକୁ ଡାକୁଛୁ, ଆସ। ତୁମେ ମଧ୍ୟାକାଶରେ ଉଡୁଛ କି, ଦୁଇ ଲୋକରେ ଚାଲୁଛ, କିମ୍ବା ତୁମେ ତୁମ ଶକ୍ତିରେ ରଥରେ ଅଛ, ଆସ, ଅଶ୍ୱିନୀଦ୍ୱୟ। ଏହିପରି, ଅଗ୍ନି ଦେବତାଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ଉଲ୍ଲେଖ କରାଯାଉଛି—"ଓ ଅଗ୍ନି, ନରମାନେ ମଧ୍ୟରେ ବ୍ରତର ରକ୍ଷକ, ଯଜ୍ଞରେ ପୂଜ୍ୟ। ଆପଣ ସଭାରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ, ଶକ୍ତିଶାଳୀ, ଏବଂ ତୁମେ ଯଜ୍ଞର ଚାଳକ। ଓ ଜାତବେଦସ୍, ଆମର ଶତ୍ରୁମାନେ ଦୂର କର, ଅସୁରୀ ଶକ୍ତିକୁ ଅପସାରଣ କର। ନିକଟରେ ଥିଲେ ମଧ୍ୟ, ଶତ୍ରୁଙ୍କ ଯଜ୍ଞ ଗ୍ରହଣ କରନ୍ତି ନାହିଁ। ମନୁଷ୍ୟମାନେ ତୁମ ଅନେକ ନାମରେ ସମ୍ମାନ କରନ୍ତି, ଜ୍ଞାନୀମାନେ ତୁମେ ଜାତବେଦସ୍କୁ ଡାକନ୍ତି। ଜ୍ଞାନୀମାନେ ଜ୍ଞାନୀଙ୍କୁ, ମନୁଷ୍ୟମାନେ ସାହାଯ୍ୟ ପାଇଁ ଡାକନ୍ତି; ଆମେ ଅଗ୍ନିଙ୍କୁ ଗୀତରେ ଡାକୁଛୁ।" "ମୋର ମନ, ଏକ ଛୋଟ ବଛାପିଲା ପରି, ଉଚ୍ଚ ଚିନ୍ତାର ସ୍ଥାନରୁ ଅଗ୍ନିଙ୍କ ନିକଟକୁ ଯାଇଛି; ମୁଁ ତୁମକୁ ମୋର କଣ୍ଠରେ ଆହ୍ୱାନ କରେ। ତୁମେ ଅନେକ ସ୍ଥାନରେ ସାର୍ଥକ ମିତ୍ର, ସମସ୍ତ ଜନଙ୍କୁ ଶାସନ କର; ଯୁଦ୍ଧରେ ଆମେ ତୁମକୁ ଡାକୁଛୁ। ଯୁଦ୍ଧରେ ଶକ୍ତି ଓ ଧନ ପାଇଁ ଅଗ୍ନିଙ୍କୁ ଡାକୁଛୁ।" "ପୁରାତନ ଓ ପୂଜ୍ୟ, ତୁମେ ଯଜ୍ଞରେ ପ୍ରଶଂସନୀୟ, ପୁନଃପୁନ ନୂତନ ହୋତା; ତୁମ ଧର୍ମ ପୂରଣ କର, ଆମକୁ ଶୁଭ ଦିଅ।" ଏହିପରି, ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ ମଧୁର ସୋମର ପାନ ଶକ୍ତି ଦେଇଥାଏ, ଏହି ସୋମରେ ତିନି ବିରୋଧୀକୁ ଦଳନ କରିଥିଲେ। ଏହି ସୋମ ଦ୍ୱାରା ଦଶଶିରା, ଅଧ୍ରିଗୁ, ଭୟଭୀତ ଓ ମଧୁର ଗାୟକଙ୍କୁ ଅପସାରଣ କରି, ସମୁଦ୍ରକୁ ଛୁଇଁଥିଲେ। ଏହି ସୋମ ଦ୍ୱାରା ଏ ମହାନଦୀମାନେ ରଥପରି ଚାଲିଥିଲେ, ଏହିପାଇଁ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ ଡାକାଯାଉଛି। ଏହି ସ୍ତୁତି ଶୁଦ୍ଧ ଘୃତ ପରି ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ଅନୁଗ୍ରହ ପାଇଁ ଦିଆଯାଉଛି, ଯେଉଁଠାରେ ସେ ଶୀଘ୍ର ଶକ୍ତିଶାଳୀ ହୋଇଯାନ୍ତି। ଏହି ସ୍ତୁତି ନଦୀପରି ବହୁଛି; ଇନ୍ଦ୍ର ସମସ୍ତ ସାହାଯ୍ୟ ସହ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ହୋଇଛନ୍ତି। ଦୂରରୁ ଡାକାଯାଇଥିବା ଏହି ଦେବତା ବର୍ଷା ଧାରା ପ୍ରବାହ କରିଛନ୍ତି, ତାଙ୍କର କିରଣ ବଢିଛି, ହସ୍ତରେ ବଜ୍ର ଧରିଛନ୍ତି; ସୂର୍ଯ୍ୟପରି ଦୁଇ ଲୋକକୁ ବିସ୍ତାର କରିଛନ୍ତି। ଯେତେବେଳେ ହଜାର ମହିଷ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ହେଲା, ତେବେ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ମହାଶକ୍ତି ପ୍ରକାଶିତ ହେଲା। ସୂର୍ଯ୍ୟର କିରଣରେ ଇନ୍ଦ୍ର ଶତ୍ରୁମାନେ ଦଳନ କରିଛନ୍ତି, ଅଗ୍ନି ଜଙ୍ଗଲର ଅଗ୍ନିପରି ବିଶାଳ ଶକ୍ତି ଧାରଣ କରିଛନ୍ତି। ଏହି ସ୍ତୁତି ଋତୁସହିତ ନୂତନ ଭାବେ ପ୍ରବାହିତ, ପ୍ରେମରେ ପୂଜିତ, ପ୍ରଶଂସାକୁ ମାପି ଦେଉଛି। ଯଜ୍ଞର ଗର୍ଭ ଦେବମୟ, ମନକୁ ଶୁଦ୍ଧ କରେ, ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ପ୍ରଶଂସା ଷ୍ଟୁତିରେ ମାପାଯାଉଛି। ଇନ୍ଦ୍ର, ସୋମ ପାନ ପାଇଁ ଅନେକ ସ୍ଥାନକୁ ବିସ୍ତାର କରିଛନ୍ତି, ପୂର୍ବ ଦିଗକୁ ତିଆରି କରିଛନ୍ତି। ଯେଉଁଠି ଅନୁପ୍ରେରିତ ଅନୁଷ୍ଠାନକାରୀମାନେ ସ୍ତୁତି ଦେଇ ସନ୍ତୁଷ୍ଟ କରନ୍ତି, ଘୃତପରି ସେମାନେ ଯଥାର୍ଥ ସ୍ଥାନରେ ପ୍ରବାହିତ। ଆଦିତି, ସୂର୍ଯ୍ୟର ରାଜ୍ଞୀ, ଇନ୍ଦ୍ର ପାଇଁ ଷ୍ଟୁତି ତିଆରି କରିଛନ୍ତି; ଯେଉଁଠି ସତ୍ୟ ଅଛି, ସେଠି ଅନେକ ସାହାଯ୍ୟ ମିଳେ। ଅଗ୍ନିଙ୍କୁ ସାହାଯ୍ୟ ପାଇଁ ଡାକାଯାଉଛି, ତାଙ୍କ ପ୍ରଶଂସା ପାଇଁ; ସତ୍ୟର ଦେବ ଅଶ୍ୱମାନେ କେବେ ଅପସାରିତ ହୁଅନ୍ତି ନାହିଁ। ଇନ୍ଦ୍ର, ତୁମେ ବିଷ୍ଣୁ, ତ୍ରିତ ଆପ୍ତ୍ୟ କିମ୍ବା ମାରୁତମାନଙ୍କ ସହ ସୋମରେ ଆନନ୍ଦ କରିଥିଲେ, ତେବେ ଏହି ସୋମ ତୁମେ ଯୁଦ୍ଧରେ ଆମ ସହଯୋଗୀ ହେଉ। ଶକ୍ର, ଦୂର ସମୁଦ୍ରକୂଳରେ ଆନନ୍ଦ କରିଥିଲେ, ଏହି ଅମୃତବିନ୍ଦୁ ସହ ଆମ ସାଥୀ ହୁଅ। ଅପାର ଶକ୍ତି ଭଳି, ତୁମେ ସୋମପ୍ରେସକଙ୍କ ଶକ୍ତି ଅଟୁଟ୍ ରଖ, ତାଙ୍କର ଷ୍ଟୁତିରେ ଆନନ୍ଦ କର। ପ୍ରତି ଦେବତା, ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ ସାହାଯ୍ୟ ପାଇଁ ଗୀତ ଗାଯାଉଛି, ତାପରେ ତୁର୍ବଣଙ୍କ ପାଇଁ ଯଜ୍ଞ ପ୍ରସ୍ତୁତ। ଯଜ୍ଞ ଦ୍ୱାରା ଯଜ୍ଞ ଦିଆଯାଉଛି, ସୋମ ଦ୍ୱାରା ସୋମପାନୀ ପାଇଁ, ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ ଅନେକ ଦାନ ଦିଆଯାଉଛି। ତାଙ୍କର ନେତୃତ୍ୱ ମହାନ, ପ୍ରଶଂସା ଅନେକ; ସମସ୍ତ ଧନ ସେ ସେବକଙ୍କୁ ଦେଇଛନ୍ତି। ବୃତ୍ରଦଳନ ପାଇଁ ଦେବତାମାନେ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ ସର୍ବପ୍ରଥମେ ରଖିଥିଲେ; ଗାୟକମାନେ ଶକ୍ତି ପାଇଁ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ ଡାକିଛନ୍ତି। ଏହିପରି, ଦେବତାଙ୍କ ଅନୁଗ୍ରହ, ଯଜ୍ଞର ଶକ୍ତି, ଅଶ୍ୱିନୀଦ୍ୱୟ, ଅଗ୍ନି ଓ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ପ୍ରଶଂସାରେ ଏହି ସଂଗ୍ରହ ଏକ ଦିବ୍ୟ କଥା ଭାବେ ପ୍ରବାହିତ ହେଉଛି।