ଏକ ଦିନ, ଅଶ୍ୱିନୀଦେବତାଙ୍କୁ ବିଭିନ୍ନ ଋଷିମାନେ—କକ୍ଷୀବତ୍, ବ୍ୟଶ୍ୱ, ଦୀର୍ଘତମାସ, କିମ୍ବା ବେନପୁତ୍ର ପୃଥି—ନିଜ ଘରେ ଉପାସନା କରି ଡାକିଥିଲେ। ଏହି ଭାବେ, ହେ ଅଶ୍ୱିନୀ, ଆପଣମାନେ ସବୁଠି ସଚେତନ ଓ ଦୟାଳୁ ହୋଇ ଉପସ୍ଥିତ ହୁଅନ୍ତୁ। ଆମକୁ ସୁରକ୍ଷା ଦେବା ପାଇଁ, ଆମର ରକ୍ଷା କରିବା ପାଇଁ, ଏହି ସଂସାର ଓ ଆମର ଦେହକୁ ରକ୍ଷା କରନ୍ତୁ; ଆମ ପିଲାପାଇଁ ଓ ବଂଶଧରା ପାଇଁ ଆସନ୍ତୁ। ଅଶ୍ୱିନୀଦେବତା, ବେଳେ ବେଳେ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ସହିତ ଏକ ରଥରେ ବ୍ରମଣ କରନ୍ତି, କିମ୍ବା ବାୟୁଙ୍କ ସହ ବସନ୍ତି, କିମ୍ବା ଆଦିତ୍ୟ ଓ ଋଭୁମାନେ ସହିତ ଏକତ୍ରିତ ହୁଅନ୍ତି, କିମ୍ବା ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ପଦଚିହ୍ନରେ ଦଣ୍ଡାୟମାନ ହୁଅନ୍ତି। ଏହି ଦିନ, ମୁଁ ଆପଣମାନେଙ୍କୁ ଶକ୍ତି ପାଇଁ ଡାଉଛି; ଯୁଦ୍ଧ ସମୟରେ ଟୁର୍ବଣଙ୍କୁ ଉତ୍ତମ ସାହାଯ୍ୟ ଦିଅନ୍ତୁ। ଏବେ ଆସନ୍ତୁ, ଅଶ୍ୱିନୀ, ଏହି ଅର୍ପଣ ଆପଣମାନେ ପାଇଁ ଉପସ୍ଥାପିତ; ଏହି ସୋମ ଟୁର୍ବଶାଙ୍କ ପାଇଁ, ଏବଂ ଯେବେ ଆପଣମାନେ କଣ୍ବମାନେ ମଧ୍ୟରେ ଆନନ୍ଦ ପାଆନ୍ତି। ହେ ନାସତ୍ୟ, ନିକଟ କିମ୍ବା ଦୂରରେ ଯେଉଁ ଚିକିତ୍ସା ଅଛି, ତାହା ଦ୍ୱାରା ଆମକୁ ସୁରକ୍ଷା ଦିଅନ୍ତୁ, ଆମର ଆନନ୍ଦ ପାଇଁ, ଏବଂ ବଛଡ଼ାକୁ ଅଶ୍ରୟ ଦିଅନ୍ତୁ। ଅଶ୍ୱିନୀଙ୍କ ଦିବ୍ୟବାଣୀ ସହିତ ମୁଁ ପ୍ରଫୁଲ୍ଲିତ ହୋଇଛି; ସେଇ ଦେବୀ ମନୁଷ୍ୟମାନେ ମଧ୍ୟରେ ଜ୍ଞାନ ଓ କୃପା ବିସ୍ତାର କରନ୍ତି। ହେ ଅଶ୍ୱିନୀ, ଦିବ୍ୟ, କୃପାଳୁ, ଶକ୍ତିଶାଳୀ, ଜାଗ୍ରତ ହୁଅନ୍ତୁ; ଯଜ୍ଞ କରିଥିବା ପୁରୋହିତମାନେ ମଧ୍ୟ ମହାମହିମା ଓ ଆନନ୍ଦ ପାଇଁ ଜାଗ୍ରତ ହେଉନ୍ତୁ। ଯେତେବେଳେ ଆପଣମାନେ ସୂର୍ଯ୍ୟଙ୍କ ସହିତ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ହୋଇ ଯାଆନ୍ତି, ସେଉଁବେଳେ ଅଶ୍ୱିନୀଙ୍କ ରଥ ମନୁଷ୍ୟମାନେ ପଥରେ ଚାଲିଥାଏ। ଯେତେବେଳେ ଅର୍ପଣ ଦ୍ରବ୍ୟ ଦ୍ରବ୍ୟ ଦେଉଛନ୍ତି, ଦୁଧ ଦେଉଥିବା ଗାଈମାନଙ୍କ ପରି, କିମ୍ବା ଗାୟକମାନେ ସ୍ତୁତି କରନ୍ତି, ସେଉଁବେଳେ ଦେବତାମାନେ ଅଶ୍ୱିନୀଙ୍କୁ ପୂଜନ୍ତି। ମହିମା, କୀର୍ତ୍ତି, ବୀରତାର ସୁରକ୍ଷା, କୌଶଳ, ଓ ଜ୍ଞାନ ପାଇଁ ଏହି ସବୁ କରାଯାଏ। ଯେତେବେଳେ ଅଶ୍ୱିନୀ, ଆପଣମାନେ ପିତୃଙ୍କ ଗର୍ଭରେ ଉପବେଶ କରନ୍ତି ଭାବନା କିମ୍ବା କୃପାପୂର୍ଣ୍ଣ କଥା ସହିତ, ସେଉଁବେଳେ ମଧୁର ଭାବେ ବସନ୍ତି। ଆପଣମାନେ ଦୂର ଅନ୍ତରିକ୍ଷ କିମ୍ବା ଦ୍ୟୁଲୋକରେ, କିମ୍ବା ସମୁଦ୍ର ଉପରେ ତିଆରି ଘରରେ ଯେଉଁଠି ଥାଆନ୍ତି, ଏଠାକୁ ଆସନ୍ତୁ, ଅଶ୍ୱିନୀ। ମନୁଙ୍କ ଯଜ୍ଞକୁ ଯୋଗ ଦେବାକୁ, କିମ୍ବା କାଣ୍ବଙ୍କ ପାଇଁ ଜାଗ୍ରତ ହେବାକୁ ଚାହାନ୍ତି କି, ମୁଁ ସମସ୍ତ ଦେବତାଙ୍କୁ—ବୃହସ୍ପତି, ଇନ୍ଦ୍ର, ବିଷ୍ଣୁ, ଓ ଅଶ୍ୱିନୀଙ୍କୁ—ଶକ୍ତିଶାଳୀ ସ୍ତୁତି ସହ ଡାଉଛି। ମୁଁ ଆପଣମାନେଙ୍କୁ ଡାଉଛି, ଭଲ ପରାମର୍ଶ ଦେଇଥିବା, ଘରରେ ବସିଥିବା; ଦେବତାମାନେ ମଧ୍ୟରେ ଆପଣମାନେଙ୍କ ସଖ୍ୟତା ଆମ ପାଇଁ ପ୍ରଶଂସନୀୟ। ଯେଉଁ ଦେବତାଙ୍କ ଉପରେ ଯଜ୍ଞ ଓ ହବିଷ୍ୟ ନିର୍ଭର କରିଛି, ସେଉଁମାନେ ନିଜ ଶକ୍ତିରେ ଯଜ୍ଞରେ ମଧୁର ସୋମ ପାନ କରନ୍ତି। ଅଶ୍ୱିନୀ, ଆଜି ଆପଣମାନେ ଦୂରରୁ ଡାକାଯାଉଛନ୍ତି କିମ୍ବା ଘୋଡ଼ା ଦେଉଥିବା, ଦ୍ରୁହ୍ୟୁ, ଟୁର୍ବଶ, କିମ୍ବା ଯଦୁମାନେ ମଧ୍ୟରେ ଥିଲେ; ମୁଁ ଆପଣମାନେଙ୍କୁ ଡାଉଛି, ଆସନ୍ତୁ। ମଧ୍ୟାକାଶରେ ଉଡ଼ୁଥିବା, କିମ୍ବା ଏହି ଦୁଇ ଲୋକ ଚାଲିଯିବା, କିମ୍ବା ନିଜ ଶକ୍ତିରେ ରଥରେ ଦଣ୍ଡାୟମାନ ଥିବା, ଆସନ୍ତୁ, ଅଶ୍ୱିନୀ। ଏହିପରି ଅଗ୍ନି ମଧ୍ୟ ମନୁଷ୍ୟମାନେ ମଧ୍ୟରେ ବ୍ରତର ପାଳକ ଦେବତା ଭାବେ ରହନ୍ତି; ଯଜ୍ଞରେ ପ୍ରଶଂସା ଯୋଗ୍ୟ। ସଭାରେ ଅଗ୍ନିଙ୍କ ଖ୍ୟାତି, ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଅଗ୍ନି, ଯଜ୍ଞର ରଥିକ। ଏହିପରି, ହେ ଜାତବେଦସ, ଆମର ଶତ୍ରୁମାନେ ଦୂର କରନ୍ତୁ; ଅଗ୍ନି, ଅଧର୍ମୀ ଶତ୍ରୁତାକୁ ଦୂର କରନ୍ତୁ। ନିକଟରେ ଥିଲେ ମଧ୍ୟ, ଅଗ୍ନି ଶତ୍ରୁଙ୍କ ଯଜ୍ଞ ଗ୍ରହଣ କରନ୍ତି ନାହିଁ। ମନୁଷ୍ୟମାନେ ଅଗ୍ନିଙ୍କ ଅନେକ ନାମକୁ ସମ୍ମାନ କରନ୍ତି; ଜ୍ଞାନୀମାନେ ଜାତବେଦସଙ୍କୁ ଡାଉଛନ୍ତି। ଜ୍ଞାନୀ ଜ୍ଞାନୀଙ୍କୁ, ମନୁଷ୍ୟ ଦେବତା ଅଗ୍ନିଙ୍କୁ ସାହାଯ୍ୟ ପାଇଁ ଡାଉଛନ୍ତି। ଅଗ୍ନି, ମୋର ମନ, ବଛଡ଼ା ପରି ଉଚ୍ଚ ଚିନ୍ତାରୁ ଆସିଛି; ମୁଁ ମୋର କଣ୍ଠରେ ଆପଣଙ୍କୁ ଚାହେଁ। ଅନେକ ସ୍ଥାନରେ ଅଗ୍ନି ସତ୍ୟସ୍ନେହୀ, ସମସ୍ତ ଜନମାନେ ଉପରେ ଶାସନ କରନ୍ତି; ଯୁଦ୍ଧରେ ମୁଁ ଅଗ୍ନିଙ୍କୁ ଡାଉଛି। ଯୁଦ୍ଧ ସମୟରେ, ଶକ୍ତି ଦେଇଥିବା, ଧନ-ସମୃଦ୍ଧି ଦେଇଥିବା ଅଗ୍ନିଙ୍କୁ ଆମେ ଡାଉଛୁ। ପୁରାତନ ଓ ପ୍ରଶଂସନୀୟ ଅଗ୍ନି, ହୋତା ଭାବେ ପୁରୁଣା ଓ ନୂତନ; ନିଜ ଧର୍ମ ପୂରଣ କରନ୍ତୁ ଏବଂ ଆମକୁ ଶୁଭ ଦିଅନ୍ତୁ। ଏହିପରି, ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ ନିମନ୍ତ୍ରଣ ଦିଆଯାଉଛି; ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଇନ୍ଦ୍ର, ସେଇ ସୋମପାନ ଦ୍ୱାରା ଉତ୍ସାହିତ; ଏହା ଦ୍ୱାରା ସେ ନିରୋଧକୁ ନଷ୍ଟ କରନ୍ତି, ତେଣୁ ଆମେ ତାଙ୍କୁ ଚାହୁଁ। ଏହା ଦ୍ୱାରା ସେ ଦଶମୁଖୀ, ଅଧ୍ରିଗୁ, କ୍ଷୁଦ୍ର ଓ ମଧୁର ଗାୟକଙ୍କୁ ଉପରେ ଅସ୍ଥିର କରିଥିଲେ; ଏହି ସହାୟତା ଦ୍ୱାରା ସେ ସମୁଦ୍ରକୁ ଅଭିଗମ କରିଥିଲେ। ଏହି ସହିତ ସେ ବଡ଼ ନଦୀମାନେ କୁ ରଥ ପରି ଚଳାଇଥିଲେ, ସତ୍ୟ ପଥରେ ଚାଲିବା ପାଇଁ। ଏହି ସ୍ତୁତି, ଶୁଧ୍ଧ ଘୃତ ପରି, ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ଅନୁଗ୍ରହ ପାଇଁ; ଯାହା ଦ୍ୱାରା ସେ ଶୀଘ୍ର ଶକ୍ତିଶାଳୀ ହୋଇଥିଲେ। ଗୀତପ୍ରିୟ ଇନ୍ଦ୍ର, ସମସ୍ତ ସାହାଯ୍ୟ ସହିତ, ଏହି ସ୍ତୁତି ଗଙ୍ଗା ପରି ପ୍ରବାହିତ; ତାଙ୍କ ଶକ୍ତି ବଢ଼ିଛି। ଦୂରରୁ ଡାକାଯାଇଥିବା ଏହି ଦେବତା ମିତ୍ରତା ପାଇଁ ଆସି, ଆକାଶରୁ ବର୍ଷା ବର୍ଷାଇଛନ୍ତି; ତାଙ୍କ ଶକ୍ତି ବଢ଼ିଛି। ତାଙ୍କ କିରଣ ବଢ଼ିଛି, ତାଙ୍କ ଭୟଙ୍କର ଅସ୍ତ୍ର ହାତରେ; ସୂର୍ଯ୍ୟ ପରି ସେ ଦୁଇ ଲୋକକୁ ବିସ୍ତାର କରିଛନ୍ତି। ଯେବେ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଭଲ ଭଗବାନ, ହଜାର ମହିଷ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ହେଲେ, ତେବେ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ମହାଶକ୍ତି ବଢ଼ିଥିଲା। ଇନ୍ଦ୍ର, ସୂର୍ଯ୍ୟର କିରଣ ଦ୍ୱାରା ଶତ୍ରୁମାନେ ନଷ୍ଟ କରିଥିଲେ; ଅଗ୍ନି, ଅରଣ୍ୟ ଅଗ୍ନି ପରି, ଶକ୍ତିରେ ବଢ଼ିଛନ୍ତି। ଏହି ସ୍ତୁତି, ଋତୁମାନେ ସହିତ, ସଦା ନୂତନ ଭାବେ ଆସୁଛି; ଏହା ପୂଜା, ପ୍ରିୟତମ, ଓ ପ୍ରଶଂସାର ମାପ ଦେଉଛି। ଯଜ୍ଞର ଗର୍ଭ, ଦିବ୍ୟ, ନିତ୍ୟ ଇଚ୍ଛାକୁ ପବିତ୍ର କରେ; ସ୍ତୁତି ଦ୍ୱାରା ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ପ୍ରଶଂସା ହୁଏ।