ମହାନ କଣ୍ବ ଋଷିଙ୍କ ଶ୍ରଦ୍ଧାଭରା ଉଚ୍ଚାରଣରେ ମରୁତ୍ଗଣଙ୍କୁ ସମ୍ମୋଦିତ କରାଯାଇଛି—ତୁମେ ଦାନଶୀଳ, ତୁମର ଦାନଗୁଡିକ ଘୃତର ପରି ପୋଷଣ କରୁଥିବା, ଏବଂ କଣ୍ବଙ୍କ ଷ୍ଟୁତିରେ ଏହି ଦାନ ଉନ୍ନତି ପାଉଛି। ଦାନଶୀଳ ଦେବଗଣ, ଏବେ କେଉଁଠି ତୁମେ ଆନନ୍ଦ କରୁଛ? ଷ୍ଟୁତି ମଞ୍ଚରେ ଯେଉଁଠି ତୁମେ ରମଣ କରିଥାଉ, ଏଠାରେ କେଉଁ ପୁରୋହିତ ତୁମର ପୂଜା କରୁଛି? ପୂର୍ବେ, ଷ୍ଟୁତି ଓ ଷ୍ଟୁତିମଞ୍ଚରେ, ତୁମେ ସତ୍ୟର ଦେବଗୁଡିକୁ ଉତ୍ତେଜିତ କରିନଥିଲା। ପୃଥିବୀ, ଜଳ, ସୂର୍ଯ୍ୟ, ଏବଂ ସଂଯୋଗଗୁଡିକ ଏକଠି ହେଇ ବଜ୍ରକୁ ସ୍ଥାପନ କରିଛନ୍ତି। ସଂଯୋଗଗୁଡିକ ଏବଂ ଅପରିବର୍ତ୍ତନଶୀଳ ପାହାଡ଼ଗୁଡିକ ଭୃତ୍ରାଙ୍କ ଉପରେ ଅଗ୍ରସର ହେଇ, ଶୂର ବିର ଆଚରଣ କରିଛନ୍ତି। ତୃତାଙ୍କ ପଛରେ ଯୁଦ୍ଧ କରି, ସେମାନେ ତାଙ୍କର ଶକ୍ତି ଓ ବୁଦ୍ଧି ଲାଭ କରି, ଭୃତ୍ରା ବିଧ୍ୱଂସରେ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ ଅନୁସରଣ କରିଛନ୍ତି। ସ୍ୱର୍ଣ୍ଣ ଚୂଡ଼ା ଓ ବିଦ୍ୟୁତ୍ ହସ୍ତରେ ଧାରଣ କରି, ଏହି ଦେବଗଣ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ରୂପ ଦେଖାଇ ସ୍ୱର୍ଗର ଶ୍ରୀ ଲାଭ କରିଛନ୍ତି। ଦୂରରୁ ଉଷଣାସ ବୃଷଭର ମୁହଁ ଖୋଜିବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କଲେ, ତଥାପି ଦିବି ଭୟରେ କମ୍ପିତ ହେଲାନି। ଦେବଗଣ, ସ୍ୱର୍ଣ୍ଣ ହସ୍ତରେ ଘୋଡ଼ା ସହିତ ଆସ, ଅମର ବ୍ୟଞ୍ଜନ ବଣ୍ଟନ କରିବାକୁ। ଯେତେବେଳେ ଚିତ୍ରବର୍ଣ୍ଣ ଗୋଡ଼ା ରଥରେ ରକ୍ତ ନେତୃତ୍ୱ କରି, ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ଦେବଗଣ ଜଳକୁ ଚିରି ଆଗକୁ ବଢ଼ିବାରେ, ଶର୍ୟଣାବତ, ଆର୍ଜୀକ, ପସ୍ତ୍ୟାବତରେ ମାନବଗଣ ଏକଠି ହୋଇ ଅଗ୍ରସର ହେଲେ। ବିଦ୍ୟୁତ୍ ଧାରଣ କରିଥିବା ମରୁତ୍ଗଣ, କଣ୍ବଙ୍କ ଡାକରେ ଏମିତି ଆସିବେ କେବେ? ଦୟା ଭରା ଉଚ୍ଚାରଣରେ ତାଙ୍କୁ ଛାଡ଼ିବେନି। ମରୁତ୍ଗଣ, ତୁମେ କେବେ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ ଛାଡ଼ିଦେଲା? ତୁମଠାରେ କିଏ ମିତ୍ରତା ଚାହେ? ଶକ୍ତି ଦେଇ, ବଜ୍ର ଧାରଣ କରିଥିବା ମରୁତ୍ଗଣ, କଣ୍ବଗୁଡିକ ଅଗ୍ନିଙ୍କୁ ସ୍ୱର୍ଣ୍ଣ ଚଦର ଦେଇ ଷ୍ଟୁତି କରୁଛନ୍ତି। ଯଜ୍ଞ ପାଇଁ ପ୍ରସ୍ତୁତ ଶୂରଗଣ ଅମୂଳ୍ୟ ଧନ ଦିଅନ୍ତୁ, ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ଘୋଡ଼ା ସହିତ ଏହି ଧନ ସଦା ବୃଦ୍ଧି ପାଉ। ପାହାଡ଼ଗୁଡିକ ପ୍ରଭାବରେ ଭାଗି ଯାଉଛି, ଗର୍ବିତ ଗଣ ଶାନ୍ତ ହେଉଛନ୍ତି। ଉଡ଼ୁଥିବା ଦେବଗଣ ମଧ୍ୟାକାଶ ମାନେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ସମର୍ଥକଙ୍କୁ ଷ୍ଟୁତି କରୁଛନ୍ତି। ଅଗ୍ନି ପ୍ରାଚୀନ ଭାବରେ ଜନ୍ମ ନେଇଥିବା, ସୂର୍ଯ୍ୟର ଅଗ୍ନିର ପରି, ତାଙ୍କର କିରଣ ଦ୍ୱାରା ପ୍ରସାରିତ ହୋଇଛି। ଏବେ, ଅଶ୍ୱିନୀକୁ ଡାକାଯାଉଛି—ସମସ୍ତ ସାହାଯ୍ୟ ସହିତ ଆସ, ସ୍ୱର୍ଣ୍ଣ ଚକ୍ର ଧାରଣ କରିଥିବା ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟ ଦେବଗଣ, ସୋମ ରସ ପାନ କର। ଏବେ ଆସ, ଅଶ୍ୱିନୀ, ସୂର୍ଯ୍ୟ ପରି ଚମକୁଥିବା ରଥ, ସ୍ୱର୍ଣ୍ଣ ଭୂଷିତ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ହସ୍ତ, ଗଭୀର ବୁଦ୍ଧି ଧାରଣ କରିଥିବା ତୁମେ। ନହୁଷଙ୍କ ପଥରେ ମଧ୍ୟାକାଶରୁ ଆସ, ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ଷ୍ଟୁତି ସହିତ, କଣ୍ବଙ୍କ ଯଜ୍ଞରେ ପିଟିଥିବା ମଧୁର ସୋମ ପାନ କର। ଆକାଶରୁ, ମଧ୍ୟାକାଶରୁ ଆସ, କଣ୍ବପୁତ୍ର ଏଠାରେ ତୁମ ପାଇଁ ସୋମ ରସ ପିଟିଛି। ଏହି ଡାକ ଶୁଣି, ଅଶ୍ୱିନୀ, ଆସ, ଷ୍ଟୁତି କରିବାକୁ, ଶୁନ୍ଦର ଚିନ୍ତା ସହିତ, 'ସ୍ୱାହା' ଉଚ୍ଚାରଣରେ ଉନ୍ନତି କର। ପୂର୍ବରୁ ମଧ୍ୟ ଋଷିମାନେ ତୁମକୁ ସାହାଯ୍ୟ ପାଇଁ ଡାକିଥିଲେ; ଏହି ମୋ ଉତ୍ତମ ଷ୍ଟୁତିରେ ଆସ। ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ଦିବିରୁ ମଧ୍ୟ ଆସ, ଆଲୋକ ଦେଇଥିବା, ଶିଶୁ ପରି ବୁଦ୍ଧିଶାଳୀ ଅଶ୍ୱିନୀ, ଷ୍ଟୁତି ଓ ଉଚ୍ଚାରଣରେ ଆସ। ଅନ୍ୟମାନେ ଏହି ଷ୍ଟୁତିରେ ବିଳମ୍ବ କାହିଁକି କରୁଛନ୍ତି? କଣ୍ବପୁତ୍ର ତୁମ ଋଷି, ଶିଶୁ, ଗୀତରେ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ହୋଇଛି। ଅଶ୍ୱିନୀ, ଦୁଇ ଜଣଙ୍କୁ ଏଠାରେ ଡାକାଯାଉଛି—ଅପରାଜିତ, ଭୃତ୍ରା ବିଧ୍ୱଂସକ, ଦୟା କର, ଆନନ୍ଦ ଦିଅ। ତୁମର ରଥ ତୀବ୍ର ଘୋଡ଼ା ସହିତ ବାହାରିଲା, ଏବଂ ଏକ ଯୁବତୀ ତାହାରେ ଚଢ଼ି, ତୁମେ ତାଙ୍କର ଚିନ୍ତା ସହିତ ସମସ୍ତ କାର୍ଯ୍ୟ କରିଥିଲେ। ଏଠାରୁ ଅଶ୍ୱିନୀ, ହଜାରପଥ ରଥ ସହିତ ଆସ, ତୁମ ଶିଶୁ, ମଧୁର କଣ୍ଠ ରାଜକବି ତୁମକୁ ଡାକିଛି। ଅତି ଆନନ୍ଦମୟ, ଅନେକ ଧନ ଧାରଣ କରିଥିବା, ଦାନଶୀଳ ଅଶ୍ୱିନୀ, ଏହି ମୋ ଷ୍ଟୁତିରେ ଦୟା କର। ଅଶ୍ୱିନୀ, ସମସ୍ତ ଆଶୀର୍ବାଦ ଦିଅ, ବିଳମ୍ବ କରନ୍ତୁ ନାହିଁ, ଯଜ୍ଞ ପୂରଣ କର, ଦୟା ରଖନ୍ତୁ ନାହିଁ। କେଉଁଠି ଅଛ, ନସତ୍ୟ, ଦୂରେ କିମ୍ବା ଆକାଶରେ? ଏଠାରୁ ଅଶ୍ୱିନୀ, ହଜାରପଥ ରଥ ସହିତ ଆସ। ନସତ୍ୟ, ତୁମ ଋଷି, ଶିଶୁ, ଗୀତରେ ଶକ୍ତିଶାଳୀ, ତାଙ୍କୁ ହଜାର ଗୃତ ଧାରା ଦାନ କର। ଅଶ୍ୱିନୀ, ଗୃତ ଧାରା ଶକ୍ତି ଦିଅ, ତୁମ ଦୟାରେ ଆନନ୍ଦିତ ହୋଇଥିବା ଧନ ଚାହୁଥିବା ଲୋକକୁ। ଷ୍ଟୁତିରେ ଆନନ୍ଦିତ ଅଶ୍ୱିନୀ, ଆସ, ଅନେକ ଆନନ୍ଦ ଦିଅ, ଆକାଂକ୍ଷିତ ଦାନ ଦିଅ। ପ୍ରିୟମେଧ ତୁମକୁ ସମସ୍ତ ସାହାଯ୍ୟ ସହିତ ଡାକିଛି, ଯଜ୍ଞର ରାଜା, ଆମ ଡାକରେ ଆସ। ଅଶ୍ୱିନୀ, ଆନନ୍ଦ ଓ ଶୁଭ ଦିଅ, ତୁମ ଶିଶୁ, ଅନୁପ୍ରେରଣା ଓ ଗୀତରେ ଶକ୍ତିଶାଳୀ। ଯେଉଁପରି ତୁମେ କଣ୍ବ, ମେଧାତିଥି, ବାଶା, ଦଶବ୍ରଜା, ଗୋଶର୍ୟାଙ୍କୁ ରକ୍ଷା କରିଥିଲେ, ସେହିପରି ଆମକୁ ରକ୍ଷା କର। ଯେଉଁପରି ତୁମେ ତ୍ରସଦସ୍ୟୁଙ୍କୁ ସଂପଦ ଯୁଦ୍ଧରେ ରକ୍ଷା କରିଥିଲେ, ସେହିପରି ଆମକୁ ଶକ୍ତି ଲାଭ ପାଇଁ ରକ୍ଷା କର। ତୁମର ଷ୍ଟୁତି, ଭଲ ଗୀତ ଉପରେ ଉଠୁ, ଅଶ୍ୱିନୀ, ଅନେକ ଶତ୍ରୁ ଉପରେ ଜୟୀ, ଅନେକ ସ୍ଥାନରେ ଆମ ପାଇଁ ଅତି ଆବଶ୍ୟକ ହେଉ।