ବହୁ ସ୍ଥାନରେ, ହେ ମାନବମାନେ, ବୁଦ୍ଧିମାନମାନେ ଆଶ୍ୱିନ ଦ୍ୱୟଙ୍କୁ ଡାକିଥାନ୍ତି। ହେ ଆଶ୍ୱିନ, ସ୍ତୁତିକାରୀମାନଙ୍କ ସହିତ ଆସନ୍ତୁ। ଲୋକେ ନିଜ ଗୃହରେ ଦର୍ଭି ଛାଡି, ନିବେଦନ ଏବଂ ଶୋଭା ପୂର୍ଣ୍ଣ ଉପହାର ସହିତ ଆପଣଙ୍କୁ ଆହ୍ୱାନ କରନ୍ତି। ଏହି ଦିନ, ହେ ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟମୟ ଆଶ୍ୱିନ, ଆମର ଏହି ଉତ୍କୃଷ୍ଟ ଓ ହୃଦୟସ୍ପର୍ଶୀ ସ୍ତୁତି ଆପଣଙ୍କୁ ପହଞ୍ଚୁ, ଏହା ଆପଣଙ୍କ ସହିତ ରହୁ। ହେ ରଥାରୂଢ଼ ଆଶ୍ୱିନ, ଆପଣଙ୍କ ପାଇଁ ରଖାଯାଇଥିବା ମଧୁମୟ ପାତ୍ରରୁ ପାନ କରନ୍ତୁ। ଏହି ମଧୁର ଦ୍ୱାରା, ହେ ଅଶ୍ୱଦାତା, ଆମ ପାଇଁ ଗୋ, ସନ୍ତାନ ଓ ଧନର ସମୃଦ୍ଧି ଆଣନ୍ତୁ। ଆମ ପାଇଁ ଆକାଶରୁ, ଓ ବହୁଇଥିବା ନଦୀଗୁଡ଼ିକୁ ମଧ୍ୟ ଆଶୀର୍ବାଦ ଦିଅନ୍ତୁ, ଦ୍ୱାର ମାନେ ଖୋଲି ଯେପରି ଆପଣ ଏହାକୁ ଝରାଇ ଦିଅନ୍ତି। କେବେ ତୁଗ୍ରପୁତ୍ର ସମୁଦ୍ର ଯାତ୍ରା କରିବାବେଳେ, ଆପଣ ତାଙ୍କୁ ତ୍ୟାଗିବେ, ହେ ଆଶ୍ୱିନ, କିମ୍ବା ଆପଣଙ୍କ ରଥ ଭାଙ୍ଗିଯିବ? ହେ ନାସତ୍ୟ, ଆପଣମାନେ ମେଳାନ୍ତୁ, କାଣ୍ବ ଦାନଶୀଳଙ୍କୁ ତାଙ୍କ ଗୃହରେ ସଦା ସହାୟତା ଦେଇଛନ୍ତି। ନୂତନ, ଶୁଭ ଉପକାରଣ ସହିତ ଆସନ୍ତୁ, ଯାହା ଦ୍ୱାରା ମୁଁ ଆପଣଙ୍କୁ ଡାକୁଛି ଓ ଆପଣଙ୍କ ଦୟା ଚାହୁଁଛି। ଯେପରି ଆପଣ କାଣ୍ବ, ପ୍ରିୟ ଓ ପ୍ରଶଂସିତ, ଏବଂ ଅତ୍ରି ଓ ଶିଞ୍ଜରାଙ୍କୁ ରକ୍ଷା କରିଥିଲେ, ସେପରି। ଧନ ଯୁଦ୍ଧରେ, ଗୋମାନ୍ୟ ମଧ୍ୟରେ ଅଗସ୍ତ୍ୟ ପାଇଁ ସୋମ ଲାଗି ଯେପରି ଆପଣ ସାହାଯ୍ୟ କଲେ, ଏବଂ ସୋଭରି ପାଇଁ ପୁରସ୍କାର ଯୁଦ୍ଧରେ। ଏପରି, ଏହାଠାରୁ ଅଧିକ ଦୟା ଆମେ ଆପଣଙ୍କୁ ସ୍ତୁତି କରି ଚାହୁଁଛୁ। ଆପଣଙ୍କ ରଥର ହାତି ଓ ରଶି ସୁବର୍ଣ୍ଣମୟ, ଆପଣ ଏହାକୁ ଚଢ଼ି ଆକାଶକୁ ଛୁଇଁଥାନ୍ତି। ଏହାର ଦଣ୍ଡ, ଯୁଗ, ଏବଂ ଚକ୍ର ସବୁ ସୁବର୍ଣ୍ଣର, ଏହି ଚମକିଲା ରଥ ନେଇ ଦୂରରୁ ଆସନ୍ତୁ, ଆମ ଏହି ଭଲ ସ୍ତୁତି ଗ୍ରହଣ କରନ୍ତୁ। ଆପଣ ଦୂରଦେଶରୁ ଅନେକ ଉପହାର ଓ ପୋଷଣ ନେଇ ଆସନ୍ତି, ହେ ଅମୃତମୟ ଆଶ୍ୱିନ। ଯଶ, କୀର୍ତି ଓ ଧନ ସହିତ ଆସନ୍ତୁ, ହେ ନାସତ୍ୟ, ସମସ୍ତଙ୍କ ଆଗରେ ଚମକୁଥିବା। ଆପଣଙ୍କ ପଖିଲା, ବର୍ଷା ଆଣିଥିବା ପକ୍ଷୀମାନେ ଆପଣଙ୍କୁ ଏହି ପୂଜା ମଣ୍ଡଳରେ ଆଣିଦିଅନ୍ତୁ। ଗୀତରେ ଅନୁସୃତ ଏହି ଶକ୍ତିଶାଳୀ ରଥର ଚକ୍ର କେବେ ବି ଅଟକିଯାଏ ନାହିଁ। ସୁବର୍ଣ୍ଣ ରଥ, ତୀବ୍ର ହସ୍ତ ଓ ଅଶ୍ୱ ସହିତ ଆପଣ ଦ୍ରୁତ ଗତିରେ ଆସନ୍ତି, ହେ ନାସତ୍ୟ, ଚିନ୍ତାରେ ପ୍ରେରିତ। ଆପଣ ଜାଗୃତ ହରିଣ ବା ଶକ୍ତିଶାଳୀ ବୃଷଭରେ ଆନନ୍ଦ ପାଉଛନ୍ତି, ଆମକୁ ପୋଷଣ ଓ ଧନ ଦିଅନ୍ତୁ। ମୋ ଏହି ନୂତନ ଉପହାର ଜାଣନ୍ତୁ, ଯେପରି ସୈଦିୟ ଦାନଶୀଳ ଶତ କାମେଲ ଓ ଦଶ ହଜାର ଗାଈ ଦେଇଥିଲେ। ସେ ମୋତେ ଦଶ ରାଜା ଦେଇଥିଲେ, ସେ ସ୍ୱୟଂ କ୍ଷୀଣ ହେଲେ ନାହିଁ; ସୈଦିୟ ତଳେ ତାଙ୍କ ଜନମାନେ ଫଳିଥିଲେ, ଅନେକ ଲୋକ ତାଙ୍କ ଚାରିପାଖରେ ଥିଲେ। ଏହି ମାର୍ଗରେ ମୋ ସହିତ କେହି ଚାଲିନ ଦିଅନ୍ତୁ, କାରଣ ସୈଦିୟମାନେ ଆଗକୁ ବଢ଼ନ୍ତି; ଅନ୍ୟ ଜଣେ ନେତୃତ୍ୱ ନ କରି, ଉପହାର ଦେଇଥିବା ଲୋକ ବଡ଼ ମାନ୍ୟ ହୁଏ। ଏବେ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ କଥା—ତାଙ୍କ ଶକ୍ତି ଦ୍ୱାରା ତିନି ଜଗତରେ ଶକ୍ତିଶାଳୀ, ବର୍ଷା ଆଣିଥିବା ପର୍ଜନ୍ୟ ପରି। ଗୋ-ଶିଶୁଙ୍କ ସ୍ତୁତିରେ ସେ ଶକ୍ତି ଅର୍ଜନ କରିଥିଲେ। ହେ ପ୍ରଜ୍ଞାବାନମାନେ, ଅମୃତ ସନ୍ତାନଙ୍କୁ ପୋଷଣ କରନ୍ତି, ଯେତେବେଳେ ଅଗ୍ନି ଜାଗ୍ରତ ହୁଏ, ସତ୍ୟ ରଥରେ। କାଣ୍ବମାନେ ସ୍ତୁତି ଦ୍ୱାରା ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ ଯଜ୍ଞର ସିଦ୍ଧିକାରୀ ଭାବେ ଗଢ଼ିଥିଲେ, ତାଙ୍କ ଅସ୍ତ୍ରକୁ ବନ୍ଧୁ ଭାବେ ଡାକିଥିଲେ। ତାଙ୍କ କ୍ରୋଧରେ ସମସ୍ତ ଜନ ମୁଣ୍ଡ ନମାଉଥିଲେ, ନଦୀମାନେ ଯେପରି ସମୁଦ୍ରକୁ ଯାଏ। ଏହି ଭାବେ ତାଙ୍କ ଶକ୍ତି ଓ ତେଜ ଦେଖାଯାଏ, ଇନ୍ଦ୍ର ଚର୍ମପରି ଦୁଇଁ ଜଗତକୁ ଆବୃତ କରିଥିଲେ। ସେ ଶତସନ୍ଧି ଭୀମ ବଜ୍ର ଦ୍ୱାରା ବିପକ୍ଷୀ ବୃତ୍ରଙ୍କ ମୁଣ୍ଡ ଚେରିଥିଲେ। ଆମେ ଏହି ପ୍ରଥମ ଚିନ୍ତାମାନେକୁ ଅଗ୍ନିଶିଖା ପରି ଚମକୁଥିବା ଭାବେ ସ୍ତୁତି କରୁ। ଏହି ଚିନ୍ତା ଗୁପ୍ତ ଥିଲେ ମଧ୍ୟ, ନିଜ ଗୁଣରେ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ, କାଣ୍ବମାନେ ସତ୍ୟ ଧାରାରେ ଏହାକୁ ପ୍ରକାଶ କରିଥିଲେ। ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ ଗୋ ଓ ଅଶ୍ୱ ଧନ ଚାହିଁ, ପୁରାତନ ଜ୍ଞାନ ପାଇଁ ସ୍ତୁତି ଦେଉ। ମୁଁ ମୋ ବାପାଙ୍କୁ ଅମୃତତ୍ୱର ଜ୍ଞାନ ଗ୍ରହଣ କରିଛି; ମୁଁ ସୂର୍ଯ୍ୟ ପରି ଜନ୍ମ ନେଇଛି। ପୁରାତନ ଚିନ୍ତା ଦ୍ୱାରା ମୁଁ ମୋ ସ୍ତୁତିକୁ ଶୋଭା ଦେଉଛି, ଯାହା ଦ୍ୱାରା ଇନ୍ଦ୍ର ଶକ୍ତି ଲାଭ କରିଥିଲେ। ଯେଉଁ ଋଷିମାନେ ତୁମକୁ ସ୍ତୁତି କରିନାହାନ୍ତି, ଏବଂ ଯେଉଁମାନେ କରିଛନ୍ତି, ମୁଁ ଭଲ ସ୍ତୁତି ଦ୍ୱାରା ତୁମ ସମ୍ବଳ ବଢ଼ାଏ। ତାଙ୍କ କ୍ରୋଧ ଚଳିଥିଲାବେଳେ, ସେ ବୃତ୍ରଙ୍କୁ ଭଙ୍ଗ କରିଥିଲେ, ବାଧାକୁ ଚୁର୍ଣ୍ଣ କରି ଜଳକୁ ସମୁଦ୍ରକୁ ପଠାଇଥିଲେ। ଶୁଷ୍ଣ ଶତ୍ରୁଙ୍କୁ ବଜ୍ର ଦ୍ୱାରା ଧ୍ୱଂସ କରିଥିଲେ, ହେ ଇନ୍ଦ୍ର, ତୁମେ ବଳିଷ୍ଠ ଓ ଭୟଙ୍କର। ଦିଗ୍ଗୁଡ଼ିକ ଓ ମଧ୍ୟଭୂମି ତୁମକୁ ରୋକିପାରିନାହାନ୍ତି, ପୃଥିବୀମାନେ ମଧ୍ୟ ନୁହେଁ। ଯେଉଁଠି ତୁମର ବଡ଼ ଜଳକୁ କିଏ ବିପକ୍ଷ କରିବ, ତୁମେ ତାଙ୍କୁ ମାରିଦେଉଛ; ତୁମ ବଳ ଅପାର। ଏଭଳି, ଆଶ୍ୱିନ ଓ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ଦିବ୍ୟ ଲୀଳା, ଦୟା, ଶକ୍ତି ଓ ଉପକାରର ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ କଥା ଏଠି ଉପସ୍ଥିତ।